
Gutenberg · ebook 48043
A Graduated English-Welsh Spelling Book
by John Lewis · English · public domain in the US
A Graduated English-Welsh Spelling Book by John Lewis is an English public-domain text held from Project Gutenberg (ebook #48043). Text enclosed by underscores is in italics (_italics_).
PREFACE.
The object of this work is to facilitate the progress of Welsh children in the acquisition of the English language. Every one admits that it is of the highest importance in the education of the young, that they should be well grounded in Orthography. Thirty years' experience as a teacher having given the author ample opportunity of noting the peculiar difficulties in the way of Welsh children attaining a general knowledge of the English language, he would beg leave to impress upon teachers the importance of making the children under their care learn and spell every word in this little book, together with the Welsh meanings.
The task, though difficult at first, will in the end reward both the teacher and the child; the former with the pleasure of witnessing his pupil's progress, and the latter with a general knowledge of both languages.
The book is divided into three parts: the first contains about 2013 monosyllables, arranged alphabetically, and classified according to the number of letters. The second contains about 7497 words, arranged alphabetically, and classified according to the number of syllables. The third contains copious English-Welsh Dialogues.
To save the trouble of putting down twice such words as are used as nouns and verbs, the author has placed the meaning of the noun in Welsh, and then the verb with a colon between them. In dissyllables, the learner will remember to place the accent on the first syllable when the word is used as a noun, and on the latter syllable when used as a verb.
THE AUTHOR
Llanrhyddlad.
A GRADUATED
ENGLISH-WELSH SPELLING BOOK.
WORDS OF ONE AND TWO LETTERS.
A, un
Ah, O! och!
Am, ydwyf, wyf
An, un
As, megys, fel
At, yn, wrth, ger
Be, bod, hanfod
By, gan; wrth
Do, gwneuthur, gwneud
Go, myned; ewch
Ha, ha! och!
He, efe
I, myfi, mi
If, os, pe
In, mewn, o fewn
Is, y mae, ydyw; sydd, oes
It, e, fe, fo
Me, mi
My, fy, eiddof
No, na, nid, nage
Of, o, gan; am
Oh, O! och! ho!
On, ar; ym mlaen
Or, neu
Ox, ych
So, felly, fel hyny
To, i, at, wrth
Up, i fyny
Us, ni
We, nyni, ni
Ye, chwi, chwychwi
WORDS OF THREE LETTERS.
Act, gweithred: gweithredu
Add, cyssylltu, dodi at
Age, oed, oedran
Aid, cymhorth: helpu
Ail, dolurio, poeni
Aim, amcan: amcanu
Air, awyr; awyro
Ale, cwrw
All, pawb, oll
And, a, ac
Ant, morgrugyn
Apt, chwannog; cymhwys
Arc, cromell
Are, ydym, ydynt
Ark, arch
Arm, braich: arfogi
Art, celfyddyd: wyt
Ash, onen
Ask, gofyn
Ass, asyn
Awe, arswyd, ofn: dychrynu
Awl, mynawyd
Axe, bwyell
Bad, drwg
Bag, cwd, cod: cydu
Bar, bar, bollt: bario, bolltio
Bat, ystlum; clwpa
Bay, morgilfach; gwineu
Bed, gwely
Bee, gwenynen
Beg, cardota; erfyn
Bid, erchi; cynnyg
Big, mawr; balch
Bit, dernyn; genfa
Bog, cors
Bow, bwa; ymgrymiad
Box, blwch, cist
Boy, bachgen
Bud, blaguryn: blaguro
But, ond, eithr, er hyny
Buy, prynu
Can, piser: gallu
Car, cerbyd
Cat, cath
Cot, bwthyn
Cow, buwch
Cry, wylo, crio
Cud, cil
Cup, cwpan
Cut, toriad: tori
Dam, arglawdd; argau: llynio
Day, diwrnod, dydd
Den, ffau, lloches
Dew, gwlith
Did, gwnaeth, gwnaed
Die, marw, trengi
Dig, cloddio, palu
Dim, tywyll: tywyllu
Dip, trochi
Doe, ewig
Dog, ci
Dot, man; nod: manu; nodi
Dry, sych: sychu
Due, dyled; dyledus
Dug, teth: paledig
Dye, lliw: lliwio
Ear, clust; twysen
Ebb, trai: treio
Eat, bwyta
Eel, llysẅen
Egg, wy
End, diwedd; terfyn
Err, cyfeiliorni
Eve, cyfnos, min nos
Ewe, mamog
Eye, llygad: llygadu
Fan, gwyntyll: gwyntyllio
Far, pell
Fat, tew; brasder: pesgi
Fed, pasgedig
Fee, gwobr; tâl: gwobrwyo
Fen, corsdir, morfa
Few, ychydig
Fib, celwydd, anwiredd
Fig, ffigysen
Fin, asgell
Fir, ffawydden
Fit, llewyg; addas: cyfaddasu
Fix, sicrhau, sefydlu
Fly, gwybedyn: ehedeg
Foe, gelyn
Fog, niwl
For, am; canys; oblegid
Fox, llwynog
Fry, manbysg: ffrio
Fun, digrifwch
Fur, ffwrw, panflew
Gap, bwlch, adwy
Get, cael, caffael, ceisio
Gin, gwirod; magl
God, Duw
Got, caffaeledig
Gum, glud: gludio
Gun, gwn, dryll
Ham, ffolen, y gar
Hat, het, capan
Hay, gwair
Hem, hem: hemio
Hen, iar
Her, hi, ei
Hew, cymmynu, naddu
Hid, cuddiedig
Him, ef, efe
His, ei, eiddo ef
Hit, tarawiad; ergyd: taro
Hip, pen y glun, clun
Hob, pentan
Hod, hawg, cafn cymmrwd
Hoe, caib: ceibio
Hog, mochyn
Hop, llam: llemain
Hot, poeth, brwd
How, pa, pa fodd
Hut, bwth, cwt
Ice, ia
Ill, drwg, claf, sal
Inn, gwestty, tafarn
Jar, costrel: gwrthdaro
Jaw, yr en, cern
Jew, Iuddew
Job, tasg; swydd: gorchwylio
Joy, llawenydd, gorfoledd
Jug, crothogen, diodlestr
Key, agoriad, allwedd
Kid, myn gafr
Kin, perthynas
Lad, hogyn
Lap, arffed: lleibio
Law, cyfraith, deddf
Lay, lleygol: gosod, dodi
Led, arweinedig
Leg, coes; llorp
Let, gosod, gadael
Lid, caead
Lie, celwydd: gorwedd
Lip, gwefus, min
Lit, goleuedig
Log, boncyff; cyfrifbill
Lop, ysgythru
Lot, coelbren; rhan
Low, isel: brefu
Mad, ynfyd: ynfydu
Man, dyn, gwr
Map, darlun: darlunio
Mat, mat, rhestog
May, Mai: gall, gallu
Men, dynion
Met, cyfarfodedig
Mix, cymmysgu
Mob, gwerinos, terfysglu
Mow, lladd
Mud, llaid, baw: lleidio
Mug, diodlestr, cwpan
Nap, hun: huno
Nay, nage, nac; nid felly
Net, rhwyd
New, newydd
Nit, nedden
Nod, awgrym: awgrymu
Nor, na, nac, nag
Not, na, nac, nad, ni
Now, yn awr, weithion
Nun, mynaches
Nut, cneuen
Oak, derwen
Oar, rhwyf: rhwyfo
Odd, od, hynod; anghydrif
Ode, awdl
Off, ymaith, oddi wrth
Old, hen, oedranus
One, un, rhyw un
Orb, pel, pellen; cylch
Ore, mŵn, mettel
Our, ein
Out, allan, o'r tu allan
Owe, dylu; bod mewn dyled
Owl, dylluan
Own, eiddo; hun: meddu
Pan, padell
Paw, pawen: palfu
Pay, tâl, cyflog: talu
Pea, pysen
Peg, hoel bren: pinio
Pen, pin: cau i fyny
Pew, eisteddle
Pie, pastai
Pig, mochyn
Pin, pin, nodwydd: pinio
Pit, pwll, pydew: pyllu
Ply, plyg, tuedd: ymroddi
Pod, coden, plisgyn
Pot, potyn; crochan
Pox, brech
Put, gosod, dodi
Rag, brat, cerpyn
Ram, hwrdd: hyrddio
Ran, rhedwyd
Rap, cnoc: cnocio
Rat, llygoden ffreinig
Raw, ir, ammrwd
Ray, pelydryn: pelydru
Red, coch
Rib, asen
Rid, troi heibio: rhyddhau
Rim, ymyl, cylch
Rip, rhwygo
Rob, ysbeilio
Rod, gwialen
Roe, iyrches, ewig
Rot, malldod: pydru
Row, rhes: rhwyfo
Rub, rhwbio
Rue, galaru, gofidio
Rug, cwrlid, huling
Run, rhedfa: rhedeg
Rut, ol olwyn: rhidio
Rye, rhyg
Sad, trist, prudd
Sap, nodd, sudd: tangloddio
Sat, eisteddedig; eisteddwyd
Saw, llif: llifio; gwelwyd
Say, dywedyd
Sea, môr, gweilgi
See, esgobaeth: gweled
Set, llawnrif; planigyn: gosod, planu
Sew, gwnïo, pwytho
Sex, rhyw, rhywogaeth
She, hi
Shy, gwylaidd, yswil
Sin, pechod; bai: pechu
Sir, syr, meistr
Six, chwech
Sky, gwybr, wybren
Sly, cyfrwys
Sod, tywarchen
Son, mab
Sow, hwch
Sow, hau, heu
Spy, ysbïwr: ysbïo
Sty, cwt mochyn; llefrithen
Sue, rhoi cwyn; rhoi cyfraith
Sum, swm, cyfanrif: cydgrynoi
Sun, haul: heulo
Tax, treth: trethu
Tea, te
Ten, deg
The, y, yr
Thy, dy, tau
Tie, cwlwm: cylymu
Toe, bys troed
Ton, tunell
Too, hefyd, dros ben, rhy
Top, top, pen uchaf
Tow, carth: llusgo
Try, profi, holi; ymgeisio
Tub, twb, twred
Tug, tyniad: llusgo
Two, dau, dwy
Use, arferiad: defnyddio
Vex, poeni, blino
Vow, adduned: addunedu
War, rhyfel: rhyfela
Was, oedd, ydoedd
Wax, cwyr: cwyro
Way, ffordd, llwybr
Web, gwe
Wet, gwlyb: gwlychu
Who, pwy; yr hwn, yr hon
Why, pa ham, am ba achos
Win, ennill, elwa
Woe, gwae, gofid
Won, ennilledig
Yea, Yes, ïe, do, felly mae, oes
Yet, eto, er hyny
Yew, ywen, pren yw
You, chwi, chwychwi
WORDS OF FOUR LETTERS.
Ache, dolur: poeni
Alms, elusenau
Arch, bwa; prif: bwäu
Arms, breichiau; arfau rhyfel
Aunt, modryb
Babe, maban, baban
Back, cefn: cefnogi
Bait, llith: abwydo
Bake, pobi, crasu
Bald, moel
Bale, swp; sypynu
Ball, pel; dawns
Band, rhwymyn; myntai
Bang, ergyd: taro
Bank, ariandy; bangc
Bans, gostegion
Bard, bardd, prydydd
Bare, noeth, llwm; unig
Bark, rhisgl: cyfarth
Barm, burym
Barn, ysgubor
Base, sylfaen; brwnt; gau
Bask, bronheulo
Bath, badd, ymolchfa
Bawl, gwaeddi
Beak, pig, gylfin
Beam, trawst; pelydryn: pelydru
Bean, ffäen
Bear, arth: dwyn; goddef
Beat, curo, baeddu
Been, wedi bod
Beer, diod, cwrw
Bell, cloch
Belt, gwregys, rhwymyn
Bend, plygu
Bent, plygedig
Best, goreu, yn oreu
Bier, elor
Bill, pig; hawleb, craifft
Bind, rhwymo
Bird, aderyn
Bite, cnoad: brathu
Blew, chwythwyd
Blot, dunod; anair
Blow, dyrnod: chwythu
Blue, glas
Boar, baedd
Boat, bad, cwch
Boil, penddüyn: berwi
Bold, hyf, eon
Bolt, bollt, bar: bolltio
Bore, twll: tyllu
Born, geni, genedig
Both, dau, dwy
Bowl, cawg: peldreiglo
Bran, rhuddion
Bray, rhuo fel asyn
Bred, eppiledig
Brew, darllaw
Brim, ymyl, min
Brow, ael, talcen
Buck, bwch
Bulk, swm, maint
Bull, tarw
Buoy, nofiadur, nofnod
Burn, llosg: llosgi
Bush, perth
Bust, penddelwedd
Butt, cornio
Cage, cawell; adardy
Cake, teisen: teisenu
Calf, llo
Call, galw, enwi
Calm, tawel; tegwch: tawelu
Calx, calch
Came, daeth
Camp, gwersyll, gwersyllfa
Cane, corsen: ffonio
Cape, penrhyn
Card, cerdyn: cribo gwlan
Care, gofal: gofalu
Cart, trol, men
Case, amwisg; cyflwr: amwisgo
Cash, arian, tâl
Cast, tafliad: lluchio
Cave, ogof, ceudwll
Caul, rhwyden
Cell, cell
Cent, cant
Char, hapwaith: golosgi
Chew, cnoi
Chin, gên
Chip, asglodyn: asglodi
Cite, dyfynu
Clad, gwisgedig
Claw, crafangc, palf: crafangu
Clay, clai
Clip, cneifio, brigdori
Clod, tywarchen
Clog, attal, rhwystr
Club, cnwpa; cyflesfa, clwb
Coal, gloyn
Cock, ceiliog
Code, llyfr, deddflyfr
Coil, cylchddyrwyn
Coin, arian bath: bathu
Cold, oer, anwyd
Colt, ebol
Comb, crib: cribo
Come, dyfod, dynesu
Cool, oer: oeri
Cord, rheffyn; tant
Core, bywedyn; crawn
Corn, ŷd, ydau
Cost, pris; traul
Crib, preseb: darnguddio
Crop, ffrwyth: blaendori
Curb, genfa: ffrwyno
Dale, dyffryn, glyn
Dame, meistres
Damn, melldithio
Damp, lleithder: lleithio
Dare, beiddio
Dark, tywyll
Dart, picell: picellu
Dash, diffyglin: taro
Date, dyddiad: dyddio, amseru
Dawn, gwawr: gwawrio
Dead, marw
Deaf, byddar
Deal, cyfran: cyfranu
Dean, deon
Dear, anwyl; drud
Debt, dyled
Deck, bwrdd llong: addurno
Deed, gweithred
Deep, dyfnder; dwfn, isel
Deer, carw, hydd
Desk, ysgrifenfwrdd
Dike, clawdd, ffos
Dine, ciniawa
Dirt, baw, llaid
Dish, dysgl, dysglaid
Disk, gwyneb, clawr
Dive, ymsuddo
Dock, llongborth
Done, gwneuthuredig
Door, drws, dor
Dose, dogn
Dove, colomen
Down, i lawr; manblu
Drag, car llusg: llusgo
Draw, tynu; llunio
Dray, car hir
Drip, dyferu
Drop, dyferyn: syrthio
Drug, cyffyr; gwaelbeth
Drum, tabwrdd: tabyrddu
Duck, hwyaden: trochi
Duke, duc, dug
Dull, dwl; hurt: hurtio
Dumb, mud
Dung, tail: teilo
Dusk, cyfnos
Dust, llwch: dylychio
Each, pob, pob un
Earl, iarll
Earn, ennill, elwa
Ease, gorphwysdra: esmwytho
East, dwyrain
Edge, min, awch: minio
Else, arall, os amgen
Face, gwyneb: gwynebu
Fact, ffaith, gwir
Fade, diflannu, gwywo
Fail, ffaelu, methu
Fair, ffair; prydferth
Fall, cwymp: syrthio
False, anwir, gau
Fame, enwogrwydd; clod
Fang, ysgythrddant
Fare, lluniaeth
Farm, tyddyn: ardrethu
Fast, ympryd; sicr; buan: ymprydio
Fate, tynged; anffawd
Fawn, carw ieuangc: llydnu
Fear, ofn, arswyd: ofni
Feat, gorchest, camp
Feed, porthiant: porthi
Feel, teimlo
Feet, traed; troedfeddau
Fell, tori, cwympo
Felt, llawban: teimlwyd
Fern, rhedyn
File, durlif: durlifo
Fill, llonaid: llenwi
Film, pilionen, croenen
Find, cael; chwilio
Fine, main; dirwy: dirwyo
Fire, tân: tanio
Firm, cadarn; cydfasnachwyr
Fish, pysgodyn: pysgotta
Fist, dwrn
Five, pump
Flag, baner, lluman
Flat, gwastad, llyfn
Flaw, agen, hollt: hollti
Flax, llin
Flay, blingo
Flea, chwanen
Flee, ffoi, cilio
Flew, ehedwyd
Flog, fflangellu
Flow, ffrwd: dylifo
Flue, ffunell, pibell simneu
Flux, llif, llifeiriad
Foal, ebol, llwdn: llydnu
Foam, ewyn: ewynu
Fold, corlan: plygu
Folk, pobl
Fond, hoff
Font, bedyddfaen
Food, ymborth
Fool, ynfyd: siomi
Foot, troed; troedfedd
Ford, rhyd: rhydio
Fore, blaen, blaenaf
Fork, fforch; pigfforch
Form, ffurf, dull: ffurfio
Fort, caer, castell
Foul, aflan, budr; brwnt
Four, pedwar, pedair
Fowl, aderyn
Free, rhydd: rhyddhau
Fret, anfoddloni, sori
Frog, llyffant
From, oddi, oddi wrth
Full, llawn: panu
Fund, trysorfa
Furl, crychio, plygu
Fuse, toddi
Gain, elw, budd
Gale, awel, chwa
Gall, bustl: dolurio
Game, helwriaeth: cellwair
Gang, myntai, torf
Gaol, carchar
Gape, ystwyro; dylyfu gên
Gash, archoll: archolli
