Gutenberg · e01.org
Cover of A Graduated English-Welsh Spelling Book
Project Gutenberg cover, or a typographic cover where none is held.

Gutenberg · ebook 48043

A Graduated English-Welsh Spelling Book

by John Lewis · English · public domain in the US

  • Language English
  • PG edition 2015
  • Rights public domain (US)
  • Source Project Gutenberg
0%

Contents

    A Graduated English-Welsh Spelling Book by John Lewis is an English public-domain text held from Project Gutenberg (ebook #48043). Text enclosed by underscores is in italics (_italics_).

    PREFACE.

    The object of this work is to facilitate the progress of Welsh children in the acquisition of the English language. Every one admits that it is of the highest importance in the education of the young, that they should be well grounded in Orthography. Thirty years' experience as a teacher having given the author ample opportunity of noting the peculiar difficulties in the way of Welsh children attaining a general knowledge of the English language, he would beg leave to impress upon teachers the importance of making the children under their care learn and spell every word in this little book, together with the Welsh meanings.

    The task, though difficult at first, will in the end reward both the teacher and the child; the former with the pleasure of witnessing his pupil's progress, and the latter with a general knowledge of both languages.

    The book is divided into three parts: the first contains about 2013 monosyllables, arranged alphabetically, and classified according to the number of letters. The second contains about 7497 words, arranged alphabetically, and classified according to the number of syllables. The third contains copious English-Welsh Dialogues.

    To save the trouble of putting down twice such words as are used as nouns and verbs, the author has placed the meaning of the noun in Welsh, and then the verb with a colon between them. In dissyllables, the learner will remember to place the accent on the first syllable when the word is used as a noun, and on the latter syllable when used as a verb.

    THE AUTHOR

    Llanrhyddlad.

    A GRADUATED

    ENGLISH-WELSH SPELLING BOOK.

    WORDS OF ONE AND TWO LETTERS.

    A, un

    Ah, O! och!

    Am, ydwyf, wyf

    An, un

    As, megys, fel

    At, yn, wrth, ger

    Be, bod, hanfod

    By, gan; wrth

    Do, gwneuthur, gwneud

    Go, myned; ewch

    Ha, ha! och!

    He, efe

    I, myfi, mi

    If, os, pe

    In, mewn, o fewn

    Is, y mae, ydyw; sydd, oes

    It, e, fe, fo

    Me, mi

    My, fy, eiddof

    No, na, nid, nage

    Of, o, gan; am

    Oh, O! och! ho!

    On, ar; ym mlaen

    Or, neu

    Ox, ych

    So, felly, fel hyny

    To, i, at, wrth

    Up, i fyny

    Us, ni

    We, nyni, ni

    Ye, chwi, chwychwi

    WORDS OF THREE LETTERS.

    Act, gweithred: gweithredu

    Add, cyssylltu, dodi at

    Age, oed, oedran

    Aid, cymhorth: helpu

    Ail, dolurio, poeni

    Aim, amcan: amcanu

    Air, awyr; awyro

    Ale, cwrw

    All, pawb, oll

    And, a, ac

    Ant, morgrugyn

    Apt, chwannog; cymhwys

    Arc, cromell

    Are, ydym, ydynt

    Ark, arch

    Arm, braich: arfogi

    Art, celfyddyd: wyt

    Ash, onen

    Ask, gofyn

    Ass, asyn

    Awe, arswyd, ofn: dychrynu

    Awl, mynawyd

    Axe, bwyell

    Bad, drwg

    Bag, cwd, cod: cydu

    Bar, bar, bollt: bario, bolltio

    Bat, ystlum; clwpa

    Bay, morgilfach; gwineu

    Bed, gwely

    Bee, gwenynen

    Beg, cardota; erfyn

    Bid, erchi; cynnyg

    Big, mawr; balch

    Bit, dernyn; genfa

    Bog, cors

    Bow, bwa; ymgrymiad

    Box, blwch, cist

    Boy, bachgen

    Bud, blaguryn: blaguro

    But, ond, eithr, er hyny

    Buy, prynu

    Can, piser: gallu

    Car, cerbyd

    Cat, cath

    Cot, bwthyn

    Cow, buwch

    Cry, wylo, crio

    Cud, cil

    Cup, cwpan

    Cut, toriad: tori

    Dam, arglawdd; argau: llynio

    Day, diwrnod, dydd

    Den, ffau, lloches

    Dew, gwlith

    Did, gwnaeth, gwnaed

    Die, marw, trengi

    Dig, cloddio, palu

    Dim, tywyll: tywyllu

    Dip, trochi

    Doe, ewig

    Dog, ci

    Dot, man; nod: manu; nodi

    Dry, sych: sychu

    Due, dyled; dyledus

    Dug, teth: paledig

    Dye, lliw: lliwio

    Ear, clust; twysen

    Ebb, trai: treio

    Eat, bwyta

    Eel, llysẅen

    Egg, wy

    End, diwedd; terfyn

    Err, cyfeiliorni

    Eve, cyfnos, min nos

    Ewe, mamog

    Eye, llygad: llygadu

    Fan, gwyntyll: gwyntyllio

    Far, pell

    Fat, tew; brasder: pesgi

    Fed, pasgedig

    Fee, gwobr; tâl: gwobrwyo

    Fen, corsdir, morfa

    Few, ychydig

    Fib, celwydd, anwiredd

    Fig, ffigysen

    Fin, asgell

    Fir, ffawydden

    Fit, llewyg; addas: cyfaddasu

    Fix, sicrhau, sefydlu

    Fly, gwybedyn: ehedeg

    Foe, gelyn

    Fog, niwl

    For, am; canys; oblegid

    Fox, llwynog

    Fry, manbysg: ffrio

    Fun, digrifwch

    Fur, ffwrw, panflew

    Gap, bwlch, adwy

    Get, cael, caffael, ceisio

    Gin, gwirod; magl

    God, Duw

    Got, caffaeledig

    Gum, glud: gludio

    Gun, gwn, dryll

    Ham, ffolen, y gar

    Hat, het, capan

    Hay, gwair

    Hem, hem: hemio

    Hen, iar

    Her, hi, ei

    Hew, cymmynu, naddu

    Hid, cuddiedig

    Him, ef, efe

    His, ei, eiddo ef

    Hit, tarawiad; ergyd: taro

    Hip, pen y glun, clun

    Hob, pentan

    Hod, hawg, cafn cymmrwd

    Hoe, caib: ceibio

    Hog, mochyn

    Hop, llam: llemain

    Hot, poeth, brwd

    How, pa, pa fodd

    Hut, bwth, cwt

    Ice, ia

    Ill, drwg, claf, sal

    Inn, gwestty, tafarn

    Jar, costrel: gwrthdaro

    Jaw, yr en, cern

    Jew, Iuddew

    Job, tasg; swydd: gorchwylio

    Joy, llawenydd, gorfoledd

    Jug, crothogen, diodlestr

    Key, agoriad, allwedd

    Kid, myn gafr

    Kin, perthynas

    Lad, hogyn

    Lap, arffed: lleibio

    Law, cyfraith, deddf

    Lay, lleygol: gosod, dodi

    Led, arweinedig

    Leg, coes; llorp

    Let, gosod, gadael

    Lid, caead

    Lie, celwydd: gorwedd

    Lip, gwefus, min

    Lit, goleuedig

    Log, boncyff; cyfrifbill

    Lop, ysgythru

    Lot, coelbren; rhan

    Low, isel: brefu

    Mad, ynfyd: ynfydu

    Man, dyn, gwr

    Map, darlun: darlunio

    Mat, mat, rhestog

    May, Mai: gall, gallu

    Men, dynion

    Met, cyfarfodedig

    Mix, cymmysgu

    Mob, gwerinos, terfysglu

    Mow, lladd

    Mud, llaid, baw: lleidio

    Mug, diodlestr, cwpan

    Nap, hun: huno

    Nay, nage, nac; nid felly

    Net, rhwyd

    New, newydd

    Nit, nedden

    Nod, awgrym: awgrymu

    Nor, na, nac, nag

    Not, na, nac, nad, ni

    Now, yn awr, weithion

    Nun, mynaches

    Nut, cneuen

    Oak, derwen

    Oar, rhwyf: rhwyfo

    Odd, od, hynod; anghydrif

    Ode, awdl

    Off, ymaith, oddi wrth

    Old, hen, oedranus

    One, un, rhyw un

    Orb, pel, pellen; cylch

    Ore, mŵn, mettel

    Our, ein

    Out, allan, o'r tu allan

    Owe, dylu; bod mewn dyled

    Owl, dylluan

    Own, eiddo; hun: meddu

    Pan, padell

    Paw, pawen: palfu

    Pay, tâl, cyflog: talu

    Pea, pysen

    Peg, hoel bren: pinio

    Pen, pin: cau i fyny

    Pew, eisteddle

    Pie, pastai

    Pig, mochyn

    Pin, pin, nodwydd: pinio

    Pit, pwll, pydew: pyllu

    Ply, plyg, tuedd: ymroddi

    Pod, coden, plisgyn

    Pot, potyn; crochan

    Pox, brech

    Put, gosod, dodi

    Rag, brat, cerpyn

    Ram, hwrdd: hyrddio

    Ran, rhedwyd

    Rap, cnoc: cnocio

    Rat, llygoden ffreinig

    Raw, ir, ammrwd

    Ray, pelydryn: pelydru

    Red, coch

    Rib, asen

    Rid, troi heibio: rhyddhau

    Rim, ymyl, cylch

    Rip, rhwygo

    Rob, ysbeilio

    Rod, gwialen

    Roe, iyrches, ewig

    Rot, malldod: pydru

    Row, rhes: rhwyfo

    Rub, rhwbio

    Rue, galaru, gofidio

    Rug, cwrlid, huling

    Run, rhedfa: rhedeg

    Rut, ol olwyn: rhidio

    Rye, rhyg

    Sad, trist, prudd

    Sap, nodd, sudd: tangloddio

    Sat, eisteddedig; eisteddwyd

    Saw, llif: llifio; gwelwyd

    Say, dywedyd

    Sea, môr, gweilgi

    See, esgobaeth: gweled

    Set, llawnrif; planigyn: gosod, planu

    Sew, gwnïo, pwytho

    Sex, rhyw, rhywogaeth

    She, hi

    Shy, gwylaidd, yswil

    Sin, pechod; bai: pechu

    Sir, syr, meistr

    Six, chwech

    Sky, gwybr, wybren

    Sly, cyfrwys

    Sod, tywarchen

    Son, mab

    Sow, hwch

    Sow, hau, heu

    Spy, ysbïwr: ysbïo

    Sty, cwt mochyn; llefrithen

    Sue, rhoi cwyn; rhoi cyfraith

    Sum, swm, cyfanrif: cydgrynoi

    Sun, haul: heulo

    Tax, treth: trethu

    Tea, te

    Ten, deg

    The, y, yr

    Thy, dy, tau

    Tie, cwlwm: cylymu

    Toe, bys troed

    Ton, tunell

    Too, hefyd, dros ben, rhy

    Top, top, pen uchaf

    Tow, carth: llusgo

    Try, profi, holi; ymgeisio

    Tub, twb, twred

    Tug, tyniad: llusgo

    Two, dau, dwy

    Use, arferiad: defnyddio

    Vex, poeni, blino

    Vow, adduned: addunedu

    War, rhyfel: rhyfela

    Was, oedd, ydoedd

    Wax, cwyr: cwyro

    Way, ffordd, llwybr

    Web, gwe

    Wet, gwlyb: gwlychu

    Who, pwy; yr hwn, yr hon

    Why, pa ham, am ba achos

    Win, ennill, elwa

    Woe, gwae, gofid

    Won, ennilledig

    Yea, Yes, ïe, do, felly mae, oes

    Yet, eto, er hyny

    Yew, ywen, pren yw

    You, chwi, chwychwi

    WORDS OF FOUR LETTERS.

