The Esperantist, Complete
by unknown · English, Esperanto · Gutenberg #38240 · 1,970,454 chars · public domain (US)
The Project Gutenberg eBook of The Esperantist, Complete
This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and
most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions
whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms
of the Project Gutenberg License included with this eBook or online
at www.gutenberg.org. If you are not located in the United States,
you will have to check the laws of the country where you are located
before using this eBook.
Title: The Esperantist, Complete
Editor: H. Bolingbroke Mudie
Release date: December 6, 2011 [eBook #38240]
Most recently updated: January 17, 2026
Language: English, Esperanto
Other information and formats: www.gutenberg.org/ebooks/38240
Credits: David Starner, Andrew Sly and the Online Distributed Proofreading Team
*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK THE ESPERANTIST, COMPLETE ***
Transcriber's Notes
Only lyrics are shown for the songs in this eBook. Other formats are
provided with the corresponding html files. A few minor typographical
errors have been corrected without notice. However, many grammatical
errors and odd spellings have been left as in the original. Some
un-indexed items have been added to the indexes.
THE
ESPERANTIST.
VOL. I.
Nov., 1903-Dec., 1904.
_Wholesale Agent:_
14, NORFOLK ST., STRAND,
LONDON.
SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE
_No. 1._
_November, 1903._
THE
ESPERANTIST
The Esperanto Gazette for the spreading
of the International Language....
Edited by H. BOLINGBROKE MUDIE
ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1-1/2 roubles; 75 cents).
Published by THE ESPERANTO CLUB, 41, Outer Temple, London, W.C.
CONTENTS.
Page
Esperanto (W. T. Stead) 1-2
Editor's Page 3
Italian Summer (C. Bicknell) 4
"The Tempest" (translated by A. Motteau) 5
Esperanto in Daily Life (J. Ellis) 6
Esperanto in Shorthand (G. Ledger) 7
A Sailor's Life (Ben Elmy) 8
From Foreign Comrades 9
Humorous Side of Telegraphy (C. F. Hayes) 10
Correspondence Page 11
Various Items of Interest 12
Our Best Friends (E. A. Lawrence) 13
Synopsis of Grammar 14-15
An Original March (A. Motteau) 16
The HON. SECRETARIES of ESPERANTO SOCIETIES are
BOURNEMOUTH, I. F. H. Woodward, Esq.,
Norwood, St. Swithin's Road.
DUBLIN, C. Fournier, Esq.,
Celtic Association, St. Stephen's Green.
EDINBURGH, Miss Tweedie, M.A.,
2, Spence Street.
GLASGOW, J. Hunter, Esq.,
138, Darnley Street, Pollokshields.
HUDDERSFIELD, G. H. Taylor, Esq.,
13, Birkly Hall Road.
KEIGHLEY, J. Ellis, Esq.,
Compton Buildings, Bow Street.
LONDON, H. Bolingbroke Mudie,
41, Outer Temple, W.C.
MANCHESTER, Dr. A. von Mayer,
Central Hall.
NEWCASTLE, H. W. Clephan, Esq.,
3, Cotfield Terrace, Gateshead.
PLYMOUTH, J. A. Thill, Esq.,
6, Barton Crescent, Mannamead.
PORTSMOUTH, Dr. Greenwood,
21, St. George's Square.
SURBITON, P. Howard, Esq.,
The Bungalow, Crane's Park.
N.B.--It is earnestly hoped that gentleman who are willing to form
local groups will communicate with the Hon. Sec., Esperanto Club, who
will do all in his power to assist them in the work.
The Remington
THE _UNIVERSAL_ TYPEWRITER.
Just think of it!
THE INTERNATIONAL MACHINE.
_Unbound by ties of nationality:
The common bond of union of all civilised peoples._
The Remington can be supplied fitted for Esperanto.
* * *
THE REMINGTON TYPEWRITER COMPANY,
100, Gracechurch St., London, E.C.
La Remington
LA _UNIVERSALA_ SKRIBMAŜINO.
Pripensu je tio!
LA INTERNACIA MAŜINO.
_Tute liberiĝita de naciaj ligiloj:
La Komuna unuigilo por ĉiuj civilizitaj popoloj._
La Remington estos liverita kun Esperantaj presliteroj.
* * *
LA REMINGTON TYPEWRITER KOMPANIO,
100, Gracechurch St., Londono, E.C.
IN OUR NEXT ISSUE
will appear a list of Esperantists who desire to correspond in
Esperanto about specified subjects.
This is an excellent means of testing the value of Esperanto, and it
is to be hoped that many will send in their names. The cost of
insertion is 6d.
We beg to remind our Readers
not to omit to translate the letters enclosed in the Text Book,
and to send the translations to us with four penny stamps. The
Adresaro--a list of Esperantists--will then be sent, by means of
which one can correspond all over the world in Esperanto.