Gasp, dyheu, tynu anadl
Gate, llidiart, porth
Gave, rhoddwyd
Gaze, sylliad: syllu
Geld, dysbaddu, cyweirio
Gift, rhodd, dawn; gwobr
Gild, euro, goreuro
Gill, tagell
Gilt, goreuredig
Gird, amwregysu
Girl, geneth
Girt, cengl
Give, rhoddi; ymroddi
Glad, llawen, siriol
Glue, glud: gludio
Gnat, ednogyn
Gnaw, cnoi
Goad, swmbwl: swmbylu
Goat, gafr
Gold, aur
Gone, wedi myned
Good, da; daionus
Gore, gôr: gori; cornio
Gout, troedwst
Gown, gŵn, hug
Gray, Grey, llwyd
Grin, esgyrnygiad: esgyrnygu
Grit, grut, grutfaen
Grow, tyfu, prifio
Grub, corbryf: diwreiddio
Gulf, morgaingc
Gull, gwylan: twyllo
Gums, uchanedd, cig y dannedd
Gush, llifeiriad: llifeirio
Guts, perfedd
Haft, carn, dwrn: carnio
Hail, cenllysg; Henffych well
Hair, gwallt
Half, hanner
Hall, llys; neuadd; dadleudy
Halt, cloffni: cloffi; sefyll
Hand, llaw: trosglwyddo; traddodi
Hang, crogi
Hank, cengl
Hard, caled
Hare, ysgyfarnog
Hark, clyw, gwrando
Harm, niweid: niweidio
Harp, telyn: telynorio
Hart, carw, hydd
Hash, briwgig: briwio
Hate, casineb: casäu
Have, cael, caffael; meddu
Haze, niwl, tarth
Haul, tynu, llusgo
Hawk, hebog, gwalch
Head, pen: blaenori
Heal, iachau
Heap, crug, twr: pentyru
Hear, clywed
Heat, gwres: poethi
Heed, ystyriaeth: ystyried
Heel, sawdl: sodli
Heir, etifedd
Held, daliwyd
Hell, uffern
Helm, llyw
Help, cynnorthwy: cynnorthwyo
Hemp, cywarch
Herb, llysieuyn
Herd, gyr, myntai: deadellu
Here, yma, yn y lle hwn
Hide, croen: cuddio
High, uchel
Hill, bryn
Hilt, dwrn (carn) cleddyf
Hint, amnaid: amneidio
Hire, cyflog: cyflogi
Hive, cwch: cychu
Hoar, llwyd
Hold, dalfa; cellfa: gafael
Hole, twll
Home, cartref
Hoof, carn
Hook, bach: bachu
Hoop, cylch: cylchu
Hope, gobaith: gobeithio
Hops, hopys
Horn, corn
Hose, hosan
Host, llu, byddin; gwesttywr
Hour, awr
Howl, udfa: udo
Huge, dirfawr
Hulk, corff llong
Hull, corff llong: plisgyn
Hunt, helyddiaeth: hela
Hurt, niweid: niwedio; dolurio
Hush, taw, dystewi
Husk, cibyn, plisgyn
Hymn, emyn
Inch, modfedd
Itch, y crafu: ysu
Jail, carchar
Jamb, ystlysbost, gorsin
Jest, gwatwar, cellwair
Join, cydio: cyssylltu
Joke, cellwair
Jump, naid: neidio
June, Mehefin
Just, iawn, cyfiawn
Keen, craff, llym
Keep, dal, cadw
Kick, troediad: troedio, cic
Kill, lladd, llofruddio
Kind, rhywogaeth; caredig
Kine, buchod, gwartheg
King, brenin
Kiss, cusan: cusanu
Kite, barcut
Knee, glin, pen y glin
Knew, adwaenai; gwyddai
Knit, gwau
Knob, cnap
Knot, cwlwm
Know, gwybod
Lace, ysnoden: ysnodenu
Lade, llwytho
Lair, gorweddle
Lake, llyn; lliw coch
Lamb, oen: bwrw oen
Lame, cloff: cloffi
Lamp, llusern
Land, tir: tirio, glanio
Lane, heolan
Lard, bloneg
Lark, ehedydd
Lash, carai: ffrewyllu; rhwymo
Lass, llangces
Last, pren troed; olaf
Late, hwyr, diweddar
Lath, eisen: eisio
Lead, plwm
Lead, arwain; blaenori
Leaf, deilen, dalen
Leak, agen, hollt: arlloesi
Lean, teneu: pwyso ar
Leap, naid: neidio
Lees, gwaddod
Left, aswy: gadawedig
Lend, rhoi benthyg
Lens, crymwydr
Lent, y garawys: echwynedig
Less, llai
Lest, rhag, fel na
Lice, llau
Lick, llyfiad: llyfu
Lieu, lle
Life, bywyd, oes
Lift, codiad: codi, dyrchafu
Like, tebyg, fel: hoffi
Limb, aelod: diaelodi
Lime, calch: calchu
Line, llinyn; llinell: llinellu
Lisp, bloesgi
Live, byw, bywiog: bucheddu
List, cofres, rhestr: chwennychu
Load, llwyth: llwytho
Loaf, torth
Loan, benthyg
Lock, clo: cloi
Loin, llwyn, arenau
Long, hir, maith
Lone, unig
Look, edrychiad: edrych
Loom, gwëydd
Loop, dolen: dolfachu
Lord, arglwydd
Lose, colli, cael colled
Loss, colled
Lost, coll, colledig
Loud, uchel, croch
Love, cariad: caru
Luck, hap, llwydd
Lump, clamp, telpyn
Lust, trachwant: chwantu
Made, gwneuthuredig
Maid, morwyn, gwyryf
Mail, llythyrgod
Maim, anaf: anafu
Main, penaf, prif
Make, gwneuthuriad: gwneud
Male, gwryw
Malt, brag: bragu
Mane, mwng
Mare, caseg
Mark, nod: nodi
Mart, maelfa
Mash, cymmysg: cymmysgu
Mask, mwgwd: mygydu
Mass, twr; corff y bobl; yr offeren
Mast, hwylbren
Mate, cydymaith; islywydd: cymharu
Mead, medd; dôl
Meal, blawd; pryd o fwyd
Mean, cyfrwng; modd; gwael: meddwl, tybio
Meat, ymborth, cigfwyd
Meek, addfwyn, llariaidd
Meet, addas: cyfarfod
Melt, toddi, dadmer
Mend, gwellau
Mess, saig o fwyd, arlwy
Mete, mesur
Mice, llygod
Mild, tirion, tyner
Mile, milldir
Milk, llaeth: godro
Mill, melin: malu
Mind, meddwl: meddylio
Mine, fy, eiddof; mwnglawdd
Mint, bathdy: bathu
Mire, llaid: ymdrybaeddu
Miss, meistresan: ffaelu
Mist, niwl, tarth
Mite, hatling, mymryn
Moan, cwyn: cwyno
Moat, amglawdd, ffos
Mock, gwawd: gwawdio
Mole, gwadd, twrch daiar
Monk, mynach
Mood, modd, tuedd
Moon, lleuad, lloer
Moor, dyn du; morfa; angorfa
More, mwy, rhagor
Morn, boreu, bore
Moss, mwswgl
Most, mwyaf, amlaf
Mote, brycheüyn
Moth, gwyfyn
Move, symmud
Much, llawer
Muck, tail: teilo
Mule, mul
Must, rhaid yw
Mute, mud
Nail, ewin; hoel: hoelio
Name, enw: enwi
Nape, gwar, gwegil
Neap, isel, treiawl
Near, agos, gerllaw
Neat, tlws, hardd
Neck, gwddf
Need, angen, rhaid: eisiau
Nest, nyth: nythu
News, newyddion
Next, nesaf
Nice, moethus; manwl
Nigh, agos, cyfagos
Nine, naw
None, dim; neb
Noon, canoldydd
Nose, trwyn
Note, nodyn: nodi
Noun, enw, sylweddair
Numb, fferllyd: fferu
Oath, llw, twng
Oats, ceirch
Odds, rhagoriaeth, mantais
Once, unwaith
Ooze, nawsiad: nawsio
Pace, cam: arafgerdded
Pack, swp: sypynio
Page, tudalen; gwas
Paid, talwyd; taledig
Pail, crwc, cunnog
Pain, poen; llafur: poeni
Pair, par, cymhariaid: cymharu
Pale, gwelw, glaswyn
Pall, brethyn elor
Palm, palf; cledr y llaw: palfu
Pane, pedroryn
Pang, gloes, gwasgfa
Pare, didoni, pilio
Part, rhan: rhanu
Pass, bwlch; taithdrwydded: pasio
Past, wedi myned heibio; wedi
Path, llwybr
Pave, palmantu
Pawn, gwystl: gwystlo
Pear, gelleigen, rhwnen
Peat, mawn
Peck, pec: pigo
Peel, crafell, pil: pilio
Peep, cipolwg: cipedrych
Peer, pendefig
Pelt, lluchio, baeddu
Pick, pig: pigo, dewis
Pike, gwaewffon
Pile, pentwr: pentyru
Pill, pelen
Pine, pinwydden: dihoeni
Pint, peint
Pipe, pib, pibell
Pith, mwydyn
Plan, cynllun: cynllunio
Play, chware: chwareua, chware
Plea, esgus: dadleu
Plot, cydfwriad: cydfwriadu
Plum, eirynen
Pole, pegwn, pawl
Poll, cofres etholwyr: tocio
Pomp, rhwysg
Pond, llyn, merllyn
Pool, llyn
Poor, tylawd; gwael
Pope, Pab
Pore, chwysdwll: syllu
Port, porthladd
Post, post; swydd; llythyrfa: sefydlu
Pour, tywallt
Pray, gweddio, atolygu
Prey, ysglyfaeth: ysglyfio
Prop, atteg: attegu
Pull, tyn: tynu
Pulp, bywyn, mwydionyn
Pump, sugnedydd: sugngodi
Pure, pur; glân; gwir
Push, gwth: gwthio
Quay, llongborth
Quit, rhydd; gadael
Race, gyrfa, rhedfa
Raft, clwydfad, cluder
Rage, cynddaredd: ffyrnigo
Rail, canllaw; cledren: difrio
Rain, gwlaw: gwlawio
Rake, cribyn: cribynio
Rank, rhes; drewllyd: rhestru
Rape, trais; meipen yd: treisio
Rare, prin; anfynych
Rash, crugdarddiad; byrbwyll
Rasp, rhathell: rhathellu
Rate, pris; treth: trethu
Read, darllen
Ream, ugain drefa, rhef
Reap, medel: medi
Rear, bon, ol: codi, dyrchafu
Reed, corsen
Reef, hwylblyg: hwylblygu
Rein, awen: ffrwyno
Rend, rhwyg: rhwygo
Rent, ardreth; rhwygiad: ardrethu
Rest, gorphwysfa; ereill: gorphwyso
Rich, cyfoethog, goludog
Rick, das: dasu
Ride, marchogaeth
Ring, modrwy: seinio
Ripe, addfed: addfedu
Rise, codiad: codi
Risk, perygl; antur: peryglu
Rite, defod, arfer
Road, ffordd
Roam, crwydro
Roan, brych
Roar, rhuad: rhuo
Robe, gwisg: gwisgo
Rock, craig: siglo
Roll, rhol; plyglyfr: rholio
Rood, rhwd, pedwaran erw
Roof, nen, to: toi
Rook, ydfran
Room, ystafell, lle
Root, gwreiddyn: gwreiddio
Rope, rhaff
Rose, rhosyn
Rote, cylchred: dysgu allan
Rout, ymlid; terfysgu
Rude, difoes
Rule, rheol: llinellu
Rump, cloren, cynffon
Rush, brwynen; rhuthr: rhuthro
Rust, rhwd: rhydu
Sack, sach: sachu
Safe, cellgrog; diogel
Sail, hwyl: hwylio
Sake, achos, mwyn
Sale, gwerth, arwerth
Salt, halen: halltu
Same, un, yr un
Sand, tywod
Save, eithr, ond: cadw, gwared
Scab, crachen, cramen
Scar, craith: creithio
Scum, ewyn: diewynu
Seal, morlo; sel: selio
Seam, gwrym, gwnïad
Sear, serio
Seat, eisteddfa; gosodiad
Seed, had: hadu
Seek, ceisio
Seen, gweledig
Self, hun, hunan
Sell, gwerthu
Send, anfon, danfon
Shed, lluest: tywallt
Shin, crimog
Ship, llong: llongi
Shod, pedoledig
Shoe, esgid; pedol: pedoli
Shot, ergyd: saethedig
Shop, maelfa
Show, golygiad: dangos
Shun, gochelyd
Shut, cauad: cau
Sick, claf, sal: clefychu
Side, ochr: ochri
Sift, gogrynu
Sigh, ochenaid: ocheneidio
Sign, arwydd: arwyddo
Silk, sidan
Sill, trothwy, rhiniog
Sing, canu
Sink, ceuffos: suddo
Sire, tad, tadwys
Site, sefyllfa, safle
Size, maint; glud
Skim, dihufenu
Skin, croen: blingo
Skip, llam: llemain
Slab, llech
Slay, lladd
Slew, lladdwyd
Slip, llithred: llithro
Slit, hollt: hollti
Slow, araf, annyben
Slug, malwen; pelenig hirgron
Slur, gwarthnod, llithren
Slut, budrog
Snow, eira: bwrw eira, odi
Snug, cryno, clyd
Soak, mwydo
Soap, sebon: seboni
Soar, uch-hedeg
Soft, meddal; tyner
Soil, pridd, tir: diwyno
Sold, gwerthedig
Sole, unig; gwadn: gwadnu
Some, rhai; rhyw; peth
Song, cân
Soon, yn fuan
Soot, huddygl
Sore, dolur; dolurus
Sort, math: trefnu
Soul, enaid
Sour, sur: suro
Span, rhychwant
Spar, bollt; gwydrfaen
Spew, cyfogi
Spin, nyddu
Spit, bêr: poeri
Spot, ysmot: ysmotio
Spun, nyddedig
Spur, yspardun: ysparduno
Stab, brath, gwân: gwanu
Stag, carw
Star, seren
Stay, arosiad: aros
Stem, paladr, corsen: gwrthnofio
Step, cam; ffon ysgol: camu
Stew, arferwi
Stir, ystwr; cyffroi; symmud
Stop, arosiad; rhwystro; cau
Stow, trefnu
Such, cyfryw, y fath
Suck, sugn; sugno
Suds, sebondrwyth
Suit, par; cwyn: cyfatebu
Sure, sicr, gwir
Surf, môrchwydd, ymchwydd
Swan, alarch
Sway, awdurdod; rhwysg: rhwysgo
Swim, nofio
Tack, corhoelen: brasbwytho
Tail, cynffon, cloren
Take, cymmeryd, derbyn
Tale, chwedl, ystori
Talk, siarad
Tall, tal, hir, uchel
Tame, dof: dofi
Tank, dyfrgist
Tape, llinynwe
Tare, cynhwysgoll; chwyn
Task, gorchwyl, tasg: tasgu
Team, gwedd
Tear, deigryn
Tear, rhwygo
Tell, dywedyd
Tend, tueddu; gweini
Test, prawf, holiad
Tent, pabell: pabellu
Term, ymadrodd; ammod; tymor
Text, testyn, adran
Than, na, nag
That, hwnw, hono, hyny; y neb; y sawl; yr hyn; mai, mal, fel
Thaw, dadmar, meiriol: meirioli
Thee, ti, tydi, di, dydi
Them, hwy, hwynt
Then, y pryd hyny; yna
They, hwy, hwynt-hwy
Thin, teneu, main
This, hwn, hon, hyn
Thou, ti, tydi
Thus, fel hyn
Tide, llanw: ffrydlifo
Tile, peithynen
Till, cloergell; hyd, hyd oni: llafurio
Told, dywededig
Toll, toll, treth: tolli
Tone, tôn
Tomb, bedd, beddrod
Took, cymmerwyd
Tool, erfyn, offeryn
Torn, rhwygiedig
Toss, talf: taflu, lluchio
Tour, cylchdaith, taith
Town, tref
Trap, carfagl: maglu
Tree, pren, coeden
Tret, traul
Trip, llithrad: llithro
Trot, tuth: tuthio
True, gwir, cywir
Tube, pibell: pibellu
Tuft, tusw
Tune, tôn: perseinio
Turf, mawn
Turn, trofa, dymchwelyd: troi
Type, cysgod; argraph lythyren
Vail, Veil, gorchudd: gorchuddio
Vain, ofer, gwag
Vale, dyffryn, cwm
Vase, addurngawg
Vane, ceiliog gwynt
Vast, dirfawr
Veal, cig llo
Veer, troi, cylchdroi: trawshwylio
Vein, gwythïen
Vent, agorfa: agor
Verb, berf, perwyddiad
Vest, bronwisg: breinio
Vice, drygioni; gafaelwr
View, golwg: golygu
Vile, gwael, salw
Vine, gwinwydden
Void, gwag; dirym
Vote, pleidlais: pleidleisio
Urge, annog, cymmell
Wade, rhydio
Waft, chwyfiad: chwyfanu
Wait, aros, dysgwyl
Wake, gwylnos: gwylio
Walk, rhodfa: cerdded
Wall, gwal, mur: murio
Want, angen, eisiau
Ward, cadwraeth, carchar: gwarchod
Ware, nwyddau: gochel
Warm, cynhes: twymo
Warn, rhybuddio
Warp, ystof, dylif: dylifo
Wart, dafaden
Wash, golchion: golchi
Wasp, cacynen
Wave, ton: chwyfio
Weak, gwan, llesg
Wean, diddyfnu
Wear, traul: gwisgo
Weed, chwyn: chwynu
Week, wythnos
Weep, wylo, galaru
Well, ffynnon; iach; yn dda
Went, aeth
Wept, wyledig
West, gorllewin
What, yr hyn, pa beth
When, pa, pan, pa bryd
Whet, hogiad: hogi
Whey, maidd
Whip, chwip, ffrewyll: ffrewyllu
Whom, pwy; yr hwn, yr hon
Wide, llydan, eang
Wife, gwraig
Wild, anial; gwyllt
Will, ewyllys: ewyllysio
Wind, gwynt
Wind, dirwyn
Wine, gwin
Wing, aden, asgell: asgellu
Wink, amneidio
Wipe, sychu
Wise, doeth; modd, dull
Wish, deisyfiad: deisyf
With, a, ag, gyda
Wolf, blaidd
Womb, croth, bru
Wood, coed, llwyn
Wool, gwlan
Word, gair: geirio
Work, gwaith: gweithio
Worm, pryf, llyngyren; troellffon
Worn, treuliedig
Wort, breci
Wrap, plygu
Wren, dryw
Writ, gwyslythyr
Yard, llathen; buarth
Yarn, edef
Year, blwyddyn
Yolk, melyn wy
Your, eich
Zeal, sel, aidd, eiddigedd
Zone, gwregys, cylch
WORDS OF FIVE LETTERS.