    Ache, dolur: poeni

    Alms, elusenau

    Arch, bwa; prif: bwäu

    Arms, breichiau; arfau rhyfel

    Aunt, modryb

    Babe, maban, baban

    Back, cefn: cefnogi

    Bait, llith: abwydo

    Bake, pobi, crasu

    Bald, moel

    Bale, swp; sypynu

    Ball, pel; dawns

    Band, rhwymyn; myntai

    Bang, ergyd: taro

    Bank, ariandy; bangc

    Bans, gostegion

    Bard, bardd, prydydd

    Bare, noeth, llwm; unig

    Bark, rhisgl: cyfarth

    Barm, burym

    Barn, ysgubor

    Base, sylfaen; brwnt; gau

    Bask, bronheulo

    Bath, badd, ymolchfa

    Bawl, gwaeddi

    Beak, pig, gylfin

    Beam, trawst; pelydryn: pelydru

    Bean, ffäen

    Bear, arth: dwyn; goddef

    Beat, curo, baeddu

    Been, wedi bod

    Beer, diod, cwrw

    Bell, cloch

    Belt, gwregys, rhwymyn

    Bend, plygu

    Bent, plygedig

    Best, goreu, yn oreu

    Bier, elor

    Bill, pig; hawleb, craifft

    Bind, rhwymo

    Bird, aderyn

    Bite, cnoad: brathu

    Blew, chwythwyd

    Blot, dunod; anair

    Blow, dyrnod: chwythu

    Blue, glas

    Boar, baedd

    Boat, bad, cwch

    Boil, penddüyn: berwi

    Bold, hyf, eon

    Bolt, bollt, bar: bolltio

    Bore, twll: tyllu

    Born, geni, genedig

    Both, dau, dwy

    Bowl, cawg: peldreiglo

    Bran, rhuddion

    Bray, rhuo fel asyn

    Bred, eppiledig

    Brew, darllaw

    Brim, ymyl, min

    Brow, ael, talcen

    Buck, bwch

    Bulk, swm, maint

    Bull, tarw

    Buoy, nofiadur, nofnod

    Burn, llosg: llosgi

    Bush, perth

    Bust, penddelwedd

    Butt, cornio

    Cage, cawell; adardy

    Cake, teisen: teisenu

    Calf, llo

    Call, galw, enwi

    Calm, tawel; tegwch: tawelu

    Calx, calch

    Came, daeth

    Camp, gwersyll, gwersyllfa

    Cane, corsen: ffonio

    Cape, penrhyn

    Card, cerdyn: cribo gwlan

    Care, gofal: gofalu

    Cart, trol, men

    Case, amwisg; cyflwr: amwisgo

    Cash, arian, tâl

    Cast, tafliad: lluchio

    Cave, ogof, ceudwll

    Caul, rhwyden

    Cell, cell

    Cent, cant

    Char, hapwaith: golosgi

    Chew, cnoi

    Chin, gên

    Chip, asglodyn: asglodi

    Cite, dyfynu

    Clad, gwisgedig

    Claw, crafangc, palf: crafangu

    Clay, clai

    Clip, cneifio, brigdori

    Clod, tywarchen

    Clog, attal, rhwystr

    Club, cnwpa; cyflesfa, clwb

    Coal, gloyn

    Cock, ceiliog

    Code, llyfr, deddflyfr

    Coil, cylchddyrwyn

    Coin, arian bath: bathu

    Cold, oer, anwyd

    Colt, ebol

    Comb, crib: cribo

    Come, dyfod, dynesu

    Cool, oer: oeri

    Cord, rheffyn; tant

    Core, bywedyn; crawn

    Corn, ŷd, ydau

    Cost, pris; traul

    Crib, preseb: darnguddio

    Crop, ffrwyth: blaendori

    Curb, genfa: ffrwyno

    Dale, dyffryn, glyn

    Dame, meistres

    Damn, melldithio

    Damp, lleithder: lleithio

    Dare, beiddio

    Dark, tywyll

    Dart, picell: picellu

    Dash, diffyglin: taro

    Date, dyddiad: dyddio, amseru

    Dawn, gwawr: gwawrio

    Dead, marw

    Deaf, byddar

    Deal, cyfran: cyfranu

    Dean, deon

    Dear, anwyl; drud

    Debt, dyled

    Deck, bwrdd llong: addurno

    Deed, gweithred

    Deep, dyfnder; dwfn, isel

    Deer, carw, hydd

    Desk, ysgrifenfwrdd

    Dike, clawdd, ffos

    Dine, ciniawa

    Dirt, baw, llaid

    Dish, dysgl, dysglaid

    Disk, gwyneb, clawr

    Dive, ymsuddo

    Dock, llongborth

    Done, gwneuthuredig

    Door, drws, dor

    Dose, dogn

    Dove, colomen

    Down, i lawr; manblu

    Drag, car llusg: llusgo

    Draw, tynu; llunio

    Dray, car hir

    Drip, dyferu

    Drop, dyferyn: syrthio

    Drug, cyffyr; gwaelbeth

    Drum, tabwrdd: tabyrddu

    Duck, hwyaden: trochi

    Duke, duc, dug

    Dull, dwl; hurt: hurtio

    Dumb, mud

    Dung, tail: teilo

    Dusk, cyfnos

    Dust, llwch: dylychio

    Each, pob, pob un

    Earl, iarll

    Earn, ennill, elwa

    Ease, gorphwysdra: esmwytho

    East, dwyrain

    Edge, min, awch: minio

    Else, arall, os amgen

    Face, gwyneb: gwynebu

    Fact, ffaith, gwir

    Fade, diflannu, gwywo

    Fail, ffaelu, methu

    Fair, ffair; prydferth

    Fall, cwymp: syrthio

    False, anwir, gau

    Fame, enwogrwydd; clod

    Fang, ysgythrddant

    Fare, lluniaeth

    Farm, tyddyn: ardrethu

    Fast, ympryd; sicr; buan: ymprydio

    Fate, tynged; anffawd

    Fawn, carw ieuangc: llydnu

    Fear, ofn, arswyd: ofni

    Feat, gorchest, camp

    Feed, porthiant: porthi

    Feel, teimlo

    Feet, traed; troedfeddau

    Fell, tori, cwympo

    Felt, llawban: teimlwyd

    Fern, rhedyn

    File, durlif: durlifo

    Fill, llonaid: llenwi

    Film, pilionen, croenen

    Find, cael; chwilio

    Fine, main; dirwy: dirwyo

    Fire, tân: tanio

    Firm, cadarn; cydfasnachwyr

    Fish, pysgodyn: pysgotta

    Fist, dwrn

    Five, pump

    Flag, baner, lluman

    Flat, gwastad, llyfn

    Flaw, agen, hollt: hollti

    Flax, llin

    Flay, blingo

    Flea, chwanen

    Flee, ffoi, cilio

    Flew, ehedwyd

    Flog, fflangellu

    Flow, ffrwd: dylifo

    Flue, ffunell, pibell simneu

    Flux, llif, llifeiriad

    Foal, ebol, llwdn: llydnu

    Foam, ewyn: ewynu

    Fold, corlan: plygu

    Folk, pobl

    Fond, hoff

    Font, bedyddfaen

    Food, ymborth

    Fool, ynfyd: siomi

    Foot, troed; troedfedd

    Ford, rhyd: rhydio

    Fore, blaen, blaenaf

    Fork, fforch; pigfforch

    Form, ffurf, dull: ffurfio

    Fort, caer, castell

    Foul, aflan, budr; brwnt

    Four, pedwar, pedair

    Fowl, aderyn

    Free, rhydd: rhyddhau

    Fret, anfoddloni, sori

    Frog, llyffant

    From, oddi, oddi wrth

    Full, llawn: panu

    Fund, trysorfa

    Furl, crychio, plygu

    Fuse, toddi

    Gain, elw, budd

    Gale, awel, chwa

    Gall, bustl: dolurio

    Game, helwriaeth: cellwair

    Gang, myntai, torf

    Gaol, carchar

    Gape, ystwyro; dylyfu gên

    Gash, archoll: archolli

    Gasp, dyheu, tynu anadl

    Gate, llidiart, porth

    Gave, rhoddwyd

    Gaze, sylliad: syllu

    Geld, dysbaddu, cyweirio

    Gift, rhodd, dawn; gwobr

    Gild, euro, goreuro

    Gill, tagell

    Gilt, goreuredig

    Gird, amwregysu

    Girl, geneth

    Girt, cengl

    Give, rhoddi; ymroddi

    Glad, llawen, siriol

    Glue, glud: gludio

    Gnat, ednogyn

    Gnaw, cnoi

    Goad, swmbwl: swmbylu

    Goat, gafr

    Gold, aur

    Gone, wedi myned

    Good, da; daionus

    Gore, gôr: gori; cornio

    Gout, troedwst

    Gown, gŵn, hug

    Gray, Grey, llwyd

    Grin, esgyrnygiad: esgyrnygu

    Grit, grut, grutfaen

    Grow, tyfu, prifio

    Grub, corbryf: diwreiddio

    Gulf, morgaingc

    Gull, gwylan: twyllo

    Gums, uchanedd, cig y dannedd

    Gush, llifeiriad: llifeirio

    Guts, perfedd

    Haft, carn, dwrn: carnio

    Hail, cenllysg; Henffych well

    Hair, gwallt

    Half, hanner

    Hall, llys; neuadd; dadleudy

    Halt, cloffni: cloffi; sefyll

    Hand, llaw: trosglwyddo; traddodi

    Hang, crogi

    Hank, cengl

    Hard, caled

    Hare, ysgyfarnog

    Hark, clyw, gwrando

    Harm, niweid: niweidio

    Harp, telyn: telynorio

    Hart, carw, hydd

    Hash, briwgig: briwio

    Hate, casineb: casäu

    Have, cael, caffael; meddu

    Haze, niwl, tarth

    Haul, tynu, llusgo

    Hawk, hebog, gwalch

    Head, pen: blaenori

    Heal, iachau

    Heap, crug, twr: pentyru

    Hear, clywed

    Heat, gwres: poethi

    Heed, ystyriaeth: ystyried

    Heel, sawdl: sodli

    Heir, etifedd

    Held, daliwyd

    Hell, uffern

    Helm, llyw

    Help, cynnorthwy: cynnorthwyo

    Hemp, cywarch

    Herb, llysieuyn

    Herd, gyr, myntai: deadellu

    Here, yma, yn y lle hwn

    Hide, croen: cuddio

    High, uchel

    Hill, bryn

    Hilt, dwrn (carn) cleddyf

    Hint, amnaid: amneidio

    Hire, cyflog: cyflogi

    Hive, cwch: cychu

    Hoar, llwyd

    Hold, dalfa; cellfa: gafael

    Hole, twll

    Home, cartref

    Hoof, carn

    Hook, bach: bachu

    Hoop, cylch: cylchu

    Hope, gobaith: gobeithio

    Hops, hopys

    Horn, corn

    Hose, hosan

    Host, llu, byddin; gwesttywr

    Hour, awr

    Howl, udfa: udo

    Huge, dirfawr

    Hulk, corff llong

    Hull, corff llong: plisgyn

    Hunt, helyddiaeth: hela

    Hurt, niweid: niwedio; dolurio

    Hush, taw, dystewi

    Husk, cibyn, plisgyn

    Hymn, emyn

    Inch, modfedd

    Itch, y crafu: ysu

    Jail, carchar

    Jamb, ystlysbost, gorsin

    Jest, gwatwar, cellwair

    Join, cydio: cyssylltu

    Joke, cellwair

    Jump, naid: neidio

    June, Mehefin

    Just, iawn, cyfiawn

    Keen, craff, llym

    Keep, dal, cadw

    Kick, troediad: troedio, cic

    Kill, lladd, llofruddio

    Kind, rhywogaeth; caredig

    Kine, buchod, gwartheg

    King, brenin

    Kiss, cusan: cusanu

    Kite, barcut

    Knee, glin, pen y glin

    Knew, adwaenai; gwyddai

    Knit, gwau

    Knob, cnap

    Knot, cwlwm

    Know, gwybod

    Lace, ysnoden: ysnodenu

    Lade, llwytho

    Lair, gorweddle

    Lake, llyn; lliw coch

    Lamb, oen: bwrw oen

    Lame, cloff: cloffi

    Lamp, llusern

    Land, tir: tirio, glanio

    Lane, heolan

    Lard, bloneg

    Lark, ehedydd

    Lash, carai: ffrewyllu; rhwymo

    Lass, llangces

    Last, pren troed; olaf

    Late, hwyr, diweddar

    Lath, eisen: eisio

    Lead, plwm

    Lead, arwain; blaenori

    Leaf, deilen, dalen

    Leak, agen, hollt: arlloesi

    Lean, teneu: pwyso ar

    Leap, naid: neidio

    Lees, gwaddod

    Left, aswy: gadawedig

    Lend, rhoi benthyg

    Lens, crymwydr

    Lent, y garawys: echwynedig

    Less, llai

    Lest, rhag, fel na

    Lice, llau

    Lick, llyfiad: llyfu

    Lieu, lle

    Life, bywyd, oes

    Lift, codiad: codi, dyrchafu

    Like, tebyg, fel: hoffi

    Limb, aelod: diaelodi

    Lime, calch: calchu

    Line, llinyn; llinell: llinellu

    Lisp, bloesgi

    Live, byw, bywiog: bucheddu

    List, cofres, rhestr: chwennychu

    Load, llwyth: llwytho

    Loaf, torth

    Loan, benthyg

    Lock, clo: cloi

    Loin, llwyn, arenau

    Long, hir, maith

    Lone, unig

    Look, edrychiad: edrych

    Loom, gwëydd

    Loop, dolen: dolfachu

    Lord, arglwydd

    Lose, colli, cael colled

    Loss, colled

    Lost, coll, colledig

    Loud, uchel, croch

    Love, cariad: caru

    Luck, hap, llwydd

    Lump, clamp, telpyn

    Lust, trachwant: chwantu

    Made, gwneuthuredig

    Maid, morwyn, gwyryf

    Mail, llythyrgod

    Maim, anaf: anafu

    Main, penaf, prif

    Make, gwneuthuriad: gwneud

    Male, gwryw

    Malt, brag: bragu

    Mane, mwng

    Mare, caseg

    Mark, nod: nodi

    Mart, maelfa

    Mash, cymmysg: cymmysgu

    Mask, mwgwd: mygydu

    Mass, twr; corff y bobl; yr offeren

    Mast, hwylbren

    Mate, cydymaith; islywydd: cymharu

    Mead, medd; dôl

    Meal, blawd; pryd o fwyd

    Mean, cyfrwng; modd; gwael: meddwl, tybio

    Meat, ymborth, cigfwyd

    Meek, addfwyn, llariaidd

    Meet, addas: cyfarfod

    Melt, toddi, dadmer

    Mend, gwellau

    Mess, saig o fwyd, arlwy

    Mete, mesur

    Mice, llygod

    Mild, tirion, tyner

    Mile, milldir

    Milk, llaeth: godro

    Mill, melin: malu

    Mind, meddwl: meddylio

    Mine, fy, eiddof; mwnglawdd

    Mint, bathdy: bathu

    Mire, llaid: ymdrybaeddu

    Miss, meistresan: ffaelu

    Mist, niwl, tarth

    Mite, hatling, mymryn

    Moan, cwyn: cwyno

    Moat, amglawdd, ffos

    Mock, gwawd: gwawdio

    Mole, gwadd, twrch daiar

    Monk, mynach

    Mood, modd, tuedd

    Moon, lleuad, lloer

    Moor, dyn du; morfa; angorfa

    More, mwy, rhagor

    Morn, boreu, bore

    Moss, mwswgl

    Most, mwyaf, amlaf

    Mote, brycheüyn

    Moth, gwyfyn

    Move, symmud

    Much, llawer

    Muck, tail: teilo

    Mule, mul

    Must, rhaid yw

    Mute, mud

    Nail, ewin; hoel: hoelio

    Name, enw: enwi

    Nape, gwar, gwegil

    Neap, isel, treiawl

    Near, agos, gerllaw

    Neat, tlws, hardd

    Neck, gwddf

    Need, angen, rhaid: eisiau

    Nest, nyth: nythu

    News, newyddion

    Next, nesaf

    Nice, moethus; manwl

    Nigh, agos, cyfagos

    Nine, naw

    None, dim; neb

    Noon, canoldydd

    Nose, trwyn

    Note, nodyn: nodi

    Noun, enw, sylweddair

    Numb, fferllyd: fferu

    Oath, llw, twng

    Oats, ceirch

    Odds, rhagoriaeth, mantais

    Once, unwaith

    Ooze, nawsiad: nawsio

    Pace, cam: arafgerdded

    Pack, swp: sypynio

    Page, tudalen; gwas

    Paid, talwyd; taledig

    Pail, crwc, cunnog

    Pain, poen; llafur: poeni

    Pair, par, cymhariaid: cymharu

    Pale, gwelw, glaswyn

    Pall, brethyn elor

    Palm, palf; cledr y llaw: palfu

    Pane, pedroryn

    Pang, gloes, gwasgfa

    Pare, didoni, pilio

    Part, rhan: rhanu

    Pass, bwlch; taithdrwydded: pasio

    Past, wedi myned heibio; wedi

    Path, llwybr

    Pave, palmantu

    Pawn, gwystl: gwystlo

    Pear, gelleigen, rhwnen

    Peat, mawn

    Peck, pec: pigo

    Peel, crafell, pil: pilio

    Peep, cipolwg: cipedrych

    Peer, pendefig

    Pelt, lluchio, baeddu

    Pick, pig: pigo, dewis

    Pike, gwaewffon

    Pile, pentwr: pentyru

    Pill, pelen

    Pine, pinwydden: dihoeni

    Pint, peint

    Pipe, pib, pibell

    Pith, mwydyn

    Plan, cynllun: cynllunio

    Play, chware: chwareua, chware

    Plea, esgus: dadleu

    Plot, cydfwriad: cydfwriadu

    Plum, eirynen

    Pole, pegwn, pawl

    Poll, cofres etholwyr: tocio

    Pomp, rhwysg

    Pond, llyn, merllyn

    Pool, llyn

    Poor, tylawd; gwael

    Pope, Pab

    Pore, chwysdwll: syllu

    Port, porthladd

    Post, post; swydd; llythyrfa: sefydlu

    Pour, tywallt

    Pray, gweddio, atolygu

    Prey, ysglyfaeth: ysglyfio

    Prop, atteg: attegu

    Pull, tyn: tynu

    Pulp, bywyn, mwydionyn

    Pump, sugnedydd: sugngodi

    Pure, pur; glân; gwir

    Push, gwth: gwthio

    Quay, llongborth

    Quit, rhydd; gadael

    Race, gyrfa, rhedfa

    Raft, clwydfad, cluder

    Rage, cynddaredd: ffyrnigo

    Rail, canllaw; cledren: difrio

    Rain, gwlaw: gwlawio

    Rake, cribyn: cribynio

    Rank, rhes; drewllyd: rhestru

    Rape, trais; meipen yd: treisio

    Rare, prin; anfynych

    Rash, crugdarddiad; byrbwyll

    Rasp, rhathell: rhathellu

    Rate, pris; treth: trethu

    Read, darllen

    Ream, ugain drefa, rhef

    Reap, medel: medi

    Rear, bon, ol: codi, dyrchafu

    Reed, corsen

    Reef, hwylblyg: hwylblygu

    Rein, awen: ffrwyno

    Rend, rhwyg: rhwygo

    Rent, ardreth; rhwygiad: ardrethu

    Rest, gorphwysfa; ereill: gorphwyso

    Rich, cyfoethog, goludog

    Rick, das: dasu

    Ride, marchogaeth

    Ring, modrwy: seinio

    Ripe, addfed: addfedu

    Rise, codiad: codi

    Risk, perygl; antur: peryglu

    Rite, defod, arfer

    Road, ffordd

    Roam, crwydro

    Roan, brych

    Roar, rhuad: rhuo

    Robe, gwisg: gwisgo

    Rock, craig: siglo

    Roll, rhol; plyglyfr: rholio

    Rood, rhwd, pedwaran erw

    Roof, nen, to: toi

    Rook, ydfran

    Room, ystafell, lle

    Root, gwreiddyn: gwreiddio

    Rope, rhaff

    Rose, rhosyn

    Rote, cylchred: dysgu allan

    Rout, ymlid; terfysgu

    Rude, difoes

    Rule, rheol: llinellu

    Rump, cloren, cynffon

    Rush, brwynen; rhuthr: rhuthro

    Rust, rhwd: rhydu

    Sack, sach: sachu

    Safe, cellgrog; diogel

    Sail, hwyl: hwylio

    Sake, achos, mwyn

    Sale, gwerth, arwerth

    Salt, halen: halltu

    Same, un, yr un

    Sand, tywod

    Save, eithr, ond: cadw, gwared

    Scab, crachen, cramen

    Scar, craith: creithio

    Scum, ewyn: diewynu

    Seal, morlo; sel: selio

    Seam, gwrym, gwnïad

    Sear, serio

    Seat, eisteddfa; gosodiad

    Seed, had: hadu

    Seek, ceisio

    Seen, gweledig

    Self, hun, hunan

    Sell, gwerthu

    Send, anfon, danfon

    Shed, lluest: tywallt

    Shin, crimog

    Ship, llong: llongi

    Shod, pedoledig

    Shoe, esgid; pedol: pedoli

    Shot, ergyd: saethedig

    Shop, maelfa

    Show, golygiad: dangos

    Shun, gochelyd

    Shut, cauad: cau

    Sick, claf, sal: clefychu

    Side, ochr: ochri

    Sift, gogrynu

    Sigh, ochenaid: ocheneidio

    Sign, arwydd: arwyddo

    Silk, sidan

    Sill, trothwy, rhiniog

    Sing, canu

    Sink, ceuffos: suddo

    Sire, tad, tadwys

    Site, sefyllfa, safle

    Size, maint; glud

    Skim, dihufenu

    Skin, croen: blingo

    Skip, llam: llemain

    Slab, llech

    Slay, lladd

    Slew, lladdwyd

    Slip, llithred: llithro

    Slit, hollt: hollti

    Slow, araf, annyben

    Slug, malwen; pelenig hirgron

    Slur, gwarthnod, llithren

    Slut, budrog

    Snow, eira: bwrw eira, odi

    Snug, cryno, clyd

    Soak, mwydo

    Soap, sebon: seboni

    Soar, uch-hedeg

    Soft, meddal; tyner

    Soil, pridd, tir: diwyno

    Sold, gwerthedig

    Sole, unig; gwadn: gwadnu

    Some, rhai; rhyw; peth

    Song, cân

    Soon, yn fuan

    Soot, huddygl

    Sore, dolur; dolurus

    Sort, math: trefnu

    Soul, enaid

    Sour, sur: suro

    Span, rhychwant

    Spar, bollt; gwydrfaen

    Spew, cyfogi

    Spin, nyddu

    Spit, bêr: poeri

    Spot, ysmot: ysmotio

    Spun, nyddedig

    Spur, yspardun: ysparduno

    Stab, brath, gwân: gwanu

    Stag, carw

    Star, seren

    Stay, arosiad: aros

    Stem, paladr, corsen: gwrthnofio

    Step, cam; ffon ysgol: camu

    Stew, arferwi

    Stir, ystwr; cyffroi; symmud

    Stop, arosiad; rhwystro; cau

    Stow, trefnu

    Such, cyfryw, y fath

    Suck, sugn; sugno

    Suds, sebondrwyth

    Suit, par; cwyn: cyfatebu

    Sure, sicr, gwir

    Surf, môrchwydd, ymchwydd

    Swan, alarch

    Sway, awdurdod; rhwysg: rhwysgo

    Swim, nofio

    Tack, corhoelen: brasbwytho

    Tail, cynffon, cloren

    Take, cymmeryd, derbyn

    Tale, chwedl, ystori

    Talk, siarad

    Tall, tal, hir, uchel

    Tame, dof: dofi

    Tank, dyfrgist

    Tape, llinynwe

    Tare, cynhwysgoll; chwyn

    Task, gorchwyl, tasg: tasgu

    Team, gwedd

    Tear, deigryn

    Tear, rhwygo

    Tell, dywedyd

    Tend, tueddu; gweini

    Test, prawf, holiad

    Tent, pabell: pabellu

    Term, ymadrodd; ammod; tymor

    Text, testyn, adran

    Than, na, nag

    That, hwnw, hono, hyny; y neb; y sawl; yr hyn; mai, mal, fel

    Thaw, dadmar, meiriol: meirioli

    Thee, ti, tydi, di, dydi

    Them, hwy, hwynt

    Then, y pryd hyny; yna

    They, hwy, hwynt-hwy

    Thin, teneu, main

    This, hwn, hon, hyn

    Thou, ti, tydi

    Thus, fel hyn

    Tide, llanw: ffrydlifo

    Tile, peithynen

    Till, cloergell; hyd, hyd oni: llafurio

    Told, dywededig

    Toll, toll, treth: tolli

    Tone, tôn

    Tomb, bedd, beddrod

    Took, cymmerwyd

    Tool, erfyn, offeryn

    Torn, rhwygiedig

    Toss, talf: taflu, lluchio

    Tour, cylchdaith, taith

    Town, tref

    Trap, carfagl: maglu

    Tree, pren, coeden

    Tret, traul

    Trip, llithrad: llithro

    Trot, tuth: tuthio

    True, gwir, cywir

    Tube, pibell: pibellu

    Tuft, tusw

    Tune, tôn: perseinio

    Turf, mawn

    Turn, trofa, dymchwelyd: troi

    Type, cysgod; argraph lythyren

    Vail, Veil, gorchudd: gorchuddio

    Vain, ofer, gwag

    Vale, dyffryn, cwm

    Vase, addurngawg

    Vane, ceiliog gwynt

    Vast, dirfawr

    Veal, cig llo

    Veer, troi, cylchdroi: trawshwylio

    Vein, gwythïen

    Vent, agorfa: agor

    Verb, berf, perwyddiad

    Vest, bronwisg: breinio

    Vice, drygioni; gafaelwr

    View, golwg: golygu

    Vile, gwael, salw

    Vine, gwinwydden

    Void, gwag; dirym

    Vote, pleidlais: pleidleisio

    Urge, annog, cymmell

    Wade, rhydio

    Waft, chwyfiad: chwyfanu

    Wait, aros, dysgwyl

    Wake, gwylnos: gwylio

    Walk, rhodfa: cerdded

    Wall, gwal, mur: murio

    Want, angen, eisiau

    Ward, cadwraeth, carchar: gwarchod

    Ware, nwyddau: gochel

    Warm, cynhes: twymo

    Warn, rhybuddio

    Warp, ystof, dylif: dylifo

    Wart, dafaden

    Wash, golchion: golchi

    Wasp, cacynen

    Wave, ton: chwyfio

    Weak, gwan, llesg

    Wean, diddyfnu

    Wear, traul: gwisgo

    Weed, chwyn: chwynu

    Week, wythnos

    Weep, wylo, galaru

    Well, ffynnon; iach; yn dda

    Went, aeth

    Wept, wyledig

    West, gorllewin

    What, yr hyn, pa beth

    When, pa, pan, pa bryd

    Whet, hogiad: hogi

    Whey, maidd

    Whip, chwip, ffrewyll: ffrewyllu

    Whom, pwy; yr hwn, yr hon

    Wide, llydan, eang

    Wife, gwraig

    Wild, anial; gwyllt

    Will, ewyllys: ewyllysio

    Wind, gwynt

    Wind, dirwyn

    Wine, gwin

    Wing, aden, asgell: asgellu

    Wink, amneidio

    Wipe, sychu

    Wise, doeth; modd, dull

    Wish, deisyfiad: deisyf

    With, a, ag, gyda

    Wolf, blaidd

    Womb, croth, bru

    Wood, coed, llwyn

    Wool, gwlan

    Word, gair: geirio

    Work, gwaith: gweithio

    Worm, pryf, llyngyren; troellffon

    Worn, treuliedig

    Wort, breci

    Wrap, plygu

    Wren, dryw

    Writ, gwyslythyr

    Yard, llathen; buarth

    Yarn, edef

    Year, blwyddyn

    Yolk, melyn wy

    Your, eich

    Zeal, sel, aidd, eiddigedd

    Zone, gwregys, cylch

    WORDS OF FIVE LETTERS.