ESPERANTISTS can save 10-25%
Off the usual prices of
OFFICE STATIONERY,
Printing, Litho, Relief Stamping, Engraving, Brass Name Plates,
Rubber Stamps, &c., &c.
Also COPYING APPARATUS (and Materials) for manifolding Writing,
Sketches, Music, Typewriting, &c., from 2/8, carriage paid.
LETTER FILES: Best and cheapest system for filing Letter Invoices,
&c., in book form, 1/4, carriage paid.
COPYING BOOK AND PRESS combined, for home use or travelling, 4/-,
carriage paid.
Novelty Department.
If you have an Idea which you think may be turned to good account, I
shall be pleased to receive particulars with a view to working it
out, perfecting and patenting it for you or running it to your
advantage.
If you require any Machine or Goods, I shall be pleased to furnish
estimates. I divide the usual trade profits with my clients.
* * *
F. W. ZIMER, 2, Pancras Lane, Queen St.,
E.C.
[Illustration: postcard.]
This is a reduced facsimile of the design for an illustrated Postcard.
It is obtainable in two patterns, Inland and Foreign. All the finest
quality ivory cards. Price for propaganda purposes, 1/1 for 50.
State whether Inland or Foreign are required.
THE ESPERANTIST.
The Esperanto Gazette for the spread of the International Language.
No. 1.
NOVEMBRO, 1903.
Subscription, 3s. Per Annum.
Single Copies, 4d.
ESPERANTO.
Unua vorto en unua artikolo de la unua ekzemplero de tiu ĉi Gazeto
estas signifa. "Esperanto!" Espero estas la ŝlosilo de la tuta
movado. Ni do esperas ke ni movadas. Ĉar ni esperas, ni eldonas tiun
ĉi Gazeton, ni fondas Esperantistajn grupojn kaj ni faradas ĉion,
kion ni povas, por disvastigi Esperanton en la mondo.
Esperantistoj ne utiligas maloptimistojn. Al "Giganto Malespero"
Esperanto estas sigelata libro. Kaj Espero, kiel sia fratinvirto
Fido, antaŭvidas je la estonteco, ridas je nepoveblecoj kaj diras
"Ĝi devas fari."
Kvankam Esperanto estas enradikata en kristanaj virtoj kaj lia idealo
estas atingebla nur en malproksima estonteco, ĝi tamen estas unu el
la plej simplaj kaj klare necesaj aferoj en la mondo. Ĝi estas tiel
simpla kaj necesa ke ni miregas ke homaro nur nun elpensis ĝin. Nun
estas neeble prokrastadi ĝian enkondukon, kiel necesega ilo por
internaciaj interrilatoj.
La deknaŭa centjaro, pli faciliginte vojaĝojn, necesigis elpenson
de internacia lingvo. La dudeka centjaro devas universaligi ĝian
alprenon. Ĝis tiam kiam _lingua franca_ aŭ universale akceptita
helpanto lingvo estas alprenata de ĉiuj nacioj, la pliiĝo de
internaciaj rilatoj estas ankaŭ pliiga laboro, ekkoleremeco kaj
malkomprenecoj.
Diversaj provoj estas jam faritaj por doni similan ilon. Unu post la
alia, ili malgrandiĝadis ĝis la nuna tempo, kiam Esperanto venkis.
Estas kredeble ke, je kuro de aĝoj, homara saĝeco povus elpensi
lingvon pli idealan ol Esperanto, sed ni ne povas atendi. Ni bezonas
helpantan lingvon, kaj ni tuj bezonas ĝin. Kaj, ĉar per unanima
konsento de ĉiuj el la plej kompetentaj aŭtoritatuloj, Esperanto
estas la plej bona ŝlosillingvo ĝis nun elpensita; ĉar oni ne
povas dubi ke ĝi estas multe la plej disvastigata kaj komprenata; ni
invitas ĉiujn Geanglojn ellerni Esperanton.
Speciale ni skribis "ŝlosillingvon" ĉar estas necese je la komenco
akcentegi la fakton ke nenia Esperantisto esperas aŭ deziras
anstataŭi alian lingvon per la enkonduko de Esperanto. Neniu sonĝas
devigi ĉiujn mondloĝantojn forlasi uzadon de siaj propraj lingvoj,
kiam ili interparolas kun gesamlandanoj en limoj de siaj naciaj
kaj domaj rilatoj. Oni nur antaŭmetas Esperanton kiel dua
lingvo, kiu, se universale uzita, ebligus ĉiulandanojn facile
interkomunikadi kun ia fremdulo, kia ajn estu lia patruja lingvo.
Tio kion ni esperas estas fari homaron dulingva.
En tiu ĉi Gazeto, fondita je Espero kaj Konfido ke la estonteco
pravigos nian kredon, ni kuraĝiĝas antaŭmeti koregan peton ke nia
legantaro etendos al ni la Bonfaradon kiun ni bezonos por senkulpigi
la neeviteblajn erarojn de novicoj. La kredo je redaktora ĉioscio
estas ĝenerale absurda, kaj estus tro memfida kaj ridinda en simila
eldono je tiu ĉi, kie Redaktoro kaj Kunlaborantoj estas ĉiuj
eklernantoj.