Batch, pobiad
Bathe, ymdrochi
Beach, traeth, tywyn
Beads, gleiniau
Beard, barf
Beast, anifail
Beech, ffawydden
Bench, maingc
Birth, genedigaeth
Birch, bedw
Bitch, gast
Black, du, tywyll
Blade, llafn; eginyn
Blain, penddüyn
Blame, bai: beio
Blank, gwagle
Blast, chwa
Blaze, fflam: fflamio
Bleak, oer, oerllyd
Bleat, brefiad: brefu
Bleed, gwaedu
Bless, bendithio
Blind, dall; tywyll; gorchudd
Bliss, gwynfyd
Block, cyff, boncyff
Blood, gwaed
Bloom, blodau
Blunt, pwl: pylu
Blush, gwrid: gwrido
Board, astell, plangc: byrddio
Boast, ymffrost
Bolts, gefynau
Borne, cynnaledig
Bough, caingc
Bound, terfyn; rhwymedig
Brace, rhwymyn; cwpl: cydio
Brain, ymenydd
Brand, haiarnnod, llosnod
Brass, pres
Bread, bara
Brave, dewr, glew
Break, tori, dryllio
Breed, rhyw, hil: eppilio
Bribe, llygrwobr: hudobri
Brick, priddfaen
Bride, priodferch
Brief, crynoad, byr
Brine, heli
Bring, dwyn, cyrchu
Brink, ochr, min
Brisk, bywiog
Broad, llydan
Broil, rhostio, briwlio
Brood, nythaid
Brook, nant: goddef
Broom, banadl
Broth, potes
Brown, llwyd, gwrm
Brush, gwrychell: ysgubo
Brute, anifail, milyn
Build, adeiladu
Burnt, llosgedig
Burst, ymdoriad: ymdori
Calve, bwrw llo, llydnu
Carve, cerfio, bwyttori
Catch, dal, gafaelu
Cause, achos: achosi
Cease, peidio
Chaff, us, manus
Chain, cadwyn: cadwyno
Chair, cadair
Charm, swyn: swyno, boddio
Chart, darlunlen
Chase, helwriaeth: hela
Cheap, rhad, isel
Cheat, twyll: twyllo
Check, rhwystr: attal; ceryddu
Cheek, grudd, boch
Cheer, llonder: lloni
Chest, cist
Chide, senu, ceryddu
Chief, penaf, prif
Child, plentyn
Chill, fferdod: fferu
Chine, glain cefn, cefnddryll
Chirp, trydar
Choir, côr
Choke, tagu
Chord, tant, cord
Chyle, caul
Chyme, tewsudd, maethsudd
Churn, buddai: corddi
Claim, hawl: hawlio
Clash, gwrthdaro
Class, dosparth: trefnu
Clean, glân: glanhau
Clear, gloyw; amlwg: glanhau
Cleft, holltedig
Clerk, ysgrifenydd, clochydd
Cliff, clogwyn
Climb, dringo
Cling, glynu wrth
Cloak, mantell: mantellu
Clock, awrlais, cloc
Close, cae; cyfagos
Cloth, brethyn
Cloud, cwmmwl: cymmylu
Clown, drelyn
Coach, cerbyd
Coast, arfordir, glan
Corps, byddinran
Couch, gorweddfaingc: gorwedd
Cough, peswch: pesychu
Count, iarll: rhifo
Court, llys: caru
Cramp, cwlwm gwythi: caethiwo
Crank, crangc: offeryn bachog
Crate, crawell
Crawl, ymlusgo
Cream, hufen
Creed, credo
Creek, cilfach
Creep, ymlusgo
Crest, crib, copa
Crime, bai, trosedd
Croak, crygleisio
Cross, croes: croesi
Croft, erw
Crowd, torf, tyrfa
Crown, coron: coroni
Crush, gwasgiad: ysigo, malurio
Crust, crawen
Curse, melldith: melldithio
Curve, crwca: camu
Dance, dawns: crychneidio
Daunt, digaloni, llwfrhau
Death, angau
Dense, tew, dwysedig
Depth, dyfnder
Ditch, ffos; clawdd
Doubt, ammeu
Dough, toes
Downs, noethdir
Draft, cynllun; hawlysgrif
Drain, dyfrffos: sychu
Drake, ceiliog hwyad
Drawl, geirlusg: geirlusgo
Drawn, tynedig, wedi ei dynu
Dread, ofn, arswyd: ofni
Dream, breuddwyd: breuddwydio
Dress, gwisg: gwisgo
Drift, tuedd: gyru
Drill, trul, trwydden: treulio
Drink, diod: yfed
Drive, gyru
Drone, begegyr: diogi
Dross, sothach
Drove, gyr, deadell
Drown, boddi
Drunk, meddw
Dunce, penbwl
Dwarf, corach: cori
Dwell, anneddu
Earth, daiar, tir
Eaves, bargod; bondo
Eight, wyth
Faint, aneglur: llewygu
Faith, ffydd
False, anwir, gau
Fault, bai, trosedd
Feast, gwledd; gwyl: gwledda
Feign, ymrithio
Fence, gwrych: caeru
Fetch, cyrchu
Field, cae, maes
Fight, ymladdfa: ymladd
Filth, budredd
First, cyn, cyntaf
Flail, ffust
Flame, fflam, ffagl: fflamio
Flank, tenewyn; adeinlu
Flash, fflamiad: melltenu
Flesh, cig, cigfwyd
Fleet, llynges; cyflym: cyflymu
Fling, tafl: taflu
Flint, callestr
Float, cludr: nofio
Flock, deadell: ymdyru
Flood, llif: llifo
Floor, llawr: llorio
Flour, peillied, blawd: blodio
Force, grym, gallu: dirgymhell
Forge, ffwrnweithdy: morthwylio
Forth, allan, rhag llaw
Found, caffaeledig: seilio, sylfaenu
Frail, brau, gwan
Frame, ffurf: ffurfio
Fraud, twyll
Fresh, newydd; croyw
Frith, cyfyngfor
Front, gwyneb, tu blaen: gwynebu
Frost, rhew
Froth, ewyn
Frown, cuch, gwg: cuchio
Fruit, ffrwyth
Furze, eithin
Gauge, mesurai: mesuro
Geese, gwyddau
Ghost, ysbryd
Gifts, doniau, rhoddion
Glass, gwydr, drych
Glaze, gwydro
Glean, lloffa
Glide, ymlithro
Globe, pellen, clob
Gloom, tywyllni
Gloss, agoriad; dysgleirdeb: egluro
Glove, maneg
Goods, da, daoedd, dodrefn
Goose, gwydd
Gorse, eithin
Grace, gras, rhad: addurno
Graft, impyn: impio
Grain, gronyn
Grand, mawrwych
Grant, rhoddiad: rhoddi
Grape, gwinronyn
Grasp, crafangiad: crafangu
Grass, glaswellt
Grate, alch, gradell
Grave, bedd; difrif, sobr
Graze, pori
Great, mawr
Green, gwyrdd
Greet, anerch, cyfarch
Grief, gofid
Grind, malu
Groan, uchenaid: ucheneidio
Groat, pedair ceiniog; rhynion
Groom, marchwas
Gross, tew, bras; cyfanrif
Grove, celli, gwigfa
Group, twr; lluaws
Growl, chwyrnu
Grown, tyfedig
Grunt, rhoch: rhochian
Guard, gwyliadwriaeth: gwylied
Guess, amcan: dyfalu
Guest, gwestai, gwestwr
Guide, hyfforddwr: hyfforddio
Guile, twyll
Guilt, euogrwydd
Halve, hanneru
Harsh, garw, llym
Haste, brys, ffrwst: brysio
Hatch, deoriad: deori
Haunt, cyrchfa: cynniwair
Heath, grug; grugos
Heart, calon
Heave, codiad: codi
Hedge, gwrych: cau
Hence, oddi yma; ymaith
Hinge, cilfach, colyn drws
Hoard, cuddfa: casglu
Hoist, dyrchafu, codi i fynu
Horse, ceffyl, march: marchu
Hound, buadgi
House, ty: dwyn i dy
Joint, cymmal; cysswllt
Joist, trawst, dist
Judge, barnwr: barnu
Juice, nodd, sudd
Knave, dyhiryn
Knead, tylino
Kneel, penlinio
Knell, cnul, clul
Knife, cyllell
Knock, cnoc: cnocio, curo
Known, hysbys
Lance, gwaewffon: agor dolur
Lapse, llithrad: llithro
Large, mawr, helaeth
Latch, clicied: clicciedu
Lathe, troell, turn
Laugh, chwerthin
Learn, dysgu
Lease, ammodrwym
Least, lleiaf
Leave, cenad: gadael
Ledge, ymylfa
Leech, geloden
Liege, ffyddlawn
Light, goleu; ysgafn: goleuo
Loath, anewyllysgar
Lodge, lletty: llettya
Loose, gollwng, dattod
Louse, lleuen: lleua
Lungs, ysgyfaint
Mange, clafr
March, Mawrth: ymdeithio
Marsh, morfa
Match, dylwyfyn: cymharu
Means, moddion
Might, nerth, grym
Milch, llaethog
Mince, mânfriwio
Mirth, llawenydd
Moist, llaith
Month, mis
Mould, pridd; mold: moldio
Moult, bwrw plu
Mound, clawdd: amgau
Mount, bryn: esgyn
Mourn, galaru, cwyno
Mouse, llygoden: llygotta
Mouth, safn, ceg: cegu
Mulct, dirwy: dirwyo
Needs, rheidiau, rhaid
Neigh, gweryriad: gweryru
Nerve, gewyn
Niece, nith
Night, nos, noson
Noise, twrf, swn
North, gogledd
Nurse, mammaeth: magu
Nymph, duwies y coedydd
Ought, dylu
Ounce, wns
Paint, paent: paentio
Parch, crasu; deifio
Parse, gramadegu, geirdreiglo
Paste, toes; glud: gludio
Patch, clwt: clytio
Pause, gorphwysiad: gorphwys
Peace, heddwch
Pearl, gem
Pence, ceiniogau
Perch, trostan; trostlath
Piece, dryll; darn: darnio
Piles, clwyf y marchogion, peils
Pinch, gwasgfa: pinsio
Pitch, pyg: pygu; taflu
Place, lle, man: gosod
Plaid, brithwe
Plain, gwastadedd
Plane, llyfnhau
Plant, planigyn: planu
Plate, plâd: arwisgo ag aur, &c.
Plead, dadleu
Plough, arad: aredig
Pluck, tyniad: tynu
Plumb, plymio
Poach, lledferwi; herwhela
Point, pwynt: pwyntio
Poize, cydbwys: cydbwyso
Porch, porth
Pouch, coden, bolgwd
Pound, pwys; punt: pwyo
Press, argraffwasg: gwasgu
Price, pris, gwerth
Pride, balchder: balchio
Prime, cyntaf, penaf, prif
Print, argraff: argraffu
Prism, rheiddell, gwydryn y lliwiau
Prize, gwobr: prisio
Prone, gogwyddol, tueddol
Prong, fforch
Proof, prawf
Prose, rhyddiaith
Proud, balch
Prove, profi
Prowl, crwydrhela
Prune, sycheirynen: ysgythru
Psalm, salm, cân
Pulse, curiad, curiad y galon
Punch, tylliedydd: tyllu
Purge, carthiedydd: carthu
Purse, cod
Quack, crachfeddyg: gwaghoni
Quail, sofliar
Quake, crynu
Quart, chwart
Queen, brenines
Queer, digrif, ysmala
Quell, gorthrechu, llonyddu
Quest, ymofyniad
Quick, byw, bywiog
Quill, asgellfon
Quilt, cwrlid: arwnïo
Quire, drefa
Quite, yn gwbl
Quote, dyfynu
Raise, codi, cyfodi
Range, rhestr, rhes: rhestru
Reach, cyrhaedd: cyrhaeddyd
Realm, llywodraeth
Reeve, goruchwyliwr
Reign, teyrnasiad: teyrnasu
Rhyme, odl: odli
Ridge, trum: trumio
Right, iawn, uniawn; hawl
Roast, rhost: rhostio
Rogue, dyhiryn
Roost, ieirglwyd: clwydo
Rough, garw
Round, cylch; crwn: amgrynu
Rouse, dihuno
Route, ffordd, taith
Saint, sant
Salve, eli: elïo
Scald, berwlosg: llaithlosgi
Scale, cen; clorian: dringo
Scalp, croen y pen
Scape, diangfa: diangc
Scate, llithrwadn: llithrwadnu
Scene, golwg, golygfa
Scent, arogl: arogli
Scoff, gwawd: gwawdio
Scold, clewtan: clewtian
Scoop, ceueg: ceuegu
Scope, bwriad, tuedd
Score, ugain: nodi
Scorn, dirmyg: dirmygu
Scour, ysgwrio, glânrwbio
Scrap, dernyn
Screw, sidrych: sidrychu
Scrip, ysgrepan
Scrub, dwysrwbio
Sedge, hesg, merydd
Seeth, araferwi, poethiasu
Seize, gafael, ymafaelyd
Sense, synwyr, deall
Serve, gwasanaethu
Shade, cysgod: cysgodi
Shaft, paladr; mwndwll
Shake, sigliad: siglo
Shall, caf, cawn, &c.
Shame, cywilydd: cywilyddio
Shape, llun: llunio
Share, rhan: rhanu
Shark, morgi, gwynforgi
Sharp, llym: hudladrata
Shave, eillio
Sheaf, ysgub: rhwymo yn ysgubau
Shear, cneifio
Sheep, dafad, pl. defaid
Sheet, llen; cynfas
Shelf, talfaingc, silff
Shell, cragen: diblisgio
Shift, crys merch; ymdro: ymdaro; newid
Shine, dysgleirio
Shire, sir, swydd
Shirt, crys
Shoal, lluaws; basle
Shock, siglad: brawychu
Shoot, blaguryn: blaguro; saethu
Shore, glan y môr: attegu
Shorn, cneifiedig
Short, byr
Shout, bloedd: bloeddio
Shrew, cecres
Shrub, manwydden
Siege, gwarchae
Sieve, gogr
Sight, golwg; edrychiad
Since, gan; er, er pan
Singe, deifio
Sixth, chweched
Skill, medr
Skull, penglog
Slack, manlo; yslac: llacio
Slain, lladdedig
Slant, ar osgo: osgoi
Slate, llech: toi a llechi
Slave, caethwas: gorweithio
Sleek, llyfn: llyfnhau
Sleep, cwsg: cysgu
Sleet, odwlaw
Slept, cysgedig
Slice, tafell: tafellu
Slide, llithrfa: llithro
Slime, dyglist
Sling, tafl: taflu
Sloes, eirin perthi
Sloop, llongan, llong un hwylbren
Slope, osgo: osgoi
Sloth, diogi
Small, bach, bychan
Smart, llym; bywiog: gwynio
Smell, arogl: arogli
Smelt, brwyniad: mwndoddi
Smile, gwên: gwenu
Smite, taro, curo
Smith, gof
Smoke, mwg: mygu
Snail, malwen
Snake, neidr
Snare, magl: maglu
Snarl, chwyrniad: chwyrnu
Snead, troed pladur
Sneak, llech: llechian
Sneer, gwatwarwen: gwatwarwenu
Snipe, myniar
Snore, chwyrniad: chwyrnu
Snout, trwyn anifail, mildrwyn
Snuff, trwynlwch: ffroeni
Solve, agor, dehongli
Sooth, gwiredd: boddio, lliniaru
Sough, ffos gudd, cuddffos
Sound, sain; dianaf: seinio
South, deau
Space, cyfwng
Spade, rhaw
Spare, cynnil: cynnilo
Spark, gwreichionen
Spasm, cwlwm gwythi
Spawn, grawn: hilio
Speak, llefaru
Spear, gwaewffon
Speed, brys; cyflymder: brysio
Spell, cyfaredd: sillafu
Spend, treulio, gwario; afradloni
Spice, llysieuo, perlysieuo
Spike, hoelen hir: hoelio
Spill, dernyn: colli gwlyb
Spine, asgwrn y cefn
Spire, clochdy blaenfain, meindwr
Spite, cenfigen
Split, hollti
Spoil, anrhaith: anrheithio
Spoke, adain olwyn
Spool, gwerthyd
Spoon, llwy
Sport, digrifwch: ymddigrifo
Spout, pistyll: pystyllio
Sprig, brigyn
Spurn, gwrthwingo
Stack, das: dasu
Staff, pawl, cudosgordd
Stage, esgynlawr
Stake, pawl: cyngwystlo
Stale, hen, henaidd
Stalk, paladr
Stall, côr; marchnadfaingc
Stamp, argraff: pwyo
Stand, safle: sefyll
Stare, llygadrythiad: llygadrythu
Start, rhuthr: cychwyn
State, cyflwr; llywodraeth: gosod ger bron
Steal, lladrata
Steam, agerdd: agerddu
Steed, march, ceffyl
Steel, dur: durio
Steep, dibyn: mwydo
Steer, bustach: llywio
Stern, llyw llong; y pen ol; sarug
Stick, ffon: glynu
Stiff, anystwyth
Stile, camfa
Still, dysdyllbair; llonydd: llonyddu
Sting, conyn: pigo
Stink, drewi
Stoat, carlwm
Stock, bon; golud: ystorio
Stoke, tânyddiaeth
Stone, careg; 8 bwys o gig: llabyddio
Stool, maingc, ystôl
Stoop, plygu
Store, trysor, ystôr: trysori
Stork, ciconia
Storm, tymmestl; rhuthrgyrch
Stove, twymdy; twymiadur
Stout, mawr, cadarn
Strap, ffrewyll: ffrewyllu
Straw, gwellt
Stray, crwydryn: crwydro
Strew, taenu
Strip, llain: diosg
Stuff, defnydd: tynlenwi
Stump, boncyff
Style, dull, modd
Suite, cyfres; cymdeithion
Swain, iangwr, gwladwr
Swamp, cors, siglen
Sward, tonen
Swarm, haid: heidio
Swear, tyngu
Sweat, chwys: chwysu
Sweep, ysgubwr: ysgubo
Sweet, melus
Swell, chwydd: chwyddo
Swift, cyflym
Swine, moch
Swing, siglbraff: siglhongian
Sword, cleddyf
Sworn, tyngedig
Taint, llwgr, llygriad: llygru
Taste, archwaeth: archwaethu
Teach, addysgu, dysgu
Tease, aflonyddu
Teeth, dannedd
Tense, amser
Tempt, hudo, denu
Tenth, degfed
Thank, diolch
Theft, lladrad
Their, eu
Theme, testun
There, yno, yna
These, y rhai hyn
Thick, tew, ffurf
Thief, lleidr
Thigh, morddwyd
Thine, eiddot
Thing, peth
Think, meddwl, tybio
Third, trydydd
Thorn, draenen
Those, y rhai hyny
Three, tri, tair
Throw, tafl: taflu
Thumb, bawd: bodio
Thump, dyrnod: dyrnodio
Tight, tyn; cyfyng
Tinct, lliw: lliwio
Tithe, degwm: degymu
Toast, crasfara: crasu
Tongs, gefail
Tooth, dant
Torch, ffaglen, canwyll gwyr
Touch, teimlad: teimlo, cyffwrdd
Tough, gwydn
Trace, ol: olrhain
Track, ol, arlwybr
Tract, rhandir; traethodyn
Trade, masnach: masnachu
Train, cyfres: hyfforddi
Trait, llinell; ergyd
Trash, sothach
Tread, sathr: sathru
Treat, rhad-wledd: rhad-wledda
Tribe, llwyth, tylwyth
Trick, ystrangc: twyllo
Troop, byddindorf: llu
Trout, brithyll
Truce, byr heddwch
Truck, newidwriaeth: cyfnewid
Trunk, cyff, boncyff
Truss, byrniad: byrnio
Trust, ymddiried: coelio
Truth, gwirionedd
Twang, clec, seindon: clecian, cydseinio
Twice, dwywaith
Twine, llinyn cyfrodedd
Twirl, chwyrndro: chwyrndroi
Twist, nydd-dro, nydd: nydd-droi
Vague, crwydrol; diystyr
Valve, ceuaden
Vault, daiargell: bwäu
Venge, dial
Verge, cylch, terfyn: tueddu
Verse, adnod, gwers
Voice, llef, llais
Vouch, gwirio
Waist, gwasg
Wales, Cymru
Waste, anial; ofer: gwastraffu
Watch, oriadur; gwyliadwriaeth: gwylio
Weave, gwau
Wedge, cŷn: cynio
Weigh, pwyso
Welsh, Cymreig; Cymraeg
Whale, morfil
Wharf, porthfa
Wheat, gwenith
Wheel, olwyn: chwyldroi
Whelp, cenaw
Where, pa le, pa fan
Which, pwy, pa un
While, enyd, amser
Whisp, tusw
White, gwyn
Whole, cwbl, cyfan
Whore, putain: puteinio
Whose, eiddo pwy
Width, lled
Wince, gwingo
Winch, dyrwynai
Withe, gwden
Witch, dewines
World, byd
Worse, gwaeth
Worst, gwaethaf
Worth, gwerth
Wound, archoll: archolli
Wrath, llid
Wreck, llongddrylliad
Wring, gwasg: gwasgu
Wrist, arddwn
Write, ysgrifenu
Wrong, cam: niweidio
Wrote, ysgrifenwyd
Wroth, digllawn
Yacht, tlysfad, ceinlong
Yearn, dwysdeimlo
Yeast, burym
Yield, gildio, ymostwng
Young, ieuangc
Yours, eiddoch
Youth, dyn ieuangc
WORDS OF SIX LETTERS.
Bleach, canu, gwynu, gwynhau
Blight, golosgiad: golosgi
Bought, prynedig
Branch, cangen: cangenu
Breach, adwy, rhwyg
Breast, bron, dwyfron, brest
Breath, anadl
Breeze, awel, chwa
Bridge, pont
Bright, gloyw, ysblenydd
Bronze, lliw pres, presliw
Browse, brigdori
Bruise, clais, yssigiad: yssigo
Chance, damwain: dygwyddo
Change, aralliad: cyfnewid
Charge, cadwraeth; gorchymmyn: ymddiried; cyhuddo; ymosod
Chaste, diwair, dihalog
Cheese, caws
Choice, dewisol, dewis
Choose, dewis, ethol
Church, eglwys: eglwysa
Clause, adran, erthygl
Cleave, hollti; glynu
Clench, rhybedio
Clothe, dilladu, gwisgo
Coarse, garw, bras
Corpse, celain, corph marw
Course, ystod, gyrfa: hela; rhedeg
Crease, ol plygiad: crychiadu
Cruise, gwylfordwyaeth: gwibfordwyo
Crutch, bagl, ffon fagl
Dearth, prinder; newyn
Drudge, cystogwr: cystogi
Fierce, gerwin, creulawn
Fledge, magu plu, plufu, pluenu
Fleece, cnu, cnuf: cneifio
Flight, hedfa; ffoad
Flinch, rhuso, ymollwng
Flitch, hannoreb
Fourth, pedwarfed
Freeze, rhewi
Friend, cyfaill
Fright, arswyd, ofn: brawychu
Glance, cipolwg: cipedrych
Grains, grawn; soeg
Grease, irad, saim: iro
Greece, gwlad Groeg
Greens, bresych; cawl
Grieve, gofidio, galaru
Groove, rhigol: rhigoli
Ground, llawr, sail: seilio; maluredig
Growth, twf, tyfiant
Grudge, dygasedd: gwarafun
Halves, hanneru
Health, iechyd
Hearse, elor-gerbyd, corffglud
Hearth, aelwyd
Height, uchder
Hoarse, cryg; cryglyd
Knight, marchog
Launch, cynnofio, llonghyffio, morhau
League, cyfammod: cynghreirio
Length, hyd, hirder
Lights, ysgyfaint
Loathe, ffieiddio, casäu
Naught, dim; drwg
Nought, dim, diddym
Phlegm, cornboer
Phleme, fflaim, cyllell waedu
Phrase, geiriad, ymadrodd: geirio
Pierce, gwanu, tyllu
Plague, pla: plaau
Please, boddhau; gweled yn dda
Pledge, gwystl: gwystlo
Plough, arad, ylltyd: arddu, aredig
Plunge, trochiad: trochi
Praise, mawl: canmol
Preach, pregethu
Priest, offeiriad
Prince, tywysog
Prompt, parod, dioed: cofweini; helpu
Quench, diffoddi; dofi
Scarce, prin, anaml; odid
Scheme, cynllun, dyfais
Schism, rhwyg eglwysig, sism
School, ysgol: ysgolori
Scrape, craflwy: crafu
Scream, crochwaedd: ysgrechu
Screen, cysgodlen: gwasgodi
Scribe, ysgrifenydd
Scruff, addail
Scythe, pladur
Search, chwiliad: chwilio
Selves, hunain
Shades, cysgodolion
Sheath, gwain: gweinio
Shears, gwellaif
Shield, tarian: tarianu
Should, dyly
Shriek, crochlais: crochleisio
Shrill, llym, uchelseiniol
Shrink, crebachu, cilio yn ol
Shroud, amdo: amdoi
Sketch, cynllun: cynllunio
Skirts, godre, ymyl: ymylu
Sleeve, llawes
Slight, ysgafn; dirmyg: dirmygu
Sluice, dyfrddor: dwfr ollwng
Smooth, llyfn, gwastad: llyfnäu
Sneeze, tisiad: tisio
Sought, ceisiedig
Source, ffynnonell, tarddiad
Speech, araeth, lleferydd
Sphere, cronell; cylch
Splash, arwlychu; lleidio
Spleen, y ddueg
Splice, rhaffgymhlethu, rhaffgydio
Splint, dysgloen
Spouse, dyweddi, priod
Sprain, tyrfiad: yssigo
Spread, taeniad: taenu
Spring, tarddiad; gwanwyn: tarddu
Sprout, blaendarddu
Spunge, ysbwng: ysbyngu
Squall, awel ddisyfyd: ysgrechian
Square, ysgwar: ysgwario
Squeak, gwichlef: gwichio
Squint, gŵyr: llygadwyro
Squirt, chwistrell: chwistrellu
Stairs, grisiau
Starch, syth: sythu
Starve, newynu; rhynu
Staves, ffyn; erwydd
Stench, drewdod
Stitch, pwyth: pwytho
Stocks, cyffion
Strain, dirdroad: dirdroi
Strait, cyfyngfor; cyfyng; cyfyngder
Strand, traeth: rhedeg ar draeth
Stream, ffrwd: ffrydio
Street, heol, ystryd
Stress, pwys, gwasgfa
Strict, cyfyng, caeth
Stride, hirgam: hirgamu
Strife, cynhen, ymryson
Strike, cyfor: taro; iselu
String, llinyn: llinynu
Stripe, llinellres: llinellresu
Strive, ymegnio, ymdrechu
Stroke, dyrnod: llochi
Strong, cryf, galluog
Swerve, gwyro, troi ymaith
Switch, gwialenig: gwialenodi
Taught, dysgedig
Teethe, magu dannedd
Thanks, diolch
Thatch, to gwellt: toi
Theirs, eiddynt
Thence, oddi yno, o hyny
Thieve, lladrata
Thirst, syched: sychedu
Though, er, er hyny, pe
Thrash, dyrnu
Thread, edau, edafedd: edafu
Threap, ymresymu; ymdaeru
Threat, bygwth, dwrd
Thrice, teirgwaith
Thrive, llwyddo, ffynu, cynnyddu
Throat, corn y gwddf
Throne, gorsedd: gorseddu
Throng, tyrfa: tynlenwi
Thrush, bronfraith
Thrust, gwth: gwthio
Thwart, croes: rhwystro
Tongue, tafod; tafodiaeth
Trance, llewyg, llesmair
Trench, ffos, clawdd: ffosi, cloddio
Trough, cafn
Twelve, deuddeg
Wealth, cyfoeth, golud
Weight, pwys, pwysigrwydd
Whence, o ba le; pan
Wreath, amdorch: amdorchi
Wrench, dirdro: dirdroi
Wretch, adyn, truenyn
Wright, saer
WORDS OF SEVEN AND EIGHT LETTERS.