    Batch, pobiad

    Bathe, ymdrochi

    Beach, traeth, tywyn

    Beads, gleiniau

    Beard, barf

    Beast, anifail

    Beech, ffawydden

    Bench, maingc

    Birth, genedigaeth

    Birch, bedw

    Bitch, gast

    Black, du, tywyll

    Blade, llafn; eginyn

    Blain, penddüyn

    Blame, bai: beio

    Blank, gwagle

    Blast, chwa

    Blaze, fflam: fflamio

    Bleak, oer, oerllyd

    Bleat, brefiad: brefu

    Bleed, gwaedu

    Bless, bendithio

    Blind, dall; tywyll; gorchudd

    Bliss, gwynfyd

    Block, cyff, boncyff

    Blood, gwaed

    Bloom, blodau

    Blunt, pwl: pylu

    Blush, gwrid: gwrido

    Board, astell, plangc: byrddio

    Boast, ymffrost

    Bolts, gefynau

    Borne, cynnaledig

    Bough, caingc

    Bound, terfyn; rhwymedig

    Brace, rhwymyn; cwpl: cydio

    Brain, ymenydd

    Brand, haiarnnod, llosnod

    Brass, pres

    Bread, bara

    Brave, dewr, glew

    Break, tori, dryllio

    Breed, rhyw, hil: eppilio

    Bribe, llygrwobr: hudobri

    Brick, priddfaen

    Bride, priodferch

    Brief, crynoad, byr

    Brine, heli

    Bring, dwyn, cyrchu

    Brink, ochr, min

    Brisk, bywiog

    Broad, llydan

    Broil, rhostio, briwlio

    Brood, nythaid

    Brook, nant: goddef

    Broom, banadl

    Broth, potes

    Brown, llwyd, gwrm

    Brush, gwrychell: ysgubo

    Brute, anifail, milyn

    Build, adeiladu

    Burnt, llosgedig

    Burst, ymdoriad: ymdori

    Calve, bwrw llo, llydnu

    Carve, cerfio, bwyttori

    Catch, dal, gafaelu

    Cause, achos: achosi

    Cease, peidio

    Chaff, us, manus

    Chain, cadwyn: cadwyno

    Chair, cadair

    Charm, swyn: swyno, boddio

    Chart, darlunlen

    Chase, helwriaeth: hela

    Cheap, rhad, isel

    Cheat, twyll: twyllo

    Check, rhwystr: attal; ceryddu

    Cheek, grudd, boch

    Cheer, llonder: lloni

    Chest, cist

    Chide, senu, ceryddu

    Chief, penaf, prif

    Child, plentyn

    Chill, fferdod: fferu

    Chine, glain cefn, cefnddryll

    Chirp, trydar

    Choir, côr

    Choke, tagu

    Chord, tant, cord

    Chyle, caul

    Chyme, tewsudd, maethsudd

    Churn, buddai: corddi

    Claim, hawl: hawlio

    Clash, gwrthdaro

    Class, dosparth: trefnu

    Clean, glân: glanhau

    Clear, gloyw; amlwg: glanhau

    Cleft, holltedig

    Clerk, ysgrifenydd, clochydd

    Cliff, clogwyn

    Climb, dringo

    Cling, glynu wrth

    Cloak, mantell: mantellu

    Clock, awrlais, cloc

    Close, cae; cyfagos

    Cloth, brethyn

    Cloud, cwmmwl: cymmylu

    Clown, drelyn

    Coach, cerbyd

    Coast, arfordir, glan

    Corps, byddinran

    Couch, gorweddfaingc: gorwedd

    Cough, peswch: pesychu

    Count, iarll: rhifo

    Court, llys: caru

    Cramp, cwlwm gwythi: caethiwo

    Crank, crangc: offeryn bachog

    Crate, crawell

    Crawl, ymlusgo

    Cream, hufen

    Creed, credo

    Creek, cilfach

    Creep, ymlusgo

    Crest, crib, copa

    Crime, bai, trosedd

    Croak, crygleisio

    Cross, croes: croesi

    Croft, erw

    Crowd, torf, tyrfa

    Crown, coron: coroni

    Crush, gwasgiad: ysigo, malurio

    Crust, crawen

    Curse, melldith: melldithio

    Curve, crwca: camu

    Dance, dawns: crychneidio

    Daunt, digaloni, llwfrhau

    Death, angau

    Dense, tew, dwysedig

    Depth, dyfnder

    Ditch, ffos; clawdd

    Doubt, ammeu

    Dough, toes

    Downs, noethdir

    Draft, cynllun; hawlysgrif

    Drain, dyfrffos: sychu

    Drake, ceiliog hwyad

    Drawl, geirlusg: geirlusgo

    Drawn, tynedig, wedi ei dynu

    Dread, ofn, arswyd: ofni

    Dream, breuddwyd: breuddwydio

    Dress, gwisg: gwisgo

    Drift, tuedd: gyru

    Drill, trul, trwydden: treulio

    Drink, diod: yfed

    Drive, gyru

    Drone, begegyr: diogi

    Dross, sothach

    Drove, gyr, deadell

    Drown, boddi

    Drunk, meddw

    Dunce, penbwl

    Dwarf, corach: cori

    Dwell, anneddu

    Earth, daiar, tir

    Eaves, bargod; bondo

    Eight, wyth

    Faint, aneglur: llewygu

    Faith, ffydd

    False, anwir, gau

    Fault, bai, trosedd

    Feast, gwledd; gwyl: gwledda

    Feign, ymrithio

    Fence, gwrych: caeru

    Fetch, cyrchu

    Field, cae, maes

    Fight, ymladdfa: ymladd

    Filth, budredd

    First, cyn, cyntaf

    Flail, ffust

    Flame, fflam, ffagl: fflamio

    Flank, tenewyn; adeinlu

    Flash, fflamiad: melltenu

    Flesh, cig, cigfwyd

    Fleet, llynges; cyflym: cyflymu

    Fling, tafl: taflu

    Flint, callestr

    Float, cludr: nofio

    Flock, deadell: ymdyru

    Flood, llif: llifo

    Floor, llawr: llorio

    Flour, peillied, blawd: blodio

    Force, grym, gallu: dirgymhell

    Forge, ffwrnweithdy: morthwylio

    Forth, allan, rhag llaw

    Found, caffaeledig: seilio, sylfaenu

    Frail, brau, gwan

    Frame, ffurf: ffurfio

    Fraud, twyll

    Fresh, newydd; croyw

    Frith, cyfyngfor

    Front, gwyneb, tu blaen: gwynebu

    Frost, rhew

    Froth, ewyn

    Frown, cuch, gwg: cuchio

    Fruit, ffrwyth

    Furze, eithin

    Gauge, mesurai: mesuro

    Geese, gwyddau

    Ghost, ysbryd

    Gifts, doniau, rhoddion

    Glass, gwydr, drych

    Glaze, gwydro

    Glean, lloffa

    Glide, ymlithro

    Globe, pellen, clob

    Gloom, tywyllni

    Gloss, agoriad; dysgleirdeb: egluro

    Glove, maneg

    Goods, da, daoedd, dodrefn

    Goose, gwydd

    Gorse, eithin

    Grace, gras, rhad: addurno

    Graft, impyn: impio

    Grain, gronyn

    Grand, mawrwych

    Grant, rhoddiad: rhoddi

    Grape, gwinronyn

    Grasp, crafangiad: crafangu

    Grass, glaswellt

    Grate, alch, gradell

    Grave, bedd; difrif, sobr

    Graze, pori

    Great, mawr

    Green, gwyrdd

    Greet, anerch, cyfarch

    Grief, gofid

    Grind, malu

    Groan, uchenaid: ucheneidio

    Groat, pedair ceiniog; rhynion

    Groom, marchwas

    Gross, tew, bras; cyfanrif

    Grove, celli, gwigfa

    Group, twr; lluaws

    Growl, chwyrnu

    Grown, tyfedig

    Grunt, rhoch: rhochian

    Guard, gwyliadwriaeth: gwylied

    Guess, amcan: dyfalu

    Guest, gwestai, gwestwr

    Guide, hyfforddwr: hyfforddio

    Guile, twyll

    Guilt, euogrwydd

    Halve, hanneru

    Harsh, garw, llym

    Haste, brys, ffrwst: brysio

    Hatch, deoriad: deori

    Haunt, cyrchfa: cynniwair

    Heath, grug; grugos

    Heart, calon

    Heave, codiad: codi

    Hedge, gwrych: cau

    Hence, oddi yma; ymaith

    Hinge, cilfach, colyn drws

    Hoard, cuddfa: casglu

    Hoist, dyrchafu, codi i fynu

    Horse, ceffyl, march: marchu

    Hound, buadgi

    House, ty: dwyn i dy

    Joint, cymmal; cysswllt

    Joist, trawst, dist

    Judge, barnwr: barnu

    Juice, nodd, sudd

    Knave, dyhiryn

    Knead, tylino

    Kneel, penlinio

    Knell, cnul, clul

    Knife, cyllell

    Knock, cnoc: cnocio, curo

    Known, hysbys

    Lance, gwaewffon: agor dolur

    Lapse, llithrad: llithro

    Large, mawr, helaeth

    Latch, clicied: clicciedu

    Lathe, troell, turn

    Laugh, chwerthin

    Learn, dysgu

    Lease, ammodrwym

    Least, lleiaf

    Leave, cenad: gadael

    Ledge, ymylfa

    Leech, geloden

    Liege, ffyddlawn

    Light, goleu; ysgafn: goleuo

    Loath, anewyllysgar

    Lodge, lletty: llettya

    Loose, gollwng, dattod

    Louse, lleuen: lleua

    Lungs, ysgyfaint

    Mange, clafr

    March, Mawrth: ymdeithio

    Marsh, morfa

    Match, dylwyfyn: cymharu

    Means, moddion

    Might, nerth, grym

    Milch, llaethog

    Mince, mânfriwio

    Mirth, llawenydd

    Moist, llaith

    Month, mis

    Mould, pridd; mold: moldio

    Moult, bwrw plu

    Mound, clawdd: amgau

    Mount, bryn: esgyn

    Mourn, galaru, cwyno

    Mouse, llygoden: llygotta

    Mouth, safn, ceg: cegu

    Mulct, dirwy: dirwyo

    Needs, rheidiau, rhaid

    Neigh, gweryriad: gweryru

    Nerve, gewyn

    Niece, nith

    Night, nos, noson

    Noise, twrf, swn

    North, gogledd

    Nurse, mammaeth: magu

    Nymph, duwies y coedydd

    Ought, dylu

    Ounce, wns

    Paint, paent: paentio

    Parch, crasu; deifio

    Parse, gramadegu, geirdreiglo

    Paste, toes; glud: gludio

    Patch, clwt: clytio

    Pause, gorphwysiad: gorphwys

    Peace, heddwch

    Pearl, gem

    Pence, ceiniogau

    Perch, trostan; trostlath

    Piece, dryll; darn: darnio

    Piles, clwyf y marchogion, peils

    Pinch, gwasgfa: pinsio

    Pitch, pyg: pygu; taflu

    Place, lle, man: gosod

    Plaid, brithwe

    Plain, gwastadedd

    Plane, llyfnhau

    Plant, planigyn: planu

    Plate, plâd: arwisgo ag aur, &c.

    Plead, dadleu

    Plough, arad: aredig

    Pluck, tyniad: tynu

    Plumb, plymio

    Poach, lledferwi; herwhela

    Point, pwynt: pwyntio

    Poize, cydbwys: cydbwyso

    Porch, porth

    Pouch, coden, bolgwd

    Pound, pwys; punt: pwyo

    Press, argraffwasg: gwasgu

    Price, pris, gwerth

    Pride, balchder: balchio

    Prime, cyntaf, penaf, prif

    Print, argraff: argraffu

    Prism, rheiddell, gwydryn y lliwiau

    Prize, gwobr: prisio

    Prone, gogwyddol, tueddol

    Prong, fforch

    Proof, prawf

    Prose, rhyddiaith

    Proud, balch

    Prove, profi

    Prowl, crwydrhela

    Prune, sycheirynen: ysgythru

    Psalm, salm, cân

    Pulse, curiad, curiad y galon

    Punch, tylliedydd: tyllu

    Purge, carthiedydd: carthu

    Purse, cod

    Quack, crachfeddyg: gwaghoni

    Quail, sofliar

    Quake, crynu

    Quart, chwart

    Queen, brenines

    Queer, digrif, ysmala

    Quell, gorthrechu, llonyddu

    Quest, ymofyniad

    Quick, byw, bywiog

    Quill, asgellfon

    Quilt, cwrlid: arwnïo

    Quire, drefa

    Quite, yn gwbl

    Quote, dyfynu

    Raise, codi, cyfodi

    Range, rhestr, rhes: rhestru

    Reach, cyrhaedd: cyrhaeddyd

    Realm, llywodraeth

    Reeve, goruchwyliwr

    Reign, teyrnasiad: teyrnasu

    Rhyme, odl: odli

    Ridge, trum: trumio

    Right, iawn, uniawn; hawl

    Roast, rhost: rhostio

    Rogue, dyhiryn

    Roost, ieirglwyd: clwydo

    Rough, garw

    Round, cylch; crwn: amgrynu

    Rouse, dihuno

    Route, ffordd, taith

    Saint, sant

    Salve, eli: elïo

    Scald, berwlosg: llaithlosgi

    Scale, cen; clorian: dringo

    Scalp, croen y pen

    Scape, diangfa: diangc

    Scate, llithrwadn: llithrwadnu

    Scene, golwg, golygfa

    Scent, arogl: arogli

    Scoff, gwawd: gwawdio

    Scold, clewtan: clewtian

    Scoop, ceueg: ceuegu

    Scope, bwriad, tuedd

    Score, ugain: nodi

    Scorn, dirmyg: dirmygu

    Scour, ysgwrio, glânrwbio

    Scrap, dernyn

    Screw, sidrych: sidrychu

    Scrip, ysgrepan

    Scrub, dwysrwbio

    Sedge, hesg, merydd

    Seeth, araferwi, poethiasu

    Seize, gafael, ymafaelyd

    Sense, synwyr, deall

    Serve, gwasanaethu

    Shade, cysgod: cysgodi

    Shaft, paladr; mwndwll

    Shake, sigliad: siglo

    Shall, caf, cawn, &c.

    Shame, cywilydd: cywilyddio

    Shape, llun: llunio

    Share, rhan: rhanu

    Shark, morgi, gwynforgi

    Sharp, llym: hudladrata

    Shave, eillio

    Sheaf, ysgub: rhwymo yn ysgubau

    Shear, cneifio

    Sheep, dafad, pl. defaid

    Sheet, llen; cynfas

    Shelf, talfaingc, silff

    Shell, cragen: diblisgio

    Shift, crys merch; ymdro: ymdaro; newid

    Shine, dysgleirio

    Shire, sir, swydd

    Shirt, crys

    Shoal, lluaws; basle

    Shock, siglad: brawychu

    Shoot, blaguryn: blaguro; saethu

    Shore, glan y môr: attegu

    Shorn, cneifiedig

    Short, byr

    Shout, bloedd: bloeddio

    Shrew, cecres

    Shrub, manwydden

    Siege, gwarchae

    Sieve, gogr

    Sight, golwg; edrychiad

    Since, gan; er, er pan

    Singe, deifio

    Sixth, chweched

    Skill, medr

    Skull, penglog

    Slack, manlo; yslac: llacio

    Slain, lladdedig

    Slant, ar osgo: osgoi

    Slate, llech: toi a llechi

    Slave, caethwas: gorweithio

    Sleek, llyfn: llyfnhau

    Sleep, cwsg: cysgu

    Sleet, odwlaw

    Slept, cysgedig

    Slice, tafell: tafellu

    Slide, llithrfa: llithro

    Slime, dyglist

    Sling, tafl: taflu

    Sloes, eirin perthi

    Sloop, llongan, llong un hwylbren

    Slope, osgo: osgoi

    Sloth, diogi

    Small, bach, bychan

    Smart, llym; bywiog: gwynio

    Smell, arogl: arogli

    Smelt, brwyniad: mwndoddi

    Smile, gwên: gwenu

    Smite, taro, curo

    Smith, gof

    Smoke, mwg: mygu

    Snail, malwen

    Snake, neidr

    Snare, magl: maglu

    Snarl, chwyrniad: chwyrnu

    Snead, troed pladur

    Sneak, llech: llechian

    Sneer, gwatwarwen: gwatwarwenu

    Snipe, myniar

    Snore, chwyrniad: chwyrnu

    Snout, trwyn anifail, mildrwyn

    Snuff, trwynlwch: ffroeni

    Solve, agor, dehongli

    Sooth, gwiredd: boddio, lliniaru

    Sough, ffos gudd, cuddffos

    Sound, sain; dianaf: seinio

    South, deau

    Space, cyfwng

    Spade, rhaw

    Spare, cynnil: cynnilo

    Spark, gwreichionen

    Spasm, cwlwm gwythi

    Spawn, grawn: hilio

    Speak, llefaru

    Spear, gwaewffon

    Speed, brys; cyflymder: brysio

    Spell, cyfaredd: sillafu

    Spend, treulio, gwario; afradloni

    Spice, llysieuo, perlysieuo

    Spike, hoelen hir: hoelio

    Spill, dernyn: colli gwlyb

    Spine, asgwrn y cefn

    Spire, clochdy blaenfain, meindwr

    Spite, cenfigen

    Split, hollti

    Spoil, anrhaith: anrheithio

    Spoke, adain olwyn

    Spool, gwerthyd

    Spoon, llwy

    Sport, digrifwch: ymddigrifo

    Spout, pistyll: pystyllio

    Sprig, brigyn

    Spurn, gwrthwingo

    Stack, das: dasu

    Staff, pawl, cudosgordd

    Stage, esgynlawr

    Stake, pawl: cyngwystlo

    Stale, hen, henaidd

    Stalk, paladr

    Stall, côr; marchnadfaingc

    Stamp, argraff: pwyo

    Stand, safle: sefyll

    Stare, llygadrythiad: llygadrythu

    Start, rhuthr: cychwyn

    State, cyflwr; llywodraeth: gosod ger bron

    Steal, lladrata

    Steam, agerdd: agerddu

    Steed, march, ceffyl

    Steel, dur: durio

    Steep, dibyn: mwydo

    Steer, bustach: llywio

    Stern, llyw llong; y pen ol; sarug

    Stick, ffon: glynu

    Stiff, anystwyth

    Stile, camfa

    Still, dysdyllbair; llonydd: llonyddu

    Sting, conyn: pigo

    Stink, drewi

    Stoat, carlwm

    Stock, bon; golud: ystorio

    Stoke, tânyddiaeth

    Stone, careg; 8 bwys o gig: llabyddio

    Stool, maingc, ystôl

    Stoop, plygu

    Store, trysor, ystôr: trysori

    Stork, ciconia

    Storm, tymmestl; rhuthrgyrch

    Stove, twymdy; twymiadur

    Stout, mawr, cadarn

    Strap, ffrewyll: ffrewyllu

    Straw, gwellt

    Stray, crwydryn: crwydro

    Strew, taenu

    Strip, llain: diosg

    Stuff, defnydd: tynlenwi

    Stump, boncyff

    Style, dull, modd

    Suite, cyfres; cymdeithion

    Swain, iangwr, gwladwr

    Swamp, cors, siglen

    Sward, tonen

    Swarm, haid: heidio

    Swear, tyngu

    Sweat, chwys: chwysu

    Sweep, ysgubwr: ysgubo

    Sweet, melus

    Swell, chwydd: chwyddo

    Swift, cyflym

    Swine, moch

    Swing, siglbraff: siglhongian

    Sword, cleddyf

    Sworn, tyngedig

    Taint, llwgr, llygriad: llygru

    Taste, archwaeth: archwaethu

    Teach, addysgu, dysgu

    Tease, aflonyddu

    Teeth, dannedd

    Tense, amser

    Tempt, hudo, denu

    Tenth, degfed

    Thank, diolch

    Theft, lladrad

    Their, eu

    Theme, testun

    There, yno, yna

    These, y rhai hyn

    Thick, tew, ffurf

    Thief, lleidr

    Thigh, morddwyd

    Thine, eiddot

    Thing, peth

    Think, meddwl, tybio

    Third, trydydd

    Thorn, draenen

    Those, y rhai hyny

    Three, tri, tair

    Throw, tafl: taflu

    Thumb, bawd: bodio

    Thump, dyrnod: dyrnodio

    Tight, tyn; cyfyng

    Tinct, lliw: lliwio

    Tithe, degwm: degymu

    Toast, crasfara: crasu

    Tongs, gefail

    Tooth, dant

    Torch, ffaglen, canwyll gwyr

    Touch, teimlad: teimlo, cyffwrdd

    Tough, gwydn

    Trace, ol: olrhain

    Track, ol, arlwybr

    Tract, rhandir; traethodyn

    Trade, masnach: masnachu

    Train, cyfres: hyfforddi

    Trait, llinell; ergyd

    Trash, sothach

    Tread, sathr: sathru

    Treat, rhad-wledd: rhad-wledda

    Tribe, llwyth, tylwyth

    Trick, ystrangc: twyllo

    Troop, byddindorf: llu

    Trout, brithyll

    Truce, byr heddwch

    Truck, newidwriaeth: cyfnewid

    Trunk, cyff, boncyff

    Truss, byrniad: byrnio

    Trust, ymddiried: coelio

    Truth, gwirionedd

    Twang, clec, seindon: clecian, cydseinio

    Twice, dwywaith

    Twine, llinyn cyfrodedd

    Twirl, chwyrndro: chwyrndroi

    Twist, nydd-dro, nydd: nydd-droi

    Vague, crwydrol; diystyr

    Valve, ceuaden

    Vault, daiargell: bwäu

    Venge, dial

    Verge, cylch, terfyn: tueddu

    Verse, adnod, gwers

    Voice, llef, llais

    Vouch, gwirio

    Waist, gwasg

    Wales, Cymru

    Waste, anial; ofer: gwastraffu

    Watch, oriadur; gwyliadwriaeth: gwylio

    Weave, gwau

    Wedge, cŷn: cynio

    Weigh, pwyso

    Welsh, Cymreig; Cymraeg

    Whale, morfil

    Wharf, porthfa

    Wheat, gwenith

    Wheel, olwyn: chwyldroi

    Whelp, cenaw

    Where, pa le, pa fan

    Which, pwy, pa un

    While, enyd, amser

    Whisp, tusw

    White, gwyn

    Whole, cwbl, cyfan

    Whore, putain: puteinio

    Whose, eiddo pwy

    Width, lled

    Wince, gwingo

    Winch, dyrwynai

    Withe, gwden

    Witch, dewines

    World, byd

    Worse, gwaeth

    Worst, gwaethaf

    Worth, gwerth

    Wound, archoll: archolli

    Wrath, llid

    Wreck, llongddrylliad

    Wring, gwasg: gwasgu

    Wrist, arddwn

    Write, ysgrifenu

    Wrong, cam: niweidio

    Wrote, ysgrifenwyd

    Wroth, digllawn

    Yacht, tlysfad, ceinlong

    Yearn, dwysdeimlo

    Yeast, burym

    Yield, gildio, ymostwng

    Young, ieuangc

    Yours, eiddoch

    Youth, dyn ieuangc

    WORDS OF SIX LETTERS.