Ĉiuj proponoj kaj kritikoj estos plezure kaj per dankesprimoj
ricevataj.
"Neniu el ni estas senerara, eĉ la plej juna" estas saĝa proverbo,
precipe inda je akcepto de tiuj en entrepreno simila je tiu ĉi, kie
ni ĉiuj estas pli aŭ malpli novicoj, uzante lingvon kiu ankoraŭ
estas en sia infaneco.
Jen estas resumo de la kaŭzoj kiuj fondigis tiun ĉi organon de la
Esperanta movado en Britujo.
Ni estas Esperantistoj ĉar ni havas esperon kaj konfidon je la
progreso de homaro.
Ni estas Esperantistoj ĉar ni kredas ke, pro la senĉese kreskantaj
facilecoj por internacia komunikado, la alpreno de helpanta lingvo
estas neevitebla kaj absolute necesa.
Ni estas Esperantistoj ĉar la alpreno de Esperanto ebligos al
ĉiajnaciaj homoj partopreni la plej bonajn aldonojn kiujn ĉiu povis
aldoni al la pensoj kaj sciigoj de la mondo.
Ni estas Esperantistoj ĉar jen estas bonaj komercaj profitoj per la
alpreno de simila ilo per kiu komercistoj povos priskribi, anonci kaj
vendi siajn produktojn en ĉia lando sen la deviga helpo de
tradukistoj; kaj fine--
Ni estas Esperantistoj ĉar, sen simila ŝlosillingvo, ni neniam
povos praktike efektivigi la altegan veron pri la universala frateco
de ĉiuj nacianoj.
Tial ni eldonas tiun ĉi malgrandan organon kaj korege invitas
ĉiujn, kiuj partoprenas tiujn ĉi fidojn kaj idealojn, informiĝi
pri tiu ĉi Esperantista movado kaj vidi por si ĉu ne estus bone ke
ankaŭ ili aliĝus al Esperantistaro.
_Laŭvorte tradukita de la_ Redaktoro.
ESPERANTO.
The first word in the first article of the first number of this
Periodical is suggestive. Esperanto! Hope is the Keynote of the whole
movement. We hope, therefore we are moving. It is because we hope we
publish this paper, we form Esperantist circles and we do all that we
can to push a knowledge of Esperanto throughout the world.
Esperantists have no use for pessimists. To Giant Despair Esperanto
is a sealed book. And Hope, like its sister grace Faith, looks to the
future, laughs at impossibilities and says "It shall be done."
Yet, although Esperanto has its roots in the Christian Graces and its
ideal can only be attained in the far future, it is one of the
simplest and most obviously necessary things in the world. So simple
is it and so necessary that we marvel that mankind should have but
now discovered it. It is however impossible any longer to delay its
introduction as an indispensable instrument of human intercourse.
The nineteenth century, by facilitating travel, made the invention of
a key language a necessity. The twentieth century must make its
adoption Universal.
Until a _lingua franca_ or universally accepted key language has
been adopted by all nations, the increase of international
intercourse is an increase of trouble, of irritation and
misunderstanding.
Various attempts have been made to supply such a medium. One by one
they have dwindled away until now Esperanto holds the field!
It is conceivable that, in the course of the ages, the wisdom of
mankind might invent some language more ideally perfect than
Esperanto, but we cannot afford to wait. We want a key language and
we want it now. And as by general agreement of all the most competent
authorities, Esperanto is the best key language yet invented, as
there is no question that it is by far the most widely spread and
generally understood, we invite all English-speaking men and women to
master Esperanto.
We say "Key language" purposely, because it is necessary at the
outset to emphasize the fact that no Esperantist hopes or desires to
supersede any other language by the introduction of Esperanto. No one
dreams of inducing all peoples that on earth do dwell to abandon the
use of their own languages, in their intercourse with men of the
same tongue within the limits of their national and domestic relations.
Esperanto is only put forward as a second language which if
universally adopted would enable the natives of every land to
communicate easily with any foreigner, no matter what might
be his mother tongue.
What we hope is to make the human race bi-lingual.
In this journal, founded as it is in Hope and in good confidence that
the Future will justify our faith, we venture to put forward an
earnest plea that our readers will extend to us the Charity which
will be sorely needed to excuse the inevitable blunders of beginners.
The assumption of Editorial omniscience is usually absurd, but it
would be both preposterous and ridiculous in such a periodical as
this, in which Editor and staff alike are but beginners.
All suggestions and criticisms will be gladly received and cordially
acknowledged.
"We are none of us infallible, not even the youngest," is a wise
saying, especially worthy of acceptation by those on a venture like
this, where all are more or less novices, using a language that is
still in its infancy.