Breadth, lled
Breathe, anadlu
Brought, dygiedig
Cleanse, glanhau, puro
Clothes, dillad, gwisgoedd
Draught, traflwngc, llymaid
Drought, sychder, gwres
Freight, llwyth llong: llong lwytho
Glimpse, golewyrch; cipolwg
Grounds, seiliau; gwaddodion
Scourge, fflangell: fflangellu
Scratch, crip, cripiad: cripio
Seventh, seithfed
Sleight, cyfrwysdro
Springe, croglath
Sprouts, adfresych
Squeeze, gwasg: gwasgu
Stealth, lladrad
Strange, dieithr, estronol
Stretch, estyn: tynu
Straight, union, syth
Strength, nerth, gallu
Thought, meddwl; bwriad
Through, trwy; trwodd
Twelfth, deuddegfed
Wrought, gwneuthuredig
WORDS OF TWO SYLLABLES.
A-base, darostwng, iselu
A-bate, treio, lleihau; gostwng
Ab-bey, abatty, mynachlog
Ab-bot, abad, penfynach
Ab-hor, ffieiddio, casäu
A-bide, trigo, aros; goddef
Ab-ject, bwrw ymaith, gwrthod
Ab-ject, distadl, gwael
A-ble, galluog, medrus; goludog
A-board, ar fwrdd llong
A-bode, annedd; trigfa; arosiad
A-bove, uwch, goruwch, uwchben
A-bound, cael gwala, meddu digon
A-bout, perthynol; gerllaw; yng nghylch, oddeutu; tua
A-bridge, talfyru, crynhoi
A-broad, allan, ar led; oddi cartref
Ab-rupt, disymmwth, byrbwyll
Ab-scess, cornwyd, anafod
Ab-scond, ymguddio, llechu
Ab-sence, absennoldeb, absen
Ab-sent, absennol: absennoli
Ab-solve, rhyddhau; maddeu
Ab-sorb, llyngcu, sugno, difa
Ab-stain, ymattal; ymgadw
Ab-stract, crynodeb: crynhoi
Ab-surd, afresymol; gwrthun
A-buse, camdriniaeth: camarfer
A-byss, eigion, pwll diwaelod
Ac-cede, cytuno, cydsynio
Ac-cent, acen: acenu
Ac-cept, derbyn
Ac-cess, dyfodfa, nesâd, agosiad
Ac-compt, rhif, cyfrif
Ac-cord, cydfod: cytuno; cyddaro
Ac-cost, cyfarch, anerch
Ac-count, cyfrif; cymmeriad: rhifo
Ac-crue, chwanegu, deillio; tyfu
Ac-cuse, cyhuddo, beio
A-chieve, cyflawni; cwblhau
A-cid, sur, egr, chwibl
A-corn, mesen
Ac-quaint, hysbysu, amlygu; arfer
Ac-quire, cyrhaedd, caffael; casglu
Ac-quit, rhyddhau, cyfiawnhau
A-cre, erw, cyfar
Ac-rid, sur; pigog
A-cross, yn groes, ar draws
Ac-tion, gweithred; ystum; cwyn; dadl; brwydr
Ac-tive, bywiog, gweithgar, heinif
A-cute, awchus, llym; synwyrol
Ad-der, neidr
Ad-dice, neddyf, bwyell gam
Ad-dict, ymroddi, diofrydu
Ad-dle, gwag, clwc, gorllyd
Ad-dress, cyfarchiad; cyfarwyddiad: anerch, cyfeirio
Ad-here, ymlynu, glynu wrth
A-dieu, bydd wych, yn iach
Ad-journ, gohirio, oedi
Ad-junct, darymsawdd, chwanegawd
Ad-jure, tyngedu
Ad-just, cymhwyso, trefnu, iawni
Ad-mire, rhyfeddu, mawrygu, hoffi
Ad-mit, derbyn, caniatäu, goddef
A-dopt, mabwysiadu
A-dore, addoli; mawrhau
A-dorn, addurno, trwsio, harddu
Ad-vance, mynediad; cynnydd: myned ym mlaen; gwelläu
Ad-vent, y dyfodiad, yr adfent
Ad-verb, rhagferf, gorair
Ad-verse, gwrthwynebus, adfydig
Ad-vert, ystyried, dal sylw
Ad-vice, cynghor; mynegiad
Ad-vise, cynghori, annog
A-dult, oedog, un mewn oed
Af-fair, gorchwyl; achos
Af-fect, serch; teimlad: cyffroi; ceisio
Af-firm, haeru; sicrhau, gwirio
Af-fix, cyssawd: cydio, sicrhau
Af-flict, gofidio, trallodi
Af-ford, rhoddi, gweini; gallu rhoi
Af-fray, ymryson: brawychu
Af-fright, braw, dychryn
Af-front, sarhâd: difrïo; digio
A-float, ar nawf; yn symmud
A-fore, rhag, cyn, o flaen
A-fraid, dychrynedig; ofnus
A-fresh, o'r newydd, eilwaith, eto
Af-ter, gwedi, ar ol
A-gain, eilwaith, drachefn, eto
A-gainst, erbyn, gyferbyn, rhag
A-ged, hen, oedranus
A-gent, goruchwyliwr, dirprwy; achos
Ag-gress, dechreu cynnen, ymosod
Ag-grieve, blino, gormesu, poeni
A-go, cyn hyn, yn ol
A-gree, cytuno, heddychu; cyfateb
A-gue, y cryd, y ddieithron
Air-ing, rhodiad allan; twymol
A-larm, gwaedd, rhybydd: dychrynu
A-las, och! Och fi! aha
Al-der, gwernen
A-lert, bywiog, heini, gwyliadwrus
A-lien, allwlad, alldud, estron
A-light, disgyn, dyfod i lawr
A-like, yn debyg, yn gyffelyb
A-live, byw, yn byw; bywiog
Al-lay, esmwythhâd: tymmeru; cymmysgu; lliniaru
Al-lege, datgan, haeru, gwirio
Al-ley, rhodfa; heol gul
Al-lies, cynghreiriaid
Al-lot, gosod, penodi, cyfranu
Al-low, caniatäu, goddef, gostwng
Al-lude, cyfeirio; cyffelybu
Al-lure, hudoliaeth; hudo, denu
Al-ly, cynghreiriad: ymgyfathrachu
Al-most, ym mron, agos, braidd
A-lone, unig, unigol
A-long, ym mlaen; bellach
A-loud, yn uchel, yn groch
Al-so, hefyd, yn yr un modd
Al-tar, allor, allawr
Al-ter, arallu, newid
Al-though, er, er hyny; pe, ped
Al-ways, yn wastadol, bob amser
A-mass, pentyru; croni; casglu
A-maze, aruthredd, braw: synu, brawychu
A-men, amen, yn wir; felly y bo
A-mend, adgyweirio, adnewyddu
A-mends, iawn, boddlonrwydd
A-miss, ar fai, yn feius
A-mong, A-mongst, yn, ym mhlith, rhwng
Am-ple, helaeth; mawr; eang
A-muse, difyru; hudfoddio
An-chor, angor: angori
An-cient, hen, hirhoedlog; oesol
An-cle, ffer, migwrn
An-gel, angel; cenad
An-ger, dig, digder: digio, llidio
An-gle, ongl, congl: pysgota
An-gry, dig, llidiog
An-guish, ing, gloes, cystudd
An-nals, blwyddolion, hanesion
An-nex, cyssylltiad: cyssylltu
An-nounce, datgan, cyhoeddi
An-noy, drygu; niweidio; blino
An-nul, dyddymu, dilëu
A-noint, iro, eneinio
An-swer, ateb, atebiad: atebu
An-them, mawlgan
An-tients, hynafiaid, hynaif
An-vil, eingion
Anx-ious, pryderus; awyddus
An-y, unrhyw; neb; rhyw
A-part, ór neilldu, ar wahân
Ap-peal, appeliad
Ap-pear, ymddangos; bod yn debyg
Ap-pease, gostegu, dystewi
Ap-pend, crogi wrth, cydio
Ap-plaud, canmol, moli
Ap-plause, clod, canmoliaeth
Ap-ple, afal
Ap-ply, cymhwyso; ymosod
Ap-point, gosod, trefnu, nodi
Ap-praise, prisio, cywerthyddio
Ap-prise, hysbysu, rhybuddio
Ap-proach, dynesiad: dynesu
Ap-prove, cymmeradwyo; profi
A-pril, Ebrill
A-pron, arffedog; barclod
Ar-bour, gwasgodfa, deildy
Arch-er, saethydd, saethwr
Ar-dent, taer; awchus, gwresog
Ar-dour, awyddfryd; taerni
Ar-gue, dadleu, rhesymu
A-rise, codi, esgyn
Ar-mour, arfogaeth, rhyfelwisg
Arm-pit, cesail
Ar-my, llu, byddin
A-round, o amgylch, o bob tu
A-rouse, deffroi, dihuno
Ar-range, trefnu, rhesu
Ar-ray, gwisg, trwsiad: addurno; trefnu
Ar-rear, olddyled
Ar-rest, dal, dal yn garcharor
Ar-rive, dyfod, cyrhaedd, tirio
Ar-row, saeth, picell
Art-ful, dichellgar; hyfedr
Art-ist, celfyddŵr
As-cend, esgyn, dringo
As-cent, esgynfa, rhiw, llethr
Ash-es, lludw, ulw
A-shore, ar y traeth, ar lan
A-side, ór neilldu; ar osgo
A-sleep, yn nghwsg, yn cysgu
As-pect, golygiad: edrych, tremio; sylwi
As-pire, uchelgeisio; ymgeisio
As-sail, ymosod, rhuthro
As-sault, rhuthr, ymosodiad: taro, ymosod
As-sent, cydsyniad: cydsynio
As-sert, haeru, honi, gwirio
As-sess, trethu
As-sets, oleiddo
As-sign, penu, rhoddi; trosi
As-sist, cynnorthwyo; amdiffyn
As-size, brawdlys: penodi pris
As-sort, cymmathu, cyd-drefnu
As-suage, llonyddu, lliniaru
As-sume, cymmeryd, ymhoni
As-sure, sicrhau, gwirio
Asth-ma, diffyg anadl, mygfa
A-stray, ar gyfeiliorn
At-las, casgliad o ddarluniau; atlas
At-om, mymryn, brycheuyn
A-tone, rhoi iawn; cymmodi
At-tach, dal, attafaelu
At-tack, rhuthr: gosod, ymosod ar
At-tain, ennill; cyrhaedd
At-tempt, anturiaeth, cynnyg: anturio, ceisio
At-tend, gofalu; gwrando; ystyried; canlyn
At-tire, gwisg: gwisgo, trwsiadu
At-tract, tynu, denu, llithio
A-vail, lles, budd: llesäu, cynnorthwyo
Auc-tion, arwerthiant, arwerth
Au-dit, prawf cyfrifon; olrheinio, prawiadu
A-venge, dial, ymddial
A-ver, gwirio, haeru, sicrhau
A-verse, gwrthwynebol, gelynol
A-void, gochel, diangc
A-vow, addef; amddiffyn
Aug-ment, cynnyddu, ychwanegu
Au-gust, Awst; arderchog
Aus-tere, gerwin, creulawn
Au-thor, awdwr, gwneuthurwr
Au-tumn, Hydref, cynauaf
A-wait, dysgwyl, aros; gweini
A-wake, effro; deffro: deffroi
A-ware, rhagystyriol, arwybodus
A-way, ymaith, ffwrdd
Aw-ful, ofnadwy
A-while, encyd, ennyd
Awk-ward, trwsgl, chwithig
Ax-iom, gwireb, gosodiad
Ax-is, echel, pegwn
Back-bite, absennu, athrodi
Back-slide, gwrthgilio, encilio
Back-ward, yn ol; hwyrfrydig; ammharod
Bad-ger, broch, daiar fochyn
Baf-fle, dyrysu: siomi; trechu
Bag-gage, clud, celfi llu
Bai-liff, maer; hafodwr; ceisbwl
Bal-ance, clorian; mantoliaeth: pwyso; gwastadhau
Bald-ness, moelni, moeledd
Bal-loon, clobyn; awyren
Bal-lot, coelbren
Band-age, rhwymyn, gwasgrwym
Bane-ful, dinystriol, marwol
Ban-ish, alldudio, deol
Bank-er, sylltydd, arianydd
Bank-rupt, methdalwr
Ban-ner, lluman, baner
Ban-quet, gwledd: gwledda
Bap-tize, bedyddio
Barb-er, eilliwr, barfwr
Bar-gain, cytundeb: cytuno
Bar-ley, haidd, barlys
Bar-on, brëyr, barwn
Bar-rack, lluest milwr
Bar-rel, baril, celwrn
Bar-ren, anffrwythlon, anmhlantadwy
Bar-row, berfa, carthglwyd
Bar-ter, newidwriaeth: cyfnewidio
Bash-ful, cywilyddgar, yswil
Ba-sin, cawg; nawfle
Ba-sis, sail: gwaelod
Bas-ket, basged, cawell
Bas-tard, basdardd, plentyn ordderch
Bas-tion, rhagfur, gwrthglawdd
Bat-tle, brwydr: ymladd
Bay-salt, morhalen
Bay-tree, llawryf
Bea-con, gwylfa, tanfwdwl
Bea-dle, rhingyll, gwysiwr
Bear-er, cludydd, cynnaliwr
Bear-ing, cyfeiriad; goddefiad
Beast-ly, anifeilaidd, aflan
Beat-ing, curiad, cwrfa
Beau-ty, glendid, harddwch
Be-cause, o herwydd, o blegid, o achos; gan, am
Beck-on, amneidio
Be-come, gweddu, perthynu
Bed-stead, pren gwely, ochr gwely
Bee-hive, cwch gwenyn
Bee-tle, chwilen ddu
Be-fall, dygwydd; dyfod; darfod
Be-fore, o flaen, ger bron, cyn
Beg-gar, cardotyn: llymhau
Be-get, cenedlu, eppilio
Be-gin, dechreu, cychwyn
Be-gone, ymaith, ffwrdd
Be-guile, hudo, llithio, denu, twyllo
Be-half, plaid, rhan, achos, tu
Be-have, ymddwyn, ymarweddu
Be-hind, yn ol, ar ol, y tu cefn
Be-hold, edrych, golygu
Be-ing, hanfod, bod
Bel-fry, llofft y gloch
Be-lief, ffydd, coel, crediniaeth
Be-lieve, credu, coelio, ymddiried
Bel-low, rhuo, brefu
Bel-lows, megin
Bel-ly, bol, bola; ceudod
Be-long, perthynu, deiryd
Be-loved, anwylyd, cariad
Be-low, îs, is law, oddi tanodd
Be-moan, cwyno, galaru
Bend-ed, plygedig, cam
Bend-ing, plygiad, gogwyddiad
Be-neath, îs, is law, isod, obry
Be-nign, tirion, mwyn, hael
Be-numb, merwino, fferu
Be-queath, cymmynu, rhoi mewn ewyllys
Be-quest, cymmyn, cymmynrodd
Be-reave, difuddio, difeddu
Be-seech, attolygu, deisyf erfyn
Be-side, Be-sides, ger llaw, wrth, yn ymyl, heb law; gyda, oddi eithr, hefyd
Be-siege, gwarchae, amgylchu
Be-som, ysgubell, ysgub
Be-stow, rhoddi, anrhegu
Be-tray, bradychu, cyhuddo
Bet-ter, gwell: gwellau
Be-tween, Be-twixt, rhwng, yn mysg
Be-wail, cwyno, galaru
Be-ware, gochel, ymgadw
Be-yond, dros, tra, tu hwnt i, ym mhellach
Bi-as, tueddiad: tueddu; denu
Bi-ble, y Llyfr, y Bibl
Bid-den, gwahoddedig: wedi ei gynnyg
Bid-ding, gwahoddiad; cyhoeddiad
Bid-ing, trigias, arosiad
Big-ot, dyn penboeth, dallbleidiwr
Bil-ious, gerïog
Bil-let, byrlythyr; nodyn
Bil-low, ton, moryn
Bind-ing, rhwymiad; ymylwisgiad
Bi-ped, creadur deudroed
Bird-lime, glud, ysgrawling
Birth-day, dydd genedigaeth
Bis-cuit, bara caled, teisen galed
Bish-op, esgob, golygwr
Bi-sect, deubarthu, rhanu
Bit-ter, chwerw, bustlaidd, tost
Bi-valve, deufasglog; dwygragenog
Black-bird, mwyalch, yr aderyn du
Black-guard, dyhiryn, drygadyn
Black-smith, gof, gof du
Blad-der, pledren, chwysigen
Blame-less, difai, diargyhoedd
Blan-ket, brycan, gwrthban
Blas-pheme, cablu, difenwi
Blast-ing, deifiad, malldod; seithugiad
Bleach-ing, caniad, gwyniad
Bleak-ness, oerni; fferdod
Bleed-ing, gwaediad; gwaedlif
Blem-ish, anaf, bai: anafu, niweidio
Bless-ed, bendigedig, gwynfydedig
Bless-ing, bendith, llad
Blind-fold, mygydol: mygydu; dallu
Blind-ness, dallnieb, dellni
Blind-worm, madfall, dallneidr
Blis-ter, chwydalen: chwydalu
Bloat-ed, chwyddedig: balchaidd
Block-ade, argae, gwarchae
Block-head, penbwl, hurtyn
Blood-shot, y fflameg, gwaedglais
Blood-y, gwaedlyd, creulawn
Blos-som, blodeuo, blaguro
Bloom-ing, blodeuog; gwridog
Blow-ing, chwythiad; gwyntog
Blun-der, amryfusedd; coll: camsynied
Blunt-ness, pylni, pyledd
Blunt-ly, yn bwl, yn ddiawch
Blush-ing, gwridog; gwylaidd
Boat-swain, penbadwr
Bo-dy, corph, un; swrn, crynodeb
Boil-er, callawr, pair, berwedydd
Boil-ing, berw, berwad, berwedig
Bold-ness, hyfder; haerllugrwydd
Bol-ster, gobenydd: attegu
Bom-bard, llosbeliad: llosbelu
Bond-age, caethiwed, carchar
Bon-fire, coelcerth, banffagl
Bord-er, ffin, terfyn; godre
Bo-rough, bwrdeisdref
Bor-row, echwyna, benthyca
Bo-som, mynwes: mynwesu
Bot-tle, potel, costrel: costrelu
Bot-tom, gwaelod, sylfaen
Bound-less, annherfynol
Boun-ty, haelioni, rhadlonedd
Bow-els, ymysgar, coluddion
Brace-let, breichled
Brack-et, ysgwyddyn; camfach
Brac-ing, cyfrwymiad, cryfhâd
Brack-ish, hallt, helïaidd
Braid-ed, plethedig, crych
Bram-ble, mieren, dyrysïen
Brand-ish, ysgwyd; chwyrnellu
Bra-zen, efyddaidd; haerllug
Break-ers, beisdon, beisdonau
Break-fast, boreubryd
Breast-plate, dwyfroneg
Breath-ing, chwythiad, anadliad
Breth-ren, brodyr, brodorion
Brick-bat, darn o briddfaen
Brick-kiln, odyn priddfeini
Bride-groom, priodfab, priodasfab
Bride-maid, llawforwyn, morwyn priodas
Bride-well, carchar
Bri-dle, ffrwyn: ffrwyno
Brief-ly, yn fyr, ar fyr eiriau
Bri-er, mieren, dyrysïen
Brig-ade, byddindorf
Bright-ness, gloywder, dysgleirdeb
Bril-liant, claerwych; ardderchog
Brim-stone, mygfaen, llosgfaen
Bris-tle, gwrychyn: gwrychio
Brit-tle, brau, breuol
Broad-side, ystlys ergydion
Bro-kage, cyflog werthiad, maeldal
Bro-ker, cyflog werthydd, trosfasnachwr
Brok-en, drylliedig, toredig
Broth-er, brawd
Brows-ing, brigboriad
Bruis-ing, yssigiad maluriad
Brush-wood, manwydd
Bru-tal, anifeilaidd; creulawn
Bub-ble, bwrlwm: bwrlymu
Buck-et, ystwc, celwrn, crwc
Buc-kle, boglwm: boglymu
Bud-ding, blaguriad
Bud-get, cwd, coden; cynnygiad
Build-er, adeiladydd, adeiladwr
Build-ing, adail, adeilad, adeiladaeth
Bul-let, pelen, pelen gwn
Bul-lock, bustach, eidion, ych
Bul-ly, byglwr: hyllddwrdio
Bul-wark, gwrthglawdd, rhagfur, amddiffynfa
Bun-dle, sypyn, bwrn: sypynu
Buoy-ant, nofiawl, ysgafn
Bur-den, baich: beichio
Bu-reau, ysgrifengist
Bur-gess, dinesydd, bwrdais
Burg-lar, ty dorwr
Burn-ing, llosg, llosgiad
Bur-nish, caboli, gloywi
Bur-row, tyllu, daiaru
Bur-then, baich, pwn, llwyth
Bur-y, claddu, beddu, priddo
Bus-iness, galwad, gwaith, swydd
Bus-y, diwyd, llafurus, prysur
Butch-er, cigydd: cigyddio
But-ler, trulliad, heilyn
But-ter, ymenyn
But-ton, botwm: botymu
But-tress, atteg: attegu
By-law, deddf leol; gogyfraith
By-street, heol gefn, coegheol
Cab-bage, bresych, cawl: bresychu; darnguddio
Cab-in, caban, cell, lluest
Ca-ble, rhaff angor
Ca-dence, gostyngiad; goslef: seinamrywio
Cal-cine, calchlosgi
Call-ing, galwedigaeth; celfyddyd
Calm-ness, tawelwch; llareidd-dra
Cam-paign, rhyfelawd: rhyfelodi, maesgyrchu
Ca-nal, dyfrffos
Can-cel, dileu, dirymu
Can-cer, cancr, dafaden wyllt
Can-did, teg; gonest, diduedd
Can-dle, canwyll
Can-dour, tegwch, hynawsedd
Ca-nine, ciaidd, ciol
Can-ker, cancr, rhwd: rhydu
Can-non, magnel, cyflegr
Ca-noe, ceubal, cwch
Ca-non, canon, rheol, gosodiad
Can-vass, sachlian, cywarchlen: holi; pleidgeisio
Ca-price, chwidredd, gwamaldyb
Cap-stan, dirwynlath
Cap-tain, penaeth, cadben
Cap-tive, caeth, carcharor
Cap-ture, ysbail, helfa: dal; cymmeryd
Car-bine, dryll byr
Car-bon, ulyf, llosged, carbon
Car-cass, celain, ysgerbwd
Ca-reer, gyrfa, rhedfa, helynt
Care-ful, gofalus, gwyliadwrus
Care-less, diofal, esgeulus
Ca-ress, anwesu, llochi
Ca-ret, gwallnod, diffygnod
Car-go, llonglwyth, llwyth llong
Car-nage, galanastra, lladdfa
Car-nal, cnawdol, anianol
Ca-rouse, gloddesta
Car-pet, llawrlen
Car-riage, clud, cerbyd; cludiad
Car-rots, moron
Car-ry, cario: arwedd; ymddwyn
Carv-ing, cerfwaith; toriad bwyd
Cart-wright, saer troliau
Cas-cade, rhaiadr
Case-ment, rhwyll; colofngap
Ca-shier, ceidwad arian; talwr: diswyddo
Cast-ing, tafliad, bwriad
Cas-tle, castell
Cas-trate, dysbaddu, cyweirio
Catch-ing, heintus, adwythig
Cat-tle, gwartheg, da byw
Cav-il, trawsddadl: trawsddadleu
Cau-tion, pryder: rhybuddio
Cau-tious, gochelgar, gofalus
Ceil-ing, nenfwd; cronglwyd
Cel-lar, diodgell; cell
Ce-ment, cymmrwd: cymmrydu
Cen-sure, sen, cerydd: barnu, ceryddu
Cen-sus, cofrifiad, niferiad
Cen-tre, canol: canoli, cymherfeddu