    Bleach, canu, gwynu, gwynhau

    Blight, golosgiad: golosgi

    Bought, prynedig

    Branch, cangen: cangenu

    Breach, adwy, rhwyg

    Breast, bron, dwyfron, brest

    Breath, anadl

    Breeze, awel, chwa

    Bridge, pont

    Bright, gloyw, ysblenydd

    Bronze, lliw pres, presliw

    Browse, brigdori

    Bruise, clais, yssigiad: yssigo

    Chance, damwain: dygwyddo

    Change, aralliad: cyfnewid

    Charge, cadwraeth; gorchymmyn: ymddiried; cyhuddo; ymosod

    Chaste, diwair, dihalog

    Cheese, caws

    Choice, dewisol, dewis

    Choose, dewis, ethol

    Church, eglwys: eglwysa

    Clause, adran, erthygl

    Cleave, hollti; glynu

    Clench, rhybedio

    Clothe, dilladu, gwisgo

    Coarse, garw, bras

    Corpse, celain, corph marw

    Course, ystod, gyrfa: hela; rhedeg

    Crease, ol plygiad: crychiadu

    Cruise, gwylfordwyaeth: gwibfordwyo

    Crutch, bagl, ffon fagl

    Dearth, prinder; newyn

    Drudge, cystogwr: cystogi

    Fierce, gerwin, creulawn

    Fledge, magu plu, plufu, pluenu

    Fleece, cnu, cnuf: cneifio

    Flight, hedfa; ffoad

    Flinch, rhuso, ymollwng

    Flitch, hannoreb

    Fourth, pedwarfed

    Freeze, rhewi

    Friend, cyfaill

    Fright, arswyd, ofn: brawychu

    Glance, cipolwg: cipedrych

    Grains, grawn; soeg

    Grease, irad, saim: iro

    Greece, gwlad Groeg

    Greens, bresych; cawl

    Grieve, gofidio, galaru

    Groove, rhigol: rhigoli

    Ground, llawr, sail: seilio; maluredig

    Growth, twf, tyfiant

    Grudge, dygasedd: gwarafun

    Halves, hanneru

    Health, iechyd

    Hearse, elor-gerbyd, corffglud

    Hearth, aelwyd

    Height, uchder

    Hoarse, cryg; cryglyd

    Knight, marchog

    Launch, cynnofio, llonghyffio, morhau

    League, cyfammod: cynghreirio

    Length, hyd, hirder

    Lights, ysgyfaint

    Loathe, ffieiddio, casäu

    Naught, dim; drwg

    Nought, dim, diddym

    Phlegm, cornboer

    Phleme, fflaim, cyllell waedu

    Phrase, geiriad, ymadrodd: geirio

    Pierce, gwanu, tyllu

    Plague, pla: plaau

    Please, boddhau; gweled yn dda

    Pledge, gwystl: gwystlo

    Plough, arad, ylltyd: arddu, aredig

    Plunge, trochiad: trochi

    Praise, mawl: canmol

    Preach, pregethu

    Priest, offeiriad

    Prince, tywysog

    Prompt, parod, dioed: cofweini; helpu

    Quench, diffoddi; dofi

    Scarce, prin, anaml; odid

    Scheme, cynllun, dyfais

    Schism, rhwyg eglwysig, sism

    School, ysgol: ysgolori

    Scrape, craflwy: crafu

    Scream, crochwaedd: ysgrechu

    Screen, cysgodlen: gwasgodi

    Scribe, ysgrifenydd

    Scruff, addail

    Scythe, pladur

    Search, chwiliad: chwilio

    Selves, hunain

    Shades, cysgodolion

    Sheath, gwain: gweinio

    Shears, gwellaif

    Shield, tarian: tarianu

    Should, dyly

    Shriek, crochlais: crochleisio

    Shrill, llym, uchelseiniol

    Shrink, crebachu, cilio yn ol

    Shroud, amdo: amdoi

    Sketch, cynllun: cynllunio

    Skirts, godre, ymyl: ymylu

    Sleeve, llawes

    Slight, ysgafn; dirmyg: dirmygu

    Sluice, dyfrddor: dwfr ollwng

    Smooth, llyfn, gwastad: llyfnäu

    Sneeze, tisiad: tisio

    Sought, ceisiedig

    Source, ffynnonell, tarddiad

    Speech, araeth, lleferydd

    Sphere, cronell; cylch

    Splash, arwlychu; lleidio

    Spleen, y ddueg

    Splice, rhaffgymhlethu, rhaffgydio

    Splint, dysgloen

    Spouse, dyweddi, priod

    Sprain, tyrfiad: yssigo

    Spread, taeniad: taenu

    Spring, tarddiad; gwanwyn: tarddu

    Sprout, blaendarddu

    Spunge, ysbwng: ysbyngu

    Squall, awel ddisyfyd: ysgrechian

    Square, ysgwar: ysgwario

    Squeak, gwichlef: gwichio

    Squint, gŵyr: llygadwyro

    Squirt, chwistrell: chwistrellu

    Stairs, grisiau

    Starch, syth: sythu

    Starve, newynu; rhynu

    Staves, ffyn; erwydd

    Stench, drewdod

    Stitch, pwyth: pwytho

    Stocks, cyffion

    Strain, dirdroad: dirdroi

    Strait, cyfyngfor; cyfyng; cyfyngder

    Strand, traeth: rhedeg ar draeth

    Stream, ffrwd: ffrydio

    Street, heol, ystryd

    Stress, pwys, gwasgfa

    Strict, cyfyng, caeth

    Stride, hirgam: hirgamu

    Strife, cynhen, ymryson

    Strike, cyfor: taro; iselu

    String, llinyn: llinynu

    Stripe, llinellres: llinellresu

    Strive, ymegnio, ymdrechu

    Stroke, dyrnod: llochi

    Strong, cryf, galluog

    Swerve, gwyro, troi ymaith

    Switch, gwialenig: gwialenodi

    Taught, dysgedig

    Teethe, magu dannedd

    Thanks, diolch

    Thatch, to gwellt: toi

    Theirs, eiddynt

    Thence, oddi yno, o hyny

    Thieve, lladrata

    Thirst, syched: sychedu

    Though, er, er hyny, pe

    Thrash, dyrnu

    Thread, edau, edafedd: edafu

    Threap, ymresymu; ymdaeru

    Threat, bygwth, dwrd

    Thrice, teirgwaith

    Thrive, llwyddo, ffynu, cynnyddu

    Throat, corn y gwddf

    Throne, gorsedd: gorseddu

    Throng, tyrfa: tynlenwi

    Thrush, bronfraith

    Thrust, gwth: gwthio

    Thwart, croes: rhwystro

    Tongue, tafod; tafodiaeth

    Trance, llewyg, llesmair

    Trench, ffos, clawdd: ffosi, cloddio

    Trough, cafn

    Twelve, deuddeg

    Wealth, cyfoeth, golud

    Weight, pwys, pwysigrwydd

    Whence, o ba le; pan

    Wreath, amdorch: amdorchi

    Wrench, dirdro: dirdroi

    Wretch, adyn, truenyn

    Wright, saer

    WORDS OF SEVEN AND EIGHT LETTERS.

    Breadth, lled

    Breathe, anadlu

    Brought, dygiedig

    Cleanse, glanhau, puro

    Clothes, dillad, gwisgoedd

    Draught, traflwngc, llymaid

    Drought, sychder, gwres

    Freight, llwyth llong: llong lwytho

    Glimpse, golewyrch; cipolwg

    Grounds, seiliau; gwaddodion

    Scourge, fflangell: fflangellu

    Scratch, crip, cripiad: cripio

    Seventh, seithfed

    Sleight, cyfrwysdro

    Springe, croglath

    Sprouts, adfresych

    Squeeze, gwasg: gwasgu

    Stealth, lladrad

    Strange, dieithr, estronol

    Stretch, estyn: tynu

    Straight, union, syth

    Strength, nerth, gallu

    Thought, meddwl; bwriad

    Through, trwy; trwodd

    Twelfth, deuddegfed

    Wrought, gwneuthuredig

    WORDS OF TWO SYLLABLES.