Here is a recapitulation of the reasons which have led to the
founding of this organ of the Esperantist movement in Britain.
We are Esperantists because we have hope and good confidence in the
progress of the human race.
We are Esperantists because we believe that, in the constantly
increasing facility of international communication, the adoption of a
key language is inevitable and absolutely necessary.
We are Esperantists because the adoption of Esperanto will enable men
and women of every nation to share with all others the best
contributions which each has been able to make to the thoughts and
knowledge of the world.
We are Esperantists because there are solid business advantages in
the adoption of a medium which will enable business men to describe,
to push, and to sell their goods in every land, without having to
rely upon the services of translators; and finally--
We are Esperantists because without some such key language we never
can give practical expression, or attain to a full realization of the
sublime truth of the Universal brotherhood of all the nations that
dwell upon the earth.
Therefore we publish this little organ, and cordially invite all
those who share these faiths and these ideals to inquire into this
Esperantist movement and see for themselves whether it would not be
well for them also to join the army of Esperantists.
W. T. Stead.
REDAKTORA PAĜO.
Eldonante novan organon estas kutime ke la Redaktoro skribu
malmultajn vortojn pri ĝia celo. Sed, ĉar Sinjoro Stead tiel
kapable faris tiunĉi en la unua artikolo, mi nur deziras rediri ke--
(1). _Nia celo estas disvastigi Esperanton kaj unuigi Anglajn
Geesperantistojn._
(2). _Tiu ĉi Gazeto neniel estas politika organo._
Ni korege fidas ke nia legantaro trafigos nin.
Jen estas tri gravaj metodoj por varbi novajn rekrutojn.
(1). _Paroladi kiel eble plej ofte pri Esperanto._
(2). _Disdoni librojn kaj broŝurojn._
(3). _Skribi leterojn kaj artikolojn pri Esperanto al ĵurnaloj,
ĉiam enhavante adreson de iu, kiu respondos al demandoj pri la
lingvo._
Ĉiuj povas utiligi la unuan el tiuj ĉi propagandiloj.
La libroj-disdono estas por riĉuloj, kaj ni esperas ke ili disdonos
niajn unufoliegojn kiuj estas aĉeteblaj je la stacidomaj librejoj de
Sroj. W. H. Smith & Sons. La verketo No. 52 ankaŭ estas taŭga
lernlibreto por eklernantoj.
Multaj amikoj jam skribis utilegajn artikolojn pri, per, pro, por
Esperanto, kaj tial varbis multajn aliĝantojn. Korege ni deziras
danki ilin, kaj ni esperegas ke ili uzados tiun ĉi bonegan metodon
por disvastigi Esperanton. Ni ĉiam provos daŭrigi la korespondadon
kaj per dankesprimo akceptos prestranĉaĵojn, kiam ajn oni sendos
ilin al ni.
Skeptikuloj ofte diras "Ĉu mi gajnus se mi eklernus Esperanton?" La
vera respondo certe estas "Jes"; sed ni devas aldoni ke oni povos
perdi monon per Esperanto. Ni ĵus ricevis Esperante-presitan sciigon
pri fremda loterio. La papero estas tre bona ekzerco por lernanto;
sed ni ne fidas je loterioj, kaj ni esperas ke nia legantaro atendos
ĝis kiam oni sendos ĉi tie anoncojn pri pli bonaj komercaj aferoj
ol loterioj antaŭ komencante rilatojn kun fremduloj. Kiam tiu ĉi
tempo venis, eĉ skeptikuloj silentiĝos.
Por fini, mi deziras aldoni koregan dankesprimon al ĉiuj Gesinjoroj
kiuj helpis min en mia malfacila verko, kaj kiuj, mi korfidas,
daŭrigos siajn helpojn en la estonteco.
La Redaktoro.
EDITOR'S PAGE.
In issuing a new organ it is customary for the Editor to write a few
words concerning its purpose. But as Mr. Stead has so ably done this
in the first article, I merely wish to repeat that--
(1). _Our purpose is to spread Esperanto and to unite English
Esperantists._
(2). _This Gazette is in no manner a political organ._
We most heartily trust that our readers will enable us to succeed in
this purpose.
There are three important means of enlisting new recruits.
(1). _To talk as often as possible about Esperanto._
(2). _To distribute books and pamphlets._
(3). _To write letters and articles about Esperanto to the papers,
always containing the address of someone who will answer questions
about the language._
All can make use of the first of these means of propaganda.
The giving away of books is for the well-to-do. We hope that they
will distribute our Broadsheets, which are obtainable at the station
book-stalls of Messrs. W. H. Smith & Sons. The little work No. 52 is
also a suitable text-booklet for beginners.
Many friends have already written most useful articles about, in, in
favour of, for, Esperanto, and have thus gained many adherents. Most
heartily do we desire to thank them, and we hope that they will
continue to make use of this excellent means of spreading Esperanto.