Cer-tain, sicr, diau, gwir; rhyw, rhai
Cha-lice, cymmun gwpan
Chal-lenge, her, baidd, heriad: herio; annog
Cham-ber, ystafell
Chand-ler, canwyllydd, canwyllwr
Chan-nel, cyfyngfor; dyfrlle: rhychu
Cha-os, tryblith, annhrefn cymmysgedd
Cha-pel, addoldy, capel
Chap-lain, caplan, capelwr
Chap-ter, pennod
Char-coal, golosged, siarcol
Charg-er, cawg; march rhyfel
Charm-ing, swyngar; hyfryd
Char-ter, breinlen, braint ysgrif
Chas-tise, ceryddu, cystuddio
Chat-tel, da, daoedd; da symmudol
Chat-ter, baldroddi, ofersiarad
Cheer-ful, llon, llawen
Cher-ry, ceirios, suriain
Cher-ub, cerub, angel
Chick-en, cyw
Chid-ing, sen, ceryddiad
Chief-ly, yn benaf, gan mwyaf
Chief-tain, blaenor, tywysog
Chil-blain, malaith, llosg eira
Child-hood, mebyd, mabanoed
Child-ish, plentynaidd
Chil-dren, plant
Chil-ly, rhynllyd, oerllyd
Chim-ney, simdde, simne
Chin-cough, y pas, sychbeswch
Chis-el, cyn, gaing: cynio, geingio
Chok-ing, tagfa
Choos-ing, dewisiad, detholiad
Chos-en, etholedig, dewisol
Christ-ian, cristion, credadyn
Christ-mas, Nadolig
Chron-ic, hen, parhaol
Church-yard, mynwent, claddfa
Cin-der, marworyn, golosg
Ci-pher, goddim; gwagnod: rhifyddu, cyfrif
Cir-cle, cylch, cant: cylchynu
Cir-cuit, amgylchedd: cylchynu
Cis-tern, dyfrgist
Cit-y, dinas, caer
Civ-il, gwledig; moesgar
Cla-mour, dadwrdd, twrf: dadyrddu, trsystio
Clas-sic, uchawdurol, prifawdurol
Clas-sics, yr uchawduron, llenoriaeth Groeg a Rhufain
Clean-ly, yn lân; yn bur
Clear-ly, yn eglur, yn oleu
Clem-ent, hynaws, gwâr, addfwyn
Cler-gy, offeiriaid, gwyr llên
Clev-er, hyfedr, hylaw, medrus
Cli-ent, ymgynghorydd; nawddyn
Cli-mate, hinsawdd; parthran, bro
Cli-max, esgyniaith, graddiaith, graddeb
Clip-ping, tociad, amdoriad; cnaif
Close-ly, yn agos, yn gaeth, yn fanwl
Clos-et, cell, cuddigl, dirgelfa
Cloth-ing, dillad, gwisgoedd
Clot-ty, tolchog, tywarchog
Cloud-y, cymmylog
Clo-ven, holltog, holltedig, fforchog
Clown-ish, trwsgl, gwladaidd
Clum-sy, trwstan, anfedrus, carbwl
Clus-ter, swp, sypyn: ymdyru, ymsypio
Coast-er, orlong; glanforwr
Cob-bler, clytiwr, bongler
Cob-web, gwe'r cor, corwe
Co-erce, attal, rhwystro; cymhell
Cof-fin, arch: gosod mewnarch
Co-gent, grymus; effeithiol
Co-here, cydlynu, glynu; cytuno
Coin-age, bathiad; arian bath
Cold-ness, oerni; oerfelgarwch
Col-lapse, dadfail: adfeilio
Col-lar, coler, torch, gyddfdorch: llindagu
Col-league, cydswyddog: cydswyddo
Col-lect, crynodeb, colect: casglu, crynhoi
Col-lege, coleg; prifysgol
Co-lon, gwahannod, gorwahanai
Co-lour, lliw: lliwio
Co-lours, llumanau, banerau
Co-lumn, colofn, piler; lledwyneb
Com-bat, ymryson, gwrthwynebu, ymladd
Com-bine, cyfuno; cydgyssylltu
Come-ly, gweddus, gweddaidd; glân, teg
Co-met, seren gynffonog, seren
Com-fort, cysur; dyddanwch: cyssuro
Com-ing, dyfodiad; dynesiad
Com-ma, gwahanai
Com-mand, gorchymmyn: erchi, rheoli
Com-mence, dechreu; cychwyn
Com-mend, canmol; cyflwyno
Com-ment, eglurhâd: egluro, esbonio
Com-merce, masnach, trefnidiaeth; masnachu, trafnidio
Com-mit, gwneuthur; gorchymmyn; traddodi; anfon
Com-mon, cyffredin; cyffredinol: cydfwyta
Com-mons, cyffredinwyr, is-seneddwyr; tir cyffredin
Com-mune, ymddyddan; cymmuno
Com-pact, cryno, cynnwys: uno, cyssylltu
Com-pare, cymhariaeth: cymharu, cyffelybu
Com-pass, cylch, amgylchedd; cwmpas: amgylchu, cwmpasu
Com-pel, cymhell, gorfodi, gorchfygu
Com-pete, cystadlu, cydymgeisio
Com-pile, casglu; cyfansoddi
Com-plain, cwyno, achwyn; grwgnach
Com-plaint, cwyn; dolur; cyhuddiad
Com-plete, cyflawn, perffaith: cyflawni, gorphen, cwblhau
Com-plex, cymhlyg; amrywiog; dyrys
Com-ply, cydsynio, ymroddi, cytuno
Com-pose, cyfansoddi; trefnu; ysgrifenu; llonyddu
Com-pound, cyfansawdd, cymmysg: cymmysgu; cyfrandalu
Com-press, cydwasg: cydwasgu; gwasgu
Com-prise, cynnwys; amgyffred
Com-pute, cyfrif; bwrw; barnu, tybio
Com-rade, cyfaill, cydymaith; cydfilwr
Con-cave, ceuedd, crymgant; ceuol, argeuol: ceuo, cyngheuo
Con-ceal, cuddio, celu; gorchuddio
Con-cede, caniatâu; gadael; rhoddi
Con-ceit, tyb, hunandyb: tybio, coelio
Con-ceive, ymddwyn, beichiogi; deall, amgyffred, synied
Con-cern, achos, neges, gorchwyl; gofal
Con-cert, cyttrefniad; cynganedd: cyttrefnu
Con-cise, byr, cryno; cynnwysfawr
Con-clude, dybenu, gorphen; penderfynu
Con-coct, cydferwi, cymmerwi
Con-cord, cytundeb, cydgordiad, cydsain
Con-course, tyrfa, torf; cyrchfa
Con-crete, cyfuno; casglu
Con-cur, cytuno, cydsynied
Con-demn, collfarnu euogfarnu; anghymmeradwyo
Con-dense, tew, dwys: tewhau
Con-dign, haeddiannol, teilwng
Con-duct, ymddygiad, buchedd: arwain; llywio
Con-duit, dyfrbibell; dyfrlle
Con-fer, ymddyddan; anrhegu
Con-fess, cyffesu, cyfaddef
Con-fide, hyderu, ymddiried
Con-fine, cyffin, terfyn: cyffinio; attal
Con-firm, cadarnhau, sefydlu
Con-flict, ymryson, amrafael: brwydro
Con-flux, cydlif; cynnulliad
Con-form, cydffurfio; unffurf; tebyg
Con-found, cymmysgu; dyrysu
Con-fuse, cymmysgu; annhrefnu
Con-fute, dadbrofi, gwrthbrofi
Con-geal, rhewi: tewychu
Con-gress, cyssenedd, eisteddfod; cynnadledd
Con-join, cydgyssylltu, cydio
Con-jure, tyngedu: swyno, conswrio
Con-nect, cyssylltu; cydlynu
Con-nive, goddef, cyd-ddwyn
Con-quer, gorchfygu, goresgyn
Con-quest, buddugoliaeth, goruchafiaeth
Con-science, cydwybod; meddylfryd
Con-scious, ymwybodol, cydwybodol
Con-sent, cydsyniad: cydsynio
Con-sign, trosglwyddo, trosi; gorchymmyn
Con-sist, cydsefyll; cynnwys; cytuno
Con-sole, ysgwyddyn: cysuro; lloni
Con-sort, cydwedd, priod: cyfeillachu; priodi
Con-spire, cydfradu, bradlunio; cytuno
Con-stant, sadrif; dianwadal, sefydlog
Con-strain, cymhell, gwasgu; treisio
Con-straint, cymhelliad, gorfodaeth, trais
Con-struct, adeiladu, llunio, gwneuthur
Con-strue, dehongli, esbonio; amlygu
Con-sul, uchelfaer, trafnnoddwr; cynghorydd
Con-sult, ymgynghori; ymofyn â; golygu
Con-sume, difa, treulio; gwastraffu
Con-tact, cyffyrddiad: cyffwrdd, cyfarfod
Con-tain, cynnwys; dal; amgyffred
Con-temn, dirmygu, diystyru
Con-tempt, dirmyg, diystyrwch
Con-tend, ymdrechu, ymryson, amrafaelio
Con-tent, boddlawn; hynaws: boddloni
Con-tents, cynnwysiad; cyfanswm
Con-test, ymgystadlu; gwrthwynebu
Con-text, cyttestyn, cydwersi
Con-tract, ammod: ammodi, cytuno
Con-trast, cyferbyniad: cyferbynu
Con-trite, briwedig, cystuddieddig; edifarus
Con-trive, dyfeisio, dychymmygu, llunio
Con-trol, rheolaeth, awdwrdod: rheoli, llywio
Con-tuse, curo, pwyo, dryllio; yssigo
Con-vene, ymgynnull; cynnull, casglu
Con-vent, cyfaint; mynachlog: gwysio
Con-verse, ymddyddan: cydymddyddan, siared
Con-vert, ymchwelwr; tröeddig: troi, cyfnewid
Con-vex, crwm, cynghrwm, crwbi
Con-vey, cludo, cario, trosglwyddo
Con-vict, collddyn, euog: argyhoeddi; euogbrofi
Con-vince, argyhoeddi; darbwyllo
Con-voke, cydalw, cydwysio
Con-voy, canymdo, diffynlu: nawddlong
Con-vulse, dirdynu, dirgrynu
Cool-er, oeriadur, oeriedydd
Cool-ness, oerder; oerfelgarwch
Coop-er, cylchwr, cylchlestrwr
Cop-per, copr, efydd: copro, efyddu
Cop-y, adysgrif, llawysgrifen: adysgrifenu
Cord-age, rhaffau; rheffynwaith
Cor-ner, cornel, congl, ongl
Cor-nice, taleithwrn, taladdurn
Cor-rect, cywir, difai: cywiro; ceryddu
Cor-rode, cyfysu, difa; rhydu
Cor-rupt, llygredig: llygru, halogi
Cor-sair, morwilliad, morleidr
Cos-tive, rhwym, bolrwym
Cost-ly, costus, treulfawr, drudfawr
Cos-tume, dullwisg; dullwedd
Cot-tage, bwthyn, bwth, caban
Cot-ton, cotwm; cotymaidd: cotymu
Coul-ter, cylltyr, cwlltyr
Coun-cil, cynghor; eisteddfod
Coun-sel, cynghor, cyfarwyddyd: cynghori
Count-er, rhifwr; yn groes; cyferbyniol
Count-ess, iarlles
Coun-try, gwlad, bro, ardal, tir
Coun-ty, rhandir, swydd, sir; rhandirol
Cou-ple, par, dau, cwpwl: cyssylltu; cyplysu
Cour-age, dewrder, gwroldeb
Cours-ing, hela, heliad
Courte-sy, ymostyngiad; glinblygu
Cous-in, cefnder, cyfnither
Cov-er, clawr, cauad: toi, gorchuddio
Cov-ert, cuddfa, gwas-godfa; cudd, dirgel
Cov-et, chwennychu; cybyddu
Co-vey, nythaid; haid
Cow-ard, anwr, cachgi; anwraidd: digaloni
Crab-bed, anfoddog, croes, sarug
Cra-dle, cryd; dechreufa: siglo cryd
Crafts-man, crefftwr, celfyddydwr
Craf-ty, cyfrwys, dichellgar
Cra-ter, llosgorel, cegfa, ceg llosgfal
Cre-ate, creu; gwneuthur; peru; urddo
Crea-ture, creadur
Cred-it, coel, cred: coelio, credu
Cres-cent, cilgant, hanner lloer; cynnyddol
Crev-ice, breg, agen, hollt: agenu, hollti
Cri-er, criwr; cyhoeddwr
Crim-son, rhudd, rhuddgoch: rhuddo, cochi
Crip-ple, cloff, efrydd: cloffi, efryddu
Cri-sis, eithafnod; argyfwng
Crit-ic, beirniad; beirniadol: beirniadu
Crotch-et, crymfach; corfanig
Crown-ing, coroniad; perffeithiad
Cru-el, creulawn, ffyrnig, ysgeler
Crum-ble, briwio, briwsioni
Cru-sade, croessawd, rhyfel y groes
Crys-tal, crisial; crisialaidd
Cube-root, trysawdd; trysoddiaeth
Cu-bit, cufydd, cyfelin
Cuc-koo, cog, y gog; cethlydd
Cud-gel, pastwn, clwpa: pastynu
Cul-prit, cyhuddog; troseddwr
Cul-ture, diwylliad; gwrteithiad; addysg
Cun-ning, cyfrwysder; cyfrwys
Cu-rate, curad; offeiriad plwyf
Cur-rent, rhediad, ffrwd; cylchredol
Cur-tail, cwtogi, byrhau, talfyru
Cur-tain, croglen; cysgodlen: croglenu
Cus-tom, defod, arfer; toll: cynnefino
Cut-lass, anglas, crymgleddyf, bidog
Cut-ler, cyllellwr; gof cyllyll
Cut-ter, torwr; ysgafnlong
Cy-cle, cylch, chwyl; cylchred
Cyg-net, alarchen, cyw alarch
Cy-press, ffyllwydd, cypreswydd
Dai-ly, beunyddiol, beunydd; o ddydd i ddydd
Dain-ty, danteithfwyd; moethus
Dai-ry, llaethdy; hafotty
Dai-sy, llygad y dydd, swynfri
Dam-age, niwed, colled; cost: niweidio, drygu
Dam-sel, llangces; herlodes, hogen
Dan-ger, perygl: peryglu
Dar-ing, beiddiad, hyf, anturiol
Dark-en, tywyllu, duo, cymmylu
Dark-ness, tywyllwch; cysgod; niwl
Da-tive, rhoddiadol, rhoddedigol
Daugh-ter, merch; llangces
Daunt-ed, synedig, ofnus
Daunt-less, calonog, hyf, diarswyd
Day-book, dyddlyfr
Day-break, gwawr
Day-light, goleuni dydd; dyddwawl
Daz-zle, serenu, pelydru, dallu
Dea-con, gwas, gwasanaethwr; diacon
Dead-ly, marwol, angeuol; yn farwol
Deaf-ness, byddarwch, byddardod
Deal-ing, masnach, trafnid; negeswriaeth
De-bar, attal, rhwystro; gwahardd
De-base, iselu, iselhau, gwaethygu
De-bate, dadl; ymresymiad: dadlu
De-bauch, llygru, halogi, gloddesta
Deb-it, dyled: dyledu
Debt-or, dyledwr; dyledog
De-camp, dadwersyllu; cilio, ffoi
De-cay, dadfail; gwendid: dadfeilio; gwanhau
De-cease, marwolaeth, ymadawiad: marw
De-ceit, twyll, hoced, ffalsedd, dichell
De-ceive, twyllo, hudo, siomi
De-cent, gweddaidd, addwyn, prydferth
De-cide, penderfynu, dybenu
De-clare, mynegi, hysbysu, cyhoeddi
De-cline, darfodedigaeth: gogwyddo; adfeilio
De-coy, hud; deniad: hudo; twyllo
De-crease, lleihâd; byrhâd: lleihau, treio
De-cree, gorchymmyn, deddf: barnu; deddfu
De-cry, goganu, difrio, cablu
De-duce, erthynu, tynu, casglu
De-duct, tynu o; tynu ymaith; erthynu
De-face, anffurfio, anharddu; llygru
De-fame, enllibio, athrodi, absennu
De-fault, diffyg, pall: diffygio, pallu
De-feat, dadymchweliad: dymchwelyd; trechu
De-fect, diffyg, gwall, eisiau
De-fence, amddiffyn; nawdd; gwrthwynebiad
De-fend, amddiffyn, diogelu; gwahardd
De-fer, oedi, gohirio; cyfeirio
De-file, trawien, culffordd: halogi, llygru
De-fine, dosbenu, darlunio, amlygu
De-form, anffurfio, aflunio, hacru
De-fraud, twyllo, hocedu; siomi
De-fray, talu, dwyn cost, digostio
De-fy, herio, beiddio; dirmygu
De-grade, diraddio, diswyddo; iselu
De-gree, gradd, urdd; mesur
De-ist, duwiad; anffyddiwr
De-ject, prudd, digalon: gostwng, iselu
De-lay, oed, aros, arosiad: oedi, gohirio
De-light, hyfrydwch: difyru; boddloni
De-lude, twyllo, hudo, siomi
Del-uge, dylif, diluw: dylifo, gorllifo
De-mand, gofyniad; galwad: gofyn, holi; mynu
De-mean, ymddwyn, ymarweddu
De-mesne, maenor; tiriogaeth, treftadaeth
De-mise, gosodiad; marwolaeth: trosi; ewyllysio, cymmynroddi
De-mon, cythraul; ellyll
De-mur, oed, gohiriad: oedi, gohirio, ammeu
De-note, dynodi, nodi; arwyddocäu
De-nounce, cyhoeddi, mynegi; hysbysu
Dent-al, deintiol, danneddol
De-ny, gwadu; nacäu; gomedd
De-part, ymadael, cilio: marw
De-pend, dibynu, ymddibynu; ymddiried
De-pict, darlunio, delweddu
De-plore, cwyno, galaru; gresynu wrth
De-port, arwedd, agweddu; trosglwyddo
De-pose, diswyddo; tystio; tystio ar lw
De-pot, ystorfa, ystordy; cadystorfa
De-prave, llygru, halogi, aflanhau
De-press, gostwng, iselu; gwasgu; tlodi
De-prive, difuddio, amddifadu; ysbeilio
De-pute, dirprwyo, cenadu; anfon
De-range, annhrefnu, dyrysu
De-ride, gwatwar; dirmygu
De-rive, tarddu, deillio; dyfod
Des-ert, anialwch, diffeithwch
De-scend, disgyn; gostwng; hanu, tarddu
De-scent, disgyniad; disgynfa; tarddiad
De-scribe, darlunio; amlygu; ysgrifenu
De-scry, canfyddiad: canfod; chwilio; amlygu
Des-ert, haeddiant: gadael; cilio
De-serve, haeddu, teilyngu; ennill
De-sign, bwriad; dyfais: bwriadu, amcanu
De-sire, dymuniad, awydd: dymuno; deisyf
De-sist, peidio, ymattal; aros, sefyll
De-spair, anobaith: anobeithio
De-spatch, brys; bryslythr: brysio; cyflawni
De-spise, dirmygu, diystyru
De-spite, mig, malais: blino, sarhau
De-spoil, ysbeilio; difrodi; lladrata
De-spond, anobaith: anobeithio
Des-pot, gormesdeyrn; brenin
Des-tine, arfaethu; darparu; dedfrydu
De-stroy, dystrywio; difrodi; lladd
De-tach, dydoli, neillduo; rhyddhau
De-tail, manwl adrodd; neillduoli
De-tails, manylion, neillduolion
De-tain, attalgwyn: attal, rhwystro
De-tect, dadguddio; canfod; cyhuddo
De-ter, rhwystro, attal; digaloni
De-test, ffieiddio, casäu; dirmygu
De-throne, diorseddu, dadorseddu
De-vice, dyfais, dychymmyg
De-vise, cymmyn, ewyllys: dyfeisio; cymmynu
De-void, gwag; amddifad; rhydd
De-volve, disgyn; treiglo; dygwydd
De-vote, cyflwyno, cyssegru
De-vour, difa, difrodi, gwastraffu
De-vout, duwiol, crefyddol
Di-al, orfynag, heulfynag, deial
Dic-tate, gorchymmyn, archiad: erchi, addysgu
Di-et, ymborth, lluniaeth: ymborthi
Dif-fer, gwahaniaethu; anghytuno
Dif-fuse, taenu, gwasgaru; chwyddo
Di-gest, rheithlyfr: trefnu, cyfansoddi; treulio
Dig-ger, cloddiwr, palwr, ceibiwr
Dig-it, bysfed, lled bys; unigrif
Di-gress, crwydro, gwyro, osgoi
Di-late, lledu, helaethu; taenu
Di-lute, teneu: teneuo, cymmysgu â dwr
Dim-ly, yn dywyll; yn bwl
Din-ner, ciniaw, prydnhawnbryd
Diph-thong, deuseiniad, dwysain
Di-rect, cyfeirnod; cyfeiriol: cyfeirio
Dire-ful, erchyll, dychrynllyd; ffyrnig
Dirt-y, budr, brwnt: diwyno, budro
Dis-arm, diarfogi; darostwng
Dis-band, dadfyddino; gwasgaru
Dis-burse, treulio, gwario; talu allan
Dis-cern, canfod, dirnad, deall
Dis-charge, dadlwythiad; rhediad; agorfa: dadlwytho; gollwng, rhyddhau
Dis-claim, diarddel; gwadu; dihawlio
Dis-close, dadgudd: dadguddio, amlygu
Dis-cord, anghydfod, amrafael
Dis-count, toliant: toll, dattynu
Dis-course, ymadrodd, araeth: ymadroddi, cydsiarad, llefaru
Dis-creet, call, synwyrol; cynnil
Dis-cuss, holi; rhesymu; amlygu
Dis-dain, dirmyg: dirmygu; ffieiddio
Dis-ease, clefyd, afiechyd: anhwylio, poeni
Dis-grace, gwarth, gwaradwydd: gwarthruddo
Dis-guise, lledrith, rhagrith: lledrithio, ffugio
Dis-gust, gwrthflas; ffieiddrwydd: diflasu; ffieiddio; digio
Dis-joint, dadgymmalu; gwahanu
Dis-like, anhoffder: casineb: anhoffi; casäu
Dis-lodge, dilochesu; symmud, mudo
Dis-mal, erchyll, galarus; ofnadwy
Dis-may, dychrynu, llyfrhau
Dis-miss, gollwng, rhyddhau; diswyddo
Dis-mount, disgyn; dadymchwelyd
Dis-own, gwadu, diarddelwi; dihawlu
Dis-pel, gwasgaru, taenu; gyru ar ffo
Dis-pense, cyfranu, dosbarthu; hebgor
Dis-perse, gwasgaru, chwalu; dosbarthu
Dis-place, dilëu, symmud; diswyddo
Dis-play, arddangosiad: arddangos; darlunio
Dis-please, anfoddio; tramgwyddo; casäu
Dis-pose, trefnu, dosbarthu; tueddu; gwerthu
Dis-pute, dadl: dadleu; gwrthwynebu
Dis-sent, anghytundeb, neillduaeth: anghytuno; ymneillduo
Dis-solve, toddi, dadmer, dadgorffori
Dis-taff, cogel, cogail
Dis-tance, pellder, meithdra: pelläu
Dis-tant, pell, pellenig; oeraidd
Dis-tend, helaethu, estyn; mwyhau
Dis-til, dystyllio, defnynu; toddi
Dis-tinct, gwahanol, neillduedig; eglur