    A-base, darostwng, iselu

    A-bate, treio, lleihau; gostwng

    Ab-bey, abatty, mynachlog

    Ab-bot, abad, penfynach

    Ab-hor, ffieiddio, casäu

    A-bide, trigo, aros; goddef

    Ab-ject, bwrw ymaith, gwrthod

    Ab-ject, distadl, gwael

    A-ble, galluog, medrus; goludog

    A-board, ar fwrdd llong

    A-bode, annedd; trigfa; arosiad

    A-bove, uwch, goruwch, uwchben

    A-bound, cael gwala, meddu digon

    A-bout, perthynol; gerllaw; yng nghylch, oddeutu; tua

    A-bridge, talfyru, crynhoi

    A-broad, allan, ar led; oddi cartref

    Ab-rupt, disymmwth, byrbwyll

    Ab-scess, cornwyd, anafod

    Ab-scond, ymguddio, llechu

    Ab-sence, absennoldeb, absen

    Ab-sent, absennol: absennoli

    Ab-solve, rhyddhau; maddeu

    Ab-sorb, llyngcu, sugno, difa

    Ab-stain, ymattal; ymgadw

    Ab-stract, crynodeb: crynhoi

    Ab-surd, afresymol; gwrthun

    A-buse, camdriniaeth: camarfer

    A-byss, eigion, pwll diwaelod

    Ac-cede, cytuno, cydsynio

    Ac-cent, acen: acenu

    Ac-cept, derbyn

    Ac-cess, dyfodfa, nesâd, agosiad

    Ac-compt, rhif, cyfrif

    Ac-cord, cydfod: cytuno; cyddaro

    Ac-cost, cyfarch, anerch

    Ac-count, cyfrif; cymmeriad: rhifo

    Ac-crue, chwanegu, deillio; tyfu

    Ac-cuse, cyhuddo, beio

    A-chieve, cyflawni; cwblhau

    A-cid, sur, egr, chwibl

    A-corn, mesen

    Ac-quaint, hysbysu, amlygu; arfer

    Ac-quire, cyrhaedd, caffael; casglu

    Ac-quit, rhyddhau, cyfiawnhau

    A-cre, erw, cyfar

    Ac-rid, sur; pigog

    A-cross, yn groes, ar draws

    Ac-tion, gweithred; ystum; cwyn; dadl; brwydr

    Ac-tive, bywiog, gweithgar, heinif

    A-cute, awchus, llym; synwyrol

    Ad-der, neidr

    Ad-dice, neddyf, bwyell gam

    Ad-dict, ymroddi, diofrydu

    Ad-dle, gwag, clwc, gorllyd

    Ad-dress, cyfarchiad; cyfarwyddiad: anerch, cyfeirio

    Ad-here, ymlynu, glynu wrth

    A-dieu, bydd wych, yn iach

    Ad-journ, gohirio, oedi

    Ad-junct, darymsawdd, chwanegawd

    Ad-jure, tyngedu

    Ad-just, cymhwyso, trefnu, iawni

    Ad-mire, rhyfeddu, mawrygu, hoffi

    Ad-mit, derbyn, caniatäu, goddef

    A-dopt, mabwysiadu

    A-dore, addoli; mawrhau

    A-dorn, addurno, trwsio, harddu

    Ad-vance, mynediad; cynnydd: myned ym mlaen; gwelläu

    Ad-vent, y dyfodiad, yr adfent

    Ad-verb, rhagferf, gorair

    Ad-verse, gwrthwynebus, adfydig

    Ad-vert, ystyried, dal sylw

    Ad-vice, cynghor; mynegiad

    Ad-vise, cynghori, annog

    A-dult, oedog, un mewn oed

    Af-fair, gorchwyl; achos

    Af-fect, serch; teimlad: cyffroi; ceisio

    Af-firm, haeru; sicrhau, gwirio

    Af-fix, cyssawd: cydio, sicrhau

    Af-flict, gofidio, trallodi

    Af-ford, rhoddi, gweini; gallu rhoi

    Af-fray, ymryson: brawychu

    Af-fright, braw, dychryn

    Af-front, sarhâd: difrïo; digio

    A-float, ar nawf; yn symmud

    A-fore, rhag, cyn, o flaen

    A-fraid, dychrynedig; ofnus

    A-fresh, o'r newydd, eilwaith, eto

    Af-ter, gwedi, ar ol

    A-gain, eilwaith, drachefn, eto

    A-gainst, erbyn, gyferbyn, rhag

    A-ged, hen, oedranus

    A-gent, goruchwyliwr, dirprwy; achos

    Ag-gress, dechreu cynnen, ymosod

    Ag-grieve, blino, gormesu, poeni

    A-go, cyn hyn, yn ol

    A-gree, cytuno, heddychu; cyfateb

    A-gue, y cryd, y ddieithron

    Air-ing, rhodiad allan; twymol

    A-larm, gwaedd, rhybydd: dychrynu

    A-las, och! Och fi! aha

    Al-der, gwernen

    A-lert, bywiog, heini, gwyliadwrus

    A-lien, allwlad, alldud, estron

    A-light, disgyn, dyfod i lawr

    A-like, yn debyg, yn gyffelyb

    A-live, byw, yn byw; bywiog

    Al-lay, esmwythhâd: tymmeru; cymmysgu; lliniaru

    Al-lege, datgan, haeru, gwirio

    Al-ley, rhodfa; heol gul

    Al-lies, cynghreiriaid

    Al-lot, gosod, penodi, cyfranu

    Al-low, caniatäu, goddef, gostwng

    Al-lude, cyfeirio; cyffelybu

    Al-lure, hudoliaeth; hudo, denu

    Al-ly, cynghreiriad: ymgyfathrachu

    Al-most, ym mron, agos, braidd

    A-lone, unig, unigol

    A-long, ym mlaen; bellach

    A-loud, yn uchel, yn groch

    Al-so, hefyd, yn yr un modd

    Al-tar, allor, allawr

    Al-ter, arallu, newid

    Al-though, er, er hyny; pe, ped

    Al-ways, yn wastadol, bob amser

    A-mass, pentyru; croni; casglu

    A-maze, aruthredd, braw: synu, brawychu

    A-men, amen, yn wir; felly y bo

    A-mend, adgyweirio, adnewyddu

    A-mends, iawn, boddlonrwydd

    A-miss, ar fai, yn feius

    A-mong, A-mongst, yn, ym mhlith, rhwng

    Am-ple, helaeth; mawr; eang

    A-muse, difyru; hudfoddio

    An-chor, angor: angori

    An-cient, hen, hirhoedlog; oesol

    An-cle, ffer, migwrn

    An-gel, angel; cenad

    An-ger, dig, digder: digio, llidio

    An-gle, ongl, congl: pysgota

    An-gry, dig, llidiog

    An-guish, ing, gloes, cystudd

    An-nals, blwyddolion, hanesion

    An-nex, cyssylltiad: cyssylltu

    An-nounce, datgan, cyhoeddi

    An-noy, drygu; niweidio; blino

    An-nul, dyddymu, dilëu

    A-noint, iro, eneinio

    An-swer, ateb, atebiad: atebu

    An-them, mawlgan

    An-tients, hynafiaid, hynaif

    An-vil, eingion

    Anx-ious, pryderus; awyddus

    An-y, unrhyw; neb; rhyw

    A-part, ór neilldu, ar wahân

    Ap-peal, appeliad

    Ap-pear, ymddangos; bod yn debyg

    Ap-pease, gostegu, dystewi

    Ap-pend, crogi wrth, cydio

    Ap-plaud, canmol, moli

    Ap-plause, clod, canmoliaeth

    Ap-ple, afal

    Ap-ply, cymhwyso; ymosod

    Ap-point, gosod, trefnu, nodi

    Ap-praise, prisio, cywerthyddio

    Ap-prise, hysbysu, rhybuddio

    Ap-proach, dynesiad: dynesu

    Ap-prove, cymmeradwyo; profi

    A-pril, Ebrill

    A-pron, arffedog; barclod

    Ar-bour, gwasgodfa, deildy

    Arch-er, saethydd, saethwr

    Ar-dent, taer; awchus, gwresog

    Ar-dour, awyddfryd; taerni

    Ar-gue, dadleu, rhesymu

    A-rise, codi, esgyn

    Ar-mour, arfogaeth, rhyfelwisg

    Arm-pit, cesail

    Ar-my, llu, byddin

    A-round, o amgylch, o bob tu

    A-rouse, deffroi, dihuno

    Ar-range, trefnu, rhesu

    Ar-ray, gwisg, trwsiad: addurno; trefnu

    Ar-rear, olddyled

    Ar-rest, dal, dal yn garcharor

    Ar-rive, dyfod, cyrhaedd, tirio

    Ar-row, saeth, picell

    Art-ful, dichellgar; hyfedr

    Art-ist, celfyddŵr

    As-cend, esgyn, dringo

    As-cent, esgynfa, rhiw, llethr

    Ash-es, lludw, ulw

    A-shore, ar y traeth, ar lan

    A-side, ór neilldu; ar osgo

    A-sleep, yn nghwsg, yn cysgu

    As-pect, golygiad: edrych, tremio; sylwi

    As-pire, uchelgeisio; ymgeisio

    As-sail, ymosod, rhuthro

    As-sault, rhuthr, ymosodiad: taro, ymosod

    As-sent, cydsyniad: cydsynio

    As-sert, haeru, honi, gwirio

    As-sess, trethu

    As-sets, oleiddo

    As-sign, penu, rhoddi; trosi

    As-sist, cynnorthwyo; amdiffyn

    As-size, brawdlys: penodi pris

    As-sort, cymmathu, cyd-drefnu

    As-suage, llonyddu, lliniaru

    As-sume, cymmeryd, ymhoni

    As-sure, sicrhau, gwirio

    Asth-ma, diffyg anadl, mygfa

    A-stray, ar gyfeiliorn

    At-las, casgliad o ddarluniau; atlas

    At-om, mymryn, brycheuyn

    A-tone, rhoi iawn; cymmodi

    At-tach, dal, attafaelu

    At-tack, rhuthr: gosod, ymosod ar

    At-tain, ennill; cyrhaedd

    At-tempt, anturiaeth, cynnyg: anturio, ceisio

    At-tend, gofalu; gwrando; ystyried; canlyn

    At-tire, gwisg: gwisgo, trwsiadu

    At-tract, tynu, denu, llithio

    A-vail, lles, budd: llesäu, cynnorthwyo

    Auc-tion, arwerthiant, arwerth

    Au-dit, prawf cyfrifon; olrheinio, prawiadu

    A-venge, dial, ymddial

    A-ver, gwirio, haeru, sicrhau

    A-verse, gwrthwynebol, gelynol

    A-void, gochel, diangc

    A-vow, addef; amddiffyn

    Aug-ment, cynnyddu, ychwanegu

    Au-gust, Awst; arderchog

    Aus-tere, gerwin, creulawn

    Au-thor, awdwr, gwneuthurwr

    Au-tumn, Hydref, cynauaf

    A-wait, dysgwyl, aros; gweini

    A-wake, effro; deffro: deffroi

    A-ware, rhagystyriol, arwybodus

    A-way, ymaith, ffwrdd

    Aw-ful, ofnadwy

    A-while, encyd, ennyd

    Awk-ward, trwsgl, chwithig

    Ax-iom, gwireb, gosodiad

    Ax-is, echel, pegwn

    Back-bite, absennu, athrodi

    Back-slide, gwrthgilio, encilio

    Back-ward, yn ol; hwyrfrydig; ammharod

    Bad-ger, broch, daiar fochyn

    Baf-fle, dyrysu: siomi; trechu

    Bag-gage, clud, celfi llu

    Bai-liff, maer; hafodwr; ceisbwl

    Bal-ance, clorian; mantoliaeth: pwyso; gwastadhau

    Bald-ness, moelni, moeledd

    Bal-loon, clobyn; awyren

    Bal-lot, coelbren

    Band-age, rhwymyn, gwasgrwym

    Bane-ful, dinystriol, marwol

    Ban-ish, alldudio, deol

    Bank-er, sylltydd, arianydd

    Bank-rupt, methdalwr

    Ban-ner, lluman, baner

    Ban-quet, gwledd: gwledda

    Bap-tize, bedyddio

    Barb-er, eilliwr, barfwr

    Bar-gain, cytundeb: cytuno

    Bar-ley, haidd, barlys

    Bar-on, brëyr, barwn

    Bar-rack, lluest milwr

    Bar-rel, baril, celwrn

    Bar-ren, anffrwythlon, anmhlantadwy

    Bar-row, berfa, carthglwyd

    Bar-ter, newidwriaeth: cyfnewidio

    Bash-ful, cywilyddgar, yswil

    Ba-sin, cawg; nawfle

    Ba-sis, sail: gwaelod

    Bas-ket, basged, cawell

    Bas-tard, basdardd, plentyn ordderch

    Bas-tion, rhagfur, gwrthglawdd

    Bat-tle, brwydr: ymladd

    Bay-salt, morhalen

    Bay-tree, llawryf

    Bea-con, gwylfa, tanfwdwl

    Bea-dle, rhingyll, gwysiwr

    Bear-er, cludydd, cynnaliwr

    Bear-ing, cyfeiriad; goddefiad

    Beast-ly, anifeilaidd, aflan

    Beat-ing, curiad, cwrfa

    Beau-ty, glendid, harddwch

    Be-cause, o herwydd, o blegid, o achos; gan, am

    Beck-on, amneidio

    Be-come, gweddu, perthynu

    Bed-stead, pren gwely, ochr gwely

    Bee-hive, cwch gwenyn

    Bee-tle, chwilen ddu

    Be-fall, dygwydd; dyfod; darfod

    Be-fore, o flaen, ger bron, cyn

    Beg-gar, cardotyn: llymhau

    Be-get, cenedlu, eppilio

    Be-gin, dechreu, cychwyn

    Be-gone, ymaith, ffwrdd

    Be-guile, hudo, llithio, denu, twyllo

    Be-half, plaid, rhan, achos, tu

    Be-have, ymddwyn, ymarweddu

    Be-hind, yn ol, ar ol, y tu cefn

    Be-hold, edrych, golygu

    Be-ing, hanfod, bod

    Bel-fry, llofft y gloch

    Be-lief, ffydd, coel, crediniaeth

    Be-lieve, credu, coelio, ymddiried

    Bel-low, rhuo, brefu

    Bel-lows, megin

    Bel-ly, bol, bola; ceudod

    Be-long, perthynu, deiryd

    Be-loved, anwylyd, cariad

    Be-low, îs, is law, oddi tanodd

    Be-moan, cwyno, galaru

    Bend-ed, plygedig, cam

    Bend-ing, plygiad, gogwyddiad

    Be-neath, îs, is law, isod, obry

    Be-nign, tirion, mwyn, hael

    Be-numb, merwino, fferu

    Be-queath, cymmynu, rhoi mewn ewyllys

    Be-quest, cymmyn, cymmynrodd

    Be-reave, difuddio, difeddu

    Be-seech, attolygu, deisyf erfyn

    Be-side, Be-sides, ger llaw, wrth, yn ymyl, heb law; gyda, oddi eithr, hefyd

    Be-siege, gwarchae, amgylchu

    Be-som, ysgubell, ysgub

    Be-stow, rhoddi, anrhegu

    Be-tray, bradychu, cyhuddo

    Bet-ter, gwell: gwellau

    Be-tween, Be-twixt, rhwng, yn mysg

    Be-wail, cwyno, galaru

    Be-ware, gochel, ymgadw

    Be-yond, dros, tra, tu hwnt i, ym mhellach

    Bi-as, tueddiad: tueddu; denu

    Bi-ble, y Llyfr, y Bibl

    Bid-den, gwahoddedig: wedi ei gynnyg

    Bid-ding, gwahoddiad; cyhoeddiad

    Bid-ing, trigias, arosiad

    Big-ot, dyn penboeth, dallbleidiwr

    Bil-ious, gerïog

    Bil-let, byrlythyr; nodyn

    Bil-low, ton, moryn

    Bind-ing, rhwymiad; ymylwisgiad

    Bi-ped, creadur deudroed

    Bird-lime, glud, ysgrawling

    Birth-day, dydd genedigaeth

    Bis-cuit, bara caled, teisen galed

    Bish-op, esgob, golygwr

    Bi-sect, deubarthu, rhanu

    Bit-ter, chwerw, bustlaidd, tost

    Bi-valve, deufasglog; dwygragenog

    Black-bird, mwyalch, yr aderyn du

    Black-guard, dyhiryn, drygadyn

    Black-smith, gof, gof du

    Blad-der, pledren, chwysigen

    Blame-less, difai, diargyhoedd

    Blan-ket, brycan, gwrthban

    Blas-pheme, cablu, difenwi

    Blast-ing, deifiad, malldod; seithugiad

    Bleach-ing, caniad, gwyniad

    Bleak-ness, oerni; fferdod

    Bleed-ing, gwaediad; gwaedlif

    Blem-ish, anaf, bai: anafu, niweidio

    Bless-ed, bendigedig, gwynfydedig

    Bless-ing, bendith, llad

    Blind-fold, mygydol: mygydu; dallu

    Blind-ness, dallnieb, dellni

    Blind-worm, madfall, dallneidr

    Blis-ter, chwydalen: chwydalu

    Bloat-ed, chwyddedig: balchaidd

    Block-ade, argae, gwarchae

    Block-head, penbwl, hurtyn

    Blood-shot, y fflameg, gwaedglais

    Blood-y, gwaedlyd, creulawn

    Blos-som, blodeuo, blaguro

    Bloom-ing, blodeuog; gwridog

    Blow-ing, chwythiad; gwyntog

    Blun-der, amryfusedd; coll: camsynied

    Blunt-ness, pylni, pyledd

    Blunt-ly, yn bwl, yn ddiawch

    Blush-ing, gwridog; gwylaidd

    Boat-swain, penbadwr

    Bo-dy, corph, un; swrn, crynodeb

    Boil-er, callawr, pair, berwedydd

    Boil-ing, berw, berwad, berwedig

    Bold-ness, hyfder; haerllugrwydd

    Bol-ster, gobenydd: attegu

    Bom-bard, llosbeliad: llosbelu

    Bond-age, caethiwed, carchar

    Bon-fire, coelcerth, banffagl

    Bord-er, ffin, terfyn; godre

    Bo-rough, bwrdeisdref

    Bor-row, echwyna, benthyca

    Bo-som, mynwes: mynwesu

    Bot-tle, potel, costrel: costrelu

    Bot-tom, gwaelod, sylfaen

    Bound-less, annherfynol

    Boun-ty, haelioni, rhadlonedd

    Bow-els, ymysgar, coluddion

    Brace-let, breichled

    Brack-et, ysgwyddyn; camfach

    Brac-ing, cyfrwymiad, cryfhâd

    Brack-ish, hallt, helïaidd

    Braid-ed, plethedig, crych

    Bram-ble, mieren, dyrysïen

    Brand-ish, ysgwyd; chwyrnellu

    Bra-zen, efyddaidd; haerllug

    Break-ers, beisdon, beisdonau

    Break-fast, boreubryd

    Breast-plate, dwyfroneg

    Breath-ing, chwythiad, anadliad

    Breth-ren, brodyr, brodorion

    Brick-bat, darn o briddfaen

    Brick-kiln, odyn priddfeini

    Bride-groom, priodfab, priodasfab

    Bride-maid, llawforwyn, morwyn priodas

    Bride-well, carchar

    Bri-dle, ffrwyn: ffrwyno

    Brief-ly, yn fyr, ar fyr eiriau

    Bri-er, mieren, dyrysïen

    Brig-ade, byddindorf

    Bright-ness, gloywder, dysgleirdeb

    Bril-liant, claerwych; ardderchog

    Brim-stone, mygfaen, llosgfaen

    Bris-tle, gwrychyn: gwrychio

    Brit-tle, brau, breuol

    Broad-side, ystlys ergydion

    Bro-kage, cyflog werthiad, maeldal

    Bro-ker, cyflog werthydd, trosfasnachwr

    Brok-en, drylliedig, toredig

    Broth-er, brawd

    Brows-ing, brigboriad

    Bruis-ing, yssigiad maluriad

    Brush-wood, manwydd

    Bru-tal, anifeilaidd; creulawn

    Bub-ble, bwrlwm: bwrlymu

    Buck-et, ystwc, celwrn, crwc

    Buc-kle, boglwm: boglymu

    Bud-ding, blaguriad

    Bud-get, cwd, coden; cynnygiad

    Build-er, adeiladydd, adeiladwr

    Build-ing, adail, adeilad, adeiladaeth

    Bul-let, pelen, pelen gwn

    Bul-lock, bustach, eidion, ych

    Bul-ly, byglwr: hyllddwrdio

    Bul-wark, gwrthglawdd, rhagfur, amddiffynfa

    Bun-dle, sypyn, bwrn: sypynu

    Buoy-ant, nofiawl, ysgafn

    Bur-den, baich: beichio

    Bu-reau, ysgrifengist

    Bur-gess, dinesydd, bwrdais

    Burg-lar, ty dorwr

    Burn-ing, llosg, llosgiad

    Bur-nish, caboli, gloywi

    Bur-row, tyllu, daiaru

    Bur-then, baich, pwn, llwyth

    Bur-y, claddu, beddu, priddo

    Bus-iness, galwad, gwaith, swydd

    Bus-y, diwyd, llafurus, prysur

    Butch-er, cigydd: cigyddio

    But-ler, trulliad, heilyn

    But-ter, ymenyn

    But-ton, botwm: botymu

    But-tress, atteg: attegu

    By-law, deddf leol; gogyfraith

    By-street, heol gefn, coegheol

    Cab-bage, bresych, cawl: bresychu; darnguddio

    Cab-in, caban, cell, lluest

    Ca-ble, rhaff angor

    Ca-dence, gostyngiad; goslef: seinamrywio

    Cal-cine, calchlosgi

    Call-ing, galwedigaeth; celfyddyd

    Calm-ness, tawelwch; llareidd-dra

    Cam-paign, rhyfelawd: rhyfelodi, maesgyrchu

    Ca-nal, dyfrffos

    Can-cel, dileu, dirymu

    Can-cer, cancr, dafaden wyllt

    Can-did, teg; gonest, diduedd

    Can-dle, canwyll

    Can-dour, tegwch, hynawsedd

    Ca-nine, ciaidd, ciol

    Can-ker, cancr, rhwd: rhydu

    Can-non, magnel, cyflegr

    Ca-noe, ceubal, cwch

    Ca-non, canon, rheol, gosodiad

    Can-vass, sachlian, cywarchlen: holi; pleidgeisio

    Ca-price, chwidredd, gwamaldyb

    Cap-stan, dirwynlath

    Cap-tain, penaeth, cadben

    Cap-tive, caeth, carcharor

    Cap-ture, ysbail, helfa: dal; cymmeryd

    Car-bine, dryll byr

    Car-bon, ulyf, llosged, carbon

    Car-cass, celain, ysgerbwd

    Ca-reer, gyrfa, rhedfa, helynt

    Care-ful, gofalus, gwyliadwrus

    Care-less, diofal, esgeulus

    Ca-ress, anwesu, llochi

    Ca-ret, gwallnod, diffygnod

    Car-go, llonglwyth, llwyth llong

    Car-nage, galanastra, lladdfa

    Car-nal, cnawdol, anianol

    Ca-rouse, gloddesta

    Car-pet, llawrlen

    Car-riage, clud, cerbyd; cludiad

    Car-rots, moron

    Car-ry, cario: arwedd; ymddwyn

    Carv-ing, cerfwaith; toriad bwyd

    Cart-wright, saer troliau

    Cas-cade, rhaiadr

    Case-ment, rhwyll; colofngap

    Ca-shier, ceidwad arian; talwr: diswyddo

    Cast-ing, tafliad, bwriad

    Cas-tle, castell

    Cas-trate, dysbaddu, cyweirio

    Catch-ing, heintus, adwythig

    Cat-tle, gwartheg, da byw

    Cav-il, trawsddadl: trawsddadleu

    Cau-tion, pryder: rhybuddio

    Cau-tious, gochelgar, gofalus

    Ceil-ing, nenfwd; cronglwyd

    Cel-lar, diodgell; cell

    Ce-ment, cymmrwd: cymmrydu

    Cen-sure, sen, cerydd: barnu, ceryddu

    Cen-sus, cofrifiad, niferiad

    Cen-tre, canol: canoli, cymherfeddu

    Cer-tain, sicr, diau, gwir; rhyw, rhai

    Cha-lice, cymmun gwpan

    Chal-lenge, her, baidd, heriad: herio; annog

    Cham-ber, ystafell

    Chand-ler, canwyllydd, canwyllwr

    Chan-nel, cyfyngfor; dyfrlle: rhychu

    Cha-os, tryblith, annhrefn cymmysgedd

    Cha-pel, addoldy, capel

    Chap-lain, caplan, capelwr

    Chap-ter, pennod

    Char-coal, golosged, siarcol

    Charg-er, cawg; march rhyfel

    Charm-ing, swyngar; hyfryd

    Char-ter, breinlen, braint ysgrif

    Chas-tise, ceryddu, cystuddio

    Chat-tel, da, daoedd; da symmudol

    Chat-ter, baldroddi, ofersiarad

    Cheer-ful, llon, llawen

    Cher-ry, ceirios, suriain

    Cher-ub, cerub, angel

    Chick-en, cyw

    Chid-ing, sen, ceryddiad

    Chief-ly, yn benaf, gan mwyaf

    Chief-tain, blaenor, tywysog

    Chil-blain, malaith, llosg eira

    Child-hood, mebyd, mabanoed

    Child-ish, plentynaidd

    Chil-dren, plant

    Chil-ly, rhynllyd, oerllyd

    Chim-ney, simdde, simne

    Chin-cough, y pas, sychbeswch

    Chis-el, cyn, gaing: cynio, geingio

    Chok-ing, tagfa

    Choos-ing, dewisiad, detholiad

    Chos-en, etholedig, dewisol

    Christ-ian, cristion, credadyn

    Christ-mas, Nadolig

    Chron-ic, hen, parhaol

    Church-yard, mynwent, claddfa

    Cin-der, marworyn, golosg

    Ci-pher, goddim; gwagnod: rhifyddu, cyfrif

    Cir-cle, cylch, cant: cylchynu

    Cir-cuit, amgylchedd: cylchynu

    Cis-tern, dyfrgist

    Cit-y, dinas, caer

    Civ-il, gwledig; moesgar

    Cla-mour, dadwrdd, twrf: dadyrddu, trsystio

    Clas-sic, uchawdurol, prifawdurol

    Clas-sics, yr uchawduron, llenoriaeth Groeg a Rhufain

    Clean-ly, yn lân; yn bur

    Clear-ly, yn eglur, yn oleu

    Clem-ent, hynaws, gwâr, addfwyn

    Cler-gy, offeiriaid, gwyr llên

    Clev-er, hyfedr, hylaw, medrus

    Cli-ent, ymgynghorydd; nawddyn

    Cli-mate, hinsawdd; parthran, bro

    Cli-max, esgyniaith, graddiaith, graddeb

    Clip-ping, tociad, amdoriad; cnaif

    Close-ly, yn agos, yn gaeth, yn fanwl

    Clos-et, cell, cuddigl, dirgelfa

    Cloth-ing, dillad, gwisgoedd

    Clot-ty, tolchog, tywarchog

    Cloud-y, cymmylog

    Clo-ven, holltog, holltedig, fforchog

    Clown-ish, trwsgl, gwladaidd

    Clum-sy, trwstan, anfedrus, carbwl

    Clus-ter, swp, sypyn: ymdyru, ymsypio

    Coast-er, orlong; glanforwr

    Cob-bler, clytiwr, bongler

    Cob-web, gwe'r cor, corwe