We shall always try to prolong the correspondence and will thankfully
accept press-cuttings whenever they are sent to us.
Sceptics often say "Shall I gain if I begin to learn Esperanto?" The
true answer certainly is "Yes"; but we must add that one can also
lose money through Esperanto. We have just received a notice--printed
in Esperanto--of a foreign lottery. The paper is an excellent
exercise for a pupil; but we do not trust in lotteries, and hope that
our readers will wait till people send notices here of better
commercial undertakings than lotteries, before entering into
relations with foreigners. When this time has come, even sceptics
will become silent.
In conclusion, I desire to add a most hearty expression of thanks to
all those who have aided me in my difficult work, and who, I heartily
trust, will continue their assistance in the future.
_Literally Translated by_ The Editor.
ITALA SOMERO.
Malmulte da fremduloj konas la Liguran marbordon[1] dum la somera
sezono, inter la komenco de Junio kaj la finiĝo de Septembro. Ili
alvenas tien ĉi nur por eviti la malvarman nordan vintron, kaj, post
Pasko, ekforiradas. Ili nature volas reiri siajn hejmojn kaj
propraĵojn sed plimultaj, precipe personoj sen devoj kaj sen ia
okupado, veraj mondvagantoj, sekvis ilin, ĉar "La sezono estas
finiĝita"! Tiuj ĉi sopiras je aliaj lokoj, kie ili povos rekomenci
senfinajn vizitojn kaj ricevi ĉiutagajn invitojn al kunvenoj aŭ
aliaj amuzaĵoj. Ankaŭ multaj erare kredas ke la somera varmo estas
netolerebla. Sed iuj ne havante alian hejmon, aŭ aferistoj, restas,
tre kontentaj pro la trankvileco. Ili pace laboras aŭ verkas, kaj
ĝojas la senŝanĝeman belan veteron de la suda somero, ne timante
iom pli malbona ol tertrema skueto[2]. El ĉiuj monatoj, Junio estas
la plej bela; la ĝardenoj kaj la kamparoj estas florplenaj; la
olivujoj, ordinare tiel grizkoloraj, estas preskaŭ verdaj: la rozoj
kaj la kariofiloj[3], sufiĉe multekostaj dum la vintro, ne havas plu
valoron; oni povas havi plenbrakon de ili per danko. Julio estas
ankaŭ belega. La urbanoj komencas marbanojn, ĉar antaŭ la festo de
Johano Baptisto, la maro ne estas tre saniga.[*] Ĉiutage oni vidas
laŭlonge la marbordo junularon brunigitan de la suno, kaj kuŝitan
sur la ŝtonoj kvazaŭ krokodiloj. Antaŭ la sunkuŝiĝo familioj
malsupreniras al la maro, levas diverskolorajn tendetojn[4] en kiuj
ili sin senvestigos, kaj, post la bano, kunvespermanĝas. Kelkafoje
sed malofte, ŝarko proksimigas al la tero, sed kvankam tiuj ĉi
malagrablaj vizitantoj plioftiĝas, ĝis nun oni povas bani
sendanĝere. Oni diras ke la fiŝoj elvenis el la Ruĝa Maro tra la
Sueza Kanalo. Antaŭ ne longe unu el miaj Italaj amikoj estis
fiŝkaptanta vespere kaj malsupre, knabo naĝis. Subite la knabo
ekkriis "Ho, kia bela hundego." Mia amiko rigardis kaj ekvidis
proksime grandan fokon, ĉirkaŭ tri jardoj da longeco kiu lin
rigardis per siaj brilantaj kaj inteligentaj okuloj. La besto diris
"Papa" kaj "Mama" kaj tuj malaperis. Estis unu el la du specoj de
fokoj kiuj loĝas en la varmaj maroj. La Angla nomo estas Monaĥa
Foko (Monk Seal) oni edukas ilin sen malfacileco, kaj kelkafoje oni
vidas ilin en Eŭropaj urboj je la nomo "La Parolanta Fiŝo." La
fiŝistoj tie ĉi certigas min ke tiuj ĉi fokoj alvenos teren,
surrampos sur la sablon ĝis la proksimaj vinberejoj kaj ekmanĝos la
vinberojn. Mi mem dubas pri la vereco de la rakonto, sed eble iu el
miaj legantoj diros ĉu la fokoj estas iam herbmanĝantoj. Nun, kiam
ajn mi renkontas mian amikon, mi diras al li ke mi ĵus vidis fokon
sur la pinto de olivujo, serĉantan oleon por sia salato. Li mokas
kaj diras ke almenaŭ preter la vinberoj, la fokoj manĝas figojn!