Dis-tract, croesdynu; poeni; gwallgofi
Dis-train, gafaelu, attafaelu; codi da
Dis-traint, gafaeliad, attafaeliad
Dis-tress, cyfyngder, ing: cyfyngu, cystuddio
Dis-trict, cylchdaith; tiriogaeth, ardal
Dis-trust, anymddiried: anhyderu
Dis-turb, aflonyddu, blino
Dis-use, anarfer: anarferu
Dit-to, yr un, yr un peth; eto
Di-verge, ymwasgaru, lledwyro
Di-vers, amryw, llawer, aml
Di-verse, amrywiol; gwahanol; amgen
Di-vert, difyru, boddhau; gwyro
Di-vest, dihatru, diosg; difuddio
Di-vide, rhanu, cyfranu; ysgar, ymagor
Di-vine, duwinydd; dwyfol: dewinio; dyfalu
Di-vorce, ysgariaeth: ysgaru; dadbriodi
Di-vulge, cyhoeddi; dadguddio, amlygu
Diz-zy, syfrdan, penchwiban
Do-cile, hyddysg; dof, hynaws
Doc-tor, doethor, dysgawdwr: meddyg: meddygu; doctora
Doc-trine, athrawiaeth; dysgeidiaeth
Do-er, gwneuthurwr, gweithredydd
Do-ing, gweithred: yn gwneuthur
Dole-ful, tristlawn, galarus
Do-main, tiriogaeth; etifeddiaeth
Do-nor, rhoddwr, rhoddiad
Dor-mant, swmer; cysgadwr; cysgedig
Dor-mouse, pathew, marwgwsg
Dou-ble, plyg; dyblyg; yn ddeublyg: plygu
Doub-ling, dyblygiad; ymdro
Doubt-ful, amhëus; ansafadwy
Down-fall, cwymp, codwm; dinystr
Do-zen, deuddeg, dwsin
Drafts-man, tyniedydd, darluniwr
Dra-gon, draig; dragon
Dra-goon, marchfilwr: gormesu
Drain-age, dyhysbyddiaeth
Dra-per, golofydd; brethynwr; llieiniwr
Draw-er, tynwr; lluniedydd; llogell
Draw-ing, tyniad, llusgiad; darluniad
Dread-ful, ofnadwy, erchyll, arswydlawn
Dro-ver, porthmon; gyrwr
Drow-sy, cysglyd, swrth; diog
Dru-id, derwydd
Drum-mer, tabyrddwr, rhuglenwr
Drunk-ard, meddwyn, diotwr
Dry-ing, sychiad, crasiad; sychol
Dry-ness, sychder; crinder
Duck-ling, hwyaden, cyw hwyad
Duc-tile, hydyn, ystwyth; estynadwy
Du-el, ornest; ymryson: ymladd ornest
Duke-dom, dugiaeth, duciaeth
Dull-ness, hurtrwydd; pylni; tywyllni
Du-ly, yn ddyladwy; yn addas; yn brydlawn
Dun-geon, daiardy; dyfngell: carchargellu
Dung-hill, tomen, teilfa; tomenaidd
Du-ring, yn parhau; parhäus; hyd tra
Dust-y, llychlyd, llychwin
Dutch-ess, duges
Du-ty, dyledswydd; swydd; toll, treth
Dwell-ing, preswylfod; ty annedd: yn preswylio
Dwin-dle, dihoeni, diflanu; gwanychu
Dy-er, lliwydd, lliwiwr, llifwr
Dye-ing, lliwiad; lliwyddiaeth
Ea-ger, taer, awyddus, gwangcus
Ea-gle, eryr
Earl-dom, iarllaeth
Ear-ly, cynnar; boreuol; yn gynnar; bore
Earn-est, difrifoldeb; difrif, diwyd; taer
Earn-ing, ennill, cyflog; ennilliad
Ear-ring, clustlws, clustfodrwy
Earth-en, priddin, pridd, priddol
Earth-ly, daiarol: bydol; gwael
Earth-quake, daiargryn, daiargryd
Earth-worm, amwydyn, abwydyn
Ear-wig, pryf clust, clustchwilen
Ea-sel, attegydd, attegyr
East-er, Pasc; gwyl y Pasc
East-ern, dwyreiniol; tua'r dwyrain
East-ward, yn ddwyreiniol
Eas-y, hawdd, esmwyth, rhwydd
Ech-o, adsain, ateblais: adseinio
E-clipse, diffyg; arguddiad: cymmylu; arguddio
Ed-dy, trobwll; adlif: dystroi; cylchdroi
E-dict, rheitharch, teyrnarch, cyhoeddiad
Ef-face, dilëu, anffurfio, dinystrio; tywyllu
Ef-fect, effaith; dyben: effeithio; dichon
Ef-fects, da, daodd, moddion; nwyddau
Ef-fort, ymdrech, ymgais, egni
E-gress, mynedfa, mynediad allan
Ei-ther, un ór ddau; y ddau; naill ai
E-ject, taflu allan; difeddiannu
E-lapse, llithro, myned heibio; darfod
E-late, dyrchafedig, derchafedig: dyrchafu
El-bow, elin, penelin: penlino
Eld-er, hyn, hynach; hynaf
Eld-er, henuriad, hynafgwr; ysgaw
Eld-est, hynaf, cyntafanedig
E-lect, etholedig: ethol, dewis
E-lope, cilio, encilio; diangc
Else-where, mewn lle arall; mewn manau ereill
E-lude, diangc, diengyd; siomi
Em-balm, perarogli; cyweirio corff marw
Em-bark, llongi, morio; cychwyn
Em-bers, marwor, ulw, eirias
Em-blem, arwyddlun: arwyddlunio
Em-brace, cofleidiad: cofleidio
E-merge, dadymsuddo; deilliaw o
E-mit, bwrw allan; saethu; pelydru
Em-met, morgrugyn, mywionyn
Em-pale, amgau, argau; pawlwanu
Em-pire, amherodraeth; teyrnas
Em-ploy, gorchwyl: gorchwylu; rhoi ar waith
Em-press, amherodres, ymherodres
Emp-ty, gwag; heb ddim: gwaghau; tywallt
En-act, deddfu; gosod, trefnu
En-camp, gwersyllu; ymfyddino
En-chant, swyno, dewinio; hudo
En-close, amgau, amgylchu; goblygu
En-croach, cyfyngu, gormesu; rhuthro
En-dear, anwylo, anwylhau
End-ing, diweddiad, terfyniad
End-less, diddiwedd, diderfyn, diddarfod
En-dorse, cefnysgrifo; cymmeradwyo
En-dow, gwaddoli, cynnysgaeddu; addurno
En-due, cynnysgaeddu; gwisgo; rhoddi
En-dure, parhau; goddef, dioddef
En-force, grymuso, cadarnhau; treisio
En-gage, rhwymo; ennill; cytuno â
En-graft, impio, bywyllu
En-grave, cerfio, argraffu
En-gross, rhagbrynu; brasysgrifenu
En-hance, cyfodi; mwyhau; cynnyddu
En-join, gorchymmyn; cyfarwyddo
En-joy, mwynhau; perchenogi
En-large, helaethu, chwanegu; rhyddhau
En-list, rhestru; rhestru yn filwr
E-nough, digon; yn ddigonol
En-quire, gofyn, holi; ymgynghori
En-rage, llidio, cyffroi; ffyrnigo
En-rich, cyfoethogi; ffrwythloni
En-rol, coflyfru, cofrestru
En-sign, baner, lluman; banerwr
En-slave, caethiwo; difreinio
En-snare, maglu, rhwydo
En-sue, canlyn, dilyn
En-sure, diogelu, yswirio
En-tail, rhwymddisgyniad: hawlrwymo
En-ter, myned i mewn; dechreu; llyfru
En-throne, gorseddu, gorseddfeingcio
En-tice, hudo, denu; twyllo
En-tire, cyfan, cwbl; perffaith
En-trails, coluddion; rhanau mewnol
En-trance, mynediad; cychwynfa
En-trap, maglu, rhwydo; twyllo
En-treat, atolwg, atolygu, erfyn
En-try, cyntedd, dyfodfa; coflyfriad
En-voy, llysnegesydd, negeswr, cenad
En-vy, cenfigen, casineb: cenfigenu
E-poch, prifnod, prifnod amser
E-qual, cydradd; cyfartal: cyfartalu
E-quip, taclu, arfogi; gwisgo
E-ra, prifnod, amser gyff
E-rase, dilëu: crafu ymaith
E-rect, unionsyth; uniawn: cyfodi; adeiladu
Er-rand, neges, cenadwri; gorchwyl
Er-ror, cyfeiliornad; gwall; camwedd
E-scape, diangfa; ymryddhâd: diangc, ffoi
Es-cort, canymdo, nawddlu: gosgorddi
E-spouse, dyweddio; amddiffyn
Es-quire, yswain: cludydd arfau
Es-say, prawf; traethawd: profi; anturio
Es-sence, sylwedd; anian: arogli
Es-tate, cyflwr, ansawdd; etifeddiaeth: sefydlu
Es-teem, cyfrif, parch: ystyried, anrhydeddu
Etch-ing, ysgerfiad, crafluniad
E-ther, nyfel, uchawyr; nyfelwy
Eth-ics, moesddysg, moesoni
E-vade, gochel, diangc
E-ven, hwyr; gwastad, llyfn; cyfartal: gwastatäu; cyfartalu; nid amgen
E-vent, dygwydd, dygwyddiad; canlyniad
Ev-er, byth, yn dragywydd, bob amser
E-vil, drwg, aflwydd; drygionus; yn ddrwg
E-vince, arddangos, profi; amlygu
E-volve, dadblygu, agor, ymagor
Ew-er, dyfrlestr; ystên; crothogen
Ex-act, manwl, cywir: mynu; gofyn
Ex-alt, dyrchafu, codi; mawrhau
Ex-ceed, rhagori, blaenori; myned dros
Ex-cel, rhagori, blaenori, amgenu ar
Ex-cept, ond, eithr, onid; oni byddai: eithro, gwrthod; cau allan
Ex-cess, gormodedd, gormod; anghymmedroldeb
Ex-change, newid, cyfnewid: newid, ffeirio
Ex-cise, cyllid, toll: cyllido; trethu
Ex-cite, cyffroi, cynhyrfu, annog
Ex-claim, gwaedd, bloedd: gwaeddi, bloeddio
Ex-clude, cau allan; llysu; gwahardd
Ex-cuse, esgus: esgusodi; maddeu
Ex-empt, rhydd; esgusodol: rhyddhau; esgusodi
Ex-ert, egnïo, ymdrechu; arfer
Ex-hale, tarthu; anadlu allan; anadlu
Ex-hort, annog, cynghori; rhybuddio
Ex-haust, dyhysbyddu; blino
Ex-ile, alldudiaeth; alldud: alldudio, deol
Ex-ist, bod, hanfod; byw; aros
Ex-it, ymadawiad, mynediad allan; terfyn
Ex-pand, lledu, taenu; agor
Ex-panse, eangder; ymlediad
Ex-pect, dysgwyl; aros; gobeithio
Ex-pel, bwrw allan; ymlid ymaith
Ex-pend, treulio, gwario, costio
Ex-pense, traul, cost; treuliad
Ex-pert, hyfedrydd; cyfarwydd, cywraint
Ex-pire, anadlu allan; trengu, marw
Ex-plain, egluro, amlygu; dangos
Ex-plode, ffrwydro; difrio; cablu
Ex-ploit, gorchest, camp; gwrolwaith
Ex-plore, fforio; chwilio; profi
Ex-port, allforiad, trawglud
Ex-pose, eglurhâd: dynoethi; dangos
Ex-pound, egluro, esbonio; dirnad
Ex-press, brysgenad, cenadwri; eglur, amlwg: mynegi, traethu
Ex-tant, yn bod; hanfodol
Ex-tend, estyn; hwyhau; helaethu
Ex-tent, helaethrwydd; hyd; estyn
Ex-tinct, diffoddedig: diffoddi; difa
Ex-tol, dyrchafu, mawrygu
Ex-tort, gwasgu, gorthrymu; mynu
Ex-tra, tra, rhy, tros ben
Ex-tract, erthynawd; crynodeb; tynu; gwasgu allan; crynhoi
Ex-treme, eithaf; pellder; diweddaf; dirfawr
Ex-ult, ymddychlamu; llawenhau
Eye-ball, canwyll llygad, mablygad
Eye-brow, ael, ael y llygad
Eye-lash, geilflew, amrantflew
Eye-lid, amrant, amrant llygaid
Eye-sight, golwg; llygaid: gweled
Fa-ble, chwedl, dychymmyg: ffugio
Fab-ric, adail, adeilad: adeiladu
Fac-ile, hawdd, rhwydd; hynaws
Fac-ing, gwynebiad: yn gwynebu
Fac-tor, gorchwylydd, rhagfaelydd
Fag-ot, ffagod, ffagoden: ffagodi
Faint-ing, llewygiad; llewyg
Fair-ly, yn deg
Fair-y, ellyll, gwyll; tylwyth teg
Faith-ful, ffyddlawn; diwair; cywir
Fal-con, hebog, gwalch
Fall-en, syrthiedig, cwympedig
Fall-ing, syrthiad: yn syrthio
Fal-low, braenar: braenaru
False-hood, geudeb, ffalsedd, anwiredd
Fal-ter, cecian; attal dywedyd; bloesgi
Fam-ine, newyn; diffyg ymborth
Fam-ish, newynu; marw o newyn
Fa-mous, enwog, clodfawr, canmoladwy
Fan-cy, dychymmyg; mympwy; hoffedd: dychymmygu, ffansio; serchu
Fan-light, awffenestr, ffenestr wyntyll
Fare-well, ymadawiad; bydd wych; ffarwel
Farm-er, amaethydd, ffarmwr, llafurwr
Far-row, perchyll, torllwyth: porchellu
Far-ther, pellach; ym mhellach
Far-thest, pellaf, eithaf; yn bellaf
Far-thing, ffyrling, flyrlling
Fash-ion, dull, gwedd: llunio, ffurfio
Fast-en, sicrhau; diogelu; cyssylltu
Fast-ing, ymprydiad: yn ymprydio
Fast-ness, sicrwydd, diogelwch, amddiffynfa
Fa-tal, angeuol; tyngedfenol
Fa-ther, tad; tadws: tadu, tadogi
Fath-om, gwrhyd, chwech trodfedd: gwrhydu
Fa-tigue, blinder, lludded: blino, lluddedu
Fat-ling, llwdn pesgedig; pasgedig
Fat-ness, brasder, tewder; ffrwythlondeb
Fat-ten, tewhau, tewychu, brasäu
Fa-vour, hoffedd, caredigrwydd: hoffi, parchu, cynnorthwyo
Fear-ful, ofnog, brawychus; ofnadwy
Feast-ing, gwleddiad; cyfeddach, gwledd
Feath-er, pluen; addurn: pluo; addurno
Fea-ture, prydwedd, pryd: prydweddu
Fee-ble, gwan, egwan, dinerth
Feel-ing, teimlad; syniad; teimladwy
Fel-low, cydymaith, cyfaill: cyfeillio; cyplu
Fel-on, cyflafanwr, drygweithredwr; creulawn
Fe-male, benyw, merch; benywaidd
Fen-der, rhagodydd, aelwydor; ffender
Fen-ny, corsol, corsog, corslyd
Fer-ment, ymwaith; heples: ymweithio, eplesu
Fer-rel, amdorch: amdorchi
Fer-ry, ceubalfa, porthfa: trosglwyddo, trosi
Fer-tile, ffrwythlawn; toreithiog
Fer-vent, gwresog; taer; eiddgar
Fer-vid, gwresog, poeth; brwdfrydig
Fer-vour, gwres
Fes-ter, crawni, madru, braenu
Fes-tive, gwleddol
Fet-ter, llyffethar: llyffetheirio
Feu-dal, gwriogaethol; cydweiniol
Fe-ver, twymyn, llucheden: twymyno
Few-el, tanwydd: tanboethi, porthi tân
Fi-at, gorchymmyn, arch
Fi-bre, llinionen, edef; meinwreiddyn
Fi-brous, llinaidd, meinwreiddiog
Fic-tion, ffugiant, ffugwaith; ffalsedd
Fierce-ness, ffrynigrwydd; digofaint
Fight-ing, ymladdiad; ymladdgar
Fig-ure, llun, dull, ffurf, delw, arwyddlun: llunio, ffarfio; rhwysgo
Fil-ial, mabaidd, mabol; plentynol
Fil-let, ysnoden, rhwymyn: ysnodenu; rhwymo; cylchu
Fil-ly, eboles, ffilog
Fil-ter, hidl; puredydd: hidlo; puro
Filth-y, budr, brwnt, ffiaidd, aflan
Fi-nal, diweddaf, penderfynol; llwyr
Fi-nance, daered, cyllid y deyrnas; trethyddiaith
Fine-ness, tegwch; meinder; cywreinrwydd
Fin-ish, gorphen, terfyn: dybenu, diweddu
Fin-ger, bys: bysio, teimlo
Fin-ny, adeiniog, asgellog, pysgadeiniog
Fi-nite, terfynol, meidrol; mesurol
Fire-arms, arfau tân; cyflegrau, gynau
Fire-damp, tanchwa, tanfa
Fire-side, aelwyd; pentan; teulu
Firm-ness, cadernid, ffyrfder, sefydlogrwydd
First-born, cyntafanedig, hynaf
First-fruit, blaenffrwyth, cynffrwyth
Fish-er, pysgotwr
Fish-ing, pysgota
Fish-pond, pysgodlyn
Fis-sure, hollt, agen: hollti, agenu
Fit-ter, addaswr, cyfaddasydd, ffitiwr
Fix-ture, sefydliad; sadrwydd
Fix-tures, anysgogion, dodrefn arosol
Flab-by, llibin; masw, meddal
Flac-cid, llipa, gwywllyd, nychlyd
Fla-grant, llosg, poeth, gwresog
Flan-nel, gwlanen
Flat-ter, gwastadydd: gwenieithio
Fla-vour, archwaeth: archwaethu
Flesh-ly, cnawdol: bydol; anianol
Flesh-meat, cigfwyd, cig
Float-ing, nofiad: nofiedig, yn nofio
Flog-ging, ffrwylliad
Flood-gate, llifddor, dyfrddor, argae
Flor-id, blodeuog; claerwych; gwridog
Flor-ist, blodeuwr, blodameuthydd
Floun-der, llythïen, lleden: ystreigled; ymsoddi
Flour-ish, blodau; addurn: blodeuo; llwyddo
Flow-er, blodeuyn; addurnwaith: blodeuo
Flow-ing, llifiad, ffrydiad; llifol, ffrydiol
Flu-ent, ffrwd; darlifran; ffrydiol; hyawdl
Flu-id, aw, gwy, gwlybwr; hylifol, rhedegog
Flut-ter, ysgydwad: ymhedfan
Fly-ing, ehediad; ffoad
Foam-ing, ewynawg
Fo-cus, cynnullfan pelydr; ffoc
Fod-der, porthiant: porthi
Fog-gy, niwliog; godywyll
Fold-ing, plygiad
Fol-low, dilyn, canlyn; erlid
Fol-ly, ynfydrwydd, ffoledd
Fo-ment, cynhesu; twymeneinio
Fon-dle, gorhoffi, llochi
Fool-ish, ffol, annoeth
Foot-ing, cerddediad; sefyllfa, safle
Foot-path, llwybr troed
Foot-step, ôl troed, cam; llwybr
Foot-stool, troedfaingc, lleithig
For-age, gogawr, ebran: casglu porthiant
For-bear, ymattal; goddef
For-bid, gwahardd, gomedd
Fore-hand, ym mlaen llaw
Fore-head, tal, talcen
For-eign, estronol, tramor
Fore-man, blaenor; hyfforddwr
Fore-most, blaenaf; ym mlaenaf
Fore-see, rhagweled; rhagwybod
Fore-sight, rhagolwg, rhagwelediad
For-est, coedwig: fforestu
Fore-tell, rhagfynegi, darogan
Fore-ward, y wyneb, y tu wyneb
Fore-warn, rhagrybuddio
For-feit, camlwrw, dirwy: fforffedu
For-ger, ffugluniwr, ffugiwr
For-get, ebargofi, anghofio
For-give, maddeu, rhyddhau
For-lorn, diymgeledd, amddifad; gwrthodedig
Form-al, ffurfiol; rheolaidd
Form-er, ffurfiwr; cynt, blaenorol
For-sake, gadael, ymadael â
Fort-night, pythefnos
For-tress, amddiffynfa, caer
For-tune, tesni; ffyniant; damwain; gwaddol, cynnysgaeth
For-ward, eon; awyddus; hyrwyddo
For-wards, ym mlaen, rhag blaen
Fos-sil, mwm, mettel
Fos-ter, magu, maethu
Found-er, seiliwr: suddo
Foun-tain, ffynnon, ffynnonell
Four-fold, pedwarplyg
Fowl-er, adarwr
Frac-tion, toriad, rhwygiad; twnrif
Frac-ture, toriad: tori, dryllio
Fragile, brau, breuol
Frag-ment, dryll, darn, briwys
Fra-grance, perarogledd
Fra-grant, peraroglus
Fran-chise, braint, rhyddfraint
Frank-ly, yn rhwydd, o fodd
Fran-tic, gwallgofus, ynfyd
Free-dom, rhyddid; dinasfraint
Free-hold, rhydd-ddaliad, rhyddfeddiant
Free-ly, yn rhydd, yn rhodd; yn hael
Fren-zy, gorphwyll, cynddaredd
Fre-quent, mynych, aml
Fret-ful, anfoddog, digofus
Fri-ar, mynach
Fric-tion, rhathiad, rhwbiad
Fri-day, dydd Gwener
Friend-ly, cyfeillgar, caredig
Friend-ship, cyfeillach; caredigrwydd
Fri-gate, ysgafn-long
Fright-ful, dychrynllyd
Fri-gid, oer, oerllyd; marwaidd
Frol-ic, cellweirgamp; gorhoenus
Frost-y, rhewlyd, rhewllyd
Fro-ward, anynad, anhywaith
Frown-ing, cuchiog, cilygus
Fro-zen, rhewedig; ceuledig
Fru-gal, cynnil, ymarbedus
Fruit-ful, ffrwythlawn, cnydfawr
Frus-trate, seithug, ofer: seithugo; somi
Fu-el, tanwydd, cynnud
Ful-crum, gwifrwym, colpwys
Ful-fil, cyflawni, gorphen
Ful-ler, panwr, golchydd
Ful-ness, llawndid, cyflawnder
Func-tion, swydd, galwedigaeth
Fun-nel, twmffed; ffynel
Fur-long, ystaden
Fur-lough, abseneb, ysgrifen drwydded milwr, ffyrlo: absenebu
Fur-nace, ffwrn; creisier, ffyrnais
Fur-nish, dodrefnu; cynnysgaeddu, darparu
Fur-row, cwys, rhych: cwyso, rhychu
Fur-ther, ym mhellach, eto, hefyd; pellach, eithaf: rhwyddhau
Fu-ry, cynddaredd, ffyrnigrwydd
Fu-sion, toddiad, dadleithiad
Fu-ture, rhag llaw; i ddyfod
Gai-ly, yn hoyw-wych; yn llawen
Gal-lant, cariad-ddyn; gwrol, dewrwych
Gal-lon, galwyn
Gal-lop, carlam: carlamu
Gal-lows, crogbren
Gam-ble, chwiredu
Gam-bol, chwydawiaeth: crychlamu
Game-ster, chwarëydd
Gan-der, ceiliogwydd
Gan-grene, madredd, braenedd
Gar-den, gardd: garddu
Gar-land, coronbleth; talaith
Gar-ment, dilledyn, gwisg
Gar-ner, ysgubor: ysguborio
Gar-nish, addurniad: addurno
Gar-ret, nenawr, uchystafell
Gar-ter, gardys
Gate-house, cynhordy, porthdy
Gath-er, casglu, cynnull
Gath-ers, plygiadau