    Co-erce, attal, rhwystro; cymhell

    Cof-fin, arch: gosod mewnarch

    Co-gent, grymus; effeithiol

    Co-here, cydlynu, glynu; cytuno

    Coin-age, bathiad; arian bath

    Cold-ness, oerni; oerfelgarwch

    Col-lapse, dadfail: adfeilio

    Col-lar, coler, torch, gyddfdorch: llindagu

    Col-league, cydswyddog: cydswyddo

    Col-lect, crynodeb, colect: casglu, crynhoi

    Col-lege, coleg; prifysgol

    Co-lon, gwahannod, gorwahanai

    Co-lour, lliw: lliwio

    Co-lours, llumanau, banerau

    Co-lumn, colofn, piler; lledwyneb

    Com-bat, ymryson, gwrthwynebu, ymladd

    Com-bine, cyfuno; cydgyssylltu

    Come-ly, gweddus, gweddaidd; glân, teg

    Co-met, seren gynffonog, seren

    Com-fort, cysur; dyddanwch: cyssuro

    Com-ing, dyfodiad; dynesiad

    Com-ma, gwahanai

    Com-mand, gorchymmyn: erchi, rheoli

    Com-mence, dechreu; cychwyn

    Com-mend, canmol; cyflwyno

    Com-ment, eglurhâd: egluro, esbonio

    Com-merce, masnach, trefnidiaeth; masnachu, trafnidio

    Com-mit, gwneuthur; gorchymmyn; traddodi; anfon

    Com-mon, cyffredin; cyffredinol: cydfwyta

    Com-mons, cyffredinwyr, is-seneddwyr; tir cyffredin

    Com-mune, ymddyddan; cymmuno

    Com-pact, cryno, cynnwys: uno, cyssylltu

    Com-pare, cymhariaeth: cymharu, cyffelybu

    Com-pass, cylch, amgylchedd; cwmpas: amgylchu, cwmpasu

    Com-pel, cymhell, gorfodi, gorchfygu

    Com-pete, cystadlu, cydymgeisio

    Com-pile, casglu; cyfansoddi

    Com-plain, cwyno, achwyn; grwgnach

    Com-plaint, cwyn; dolur; cyhuddiad

    Com-plete, cyflawn, perffaith: cyflawni, gorphen, cwblhau

    Com-plex, cymhlyg; amrywiog; dyrys

    Com-ply, cydsynio, ymroddi, cytuno

    Com-pose, cyfansoddi; trefnu; ysgrifenu; llonyddu

    Com-pound, cyfansawdd, cymmysg: cymmysgu; cyfrandalu

    Com-press, cydwasg: cydwasgu; gwasgu

    Com-prise, cynnwys; amgyffred

    Com-pute, cyfrif; bwrw; barnu, tybio

    Com-rade, cyfaill, cydymaith; cydfilwr

    Con-cave, ceuedd, crymgant; ceuol, argeuol: ceuo, cyngheuo

    Con-ceal, cuddio, celu; gorchuddio

    Con-cede, caniatâu; gadael; rhoddi

    Con-ceit, tyb, hunandyb: tybio, coelio

    Con-ceive, ymddwyn, beichiogi; deall, amgyffred, synied

    Con-cern, achos, neges, gorchwyl; gofal

    Con-cert, cyttrefniad; cynganedd: cyttrefnu

    Con-cise, byr, cryno; cynnwysfawr

    Con-clude, dybenu, gorphen; penderfynu

    Con-coct, cydferwi, cymmerwi

    Con-cord, cytundeb, cydgordiad, cydsain

    Con-course, tyrfa, torf; cyrchfa

    Con-crete, cyfuno; casglu

    Con-cur, cytuno, cydsynied

    Con-demn, collfarnu euogfarnu; anghymmeradwyo

    Con-dense, tew, dwys: tewhau

    Con-dign, haeddiannol, teilwng

    Con-duct, ymddygiad, buchedd: arwain; llywio

    Con-duit, dyfrbibell; dyfrlle

    Con-fer, ymddyddan; anrhegu

    Con-fess, cyffesu, cyfaddef

    Con-fide, hyderu, ymddiried

    Con-fine, cyffin, terfyn: cyffinio; attal

    Con-firm, cadarnhau, sefydlu

    Con-flict, ymryson, amrafael: brwydro

    Con-flux, cydlif; cynnulliad

    Con-form, cydffurfio; unffurf; tebyg

    Con-found, cymmysgu; dyrysu

    Con-fuse, cymmysgu; annhrefnu

    Con-fute, dadbrofi, gwrthbrofi

    Con-geal, rhewi: tewychu

    Con-gress, cyssenedd, eisteddfod; cynnadledd

    Con-join, cydgyssylltu, cydio

    Con-jure, tyngedu: swyno, conswrio

    Con-nect, cyssylltu; cydlynu

    Con-nive, goddef, cyd-ddwyn

    Con-quer, gorchfygu, goresgyn

    Con-quest, buddugoliaeth, goruchafiaeth

    Con-science, cydwybod; meddylfryd

    Con-scious, ymwybodol, cydwybodol

    Con-sent, cydsyniad: cydsynio

    Con-sign, trosglwyddo, trosi; gorchymmyn

    Con-sist, cydsefyll; cynnwys; cytuno

    Con-sole, ysgwyddyn: cysuro; lloni

    Con-sort, cydwedd, priod: cyfeillachu; priodi

    Con-spire, cydfradu, bradlunio; cytuno

    Con-stant, sadrif; dianwadal, sefydlog

    Con-strain, cymhell, gwasgu; treisio

    Con-straint, cymhelliad, gorfodaeth, trais

    Con-struct, adeiladu, llunio, gwneuthur

    Con-strue, dehongli, esbonio; amlygu

    Con-sul, uchelfaer, trafnnoddwr; cynghorydd

    Con-sult, ymgynghori; ymofyn â; golygu

    Con-sume, difa, treulio; gwastraffu

    Con-tact, cyffyrddiad: cyffwrdd, cyfarfod

    Con-tain, cynnwys; dal; amgyffred

    Con-temn, dirmygu, diystyru

    Con-tempt, dirmyg, diystyrwch

    Con-tend, ymdrechu, ymryson, amrafaelio

    Con-tent, boddlawn; hynaws: boddloni

    Con-tents, cynnwysiad; cyfanswm

    Con-test, ymgystadlu; gwrthwynebu

    Con-text, cyttestyn, cydwersi

    Con-tract, ammod: ammodi, cytuno

    Con-trast, cyferbyniad: cyferbynu

    Con-trite, briwedig, cystuddieddig; edifarus

    Con-trive, dyfeisio, dychymmygu, llunio

    Con-trol, rheolaeth, awdwrdod: rheoli, llywio

    Con-tuse, curo, pwyo, dryllio; yssigo

    Con-vene, ymgynnull; cynnull, casglu

    Con-vent, cyfaint; mynachlog: gwysio

    Con-verse, ymddyddan: cydymddyddan, siared

    Con-vert, ymchwelwr; tröeddig: troi, cyfnewid

    Con-vex, crwm, cynghrwm, crwbi

    Con-vey, cludo, cario, trosglwyddo

    Con-vict, collddyn, euog: argyhoeddi; euogbrofi

    Con-vince, argyhoeddi; darbwyllo

    Con-voke, cydalw, cydwysio

    Con-voy, canymdo, diffynlu: nawddlong

    Con-vulse, dirdynu, dirgrynu

    Cool-er, oeriadur, oeriedydd

    Cool-ness, oerder; oerfelgarwch

    Coop-er, cylchwr, cylchlestrwr

    Cop-per, copr, efydd: copro, efyddu

    Cop-y, adysgrif, llawysgrifen: adysgrifenu

    Cord-age, rhaffau; rheffynwaith

    Cor-ner, cornel, congl, ongl

    Cor-nice, taleithwrn, taladdurn

    Cor-rect, cywir, difai: cywiro; ceryddu

    Cor-rode, cyfysu, difa; rhydu

    Cor-rupt, llygredig: llygru, halogi

    Cor-sair, morwilliad, morleidr

    Cos-tive, rhwym, bolrwym

    Cost-ly, costus, treulfawr, drudfawr

    Cos-tume, dullwisg; dullwedd

    Cot-tage, bwthyn, bwth, caban

    Cot-ton, cotwm; cotymaidd: cotymu

    Coul-ter, cylltyr, cwlltyr

    Coun-cil, cynghor; eisteddfod

    Coun-sel, cynghor, cyfarwyddyd: cynghori

    Count-er, rhifwr; yn groes; cyferbyniol

    Count-ess, iarlles

    Coun-try, gwlad, bro, ardal, tir

    Coun-ty, rhandir, swydd, sir; rhandirol

    Cou-ple, par, dau, cwpwl: cyssylltu; cyplysu

    Cour-age, dewrder, gwroldeb

    Cours-ing, hela, heliad

    Courte-sy, ymostyngiad; glinblygu

    Cous-in, cefnder, cyfnither

    Cov-er, clawr, cauad: toi, gorchuddio

    Cov-ert, cuddfa, gwas-godfa; cudd, dirgel

    Cov-et, chwennychu; cybyddu

    Co-vey, nythaid; haid

    Cow-ard, anwr, cachgi; anwraidd: digaloni

    Crab-bed, anfoddog, croes, sarug

    Cra-dle, cryd; dechreufa: siglo cryd

    Crafts-man, crefftwr, celfyddydwr

    Craf-ty, cyfrwys, dichellgar

    Cra-ter, llosgorel, cegfa, ceg llosgfal

    Cre-ate, creu; gwneuthur; peru; urddo

    Crea-ture, creadur

    Cred-it, coel, cred: coelio, credu

    Cres-cent, cilgant, hanner lloer; cynnyddol

    Crev-ice, breg, agen, hollt: agenu, hollti

    Cri-er, criwr; cyhoeddwr

    Crim-son, rhudd, rhuddgoch: rhuddo, cochi

    Crip-ple, cloff, efrydd: cloffi, efryddu

    Cri-sis, eithafnod; argyfwng

    Crit-ic, beirniad; beirniadol: beirniadu

    Crotch-et, crymfach; corfanig

    Crown-ing, coroniad; perffeithiad

    Cru-el, creulawn, ffyrnig, ysgeler

    Crum-ble, briwio, briwsioni

    Cru-sade, croessawd, rhyfel y groes

    Crys-tal, crisial; crisialaidd

    Cube-root, trysawdd; trysoddiaeth

    Cu-bit, cufydd, cyfelin

    Cuc-koo, cog, y gog; cethlydd

    Cud-gel, pastwn, clwpa: pastynu

    Cul-prit, cyhuddog; troseddwr

    Cul-ture, diwylliad; gwrteithiad; addysg

    Cun-ning, cyfrwysder; cyfrwys

    Cu-rate, curad; offeiriad plwyf

    Cur-rent, rhediad, ffrwd; cylchredol

    Cur-tail, cwtogi, byrhau, talfyru

    Cur-tain, croglen; cysgodlen: croglenu

    Cus-tom, defod, arfer; toll: cynnefino

    Cut-lass, anglas, crymgleddyf, bidog

    Cut-ler, cyllellwr; gof cyllyll

    Cut-ter, torwr; ysgafnlong

    Cy-cle, cylch, chwyl; cylchred

    Cyg-net, alarchen, cyw alarch

    Cy-press, ffyllwydd, cypreswydd

    Dai-ly, beunyddiol, beunydd; o ddydd i ddydd

    Dain-ty, danteithfwyd; moethus

    Dai-ry, llaethdy; hafotty

    Dai-sy, llygad y dydd, swynfri

    Dam-age, niwed, colled; cost: niweidio, drygu

    Dam-sel, llangces; herlodes, hogen

    Dan-ger, perygl: peryglu

    Dar-ing, beiddiad, hyf, anturiol

    Dark-en, tywyllu, duo, cymmylu

    Dark-ness, tywyllwch; cysgod; niwl

    Da-tive, rhoddiadol, rhoddedigol

    Daugh-ter, merch; llangces

    Daunt-ed, synedig, ofnus

    Daunt-less, calonog, hyf, diarswyd

    Day-book, dyddlyfr

    Day-break, gwawr

    Day-light, goleuni dydd; dyddwawl

    Daz-zle, serenu, pelydru, dallu

    Dea-con, gwas, gwasanaethwr; diacon

    Dead-ly, marwol, angeuol; yn farwol

    Deaf-ness, byddarwch, byddardod

    Deal-ing, masnach, trafnid; negeswriaeth

    De-bar, attal, rhwystro; gwahardd

    De-base, iselu, iselhau, gwaethygu

    De-bate, dadl; ymresymiad: dadlu

    De-bauch, llygru, halogi, gloddesta

    Deb-it, dyled: dyledu

    Debt-or, dyledwr; dyledog

    De-camp, dadwersyllu; cilio, ffoi

    De-cay, dadfail; gwendid: dadfeilio; gwanhau

    De-cease, marwolaeth, ymadawiad: marw

    De-ceit, twyll, hoced, ffalsedd, dichell

    De-ceive, twyllo, hudo, siomi

    De-cent, gweddaidd, addwyn, prydferth

    De-cide, penderfynu, dybenu

    De-clare, mynegi, hysbysu, cyhoeddi

    De-cline, darfodedigaeth: gogwyddo; adfeilio

    De-coy, hud; deniad: hudo; twyllo

    De-crease, lleihâd; byrhâd: lleihau, treio

    De-cree, gorchymmyn, deddf: barnu; deddfu

    De-cry, goganu, difrio, cablu

    De-duce, erthynu, tynu, casglu

    De-duct, tynu o; tynu ymaith; erthynu

    De-face, anffurfio, anharddu; llygru

    De-fame, enllibio, athrodi, absennu

    De-fault, diffyg, pall: diffygio, pallu

    De-feat, dadymchweliad: dymchwelyd; trechu

    De-fect, diffyg, gwall, eisiau

    De-fence, amddiffyn; nawdd; gwrthwynebiad

    De-fend, amddiffyn, diogelu; gwahardd

    De-fer, oedi, gohirio; cyfeirio

    De-file, trawien, culffordd: halogi, llygru

    De-fine, dosbenu, darlunio, amlygu

    De-form, anffurfio, aflunio, hacru

    De-fraud, twyllo, hocedu; siomi

    De-fray, talu, dwyn cost, digostio

    De-fy, herio, beiddio; dirmygu

    De-grade, diraddio, diswyddo; iselu

    De-gree, gradd, urdd; mesur

    De-ist, duwiad; anffyddiwr

    De-ject, prudd, digalon: gostwng, iselu

    De-lay, oed, aros, arosiad: oedi, gohirio

    De-light, hyfrydwch: difyru; boddloni

    De-lude, twyllo, hudo, siomi

    Del-uge, dylif, diluw: dylifo, gorllifo

    De-mand, gofyniad; galwad: gofyn, holi; mynu

    De-mean, ymddwyn, ymarweddu

    De-mesne, maenor; tiriogaeth, treftadaeth

    De-mise, gosodiad; marwolaeth: trosi; ewyllysio, cymmynroddi

    De-mon, cythraul; ellyll

    De-mur, oed, gohiriad: oedi, gohirio, ammeu

    De-note, dynodi, nodi; arwyddocäu

    De-nounce, cyhoeddi, mynegi; hysbysu

    Dent-al, deintiol, danneddol

    De-ny, gwadu; nacäu; gomedd

    De-part, ymadael, cilio: marw

    De-pend, dibynu, ymddibynu; ymddiried

    De-pict, darlunio, delweddu

    De-plore, cwyno, galaru; gresynu wrth

    De-port, arwedd, agweddu; trosglwyddo

    De-pose, diswyddo; tystio; tystio ar lw

    De-pot, ystorfa, ystordy; cadystorfa

    De-prave, llygru, halogi, aflanhau

    De-press, gostwng, iselu; gwasgu; tlodi

    De-prive, difuddio, amddifadu; ysbeilio

    De-pute, dirprwyo, cenadu; anfon

    De-range, annhrefnu, dyrysu

    De-ride, gwatwar; dirmygu

    De-rive, tarddu, deillio; dyfod

    Des-ert, anialwch, diffeithwch

    De-scend, disgyn; gostwng; hanu, tarddu

    De-scent, disgyniad; disgynfa; tarddiad

    De-scribe, darlunio; amlygu; ysgrifenu

    De-scry, canfyddiad: canfod; chwilio; amlygu

    Des-ert, haeddiant: gadael; cilio

    De-serve, haeddu, teilyngu; ennill

    De-sign, bwriad; dyfais: bwriadu, amcanu

    De-sire, dymuniad, awydd: dymuno; deisyf

    De-sist, peidio, ymattal; aros, sefyll

    De-spair, anobaith: anobeithio

    De-spatch, brys; bryslythr: brysio; cyflawni

    De-spise, dirmygu, diystyru

    De-spite, mig, malais: blino, sarhau

    De-spoil, ysbeilio; difrodi; lladrata

    De-spond, anobaith: anobeithio

    Des-pot, gormesdeyrn; brenin

    Des-tine, arfaethu; darparu; dedfrydu

    De-stroy, dystrywio; difrodi; lladd

    De-tach, dydoli, neillduo; rhyddhau

    De-tail, manwl adrodd; neillduoli

    De-tails, manylion, neillduolion

    De-tain, attalgwyn: attal, rhwystro

    De-tect, dadguddio; canfod; cyhuddo

    De-ter, rhwystro, attal; digaloni

    De-test, ffieiddio, casäu; dirmygu

    De-throne, diorseddu, dadorseddu

    De-vice, dyfais, dychymmyg

    De-vise, cymmyn, ewyllys: dyfeisio; cymmynu

    De-void, gwag; amddifad; rhydd

    De-volve, disgyn; treiglo; dygwydd

    De-vote, cyflwyno, cyssegru

    De-vour, difa, difrodi, gwastraffu

    De-vout, duwiol, crefyddol

    Di-al, orfynag, heulfynag, deial

    Dic-tate, gorchymmyn, archiad: erchi, addysgu

    Di-et, ymborth, lluniaeth: ymborthi

    Dif-fer, gwahaniaethu; anghytuno

    Dif-fuse, taenu, gwasgaru; chwyddo

    Di-gest, rheithlyfr: trefnu, cyfansoddi; treulio

    Dig-ger, cloddiwr, palwr, ceibiwr

    Dig-it, bysfed, lled bys; unigrif

    Di-gress, crwydro, gwyro, osgoi

    Di-late, lledu, helaethu; taenu

    Di-lute, teneu: teneuo, cymmysgu â dwr

    Dim-ly, yn dywyll; yn bwl

    Din-ner, ciniaw, prydnhawnbryd

    Diph-thong, deuseiniad, dwysain

    Di-rect, cyfeirnod; cyfeiriol: cyfeirio

    Dire-ful, erchyll, dychrynllyd; ffyrnig

    Dirt-y, budr, brwnt: diwyno, budro

    Dis-arm, diarfogi; darostwng

    Dis-band, dadfyddino; gwasgaru

    Dis-burse, treulio, gwario; talu allan

    Dis-cern, canfod, dirnad, deall

    Dis-charge, dadlwythiad; rhediad; agorfa: dadlwytho; gollwng, rhyddhau

    Dis-claim, diarddel; gwadu; dihawlio

    Dis-close, dadgudd: dadguddio, amlygu

    Dis-cord, anghydfod, amrafael

    Dis-count, toliant: toll, dattynu

    Dis-course, ymadrodd, araeth: ymadroddi, cydsiarad, llefaru

    Dis-creet, call, synwyrol; cynnil

    Dis-cuss, holi; rhesymu; amlygu

    Dis-dain, dirmyg: dirmygu; ffieiddio

    Dis-ease, clefyd, afiechyd: anhwylio, poeni

    Dis-grace, gwarth, gwaradwydd: gwarthruddo

    Dis-guise, lledrith, rhagrith: lledrithio, ffugio

    Dis-gust, gwrthflas; ffieiddrwydd: diflasu; ffieiddio; digio

    Dis-joint, dadgymmalu; gwahanu

    Dis-like, anhoffder: casineb: anhoffi; casäu

    Dis-lodge, dilochesu; symmud, mudo

    Dis-mal, erchyll, galarus; ofnadwy

    Dis-may, dychrynu, llyfrhau

    Dis-miss, gollwng, rhyddhau; diswyddo

    Dis-mount, disgyn; dadymchwelyd

    Dis-own, gwadu, diarddelwi; dihawlu

    Dis-pel, gwasgaru, taenu; gyru ar ffo

    Dis-pense, cyfranu, dosbarthu; hebgor

    Dis-perse, gwasgaru, chwalu; dosbarthu

    Dis-place, dilëu, symmud; diswyddo

    Dis-play, arddangosiad: arddangos; darlunio

    Dis-please, anfoddio; tramgwyddo; casäu

    Dis-pose, trefnu, dosbarthu; tueddu; gwerthu

    Dis-pute, dadl: dadleu; gwrthwynebu

    Dis-sent, anghytundeb, neillduaeth: anghytuno; ymneillduo

    Dis-solve, toddi, dadmer, dadgorffori

    Dis-taff, cogel, cogail

    Dis-tance, pellder, meithdra: pelläu

    Dis-tant, pell, pellenig; oeraidd

    Dis-tend, helaethu, estyn; mwyhau

    Dis-til, dystyllio, defnynu; toddi

    Dis-tinct, gwahanol, neillduedig; eglur

    Dis-tract, croesdynu; poeni; gwallgofi

    Dis-train, gafaelu, attafaelu; codi da

    Dis-traint, gafaeliad, attafaeliad

    Dis-tress, cyfyngder, ing: cyfyngu, cystuddio

    Dis-trict, cylchdaith; tiriogaeth, ardal

    Dis-trust, anymddiried: anhyderu

    Dis-turb, aflonyddu, blino

    Dis-use, anarfer: anarferu

    Dit-to, yr un, yr un peth; eto

    Di-verge, ymwasgaru, lledwyro

    Di-vers, amryw, llawer, aml

    Di-verse, amrywiol; gwahanol; amgen

    Di-vert, difyru, boddhau; gwyro

    Di-vest, dihatru, diosg; difuddio

    Di-vide, rhanu, cyfranu; ysgar, ymagor

    Di-vine, duwinydd; dwyfol: dewinio; dyfalu

    Di-vorce, ysgariaeth: ysgaru; dadbriodi

    Di-vulge, cyhoeddi; dadguddio, amlygu

    Diz-zy, syfrdan, penchwiban

    Do-cile, hyddysg; dof, hynaws

    Doc-tor, doethor, dysgawdwr: meddyg: meddygu; doctora

    Doc-trine, athrawiaeth; dysgeidiaeth

    Do-er, gwneuthurwr, gweithredydd

    Do-ing, gweithred: yn gwneuthur

    Dole-ful, tristlawn, galarus

    Do-main, tiriogaeth; etifeddiaeth

    Do-nor, rhoddwr, rhoddiad

    Dor-mant, swmer; cysgadwr; cysgedig

    Dor-mouse, pathew, marwgwsg

    Dou-ble, plyg; dyblyg; yn ddeublyg: plygu

    Doub-ling, dyblygiad; ymdro

    Doubt-ful, amhëus; ansafadwy

    Down-fall, cwymp, codwm; dinystr

    Do-zen, deuddeg, dwsin

    Drafts-man, tyniedydd, darluniwr

    Dra-gon, draig; dragon

    Dra-goon, marchfilwr: gormesu

    Drain-age, dyhysbyddiaeth

    Dra-per, golofydd; brethynwr; llieiniwr

    Draw-er, tynwr; lluniedydd; llogell

    Draw-ing, tyniad, llusgiad; darluniad

    Dread-ful, ofnadwy, erchyll, arswydlawn

    Dro-ver, porthmon; gyrwr

    Drow-sy, cysglyd, swrth; diog

    Dru-id, derwydd

    Drum-mer, tabyrddwr, rhuglenwr

    Drunk-ard, meddwyn, diotwr

    Dry-ing, sychiad, crasiad; sychol

    Dry-ness, sychder; crinder

    Duck-ling, hwyaden, cyw hwyad

    Duc-tile, hydyn, ystwyth; estynadwy

    Du-el, ornest; ymryson: ymladd ornest

    Duke-dom, dugiaeth, duciaeth

    Dull-ness, hurtrwydd; pylni; tywyllni

    Du-ly, yn ddyladwy; yn addas; yn brydlawn

    Dun-geon, daiardy; dyfngell: carchargellu

    Dung-hill, tomen, teilfa; tomenaidd

    Du-ring, yn parhau; parhäus; hyd tra

    Dust-y, llychlyd, llychwin

    Dutch-ess, duges

    Du-ty, dyledswydd; swydd; toll, treth

    Dwell-ing, preswylfod; ty annedd: yn preswylio

    Dwin-dle, dihoeni, diflanu; gwanychu

    Dy-er, lliwydd, lliwiwr, llifwr

    Dye-ing, lliwiad; lliwyddiaeth

    Ea-ger, taer, awyddus, gwangcus

    Ea-gle, eryr

    Earl-dom, iarllaeth

    Ear-ly, cynnar; boreuol; yn gynnar; bore

    Earn-est, difrifoldeb; difrif, diwyd; taer

    Earn-ing, ennill, cyflog; ennilliad

    Ear-ring, clustlws, clustfodrwy

    Earth-en, priddin, pridd, priddol

    Earth-ly, daiarol: bydol; gwael

    Earth-quake, daiargryn, daiargryd

    Earth-worm, amwydyn, abwydyn

    Ear-wig, pryf clust, clustchwilen

    Ea-sel, attegydd, attegyr

    East-er, Pasc; gwyl y Pasc

    East-ern, dwyreiniol; tua'r dwyrain

    East-ward, yn ddwyreiniol

    Eas-y, hawdd, esmwyth, rhwydd

    Ech-o, adsain, ateblais: adseinio

    E-clipse, diffyg; arguddiad: cymmylu; arguddio

    Ed-dy, trobwll; adlif: dystroi; cylchdroi

    E-dict, rheitharch, teyrnarch, cyhoeddiad

    Ef-face, dilëu, anffurfio, dinystrio; tywyllu

    Ef-fect, effaith; dyben: effeithio; dichon

    Ef-fects, da, daodd, moddion; nwyddau

    Ef-fort, ymdrech, ymgais, egni

    E-gress, mynedfa, mynediad allan

    Ei-ther, un ór ddau; y ddau; naill ai

    E-ject, taflu allan; difeddiannu

    E-lapse, llithro, myned heibio; darfod

    E-late, dyrchafedig, derchafedig: dyrchafu

    El-bow, elin, penelin: penlino

    Eld-er, hyn, hynach; hynaf

    Eld-er, henuriad, hynafgwr; ysgaw

    Eld-est, hynaf, cyntafanedig

    E-lect, etholedig: ethol, dewis

    E-lope, cilio, encilio; diangc

    Else-where, mewn lle arall; mewn manau ereill

    E-lude, diangc, diengyd; siomi

    Em-balm, perarogli; cyweirio corff marw

    Em-bark, llongi, morio; cychwyn

    Em-bers, marwor, ulw, eirias

    Em-blem, arwyddlun: arwyddlunio

    Em-brace, cofleidiad: cofleidio

    E-merge, dadymsuddo; deilliaw o

    E-mit, bwrw allan; saethu; pelydru

    Em-met, morgrugyn, mywionyn

    Em-pale, amgau, argau; pawlwanu

    Em-pire, amherodraeth; teyrnas

    Em-ploy, gorchwyl: gorchwylu; rhoi ar waith

    Em-press, amherodres, ymherodres

    Emp-ty, gwag; heb ddim: gwaghau; tywallt

    En-act, deddfu; gosod, trefnu

    En-camp, gwersyllu; ymfyddino

    En-chant, swyno, dewinio; hudo