La monato Aŭgusto estas iom tro varma, ĉar la suno brulegas la
tutan tagon; la noktoj estas mallongaj kaj venas preskaŭ neniam eĉ
pluvero. Do kiu povas, forflugas al la najbaraj maralpoj. Sed je la
komenco de Septembro la vetero estas de nove tre agrabla. La
sufiĉegaj fruktoj, persikoj, figoj kaj akvomelonoj anstataŭis la
florojn; kaj oni forgesas la sekiĝitajn ĝardenojn kaj la profundan
pulvon sur la stratoj.
Tiam, tro tro frue, Septembro finiĝas. La pluvoj aŭtunaj komencas:
la fremduloj ekrevenas, kaj la dolĉa paco kaj kvieteco de la someraj
monatoj estas foriritaj, kiel,
LA LASTA ROZO DE SOMERO.--(Moore).
Nun floras de l'somero
La sola lasta rozo.
La kunvivantoj ĝiaj
Velkis en mortripozo:
Ne estas flor' parenca,
Aŭ rozburĝono ia,
Por ĝemojn kaj ruĝiĝojn
Redoni al alia.
Mi ne vin lasos sole,
Sur la tronket' plendeti
Ĉar la beluloj dormas,
Vi devas kundormeti.
En morto, sen parfumo,
L'amikoj jam dormetas:
Do floron vian teren
Ĝentile mi disĵetas.
Mi tiel volus sekvi
Se l'amikec' finiĝus
Aŭ la juveloj brilaj
De l'amular' foriĝus:
Ĉar se la koroj veraj
Kaj dolĉaj ne plu estus,
En la dezerta mondo
Volonte kiu restus?
Clarence Bicknell.
FOOTNOTES:
[1] Sea-shore.
[2] A slight earthquake.
[3] Cloves.
[4] A popular tradition.
[5] Tents.
[_Copyright reserved._]
LA VENTEGO.
Dramo de SHAKESPEARE: tradukis A. MOTTEAU.
_La plej malnova presita ekzemplero de "la Ventego" troviĝas en la
foliega volumo, kiun la aktoroj Heminge kaj Condell--ambaŭ kolegoj
de Shakespeare--preparis en la jaro 1623a, kaj ĝia unua prezentiĝo
okazis la 1-an de Novembro 1611a, laŭ samtempaj raportoj._
_Tiuj faktoj klarigas la maturan belecon, la riĉege imagitan
fantazion de tiu nobla dramo, videble verkita dum la maturaĝo de
ĝia kreinto--unu el liaj lastaj ĉefverkoj--eble la lasta._
AL LA MAJSTRO, LA ELPENSINTO DE ESPERANTO!
Ĉu _La Ventegon_ esperantigante
Mi troatencas? Diru al mi, majstro.
Ho! ŝajnas mia Shakespeare tia fonto
Ke ĉiutage ĉerpas mi belaĵojn
En liaj helaj paĝoj! Do rigardu
Ne tro severe tiun ĉi libreton
Malindan eĥon je l'Avona Cigno.
A.M.
PERSONOJ.
Alonzo, reĝo de Neapolo.
Sebastiano, frato de Alonzo.
Prospero, rajta duko de Milano.
Antonio, frato de Prospero, duka uzurpulo de Milano.
Ferdinando, reĝido de Neapolo, filo de Alonzo.
Gonzalo, honesta maljuna konsilano.
Adriano } kortegaj sinjoroj.
Francisko }
Kalibano, sovaĝa kaj malbela sklavo.
Trinkulo, kortega amuzulo.
Stefano, drinkema kelisto.
Ŝipestro, Subestro, Maristoj.
Mirando, filino de Prospero.
Arielo, aera spirito.
Iriso, Cereso, Juno, } spiritoj.
Nimfoj, Rikoltistoj, }
Aliaj Spiritaj Servistoj de Prospero.
⁂ La Agado havas lokon unue en ŝipo apud la landbordo,
poste sur insulo.
AKTO I.
Sceno 1.--_En ŝipo--Ventega fulmotondra bruego aŭdata._
(_Venas_ Ŝipestro _kaj_ Subestro.)
Ŝipestro.--Subestro!
Subestro.--Tie ĉi, mastro; kion vi ordonas?
Ŝipestro.--Bone; admonu la maristojn, vigligu ilin, aŭ la
ŝipo disrompiĝos sur la ŝtonegoj. Vigle, vigle!
(_Venas_ Maristoj.)
Subestro.--He! kamaradoj, kuraĝe! kuraĝe! Bravuloj vigle!
vigle! Mallevu la velojn; atentu la fajfilon de l'mastro! ... Nun,
blovu, ventoj, ĝis vi krevos, se estas sufiĉa spaco!
(_Venas_ Alonzo, Sebastiano, Antonio, Ferdinando, Gonzalo
_kaj_ Aliaj.)
Alonzo.--Bona subestro, atentu! kie estas la ŝipestro?
Brave agu, ŝipanoj!
Subestro.--Mi petas ke vi restu malsupre.
Antonio.--Kie estas la ŝipestro, subestro?