Gaug-ing, mesuriad llestri
Ga-zette, newyddiadur, llysnewyddor
Gaz-ing, hylldremiol: yn syllu
Gen-der, rhyw: cenedlu, eppilio
Gen-teel, moesawg, gweddaidd-dlws
Gen-tile, cenedlddyn; cenedlig
Gen-tle, boneddig; tirion
Gen-try, boneddigion
Get-ting, caffaelaid; ennill
Gi-ant, cawr
Gib-bet, crogbren: crogi
Gib-bous, crothog, crymaidd
Gib-lets, syrth gŵydd
Gid-dy, syfrdan; anwadal
Gift-ed, rhoddedig; doniol
Gild-ing, goreurad, euriad
Gim-let, ebillen, trwyddew
Gir-dle, gwregys, rhwymyn
Glad-den, lloni, llawenhau
Glar-ing, llachar, eglur: yn serenu
Gleam-ing, godywynawl, llachar
Glean-ing, lloffiad: lloffa
Glim-mer, godywynu, gwanlewyrchu
Glit-ter, gorddysgleirdeb: gorddysgleirio
Glo-bule, crynyn; defnyn
Gloom-y, caddugol, cymmylog; gobrudd
Glo-ry, gogoniant: ymogoneddu
Glow-worm, y gyfarwydd, gloen
Glut-ton, glwth, rhemmwth
Gnash-ing, rhinciad, ymgnoad
Gnaw-ing, cnoad, cnofa: cnoi
God-ly, duwiol, dwyfol
Go-ing, mynediad; ymadawiad
Gold-en, euraid, euraidd
Gold-smith, eurych, gof aur
Good-ness, daioni, tosturi
Good-will, ewyllys da, bodd
Go-ry, gorllyd, gwaedlyd
Gor-geous, hoyw-wych, claerwych
Gos-ling, gwyddan, cyw gwydd
Gos-pel, efengyl, newydd da
Gov-ern, llywodraethu, rheoli
Grace-ful, prydferth, teg
Gra-cious, rhadlawn, trugarog
Gram-mar, gramadeg, ieithadur
Gran-deur, mawrwychder; rhwysg
Gran-ite, gwenithfaen
Grap-ple, gafaelfach: bachu
Grate-ful, diolchgar, derbyniol
Grat-ing, alchwaith; garw, llym
Gra-tis, yn rhad, yn rhodd
Grav-el, marian, gro: graeanu
Grav-en, cerfiedig
Grav-er, cerfiwr; crifell
Gra-vy, sudd cig
Great-er, mwy; penach
Great-ness, mawredd; maintioli
Greed-y, chwanog, awchus
Greet-ing, anerch, cyfarch
Griev-ance, gofid, gormes
Griev-ous, trwm, gorthrwm, poenus
Grind-er, malwr; cilddant
Grind-ing, maliad, maluriad
Gris-tle, madruddyn, mwythan
Groan-ing, ucheneidiad
Grot-to, ogofdy, addurngell
Grow-ing, cynnyddol: yn tyfu
Grum-ble, grwgnach, tuchan
Guard-ed, gwarchodedig
Guid-ance, arweiniad, tywysiad
Guild-hall, bwrdeisdy, dadleudy
Guilt-y, euog, beius
Gut-ter, ffos, dyfrglawdd: ffosi, cwteru
Hab-it, cyflwr, tuedd, arfer, defod; gwisg: gwisgo, trwsiadu
Hail-stone, ceseiryn, careg genllysg
Hal-low, cyssegru
Halt-er, cebystr, tenyn: cebystru
Ham-let, maesdref, pentref
Ham-mer, morthwyl; morthwylio
Ham-mock, crogwely
Hamp-er, cawell: dyrysu, maglu
Hand-ful, dyrnaid; crafangiad
Han-dle, carn; coes: llofi, teimlo, trin
Hand-some, hardd, glân, prydferth
Hand-y, hylaw; parod
Hap-ly, ysgatfydd, o ddamwain
Hap-pen, damweinio, dygywddo
Hap-py, dedwydd, gwynfydedig
Ha-rangue, araeth: areithio
Har-ass, aflonyddu, blino
Har-bour, porthladd: llettya; noddi
Hard-en, caledu; ymgaledu
Hard-y, caled, cadarn; calonog
Hard-ship, caledi, gorthrymder
Hard-ness, caledwch
Hard-ware, durgelfi
Har-lot, putain, dyhiren
Harm-less, diddrwg
Har-ness, harneis, trec: harneisio, cerio
Harp-er, telynor, telynwr
Har-poon, tryfer morfeirch
Har-row, og, oged: llyfnu, ogi
Harsh-ness, gerwindeb, anfwynder
Har-vest, cynauaf: cynauafu
Hast-y, brysiol; byrbwyll
Hatch-et, bwyell, cymmynai
Hate-ful, cas, atgas, ffiaidd
Hat-ter, hetwr, hetiwr
Haught-y, trahäus, ffroenuchel
Ha-ven, porthladd, llongborth
Hav-ing, meddiant; yn meddu
Hav-oc, difrod: difrodi
Hawk-er, hebogydd; gwicwr
Haw-thorn, ysbyddad; draenen wen
Hay-rick, das wair
Haz-ard, enbydrwydd; antur: anturio; peryglu
Ha-zel, collen, pl. cyll; gwineu goleu
Head-ache, cur pen
Head-long, yn bendramwngl; serth; chwyrnwyllt
Health-y, iach
Hear-ing, clyw, clywedigaeth; gosteg; gwrandawiad
Heark-en, gwrandaw
Heart-y, calonog; iachus; diffuant
Hea-then, cenedlddyn, ethnig
Heav-en, nef, pl. nefoedd
Heav-y, trwm, pwysfawr; trist
Hedge-row, gwydding, gwyddi
Hedge-hog, draenog, ballog
Heed-less, anochelgar, esgeulus
Heif-er, anner
Height-en, uchelu; mwyhau
Hei-nous, echryslawn, ysgeler
Heir-ess, etifeddes
Hel-met, penwisg dur, penffestin
Help-less, digymhorth, dinodded
Hence-forth, bellach, rhag llaw
Her-ald, achwydd; cyhoeddwr
Herb-age, porfa, tir porfa; llysiau
Herds-man, bugail, deadellwr
Here-by, wrth hyn
Here-in, yn hyn; yma; i hyn
Here-of, o hyn
Here-on, ar hyn
Here-to, i hyn, at hyn, wrth hyn; hyd yn hyn
Here-with, efo hyn, gyda hyn
Her-mit, meudwy, didryfwr
He-ro, arwr, gwron
Her-ring, penwag, ysgadenyn
Her-self, hi ei hunan, ei hunan
Hic-cough, ig, yr ig: igian
High-land, ban, ucheldir
High-ly, yn fawr, yn falch, yn uchel
High-ness, uchder; uchelradd
High-way, ffordd fawr, prif-ffordd
Hill-ock, bryncyn, twmpath
Him-self, ei hun, ei hunan
Hind-er, rhwystro, attal
Hire-ling, gwas cyflog; diffeithyn
Hith-er, yma, hyd yma
Hoar-frost, llwydrew, barug
Hoarse-ness, crygni, crygi
Hold-fast, gafaelfach; dalbren
Hol-low, ceule; cafnog: cafnu
Hol-ly, celynen
Ho-ly, santaidd, glân
Hom-age, gwriogaeth, ymostyngiad
Home-ly, gwladaidd; trwsgl
Home-ward, adref, tuag adref
Hon-est, cyfiawn, cywir, didwyll, gonest
Hon-ey, mel; anwylyd, anwylddyn
Hon-our, anrhydedd: anrhydeddu
Horn-y, cornaidd, cyrnaidd
Hor-rid, erchyll, anferth
Hor-ror, arswyd, dychryn
Horse-hair, rhawn
Hos-ier, hosanydd
Host-age, mach, gwystl
Hos-tile, gelyniaethus; rhyfelgar
Host-ler, marchwas, ostler
Hot-house, twymndy, ty brwd
Hov-el, penty, bwth
Hour-ly, bob awr; oriawl
House-hold, teulu, tylwyth
House-less, diannedd, diartref
Hous-ing, hws, huling march
Howl-ing, udawl, udgar
Hu-man, dynol, dyniadol
Hu-mane, hynaws, dyngarol
Hum-ble, difalch, gostyngedig: iselu, darostwng
Hu-mid, gwlyb, llaith
Hu-mour, irnaws, gorlif; tymher: boddhau, mwyndrin
Hun-dred, cantref; cant
Hun-ger, newyn: newynu
Hun-gry, newynog; gwangcus
Hunt-ing, helwriaeth; helfa
Hur-dle, clwyd, pleiden
Hur-ry, ffrwst, brys: prysuro
Hurt-ful, niweidiol, anafawl
Hus-band, gwr; priod: iawndrefnu
Hy-phen, cyssylltnod (-)
I-cy, iâin, rhewlyd
I-dle, segur; dioglyd: segura; diogi
I-dol, delw, eilun
Ig-nite, ennyn, tanio
Ill-ness, afiechyd, clefyd
Il-lude, twyllo; cellwair
Im-age, delw, eilun: llunio; tybied
Im-bibe, sugno, derbyn, llyngcu
Im-brue, trochi, mwydo
Im-mense, anfeidrol, tramawr
Im-merge, Im-merse, suddo, trochi
Im-pair, lleihau; gwaethygu
Im-part, cyfranu, rhoddi
Im-peach, cyhuddo, achwyn ar
Im-pede, attal, rhwystro
Im-pel, cymhell, annog, gyru
Im-pend, ymhongian; dynesu
Im-plore, attolygu, erfyn
Im-ply, cynnwys; arwyddo
Im-pose, gosod ar, trethu; twyllo
Im-post, toll, treth, cyllid
Im-press, argraff: argraffu, nodi
Im-prove, gwelläu, diwygio
Im-pugn, gwrthwynebu, ymosod ar
Im-pulse, gwthiad, cynhyrfiad
Im-pure, ammhur, aflan
Im-pute, cyfrif; priodoli
In-cense, arogldarth: enyn llid, digio
In-cest, llosgach
In-cite, annog, cyffroi
In-cline, tueddu, gogwyddo
In-clude, cau i fewn, cynnwys
In-come, ardreth, cyllid
In-crease, cynnydd: tyfu, cynnyddu
In-cur, rhedeg i; haeddu
In-deed, yn wir, yn sicr
In-dent, bwlch: minfylchu, bylchu
In-dex, dangoseg, mynegfys
In-dict, achwyn ar, cyhuddo
In-dite, cyfansoddi; cyhuddo
In-duce, tueddu, darbwyllo
In-dulge, boddhau, anwesu; caniatau
In-dure, parhau; dioddef
In-fant, maban, baban
In-fect, llynu, adwytho; llygru
In-fer, casglu, tynu casgliad
In-fest, dygnflino, aflonyddu
In-firm, egwan: gwanhau
In-flame, ennyn, fflamio
In-flate, ymchwyddo
In-flect, plygu i fewn, troi
In-flict, rhoddi cosb, cosbi
In-flux, dylifiad, ymlanwad
In-fold, dyblygu; amwisgo
In-form, hysbysu, cyfarwyddo
In-fract, tori, dryllio
In-fringe, tori cytundeb, troseddu
In-fuse, tywallt i mewn; mwydo
In-got, clamp
In-hale, atanadlu, iddanadlu
In-ject, taflu i fewn, chwistrellu
In-join, gorchymmyn, erchi
In-jure, niweidio, colledu
In-land, canoldir; canoldirog
In-let, ffrydle, adwy
In-mate, llettywr, cytty
In-most, nesaf i fewn, dyfnaf
In-ner, tufewnol
In-quest, chwiliad, rhaithholiad
In-quire, ymofyn, holi
In-road, ymgyrch, rhuthrgyrch
In-sane, gwallgofus
In-scribe, arysgrifenu; cyflwyno
In-sect, trychbryfyn, trychfilyn
In-sert, dodi i fewn
In-side, y tu fewn; mewnol
In-sight, dwfn-olygiad; cyfarwyddyd
In-sist, sefyll ar; honi; dirgymhell
In-spect, edrych i fewn, golygu
In-spire, anadlu i; ysbrydoli
In-stall, urddo, graddio; gorseddu
In-stance, enghraifft, cynllun: enghraifftio
In-stant, cythrym, amrantiad; ebrwydd
In-stead, yn lle, tros; cystal a
In-step, mwnwgl troed
In-stil, defnynu i fewn; egwyddori
In-stinct, greddf; bywiog
In-struct, addysgu, cyfarwyddo
In-sult, sarhâd: dirmygu
In-sure, diogelu, digolledu
In-tend, meddwl, bwriadu
In-tense, angerddol, tanbaid
In-tent, bwriad, amcan; llwyrfrydig
In-ter, claddu, daiaru
In-to, i, i fewn i
In-trigue, cuddneges: cuddnegeseua
In-trude, ymwthio i fewn; ymyryd
In-trust, ymddiried
In-vade, rhuthro i, rhuthro
In-veigh, difrio, cablu
In-vent, dyfeisio, dychymmygu
In-verse, gwrthdroëdig
In-vert, gwrthdroi; trawsddodi
In-vest, gwisgo, urddo; gosod mewn meddiant
In-vite, gwahodd, galw
In-voice, llwythrestr
In-voke, galw ar, ymbil
In-volve, dyrysu; cymmysgu
In-ure, cynnefino, arferu
In-ward, mewnol; o'r tu fewn
In-wards, coludd, perfedd
Ire-land, Iwerddon
I-ris, yr enfys, bwa y gwlaw
I-ron, haiarn: haiarnu
Is-land, ynys
Is-sue, mynediad allan; canlyniad; hiliogaeth: tori, codi; cyhoeddi
Isth-mus, cyfyngdir, lleindir
Itch-ing, cos, cosfa, ysfa
I-tem, amnaid; pen; pwngc; hefyd: cofnodi
It-self, ei hun, ei hunan
Jail-er, ceidwad carchar
Ja-pan, arliwio, barneisio
Jaun-dice, y melyni, y cryd melyn
Jave-lin, picell, gwaewffon
Jeal-ous, eiddigeddus; amhëus
Jel-ly, gludgawl, sew
Jeop-ard, peryglu, enbydu
Jew-el, gem, em, glain, tlws
Jew-ess, Iuddewes
Jock-ey, marchogwr: hergwthio
Join-er, cyssylltwr, asiedydd
Jour-nal, coflyfr; rhestrydd
Jour-ney, taith: teithio
Joy-ful, llawen, gorfoleddus
Judg-ment, barn, barnedigaeth
Ju-ly, Gorphenaf
Junc-tion, cydiad; undeb
Junc-ture, cydiad; cysswllt
Ju-ry, rheithwyr
Jus-tice, cyfiawnder, barn; ynad, ustus
Keen-ness, craffder; gorawydd
Keep-er, ceidwad, gwarcheidwad
Keep-ing, cadwraeth
Ken-nel, ty cŵn; ffos budreddi
Ker-nel, cnewyllyn, bywyn
Ket-tle, callawr, crochenyn, tegell
Key-hole, twll y clo
Kid-ney, aren, elwlen
Kin-dle, ennyn, cynneu
Kind-ly, yn garuaidd; yn rhywiog
Kind-ness, cymmwynas, rhadlonedd
Kin-dred, cystlynedd, perthynas; cydrywiol; perthynol
King-dom, teyrnas, breninaeth
Kins-man, câr, cyfnesaf
Kitch-en, cegin
Kit-ten, mabcath, cath fechan
Know-ing, gwybodus, deallus
Know-ledge, gwybodaeth, dealltwriaeth
Knuck-le, migwrn: migyrnu
La-bel, llabed, crogiedydd
La-bour, llafur, trafael: llafurio, gweithio
Lad-der, ysgol, llettring
Lad-en, llwythedig
Lad-ing, llwyth; baich, pwn
La-dle, lledwad; llwy
La-dy, arglwyddes, pendefiges
Lamb-kin, oenan, oenyn, oenig
La-ment, galaru, cwynfan
Lan-cet, fflaim
Land-ed, tiriog; wedi tirio
Land-lord, meistr tir; tafarnwr
Land-mark, ffin, cyffin, terfyn
Land-scape, tirolwg; arbeiaeth
Lan-guage, iaith: ymadrodd
Lan-guid, llesg, methedig, egwan
Lan-guish, nychu, methu, dihoeni
Lan-tern, erllen, llusern
Lap-wing, cornchwigl
Large-ness, mawredd, helaethder
Last-ing, parhäus, cryf
Latch-et, carai esgid
Late-ly, yn ddiweddar
La-tent, dirgel, cuddiedig
Lath-er, sebondrwyth
Lat-ter, diweddarach, hwyrach
Lat-tice, dellt: delltu
Laugh-ing, chwerthiniad
Laugh-ter, chwerthin, chwardd
Laun-der, dyfrgafn
Laun-dry, golchdy, golchfa
Lau-rel, llawrwydd, llawryf
Law-ful, cyfreithlawn
Law-suit, cwyn cyfraith
Law-yer, cyfreithiwr
Lay-er, haen, gwanaf; gwely
Lay-man, lleygwr
La-zy, diog, swrth
Lead-er, arweinydd; blaenor
Leap-year, blwyddyn naid
Learn-ing, dysg, ysgoleigdod
Leath-er, lledr; croen
Leav-en, surdoes: surdoesi
Lec-ture, llith, darlith: darlithio
Led-ger, cyfriflyfr, gorsaflyfr
Le-gal, deddfol, cyfreithlawn
Leg-ate, cenadwr
Le-gend, llithlyfr; ffugchwedl
Le-gion, lleng, llu
Lei-sure, odfa, ennyd, hamdden
Length-en, estyn, hwyhau
Lep-er, gwahanglaf
Lep-rous, gwahanglwyfus
Les-see, dalysgrifiad
Les-son, gwers: gwersu, dysgu
Let-ter, llythyren; llythyr: llythyru
Lev-el, gwastadedd; gwastad: gwastadhau; annelu
Le-ver, trosol, gwif
Le-vite, Lefiad
Lev-y, cyllid, teyrnged, treth
Lewd-ness, anlladrwydd
Li-ar, celwyddwr
Li-bel, cabldraith: enllibio
Li-cence, trwydded, rhyddid
Li-cense, cenadu, trwyddedu
Life-less, difywyd; marwaidd
Life-time, hoedl; einioes
Light-en, llewyrchu; ysgafnhau
Light-ning, mellten, llucheden
Like-ly, tebygol; cyffelyb
Like-ness, tebygolrwydd; llun
Further blocks are held in the source record and are not rendered here.
Edition notice Project Gutenberg source, credits & licence
The reading text above is the public-domain work. The Project Gutenberg header, production credits and licence are kept here as provenance rather than shown before the book.
Transcriber and production notes
Transcriber's note: Some typographical errors in the printed work have been corrected: they are listed at the end of the text.
Front matter as received (title page, contents)
Text enclosed by underscores is in italics (_italics_).
* * * * *
A
GRADUATED
ENGLISH-WELSH SPELLING-BOOK.
BY JOHN LEWIS.
LONDON:
LONGMAN, BROWN, GREEN, LONGMANS, & ROBERTS.
1857.Header as received
The Project Gutenberg eBook of A Graduated English-Welsh Spelling Book
This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and
most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions
whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms
of the Project Gutenberg License included with this eBook or online
at www.gutenberg.org. If you are not located in the United States,
you will have to check the laws of the country where you are located
before using this eBook.
Title: A Graduated English-Welsh Spelling Book
Author: John Lewis
Release date: January 22, 2015 [eBook #48043]
Most recently updated: October 24, 2024
Language: English
Other information and formats: www.gutenberg.org/ebooks/48043
Credits: Produced by Mark C. Orton, Keith Edkins and the Online
Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This
book was produced from scanned images of public domain
material from the Google Print project.)Full Project Gutenberg licence
Updated editions will replace the previous one—the old editions will
be renamed.
Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright
law means that no one owns a United States copyright in these works,
so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United
States without permission and without paying copyright
royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part
of this license, apply to copying and distributing Project
Gutenberg™ electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG™
concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark,
and may not be used if you charge for an eBook, except by following
the terms of the trademark license, including paying royalties for use
of the Project Gutenberg trademark. If you do not charge anything for
copies of this eBook, complying with the trademark license is very
easy. You may use this eBook for nearly any purpose such as creation
of derivative works, reports, performances and research. Project
Gutenberg eBooks may be modified and printed and given away—you may
do practically ANYTHING in the United States with eBooks not protected
by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the trademark
license, especially commercial redistribution.
START: FULL LICENSE
THE FULL PROJECT GUTENBERG™ LICENSE
PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK
To protect the Project Gutenberg™ mission of promoting the free
distribution of electronic works, by using or distributing this work
(or any other work associated in any way with the phrase “Project
Gutenberg”), you agree to comply with all the terms of the Full
Project Gutenberg License available with this file or online at
www.gutenberg.org/license.
Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg
electronic works
1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg
electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to