    En-close, amgau, amgylchu; goblygu

    En-croach, cyfyngu, gormesu; rhuthro

    En-dear, anwylo, anwylhau

    End-ing, diweddiad, terfyniad

    End-less, diddiwedd, diderfyn, diddarfod

    En-dorse, cefnysgrifo; cymmeradwyo

    En-dow, gwaddoli, cynnysgaeddu; addurno

    En-due, cynnysgaeddu; gwisgo; rhoddi

    En-dure, parhau; goddef, dioddef

    En-force, grymuso, cadarnhau; treisio

    En-gage, rhwymo; ennill; cytuno â

    En-graft, impio, bywyllu

    En-grave, cerfio, argraffu

    En-gross, rhagbrynu; brasysgrifenu

    En-hance, cyfodi; mwyhau; cynnyddu

    En-join, gorchymmyn; cyfarwyddo

    En-joy, mwynhau; perchenogi

    En-large, helaethu, chwanegu; rhyddhau

    En-list, rhestru; rhestru yn filwr

    E-nough, digon; yn ddigonol

    En-quire, gofyn, holi; ymgynghori

    En-rage, llidio, cyffroi; ffyrnigo

    En-rich, cyfoethogi; ffrwythloni

    En-rol, coflyfru, cofrestru

    En-sign, baner, lluman; banerwr

    En-slave, caethiwo; difreinio

    En-snare, maglu, rhwydo

    En-sue, canlyn, dilyn

    En-sure, diogelu, yswirio

    En-tail, rhwymddisgyniad: hawlrwymo

    En-ter, myned i mewn; dechreu; llyfru

    En-throne, gorseddu, gorseddfeingcio

    En-tice, hudo, denu; twyllo

    En-tire, cyfan, cwbl; perffaith

    En-trails, coluddion; rhanau mewnol

    En-trance, mynediad; cychwynfa

    En-trap, maglu, rhwydo; twyllo

    En-treat, atolwg, atolygu, erfyn

    En-try, cyntedd, dyfodfa; coflyfriad

    En-voy, llysnegesydd, negeswr, cenad

    En-vy, cenfigen, casineb: cenfigenu

    E-poch, prifnod, prifnod amser

    E-qual, cydradd; cyfartal: cyfartalu

    E-quip, taclu, arfogi; gwisgo

    E-ra, prifnod, amser gyff

    E-rase, dilëu: crafu ymaith

    E-rect, unionsyth; uniawn: cyfodi; adeiladu

    Er-rand, neges, cenadwri; gorchwyl

    Er-ror, cyfeiliornad; gwall; camwedd

    E-scape, diangfa; ymryddhâd: diangc, ffoi

    Es-cort, canymdo, nawddlu: gosgorddi

    E-spouse, dyweddio; amddiffyn

    Es-quire, yswain: cludydd arfau

    Es-say, prawf; traethawd: profi; anturio

    Es-sence, sylwedd; anian: arogli

    Es-tate, cyflwr, ansawdd; etifeddiaeth: sefydlu

    Es-teem, cyfrif, parch: ystyried, anrhydeddu

    Etch-ing, ysgerfiad, crafluniad

    E-ther, nyfel, uchawyr; nyfelwy

    Eth-ics, moesddysg, moesoni

    E-vade, gochel, diangc

    E-ven, hwyr; gwastad, llyfn; cyfartal: gwastatäu; cyfartalu; nid amgen

    E-vent, dygwydd, dygwyddiad; canlyniad

    Ev-er, byth, yn dragywydd, bob amser

    E-vil, drwg, aflwydd; drygionus; yn ddrwg

    E-vince, arddangos, profi; amlygu

    E-volve, dadblygu, agor, ymagor

    Ew-er, dyfrlestr; ystên; crothogen

    Ex-act, manwl, cywir: mynu; gofyn

    Ex-alt, dyrchafu, codi; mawrhau

    Ex-ceed, rhagori, blaenori; myned dros

    Ex-cel, rhagori, blaenori, amgenu ar

    Ex-cept, ond, eithr, onid; oni byddai: eithro, gwrthod; cau allan

    Ex-cess, gormodedd, gormod; anghymmedroldeb

    Ex-change, newid, cyfnewid: newid, ffeirio

    Ex-cise, cyllid, toll: cyllido; trethu

    Ex-cite, cyffroi, cynhyrfu, annog

    Ex-claim, gwaedd, bloedd: gwaeddi, bloeddio

    Ex-clude, cau allan; llysu; gwahardd

    Ex-cuse, esgus: esgusodi; maddeu

    Ex-empt, rhydd; esgusodol: rhyddhau; esgusodi

    Ex-ert, egnïo, ymdrechu; arfer

    Ex-hale, tarthu; anadlu allan; anadlu

    Ex-hort, annog, cynghori; rhybuddio

    Ex-haust, dyhysbyddu; blino

    Ex-ile, alldudiaeth; alldud: alldudio, deol

    Ex-ist, bod, hanfod; byw; aros

    Ex-it, ymadawiad, mynediad allan; terfyn

    Ex-pand, lledu, taenu; agor

    Ex-panse, eangder; ymlediad

    Ex-pect, dysgwyl; aros; gobeithio

    Ex-pel, bwrw allan; ymlid ymaith

    Ex-pend, treulio, gwario, costio

    Ex-pense, traul, cost; treuliad

    Ex-pert, hyfedrydd; cyfarwydd, cywraint

    Ex-pire, anadlu allan; trengu, marw

    Ex-plain, egluro, amlygu; dangos

    Ex-plode, ffrwydro; difrio; cablu

    Ex-ploit, gorchest, camp; gwrolwaith

    Ex-plore, fforio; chwilio; profi

    Ex-port, allforiad, trawglud

    Ex-pose, eglurhâd: dynoethi; dangos

    Ex-pound, egluro, esbonio; dirnad

    Ex-press, brysgenad, cenadwri; eglur, amlwg: mynegi, traethu

    Ex-tant, yn bod; hanfodol

    Ex-tend, estyn; hwyhau; helaethu

    Ex-tent, helaethrwydd; hyd; estyn

    Ex-tinct, diffoddedig: diffoddi; difa

    Ex-tol, dyrchafu, mawrygu

    Ex-tort, gwasgu, gorthrymu; mynu

    Ex-tra, tra, rhy, tros ben

    Ex-tract, erthynawd; crynodeb; tynu; gwasgu allan; crynhoi

    Ex-treme, eithaf; pellder; diweddaf; dirfawr

    Ex-ult, ymddychlamu; llawenhau

    Eye-ball, canwyll llygad, mablygad

    Eye-brow, ael, ael y llygad

    Eye-lash, geilflew, amrantflew

    Eye-lid, amrant, amrant llygaid

    Eye-sight, golwg; llygaid: gweled

    Fa-ble, chwedl, dychymmyg: ffugio

    Fab-ric, adail, adeilad: adeiladu

    Fac-ile, hawdd, rhwydd; hynaws

    Fac-ing, gwynebiad: yn gwynebu

    Fac-tor, gorchwylydd, rhagfaelydd

    Fag-ot, ffagod, ffagoden: ffagodi

    Faint-ing, llewygiad; llewyg

    Fair-ly, yn deg

    Fair-y, ellyll, gwyll; tylwyth teg

    Faith-ful, ffyddlawn; diwair; cywir

    Fal-con, hebog, gwalch

    Fall-en, syrthiedig, cwympedig

    Fall-ing, syrthiad: yn syrthio

    Fal-low, braenar: braenaru

    False-hood, geudeb, ffalsedd, anwiredd

    Fal-ter, cecian; attal dywedyd; bloesgi

    Fam-ine, newyn; diffyg ymborth

    Fam-ish, newynu; marw o newyn

    Fa-mous, enwog, clodfawr, canmoladwy

    Fan-cy, dychymmyg; mympwy; hoffedd: dychymmygu, ffansio; serchu

    Fan-light, awffenestr, ffenestr wyntyll

    Fare-well, ymadawiad; bydd wych; ffarwel

    Farm-er, amaethydd, ffarmwr, llafurwr

    Far-row, perchyll, torllwyth: porchellu

    Far-ther, pellach; ym mhellach

    Far-thest, pellaf, eithaf; yn bellaf

    Far-thing, ffyrling, flyrlling

    Fash-ion, dull, gwedd: llunio, ffurfio

    Fast-en, sicrhau; diogelu; cyssylltu

    Fast-ing, ymprydiad: yn ymprydio

    Fast-ness, sicrwydd, diogelwch, amddiffynfa

    Fa-tal, angeuol; tyngedfenol

    Fa-ther, tad; tadws: tadu, tadogi

    Fath-om, gwrhyd, chwech trodfedd: gwrhydu

    Fa-tigue, blinder, lludded: blino, lluddedu

    Fat-ling, llwdn pesgedig; pasgedig

    Fat-ness, brasder, tewder; ffrwythlondeb

    Fat-ten, tewhau, tewychu, brasäu

    Fa-vour, hoffedd, caredigrwydd: hoffi, parchu, cynnorthwyo

    Fear-ful, ofnog, brawychus; ofnadwy

    Feast-ing, gwleddiad; cyfeddach, gwledd

    Feath-er, pluen; addurn: pluo; addurno

    Fea-ture, prydwedd, pryd: prydweddu

    Fee-ble, gwan, egwan, dinerth

    Feel-ing, teimlad; syniad; teimladwy

    Fel-low, cydymaith, cyfaill: cyfeillio; cyplu

    Fel-on, cyflafanwr, drygweithredwr; creulawn

    Fe-male, benyw, merch; benywaidd

    Fen-der, rhagodydd, aelwydor; ffender

    Fen-ny, corsol, corsog, corslyd

    Fer-ment, ymwaith; heples: ymweithio, eplesu

    Fer-rel, amdorch: amdorchi

    Fer-ry, ceubalfa, porthfa: trosglwyddo, trosi

    Fer-tile, ffrwythlawn; toreithiog

    Fer-vent, gwresog; taer; eiddgar

    Fer-vid, gwresog, poeth; brwdfrydig

    Fer-vour, gwres

    Fes-ter, crawni, madru, braenu

    Fes-tive, gwleddol

    Fet-ter, llyffethar: llyffetheirio

    Feu-dal, gwriogaethol; cydweiniol

    Fe-ver, twymyn, llucheden: twymyno

    Few-el, tanwydd: tanboethi, porthi tân

    Fi-at, gorchymmyn, arch

    Fi-bre, llinionen, edef; meinwreiddyn

    Fi-brous, llinaidd, meinwreiddiog

    Fic-tion, ffugiant, ffugwaith; ffalsedd

    Fierce-ness, ffrynigrwydd; digofaint

    Fight-ing, ymladdiad; ymladdgar

    Fig-ure, llun, dull, ffurf, delw, arwyddlun: llunio, ffarfio; rhwysgo

    Fil-ial, mabaidd, mabol; plentynol

    Fil-let, ysnoden, rhwymyn: ysnodenu; rhwymo; cylchu

    Fil-ly, eboles, ffilog

    Fil-ter, hidl; puredydd: hidlo; puro

    Filth-y, budr, brwnt, ffiaidd, aflan

    Fi-nal, diweddaf, penderfynol; llwyr

    Fi-nance, daered, cyllid y deyrnas; trethyddiaith

    Fine-ness, tegwch; meinder; cywreinrwydd

    Fin-ish, gorphen, terfyn: dybenu, diweddu

    Fin-ger, bys: bysio, teimlo

    Fin-ny, adeiniog, asgellog, pysgadeiniog

    Fi-nite, terfynol, meidrol; mesurol

    Fire-arms, arfau tân; cyflegrau, gynau

    Fire-damp, tanchwa, tanfa

    Fire-side, aelwyd; pentan; teulu

    Firm-ness, cadernid, ffyrfder, sefydlogrwydd

    First-born, cyntafanedig, hynaf

    First-fruit, blaenffrwyth, cynffrwyth

    Fish-er, pysgotwr

    Fish-ing, pysgota

    Fish-pond, pysgodlyn

    Fis-sure, hollt, agen: hollti, agenu

    Fit-ter, addaswr, cyfaddasydd, ffitiwr

    Fix-ture, sefydliad; sadrwydd

    Fix-tures, anysgogion, dodrefn arosol

    Flab-by, llibin; masw, meddal

    Flac-cid, llipa, gwywllyd, nychlyd

    Fla-grant, llosg, poeth, gwresog

    Flan-nel, gwlanen

    Flat-ter, gwastadydd: gwenieithio

    Fla-vour, archwaeth: archwaethu

    Flesh-ly, cnawdol: bydol; anianol

    Flesh-meat, cigfwyd, cig

    Float-ing, nofiad: nofiedig, yn nofio

    Flog-ging, ffrwylliad

    Flood-gate, llifddor, dyfrddor, argae

    Flor-id, blodeuog; claerwych; gwridog

    Flor-ist, blodeuwr, blodameuthydd

    Floun-der, llythïen, lleden: ystreigled; ymsoddi

    Flour-ish, blodau; addurn: blodeuo; llwyddo

    Flow-er, blodeuyn; addurnwaith: blodeuo

    Flow-ing, llifiad, ffrydiad; llifol, ffrydiol

    Flu-ent, ffrwd; darlifran; ffrydiol; hyawdl

    Flu-id, aw, gwy, gwlybwr; hylifol, rhedegog

    Flut-ter, ysgydwad: ymhedfan

    Fly-ing, ehediad; ffoad

    Foam-ing, ewynawg

    Fo-cus, cynnullfan pelydr; ffoc

    Fod-der, porthiant: porthi

    Fog-gy, niwliog; godywyll

    Fold-ing, plygiad

    Fol-low, dilyn, canlyn; erlid

    Fol-ly, ynfydrwydd, ffoledd

    Fo-ment, cynhesu; twymeneinio

    Fon-dle, gorhoffi, llochi

    Fool-ish, ffol, annoeth

    Foot-ing, cerddediad; sefyllfa, safle

    Foot-path, llwybr troed

    Foot-step, ôl troed, cam; llwybr

    Foot-stool, troedfaingc, lleithig

    For-age, gogawr, ebran: casglu porthiant

    For-bear, ymattal; goddef

    For-bid, gwahardd, gomedd

    Fore-hand, ym mlaen llaw

    Fore-head, tal, talcen

    For-eign, estronol, tramor

    Fore-man, blaenor; hyfforddwr

    Fore-most, blaenaf; ym mlaenaf

    Fore-see, rhagweled; rhagwybod

    Fore-sight, rhagolwg, rhagwelediad

    For-est, coedwig: fforestu

    Fore-tell, rhagfynegi, darogan

    Fore-ward, y wyneb, y tu wyneb

    Fore-warn, rhagrybuddio

    For-feit, camlwrw, dirwy: fforffedu

    For-ger, ffugluniwr, ffugiwr

    For-get, ebargofi, anghofio

    For-give, maddeu, rhyddhau

    For-lorn, diymgeledd, amddifad; gwrthodedig

    Form-al, ffurfiol; rheolaidd

    Form-er, ffurfiwr; cynt, blaenorol

    For-sake, gadael, ymadael â

    Fort-night, pythefnos

    For-tress, amddiffynfa, caer

    For-tune, tesni; ffyniant; damwain; gwaddol, cynnysgaeth

    For-ward, eon; awyddus; hyrwyddo

    For-wards, ym mlaen, rhag blaen

    Fos-sil, mwm, mettel

    Fos-ter, magu, maethu

    Found-er, seiliwr: suddo

    Foun-tain, ffynnon, ffynnonell

    Four-fold, pedwarplyg

    Fowl-er, adarwr

    Frac-tion, toriad, rhwygiad; twnrif

    Frac-ture, toriad: tori, dryllio

    Fragile, brau, breuol

    Frag-ment, dryll, darn, briwys

    Fra-grance, perarogledd

    Fra-grant, peraroglus

    Fran-chise, braint, rhyddfraint

    Frank-ly, yn rhwydd, o fodd

    Fran-tic, gwallgofus, ynfyd

    Free-dom, rhyddid; dinasfraint

    Free-hold, rhydd-ddaliad, rhyddfeddiant

    Free-ly, yn rhydd, yn rhodd; yn hael

    Fren-zy, gorphwyll, cynddaredd

    Fre-quent, mynych, aml

    Fret-ful, anfoddog, digofus

    Fri-ar, mynach

    Fric-tion, rhathiad, rhwbiad

    Fri-day, dydd Gwener

    Friend-ly, cyfeillgar, caredig

    Friend-ship, cyfeillach; caredigrwydd

    Fri-gate, ysgafn-long

    Fright-ful, dychrynllyd

    Fri-gid, oer, oerllyd; marwaidd

    Frol-ic, cellweirgamp; gorhoenus

    Frost-y, rhewlyd, rhewllyd

    Fro-ward, anynad, anhywaith

    Frown-ing, cuchiog, cilygus

    Fro-zen, rhewedig; ceuledig

    Fru-gal, cynnil, ymarbedus

    Fruit-ful, ffrwythlawn, cnydfawr

    Frus-trate, seithug, ofer: seithugo; somi

    Fu-el, tanwydd, cynnud

    Ful-crum, gwifrwym, colpwys

    Ful-fil, cyflawni, gorphen

    Ful-ler, panwr, golchydd

    Ful-ness, llawndid, cyflawnder

    Func-tion, swydd, galwedigaeth

    Fun-nel, twmffed; ffynel

    Fur-long, ystaden

    Fur-lough, abseneb, ysgrifen drwydded milwr, ffyrlo: absenebu

    Fur-nace, ffwrn; creisier, ffyrnais

    Fur-nish, dodrefnu; cynnysgaeddu, darparu

    Fur-row, cwys, rhych: cwyso, rhychu

    Fur-ther, ym mhellach, eto, hefyd; pellach, eithaf: rhwyddhau

    Fu-ry, cynddaredd, ffyrnigrwydd

    Fu-sion, toddiad, dadleithiad

    Fu-ture, rhag llaw; i ddyfod

    Gai-ly, yn hoyw-wych; yn llawen

    Gal-lant, cariad-ddyn; gwrol, dewrwych

    Gal-lon, galwyn

    Gal-lop, carlam: carlamu

    Gal-lows, crogbren

    Gam-ble, chwiredu

    Gam-bol, chwydawiaeth: crychlamu

    Game-ster, chwarëydd

    Gan-der, ceiliogwydd

    Gan-grene, madredd, braenedd

    Gar-den, gardd: garddu

    Gar-land, coronbleth; talaith

    Gar-ment, dilledyn, gwisg

    Gar-ner, ysgubor: ysguborio

    Gar-nish, addurniad: addurno

    Gar-ret, nenawr, uchystafell

    Gar-ter, gardys

    Gate-house, cynhordy, porthdy

    Gath-er, casglu, cynnull

    Gath-ers, plygiadau

    Gaug-ing, mesuriad llestri

    Ga-zette, newyddiadur, llysnewyddor

    Gaz-ing, hylldremiol: yn syllu

    Gen-der, rhyw: cenedlu, eppilio

    Gen-teel, moesawg, gweddaidd-dlws

    Gen-tile, cenedlddyn; cenedlig

    Gen-tle, boneddig; tirion

    Gen-try, boneddigion

    Get-ting, caffaelaid; ennill

    Gi-ant, cawr

    Gib-bet, crogbren: crogi

    Gib-bous, crothog, crymaidd

    Gib-lets, syrth gŵydd

    Gid-dy, syfrdan; anwadal

    Gift-ed, rhoddedig; doniol

    Gild-ing, goreurad, euriad

    Gim-let, ebillen, trwyddew

    Gir-dle, gwregys, rhwymyn

    Glad-den, lloni, llawenhau

    Glar-ing, llachar, eglur: yn serenu

    Gleam-ing, godywynawl, llachar

    Glean-ing, lloffiad: lloffa

    Glim-mer, godywynu, gwanlewyrchu

    Glit-ter, gorddysgleirdeb: gorddysgleirio

    Glo-bule, crynyn; defnyn

    Gloom-y, caddugol, cymmylog; gobrudd

    Glo-ry, gogoniant: ymogoneddu

    Glow-worm, y gyfarwydd, gloen

    Glut-ton, glwth, rhemmwth

    Gnash-ing, rhinciad, ymgnoad

    Gnaw-ing, cnoad, cnofa: cnoi

    God-ly, duwiol, dwyfol

    Go-ing, mynediad; ymadawiad

    Gold-en, euraid, euraidd

    Gold-smith, eurych, gof aur

    Good-ness, daioni, tosturi

    Good-will, ewyllys da, bodd

    Go-ry, gorllyd, gwaedlyd

    Gor-geous, hoyw-wych, claerwych

    Gos-ling, gwyddan, cyw gwydd

    Gos-pel, efengyl, newydd da

    Gov-ern, llywodraethu, rheoli

    Grace-ful, prydferth, teg

    Gra-cious, rhadlawn, trugarog

    Gram-mar, gramadeg, ieithadur

    Gran-deur, mawrwychder; rhwysg

    Gran-ite, gwenithfaen

    Grap-ple, gafaelfach: bachu

    Grate-ful, diolchgar, derbyniol

    Grat-ing, alchwaith; garw, llym

    Gra-tis, yn rhad, yn rhodd

    Grav-el, marian, gro: graeanu

    Grav-en, cerfiedig

    Grav-er, cerfiwr; crifell

    Gra-vy, sudd cig

    Great-er, mwy; penach

    Great-ness, mawredd; maintioli

    Greed-y, chwanog, awchus

    Greet-ing, anerch, cyfarch

    Griev-ance, gofid, gormes

    Griev-ous, trwm, gorthrwm, poenus

    Grind-er, malwr; cilddant

    Grind-ing, maliad, maluriad

    Gris-tle, madruddyn, mwythan

    Groan-ing, ucheneidiad

    Grot-to, ogofdy, addurngell

    Grow-ing, cynnyddol: yn tyfu

    Grum-ble, grwgnach, tuchan

    Guard-ed, gwarchodedig

    Guid-ance, arweiniad, tywysiad

    Guild-hall, bwrdeisdy, dadleudy

    Guilt-y, euog, beius

    Gut-ter, ffos, dyfrglawdd: ffosi, cwteru

    Hab-it, cyflwr, tuedd, arfer, defod; gwisg: gwisgo, trwsiadu

    Hail-stone, ceseiryn, careg genllysg

    Hal-low, cyssegru

    Halt-er, cebystr, tenyn: cebystru

    Ham-let, maesdref, pentref

    Ham-mer, morthwyl; morthwylio

    Ham-mock, crogwely

    Hamp-er, cawell: dyrysu, maglu

    Hand-ful, dyrnaid; crafangiad

    Han-dle, carn; coes: llofi, teimlo, trin

    Hand-some, hardd, glân, prydferth

    Hand-y, hylaw; parod

    Hap-ly, ysgatfydd, o ddamwain

    Hap-pen, damweinio, dygywddo

    Hap-py, dedwydd, gwynfydedig

    Ha-rangue, araeth: areithio

    Har-ass, aflonyddu, blino

    Har-bour, porthladd: llettya; noddi

    Hard-en, caledu; ymgaledu

    Hard-y, caled, cadarn; calonog

    Hard-ship, caledi, gorthrymder

    Hard-ness, caledwch

    Hard-ware, durgelfi

    Har-lot, putain, dyhiren

    Harm-less, diddrwg

    Har-ness, harneis, trec: harneisio, cerio

    Harp-er, telynor, telynwr

    Har-poon, tryfer morfeirch

    Har-row, og, oged: llyfnu, ogi

    Harsh-ness, gerwindeb, anfwynder

    Har-vest, cynauaf: cynauafu

    Hast-y, brysiol; byrbwyll

    Hatch-et, bwyell, cymmynai

    Hate-ful, cas, atgas, ffiaidd

    Hat-ter, hetwr, hetiwr

    Haught-y, trahäus, ffroenuchel

    Ha-ven, porthladd, llongborth

    Hav-ing, meddiant; yn meddu

    Hav-oc, difrod: difrodi

    Hawk-er, hebogydd; gwicwr

    Haw-thorn, ysbyddad; draenen wen

    Hay-rick, das wair

    Haz-ard, enbydrwydd; antur: anturio; peryglu

    Ha-zel, collen, pl. cyll; gwineu goleu

    Head-ache, cur pen

    Head-long, yn bendramwngl; serth; chwyrnwyllt

    Health-y, iach

    Hear-ing, clyw, clywedigaeth; gosteg; gwrandawiad

    Heark-en, gwrandaw

    Heart-y, calonog; iachus; diffuant

    Hea-then, cenedlddyn, ethnig

    Heav-en, nef, pl. nefoedd

    Heav-y, trwm, pwysfawr; trist

    Hedge-row, gwydding, gwyddi

    Hedge-hog, draenog, ballog

    Heed-less, anochelgar, esgeulus

    Heif-er, anner

    Height-en, uchelu; mwyhau

    Hei-nous, echryslawn, ysgeler

    Heir-ess, etifeddes

    Hel-met, penwisg dur, penffestin

    Help-less, digymhorth, dinodded

    Hence-forth, bellach, rhag llaw

    Her-ald, achwydd; cyhoeddwr

    Herb-age, porfa, tir porfa; llysiau

    Herds-man, bugail, deadellwr

    Here-by, wrth hyn

    Here-in, yn hyn; yma; i hyn

    Here-of, o hyn

    Here-on, ar hyn

    Here-to, i hyn, at hyn, wrth hyn; hyd yn hyn

    Here-with, efo hyn, gyda hyn

    Her-mit, meudwy, didryfwr

    He-ro, arwr, gwron

    Her-ring, penwag, ysgadenyn

    Her-self, hi ei hunan, ei hunan

    Hic-cough, ig, yr ig: igian

    High-land, ban, ucheldir

    High-ly, yn fawr, yn falch, yn uchel

    High-ness, uchder; uchelradd

    High-way, ffordd fawr, prif-ffordd

    Hill-ock, bryncyn, twmpath

    Him-self, ei hun, ei hunan

    Hind-er, rhwystro, attal

    Hire-ling, gwas cyflog; diffeithyn

    Hith-er, yma, hyd yma

    Hoar-frost, llwydrew, barug

    Hoarse-ness, crygni, crygi

    Hold-fast, gafaelfach; dalbren

    Hol-low, ceule; cafnog: cafnu

    Hol-ly, celynen

    Ho-ly, santaidd, glân

    Hom-age, gwriogaeth, ymostyngiad

    Home-ly, gwladaidd; trwsgl

    Home-ward, adref, tuag adref

    Hon-est, cyfiawn, cywir, didwyll, gonest

    Hon-ey, mel; anwylyd, anwylddyn

    Hon-our, anrhydedd: anrhydeddu

    Horn-y, cornaidd, cyrnaidd

    Hor-rid, erchyll, anferth

    Hor-ror, arswyd, dychryn

    Horse-hair, rhawn

    Hos-ier, hosanydd

    Host-age, mach, gwystl

    Hos-tile, gelyniaethus; rhyfelgar

    Host-ler, marchwas, ostler

    Hot-house, twymndy, ty brwd

    Hov-el, penty, bwth

    Hour-ly, bob awr; oriawl

    House-hold, teulu, tylwyth

    House-less, diannedd, diartref

    Hous-ing, hws, huling march

    Howl-ing, udawl, udgar

    Hu-man, dynol, dyniadol

    Hu-mane, hynaws, dyngarol

    Hum-ble, difalch, gostyngedig: iselu, darostwng

    Hu-mid, gwlyb, llaith

    Hu-mour, irnaws, gorlif; tymher: boddhau, mwyndrin

    Hun-dred, cantref; cant

    Hun-ger, newyn: newynu

    Hun-gry, newynog; gwangcus

    Hunt-ing, helwriaeth; helfa

    Hur-dle, clwyd, pleiden

    Hur-ry, ffrwst, brys: prysuro

    Hurt-ful, niweidiol, anafawl

    Hus-band, gwr; priod: iawndrefnu

    Hy-phen, cyssylltnod (-)