Subestro.--Ĉu vi ne aŭdas lin? Vi malhelpas nian laboron.
Restu en viaj ĉambretoj. Vi nur helpas la ventegon tie ĉi.
Gonzalo.--Neniel; estu pacienca!
Subestro.--Jes, tuj kiam la maro estos. Iru for de tie ĉi!
Ĉu tiaj blekegantoj timas reĝan nomon? Ne! Iru en la ĉambron.
Silentu! Ne malhelpu nin.
Gonzalo.--Prave; memoru, tamen, tiujn kiujn la ŝipo portas.
Subestro.--Neniun kiun mi pli amas ol min mem. Nu! vi estas
konsilano; se vi povas ordoni ke tiuj ĉi elementoj silentu, kaj
tiamaniere trankviligu la nunan veteron, bone; ni ne tuŝos plu ian
ŝnuregon; uzu vian povon! sed, se vi tion ne povas, estu danka ke vi
jam tiel longe vivadis, kaj en via ĉambreto pretiĝu por ia ebla
estonta malfeliĉo, se ĝi okazos. (_Al la_ Maristoj) Vigle,
kamaradoj! (_Al la_ Aliaj) For de tie ĉi, mi petas! (_Foriras_).
Gonzalo.--Mi ja ĝojas pri tiu ĉi malgentilulo; ŝajnas al
mi ke sur li ne estas signo de drononto; li perfekte prezentas
pendigoton! Ho, sorto! zorgu pri lia pendiĝo; ke lia sorta ŝnuro
nun fariĝu nia sava ŝnurego, ĉar, alie, ni ne povos esperi ian
bonaĵon: se li ne naskiĝis pendonta, vere, mizera estas nia stato!
(_Ĉiuj foriras_).
(_Daŭrigota_).
ESPERANTO POR ĈIUTAGA VIVADO.
Ne malmultaj homoj jam pruvis per la reala sperto ke Esperanto ja
posedas ĉiujn ecojn, kiujn praktika parolata lingvo bezonas, sed la
loĝado de la Prezidanto de la Societo "Esperanto" en Havro
(Francujo), kiu loĝado okazis antaŭ ne longe, donis pluan pruvon.
Kun li ĉeestis sia edzino, kiu estis tre kontenta babilante kun la
Havraj Esperantistinoj, la Sekretario de la sama societo, kaj amiko,
al kiu Esperanto estis nova lingvo.
Post kelkaj tagoj, la Sekretario de la Esperanto Klubo ankaŭ alvenis
kaj Fraŭlino Lawrence, la eks-sekretariino.
La kvar Kiĥlianoj pasigis dek-unu tagojn en unu loko, loĝante en
hotelo kie kvar profesoroj ĉe la Havra Liceo ĉiutage manĝadis, kaj
dum almenaŭ du kaj duono horoj ĉiutage la samaj personoj
interparoladis Esperante. Necese, tre granda nombro da diversaj
objektoj estis priparolata. Ne estis mallonga viziteto, ne estis
kelkaj frazoj pri la vetero aŭ la sano, aŭ kelkaj demandoj pri
pakaĵoj kaj biletoj, kaj la plej bona vojo al Ĉitie-aŭ-tie, sed
vera interŝanĝo de opinioj pri ĉiaspecaj aferoj, pasanta inter
personoj ĝis tiam apartigitaj de la manko de komuna ilo de parolado.
Plue, la loĝado prezentis okazojn por fari paroladojn, preparitajn
kaj senpreparajn, Esperante, kaj la kara lingvo pasis tra la provo
venkante. Nun Angloj havas Anglan ateston, ke Esperanto ne estas nur
interesa ludilo por pasigi senokupajn horojn, sed sana, fortika
lingvo, taŭga por ĉiuj praktikaj utilaĵoj, kaj ankoraŭ lernebla
sen multa penado.
Samtempe, alia argumento, kiu tiuj, kiuj estas blindigitaj de la
antaŭjuĝado, ofte uzas kontraŭ Esperanto, nome, ke pro la
diferencoj de la elparolado kaj de la nacia idiomo, diverslandaj
Esperantistoj ne povus kompreni Esperanton parolatan de alilandulo,
estis efektive silentigita. De la unua momento, kiam la Angloj
marŝis sur la Francan teron ĝis la finaj adiaŭoj, oni trovis
nenion malfacilecon, nek parolante nek komprenante.
Tio estis pli rimarkinda, ĉar la vizitantoj havis tre malofte
okazojn por interparoladi Esperante. Ili estis similaj al knaboj
ĵetitaj en akvon, kiuj devigas aŭ naĝi aŭ droni. Certege ili ne
dronis; kontraŭe per Esperanto, kaj per Esperanto sole, ili pasigis
plejplaĉantan libertempeton, kiun ili kore deziras ripeti la
proksiman jaron, ĉu en Havro, ĉu aliloke.
John Ellis, No. 7124.