and accept all the terms of this license and intellectual property
(trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all
the terms of this agreement, you must cease using and return or
destroy all copies of Project Gutenberg electronic works in your
possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a
Project Gutenberg electronic work and you do not agree to be bound
by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the person
or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.
1.B. “Project Gutenberg” is a registered trademark. It may only be
used on or associated in any way with an electronic work by people who
agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few
things that you can do with most Project Gutenberg electronic works
even without complying with the full terms of this agreement. See
paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project
Gutenberg electronic works if you follow the terms of this
agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg
electronic works. See paragraph 1.E below.
1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation (“the
Foundation” or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection
of Project Gutenberg electronic works. Nearly all the individual
works in the collection are in the public domain in the United
States. If an individual work is unprotected by copyright law in the
United States and you are located in the United States, we do not
claim a right to prevent you from copying, distributing, performing,
displaying or creating derivative works based on the work as long as
all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope
that you will support the Project Gutenberg mission of promoting
free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg
works in compliance with the terms of this agreement for keeping the
Project Gutenberg name associated with the work. You can easily
comply with the terms of this agreement by keeping this work in the
same format with its attached full Project Gutenberg License when
you share it without charge with others.
1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern
what you can do with this work. Copyright laws in most countries are
in a constant state of change. If you are outside the United States,
check the laws of your country in addition to the terms of this
agreement before downloading, copying, displaying, performing,
distributing or creating derivative works based on this work or any
other Project Gutenberg work. The Foundation makes no
representations concerning the copyright status of any work in any
country other than the United States.
1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:
1.E.1. The following sentence, with active links to, or other
immediate access to, the full Project Gutenberg License must appear
prominently whenever any copy of a Project Gutenberg work (any work
on which the phrase “Project Gutenberg” appears, or with which the
phrase “Project Gutenberg” is associated) is accessed, displayed,
performed, viewed, copied or distributed:
This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most
other parts of the world at no cost and with almost no restrictions
whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms
of the Project Gutenberg™ License included with this eBook or online
at www.gutenberg.org. If you
are not located in the United States, you will have to check the laws
of the country where you are located before using this eBook.
1.E.2. If an individual Project Gutenberg electronic work is
derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not
contain a notice indicating that it is posted with permission of the
copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in
the United States without paying any fees or charges. If you are
redistributing or providing access to a work with the phrase “Project
Gutenberg” associated with or appearing on the work, you must comply
either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or
obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg
trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9.
1.E.3. If an individual Project Gutenberg electronic work is posted
with the permission of the copyright holder, your use and distribution
must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any
additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms
will be linked to the Project Gutenberg License for all works
posted with the permission of the copyright holder found at the
beginning of this work.
1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg
License terms from this work, or any files containing a part of this
work or any other work associated with Project Gutenberg.
1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this
electronic work, or any part of this electronic work, without
prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with
active links or immediate access to the full terms of the Project
Gutenberg License.
1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary,
compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including
any word processing or hypertext form. However, if you provide access
to or distribute copies of a Project Gutenberg work in a format
other than “Plain Vanilla ASCII” or other format used in the official
version posted on the official Project Gutenberg website
(www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense
to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means
of obtaining a copy upon request, of the work in its original “Plain
Vanilla ASCII” or other form. Any alternate format must include the
full Project Gutenberg License as specified in paragraph 1.E.1.
1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying,
performing, copying or distributing any Project Gutenberg works
unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.
1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing
access to or distributing Project Gutenberg electronic works
provided that:
• You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from
the use of Project Gutenberg works calculated using the method
you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed
to the owner of the Project Gutenberg trademark, but he has
agreed to donate royalties under this paragraph to the Project
Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid
within 60 days following each date on which you prepare (or are
legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty
payments should be clearly marked as such and sent to the Project
Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in
Section 4, “Information about donations to the Project Gutenberg
Literary Archive Foundation.”
• You provide a full refund of any money paid by a user who notifies
you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he
does not agree to the terms of the full Project Gutenberg™
License. You must require such a user to return or destroy all
copies of the works possessed in a physical medium and discontinue
all use of and all access to other copies of Project Gutenberg™
works.
• You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of
any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the
electronic work is discovered and reported to you within 90 days of
receipt of the work.
• You comply with all other terms of this agreement for free
distribution of Project Gutenberg™ works.
1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project
Gutenberg™ electronic work or group of works on different terms than
are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing
from the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, the manager of
the Project Gutenberg™ trademark. Contact the Foundation as set
forth in Section 3 below.
1.F.
1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable
effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread
works not protected by U.S. copyright law in creating the Project
Gutenberg™ collection. Despite these efforts, Project Gutenberg™
electronic works, and the medium on which they may be stored, may
contain “Defects,” such as, but not limited to, incomplete, inaccurate
or corrupt data, transcription errors, a copyright or other
intellectual property infringement, a defective or damaged disk or
other medium, a computer virus, or computer codes that damage or
cannot be read by your equipment.
1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the “Right
of Replacement or Refund” described in paragraph 1.F.3, the Project
Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project
Gutenberg™ trademark, and any other party distributing a Project
Gutenberg™ electronic work under this agreement, disclaim all
liability to you for damages, costs and expenses, including legal
fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT
LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE
PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE
TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE
LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR
INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH
DAMAGE.
1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a
defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can
receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a
written explanation to the person you received the work from. If you
received the work on a physical medium, you must return the medium
with your written explanation. The person or entity that provided you
with the defective work may elect to provide a replacement copy in
lieu of a refund. If you received the work electronically, the person
or entity providing it to you may choose to give you a second
opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If
the second copy is also defective, you may demand a refund in writing
without further opportunities to fix the problem.
1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth
in paragraph 1.F.3, this work is provided to you ‘AS-IS’, WITH NO
OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT
LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.
1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied
warranties or the exclusion or limitation of certain types of
damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement
violates the law of the state applicable to this agreement, the
agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or
limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or
unenforceability of any provision of this agreement shall not void the
remaining provisions.
1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the
trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone
providing copies of Project Gutenberg™ electronic works in
accordance with this agreement, and any volunteers associated with the
production, promotion and distribution of Project Gutenberg™
electronic works, harmless from all liability, costs and expenses,
including legal fees, that arise directly or indirectly from any of
the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this
or any Project Gutenberg work, (b) alteration, modification, or
additions or deletions to any Project Gutenberg work, and (c) any
Defect you cause.
Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg
Project Gutenberg is synonymous with the free distribution of
electronic works in formats readable by the widest variety of
computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It
exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations
from people in all walks of life.
Volunteers and financial support to provide volunteers with the
assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg’s
goals and ensuring that the Project Gutenberg collection will
remain freely available for generations to come. In 2001, the Project
Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure
and permanent future for Project Gutenberg and future
generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary
Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see
Sections 3 and 4 and the Foundation information page at www.gutenberg.org.
Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation
The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non-profit
501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the
state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal
Revenue Service. The Foundation’s EIN or federal tax identification
number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary
Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by
U.S. federal laws and your state’s laws.
The Foundation’s business office is located at 41 Watchung Plaza #516,
Montclair NJ 07042, USA, +1 (862) 621-9288. Email contact links and up
to date contact information can be found at the Foundation’s website
and official page at www.gutenberg.org/contact
Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg
Literary Archive Foundation
Project Gutenberg™ depends upon and cannot survive without widespread
public support and donations to carry out its mission of
increasing the number of public domain and licensed works that can be
freely distributed in machine-readable form accessible by the widest
array of equipment including outdated equipment. Many small donations
($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt
status with the IRS.
The Foundation is committed to complying with the laws regulating
charities and charitable donations in all 50 states of the United
States. Compliance requirements are not uniform and it takes a
considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up
with these requirements. We do not solicit donations in locations
where we have not received written confirmation of compliance. To SEND
DONATIONS or determine the status of compliance for any particular state
visit www.gutenberg.org/donate.
While we cannot and do not solicit contributions from states where we
have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition
against accepting unsolicited donations from donors in such states who
approach us with offers to donate.
International donations are gratefully accepted, but we cannot make
any statements concerning tax treatment of donations received from
outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.
Please check the Project Gutenberg web pages for current donation
methods and addresses. Donations are accepted in a number of other
ways including checks, online payments and credit card donations. To
donate, please visit: www.gutenberg.org/donate.
Section 5. General Information About Project Gutenberg electronic works
Professor Michael S. Hart was the originator of the Project
Gutenberg concept of a library of electronic works that could be
freely shared with anyone. For forty years, he produced and
distributed Project Gutenberg eBooks with only a loose network of
volunteer support.
Project Gutenberg eBooks are often created from several printed
editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in
the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not
necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper
edition.
Most people start at our website which has the main PG search
facility: www.gutenberg.org.
This website includes information about Project Gutenberg,
including how to make donations to the Project Gutenberg Literary
Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to
subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.Source: Project Gutenberg ebook #48043. Public-domain status is recorded per item; the licence text above is reproduced unchanged.