    I-cy, iâin, rhewlyd

    I-dle, segur; dioglyd: segura; diogi

    I-dol, delw, eilun

    Ig-nite, ennyn, tanio

    Ill-ness, afiechyd, clefyd

    Il-lude, twyllo; cellwair

    Im-age, delw, eilun: llunio; tybied

    Im-bibe, sugno, derbyn, llyngcu

    Im-brue, trochi, mwydo

    Im-mense, anfeidrol, tramawr

    Im-merge, Im-merse, suddo, trochi

    Im-pair, lleihau; gwaethygu

    Im-part, cyfranu, rhoddi

    Im-peach, cyhuddo, achwyn ar

    Im-pede, attal, rhwystro

    Im-pel, cymhell, annog, gyru

    Im-pend, ymhongian; dynesu

    Im-plore, attolygu, erfyn

    Im-ply, cynnwys; arwyddo

    Im-pose, gosod ar, trethu; twyllo

    Im-post, toll, treth, cyllid

    Im-press, argraff: argraffu, nodi

    Im-prove, gwelläu, diwygio

    Im-pugn, gwrthwynebu, ymosod ar

    Im-pulse, gwthiad, cynhyrfiad

    Im-pure, ammhur, aflan

    Im-pute, cyfrif; priodoli

    In-cense, arogldarth: enyn llid, digio

    In-cest, llosgach

    In-cite, annog, cyffroi

    In-cline, tueddu, gogwyddo

    In-clude, cau i fewn, cynnwys

    In-come, ardreth, cyllid

    In-crease, cynnydd: tyfu, cynnyddu

    In-cur, rhedeg i; haeddu

    In-deed, yn wir, yn sicr

    In-dent, bwlch: minfylchu, bylchu

    In-dex, dangoseg, mynegfys

    In-dict, achwyn ar, cyhuddo

    In-dite, cyfansoddi; cyhuddo

    In-duce, tueddu, darbwyllo

    In-dulge, boddhau, anwesu; caniatau

    In-dure, parhau; dioddef

    In-fant, maban, baban

    In-fect, llynu, adwytho; llygru

    In-fer, casglu, tynu casgliad

    In-fest, dygnflino, aflonyddu

    In-firm, egwan: gwanhau

    In-flame, ennyn, fflamio

    In-flate, ymchwyddo

    In-flect, plygu i fewn, troi

    In-flict, rhoddi cosb, cosbi

    In-flux, dylifiad, ymlanwad

    In-fold, dyblygu; amwisgo

    In-form, hysbysu, cyfarwyddo

    In-fract, tori, dryllio

    In-fringe, tori cytundeb, troseddu

    In-fuse, tywallt i mewn; mwydo

    In-got, clamp

    In-hale, atanadlu, iddanadlu

    In-ject, taflu i fewn, chwistrellu

    In-join, gorchymmyn, erchi

    In-jure, niweidio, colledu

    In-land, canoldir; canoldirog

    In-let, ffrydle, adwy

    In-mate, llettywr, cytty

    In-most, nesaf i fewn, dyfnaf

    In-ner, tufewnol

    In-quest, chwiliad, rhaithholiad

    In-quire, ymofyn, holi

    In-road, ymgyrch, rhuthrgyrch

    In-sane, gwallgofus

    In-scribe, arysgrifenu; cyflwyno

    In-sect, trychbryfyn, trychfilyn

    In-sert, dodi i fewn

    In-side, y tu fewn; mewnol

    In-sight, dwfn-olygiad; cyfarwyddyd

    In-sist, sefyll ar; honi; dirgymhell

    In-spect, edrych i fewn, golygu

    In-spire, anadlu i; ysbrydoli

    In-stall, urddo, graddio; gorseddu

    In-stance, enghraifft, cynllun: enghraifftio

    In-stant, cythrym, amrantiad; ebrwydd

    In-stead, yn lle, tros; cystal a

    In-step, mwnwgl troed

    In-stil, defnynu i fewn; egwyddori

    In-stinct, greddf; bywiog

    In-struct, addysgu, cyfarwyddo

    In-sult, sarhâd: dirmygu

    In-sure, diogelu, digolledu

    In-tend, meddwl, bwriadu

    In-tense, angerddol, tanbaid

    In-tent, bwriad, amcan; llwyrfrydig

    In-ter, claddu, daiaru

    In-to, i, i fewn i

    In-trigue, cuddneges: cuddnegeseua

    In-trude, ymwthio i fewn; ymyryd

    In-trust, ymddiried

    In-vade, rhuthro i, rhuthro

    In-veigh, difrio, cablu

    In-vent, dyfeisio, dychymmygu

    In-verse, gwrthdroëdig

    In-vert, gwrthdroi; trawsddodi

    In-vest, gwisgo, urddo; gosod mewn meddiant

    In-vite, gwahodd, galw

    In-voice, llwythrestr

    In-voke, galw ar, ymbil

    In-volve, dyrysu; cymmysgu

    In-ure, cynnefino, arferu

    In-ward, mewnol; o'r tu fewn

    In-wards, coludd, perfedd

    Ire-land, Iwerddon

    I-ris, yr enfys, bwa y gwlaw

    I-ron, haiarn: haiarnu

    Is-land, ynys

    Is-sue, mynediad allan; canlyniad; hiliogaeth: tori, codi; cyhoeddi

    Isth-mus, cyfyngdir, lleindir

    Itch-ing, cos, cosfa, ysfa

    I-tem, amnaid; pen; pwngc; hefyd: cofnodi

    It-self, ei hun, ei hunan

    Jail-er, ceidwad carchar

    Ja-pan, arliwio, barneisio

    Jaun-dice, y melyni, y cryd melyn

    Jave-lin, picell, gwaewffon

    Jeal-ous, eiddigeddus; amhëus

    Jel-ly, gludgawl, sew

    Jeop-ard, peryglu, enbydu

    Jew-el, gem, em, glain, tlws

    Jew-ess, Iuddewes

    Jock-ey, marchogwr: hergwthio

    Join-er, cyssylltwr, asiedydd

    Jour-nal, coflyfr; rhestrydd

    Jour-ney, taith: teithio

    Joy-ful, llawen, gorfoleddus

    Judg-ment, barn, barnedigaeth

    Ju-ly, Gorphenaf

    Junc-tion, cydiad; undeb

    Junc-ture, cydiad; cysswllt

    Ju-ry, rheithwyr

    Jus-tice, cyfiawnder, barn; ynad, ustus

    Keen-ness, craffder; gorawydd

    Keep-er, ceidwad, gwarcheidwad

    Keep-ing, cadwraeth

    Ken-nel, ty cŵn; ffos budreddi

    Ker-nel, cnewyllyn, bywyn

    Ket-tle, callawr, crochenyn, tegell

    Key-hole, twll y clo

    Kid-ney, aren, elwlen

    Kin-dle, ennyn, cynneu

    Kind-ly, yn garuaidd; yn rhywiog

    Kind-ness, cymmwynas, rhadlonedd

    Kin-dred, cystlynedd, perthynas; cydrywiol; perthynol

    King-dom, teyrnas, breninaeth

    Kins-man, câr, cyfnesaf

    Kitch-en, cegin

    Kit-ten, mabcath, cath fechan

    Know-ing, gwybodus, deallus

    Know-ledge, gwybodaeth, dealltwriaeth

    Knuck-le, migwrn: migyrnu

    La-bel, llabed, crogiedydd

    La-bour, llafur, trafael: llafurio, gweithio

    Lad-der, ysgol, llettring

    Lad-en, llwythedig

    Lad-ing, llwyth; baich, pwn

    La-dle, lledwad; llwy

    La-dy, arglwyddes, pendefiges

    Lamb-kin, oenan, oenyn, oenig

    La-ment, galaru, cwynfan

    Lan-cet, fflaim

    Land-ed, tiriog; wedi tirio

    Land-lord, meistr tir; tafarnwr

    Land-mark, ffin, cyffin, terfyn

    Land-scape, tirolwg; arbeiaeth

    Lan-guage, iaith: ymadrodd

    Lan-guid, llesg, methedig, egwan

    Lan-guish, nychu, methu, dihoeni

    Lan-tern, erllen, llusern

    Lap-wing, cornchwigl

    Large-ness, mawredd, helaethder

    Last-ing, parhäus, cryf

    Latch-et, carai esgid

    Late-ly, yn ddiweddar

    La-tent, dirgel, cuddiedig

    Lath-er, sebondrwyth

    Lat-ter, diweddarach, hwyrach

    Lat-tice, dellt: delltu

    Laugh-ing, chwerthiniad

    Laugh-ter, chwerthin, chwardd

    Laun-der, dyfrgafn

    Laun-dry, golchdy, golchfa

    Lau-rel, llawrwydd, llawryf

    Law-ful, cyfreithlawn

    Law-suit, cwyn cyfraith

    Law-yer, cyfreithiwr

    Lay-er, haen, gwanaf; gwely

    Lay-man, lleygwr

    La-zy, diog, swrth

    Lead-er, arweinydd; blaenor

    Leap-year, blwyddyn naid

    Learn-ing, dysg, ysgoleigdod

    Leath-er, lledr; croen

    Leav-en, surdoes: surdoesi

    Lec-ture, llith, darlith: darlithio

    Led-ger, cyfriflyfr, gorsaflyfr

    Le-gal, deddfol, cyfreithlawn

    Leg-ate, cenadwr

    Le-gend, llithlyfr; ffugchwedl

    Le-gion, lleng, llu

    Lei-sure, odfa, ennyd, hamdden

    Length-en, estyn, hwyhau

    Lep-er, gwahanglaf

    Lep-rous, gwahanglwyfus

    Les-see, dalysgrifiad

    Les-son, gwers: gwersu, dysgu

    Let-ter, llythyren; llythyr: llythyru

    Lev-el, gwastadedd; gwastad: gwastadhau; annelu

    Le-ver, trosol, gwif

    Le-vite, Lefiad

    Lev-y, cyllid, teyrnged, treth

    Lewd-ness, anlladrwydd

    Li-ar, celwyddwr

    Li-bel, cabldraith: enllibio

    Li-cence, trwydded, rhyddid

    Li-cense, cenadu, trwyddedu

    Life-less, difywyd; marwaidd

    Life-time, hoedl; einioes

    Light-en, llewyrchu; ysgafnhau

    Light-ning, mellten, llucheden

    Like-ly, tebygol; cyffelyb

    Like-ness, tebygolrwydd; llun

    Further blocks are held in the source record and are not rendered here.

    Edition notice Project Gutenberg source, credits & licence

    The reading text above is the public-domain work. The Project Gutenberg header, production credits and licence are kept here as provenance rather than shown before the book.

    Title
    A Graduated English-Welsh Spelling Book
    Author
    John Lewis
    Release date
    January 22, 2015 [eBook #48043]
    Language
    English
    Credits
    Produced by Mark C. Orton, Keith Edkins and the Online
    Most recently updated
    October 24, 2024
    Transcriber and production notes
    Transcriber's note: Some typographical errors in the printed work have been
    corrected: they are listed at the end of the text.
    Front matter as received (title page, contents)
    Text enclosed by underscores is in italics (_italics_).
    
           *       *       *       *       *
    
    
    
    
    A
    
    GRADUATED
    
    ENGLISH-WELSH SPELLING-BOOK.
    
    BY JOHN LEWIS.
    
    LONDON:
    LONGMAN, BROWN, GREEN, LONGMANS, & ROBERTS.
    1857.
    Header as received
    The Project Gutenberg eBook of A Graduated English-Welsh Spelling Book
        
    This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and
    most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions
    whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms
    of the Project Gutenberg License included with this eBook or online
    at www.gutenberg.org. If you are not located in the United States,
    you will have to check the laws of the country where you are located
    before using this eBook.
    
    Title: A Graduated English-Welsh Spelling Book
    
    Author: John Lewis
    
    
            
    Release date: January 22, 2015 [eBook #48043]
                    Most recently updated: October 24, 2024
    
    Language: English
    
    Other information and formats: www.gutenberg.org/ebooks/48043
    
    Credits: Produced by Mark C. Orton, Keith Edkins and the Online
            Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This
            book was produced from scanned images of public domain
            material from the Google Print project.)
    Full Project Gutenberg licence
        
    
    Updated editions will replace the previous one—the old editions will
    be renamed.
    
    Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright
    law means that no one owns a United States copyright in these works,
    so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United
    States without permission and without paying copyright
    royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part
    of this license, apply to copying and distributing Project
    Gutenberg™ electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG™
    concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark,
    and may not be used if you charge for an eBook, except by following
    the terms of the trademark license, including paying royalties for use
    of the Project Gutenberg trademark. If you do not charge anything for
    copies of this eBook, complying with the trademark license is very
    easy. You may use this eBook for nearly any purpose such as creation
    of derivative works, reports, performances and research. Project
    Gutenberg eBooks may be modified and printed and given away—you may
    do practically ANYTHING in the United States with eBooks not protected
    by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the trademark
    license, especially commercial redistribution.
    
    
    START: FULL LICENSE
    
    THE FULL PROJECT GUTENBERG™ LICENSE
    
    PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
    
    To protect the Project Gutenberg™ mission of promoting the free
    distribution of electronic works, by using or distributing this work
    (or any other work associated in any way with the phrase “Project
    Gutenberg”), you agree to comply with all the terms of the Full
    Project Gutenberg License available with this file or online at
    www.gutenberg.org/license.
    
    Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg
    electronic works
    
    1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg
    electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
    and accept all the terms of this license and intellectual property
    (trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
    the terms of this agreement, you must cease using and return or
    destroy all copies of Project Gutenberg electronic works in your
    possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a
    Project Gutenberg electronic work and you do not agree to be bound
    by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the person
    or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
    
    1.B. “Project Gutenberg” is a registered trademark. It may only be
    used on or associated in any way with an electronic work by people who
    agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
    things that you can do with most Project Gutenberg electronic works
    even without complying with the full terms of this agreement. See
    paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
    Gutenberg electronic works if you follow the terms of this
    agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg
    electronic works. See paragraph 1.E below.
    
    1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation (“the
    Foundation” or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection
    of Project Gutenberg electronic works. Nearly all the individual
    works in the collection are in the public domain in the United
    States. If an individual work is unprotected by copyright law in the
    United States and you are located in the United States, we do not
    claim a right to prevent you from copying, distributing, performing,
    displaying or creating derivative works based on the work as long as
    all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope
    that you will support the Project Gutenberg mission of promoting
    free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg
    works in compliance with the terms of this agreement for keeping the
    Project Gutenberg name associated with the work. You can easily
    comply with the terms of this agreement by keeping this work in the
    same format with its attached full Project Gutenberg License when
    you share it without charge with others.
    
    1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
    what you can do with this work. Copyright laws in most countries are
    in a constant state of change. If you are outside the United States,
    check the laws of your country in addition to the terms of this
    agreement before downloading, copying, displaying, performing,
    distributing or creating derivative works based on this work or any
    other Project Gutenberg work. The Foundation makes no
    representations concerning the copyright status of any work in any
    country other than the United States.
    
    1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
    
    1.E.1. The following sentence, with active links to, or other
    immediate access to, the full Project Gutenberg License must appear
    prominently whenever any copy of a Project Gutenberg work (any work
    on which the phrase “Project Gutenberg” appears, or with which the
    phrase “Project Gutenberg” is associated) is accessed, displayed,
    performed, viewed, copied or distributed:
    
        This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most
        other parts of the world at no cost and with almost no restrictions
        whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms
        of the Project Gutenberg™ License included with this eBook or online
        at www.gutenberg.org. If you
        are not located in the United States, you will have to check the laws
        of the country where you are located before using this eBook.
      
    1.E.2. If an individual Project Gutenberg electronic work is
    derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not
    contain a notice indicating that it is posted with permission of the
    copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in
    the United States without paying any fees or charges. If you are
    redistributing or providing access to a work with the phrase “Project
    Gutenberg” associated with or appearing on the work, you must comply
    either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or
    obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg
    trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9.
    
    1.E.3. If an individual Project Gutenberg electronic work is posted
    with the permission of the copyright holder, your use and distribution
    must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any
    additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms
    will be linked to the Project Gutenberg License for all works
    posted with the permission of the copyright holder found at the
    beginning of this work.
    
    1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg
    License terms from this work, or any files containing a part of this
    work or any other work associated with Project Gutenberg.
    
    1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
    electronic work, or any part of this electronic work, without
    prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
    active links or immediate access to the full terms of the Project
    Gutenberg License.
    
    1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
    compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including
    any word processing or hypertext form. However, if you provide access
    to or distribute copies of a Project Gutenberg work in a format
    other than “Plain Vanilla ASCII” or other format used in the official
    version posted on the official Project Gutenberg website
    (www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense
    to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means
    of obtaining a copy upon request, of the work in its original “Plain
    Vanilla ASCII” or other form. Any alternate format must include the
    full Project Gutenberg License as specified in paragraph 1.E.1.
    
    1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
    performing, copying or distributing any Project Gutenberg works
    unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
    
    1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
    access to or distributing Project Gutenberg electronic works
    provided that:
    
        • You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
            the use of Project Gutenberg works calculated using the method
            you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed
            to the owner of the Project Gutenberg trademark, but he has
            agreed to donate royalties under this paragraph to the Project
            Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid
            within 60 days following each date on which you prepare (or are
            legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty
            payments should be clearly marked as such and sent to the Project
            Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in
            Section 4, “Information about donations to the Project Gutenberg
            Literary Archive Foundation.”
        
        • You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
            you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
            does not agree to the terms of the full Project Gutenberg™
            License. You must require such a user to return or destroy all
            copies of the works possessed in a physical medium and discontinue
            all use of and all access to other copies of Project Gutenberg™
            works.
        
        • You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of
            any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
            electronic work is discovered and reported to you within 90 days of
            receipt of the work.
        
        • You comply with all other terms of this agreement for free
            distribution of Project Gutenberg™ works.
        
    
    1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project
    Gutenberg™ electronic work or group of works on different terms than
    are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing
    from the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, the manager of
    the Project Gutenberg™ trademark. Contact the Foundation as set
    forth in Section 3 below.
    
    1.F.
    
    1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
    effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
    works not protected by U.S. copyright law in creating the Project
    Gutenberg™ collection. Despite these efforts, Project Gutenberg™
    electronic works, and the medium on which they may be stored, may
    contain “Defects,” such as, but not limited to, incomplete, inaccurate
    or corrupt data, transcription errors, a copyright or other
    intellectual property infringement, a defective or damaged disk or
    other medium, a computer virus, or computer codes that damage or
    cannot be read by your equipment.
    
    1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the “Right
    of Replacement or Refund” described in paragraph 1.F.3, the Project
    Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
    Gutenberg™ trademark, and any other party distributing a Project
    Gutenberg™ electronic work under this agreement, disclaim all
    liability to you for damages, costs and expenses, including legal
    fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
    LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
    PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
    TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
    LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
    INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
    DAMAGE.
    
    1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
    defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
    receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
    written explanation to the person you received the work from. If you
    received the work on a physical medium, you must return the medium
    with your written explanation. The person or entity that provided you
    with the defective work may elect to provide a replacement copy in
    lieu of a refund. If you received the work electronically, the person
    or entity providing it to you may choose to give you a second
    opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If
    the second copy is also defective, you may demand a refund in writing
    without further opportunities to fix the problem.
    
    1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
    in paragraph 1.F.3, this work is provided to you ‘AS-IS’, WITH NO
    OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT
    LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
    
    1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
    warranties or the exclusion or limitation of certain types of
    damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement
    violates the law of the state applicable to this agreement, the
    agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or
    limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or
    unenforceability of any provision of this agreement shall not void the
    remaining provisions.
    
    1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
    trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
    providing copies of Project Gutenberg™ electronic works in
    accordance with this agreement, and any volunteers associated with the
    production, promotion and distribution of Project Gutenberg™
    electronic works, harmless from all liability, costs and expenses,
    including legal fees, that arise directly or indirectly from any of
    the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this
    or any Project Gutenberg work, (b) alteration, modification, or
    additions or deletions to any Project Gutenberg work, and (c) any
    Defect you cause.
    
    Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg
    
    Project Gutenberg is synonymous with the free distribution of
    electronic works in formats readable by the widest variety of
    computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It
    exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations
    from people in all walks of life.
    
    Volunteers and financial support to provide volunteers with the
    assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg’s
    goals and ensuring that the Project Gutenberg collection will
    remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
    Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
    and permanent future for Project Gutenberg and future
    generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary
    Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see
    Sections 3 and 4 and the Foundation information page at www.gutenberg.org.
    
    Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
    
    The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non-profit
    501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
    state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
    Revenue Service. The Foundation’s EIN or federal tax identification
    number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary
    Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by
    U.S. federal laws and your state’s laws.
    
    The Foundation’s business office is located at 41 Watchung Plaza #516,
    Montclair NJ 07042, USA, +1 (862) 621-9288. Email contact links and up
    to date contact information can be found at the Foundation’s website
    and official page at www.gutenberg.org/contact
    
    Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
    Literary Archive Foundation
    
    Project Gutenberg™ depends upon and cannot survive without widespread
    public support and donations to carry out its mission of
    increasing the number of public domain and licensed works that can be
    freely distributed in machine-readable form accessible by the widest
    array of equipment including outdated equipment. Many small donations
    ($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
    status with the IRS.
    
    The Foundation is committed to complying with the laws regulating
    charities and charitable donations in all 50 states of the United
    States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
    considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
    with these requirements. We do not solicit donations in locations
    where we have not received written confirmation of compliance. To SEND
    DONATIONS or determine the status of compliance for any particular state
    visit www.gutenberg.org/donate.
    
    While we cannot and do not solicit contributions from states where we
    have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
    against accepting unsolicited donations from donors in such states who
    approach us with offers to donate.
    
    International donations are gratefully accepted, but we cannot make
    any statements concerning tax treatment of donations received from
    outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
    
    Please check the Project Gutenberg web pages for current donation
    methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
    ways including checks, online payments and credit card donations. To
    donate, please visit: www.gutenberg.org/donate.
    
    Section 5. General Information About Project Gutenberg electronic works
    
    Professor Michael S. Hart was the originator of the Project
    Gutenberg concept of a library of electronic works that could be
    freely shared with anyone. For forty years, he produced and
    distributed Project Gutenberg eBooks with only a loose network of
    volunteer support.
    
    Project Gutenberg eBooks are often created from several printed
    editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in
    the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not
    necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper
    edition.
    
    Most people start at our website which has the main PG search
    facility: www.gutenberg.org.
    
    This website includes information about Project Gutenberg,
    including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
    Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
    subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.

    Source: Project Gutenberg ebook #48043. Public-domain status is recorded per item; the licence text above is reproduced unchanged.

    Source
    Project Gutenberg
    Record
    ebook 48043
    Rights
    public domain (US)
    Rendered
    2026-11-21
    Completeness
    First 200,000 characters rendered.