ESPERANTO IN DAILY LIFE.
Not a few people have already proved by actual experience that
Esperanto possesses all the qualifications requisite for a practical
spoken language, but the visit of the President of the "Esperanto"
Society to Havre (France), which took place a little while ago, has
afforded another proof. His wife, who was very happy chatting with
the Havre lady-Esperantists, the Secretary of the same Society, and a
friend, to whom Esperanto was a new language, accompanied him.
After a few days the Secretary of the Esperanto Club and Miss
Lawrence, the ex-Secretary, also arrived.
The four Keighleyites spent eleven days in one spot, living at an
hotel where four Professors of the Havre Lycée daily took their
meals, and for at least 2-1/2 hours each day the same persons
conversed in Esperanto with each other. Necessarily the number of
topics covered was very large and the subjects of conversation most
various. It was not a case of a short call, some remarks on the
weather and health, or a few questions as to luggage and tickets and
the best way to So-and-so, but a genuine interchange of opinions on
all manner of subjects, passing between persons previously separated
from each other for lack of a common medium of speech.
Not only that, but the visit gave opportunity for making speeches,
both set and extempore, in Esperanto, and the prized language came
through the ordeal with flying colours. Englishmen have now English
testimony that Esperanto is not merely an interesting toy to while
away the leisure hours, but a sound, solid language, available for
all practical purposes, but yet to be acquired without serious
effort.
At the same time another argument, which those who are blinded by
prejudice frequently employ against Esperanto, that is to say, that
on account of the differences in pronunciation and national idiom,
Esperantists of various countries would not be able to understand the
Esperanto of a foreigner, was effectually silenced. From the first
moment that the English set foot on French soil to the final adieux,
no difficulty was experienced, either in speaking or in
understanding.
This was all the more remarkable because the visitors had previously
had very few opportunities of conversation in Esperanto. They were
like boys thrown into the water, they had either to swim or drown.
Most assuredly they did not drown; on the other hand, by means of
Esperanto, and by nothing else, they spent a most pleasant little
holiday, which they long to repeat next year, either at Havre or
elsewhere.
John Ellis, No. 7124.
ESPERANTO IN SHORTHAND.
[Illustration: Pitman Shorthand.]
Through the courtesy of Sir Isaac Pitman & Sons, Ltd., who have
provided us with this plate, we are enabled to show our readers the
first example of Esperanto printed in the Pitman system. It must be
borne in mind that all the vowels are long in Esperanto. We hope that
this anecdote will serve many of our readers as a reading exercise.
N.B.--In line 14 "sherko" should read "shertso."
15 "sherkulo" " "shertsulo."
14 "elversis" " "elvershis."
Oni diras ke, marvojaĝante, ventroparolisto amikiĝis kun la
fajristo de la ŝipo, kaj ĉiutage eniris en la verkĉambron. Unu
tago la vojaĝanto sidiĝis apud la fajrejo, kaj ŝajnis fumadi
sonĝe kaj kviete. Baldaŭ turnilo ekbruegigis kaj la fajristo venis
kaj oleis ĝin. Tiam li rekomencis sian laboron. Iom poste,
li reaŭdis la saman bruon kaj rekuris, oleujo en mano, por
kvietigi ĝin. Tion farinte, li laboradis; sed preskaŭ tuj
rekomencis de nove la bruon. Tiam la fajristo eksuspektis la kaŭzon.
Kviete marŝante malantaŭ la ventroparolisto, li elverŝis multe da
oleo sur la ŝerculon. "Nun," li diris, "mi divenas ke la turnilo ne
bruadigos." La ŝerco, oni diras, estis tiel bona ke la
ventroparolisto ne deziris refari ĝin!
_Tradukis_ G. Ledger.
Kiel senkrurulo povos fariĝi kuristo?
Nur kutimante paroli pie, li tiel fariĝos _piediranto_.
E.L.
* * *
Sinjorino B. atendis viziton de la Episkopo, kaj ŝi instruis la
knabserviston kion li devas fari. "Kiam vi alportos al lia moŝto
varman akvon, vi frapos je la pordo. Sendube la Episkopo demandos
"Kiu frapas?" Tiam vi devas respondi "La Knabo, mia Sinjoro."
La Episkopo venis kaj poste supreniris en sian ĉambron. La knabo
frapis kaj li demandis "Kiu estas tie?" La timema knabo respondis "La
Sinjoro, mia knabo."
* * *
Jen kio okazis al Anglolando, laŭ la gajhumora franca verkisto
Alphonse Allais. "Ĉar de longege oni elfosis Anglolandon por eltiri
karbon kaj feron, la granda insulo fariĝis tute kava, kaj sekve pli
malpeza ol la akvo kiu ĝin ĉirkaŭas. Ĝi do naĝis. Sed la Angloj
kiuj timis ke ilia patrujo povus fornaĝi al la Kontinento elpensis
kaj almetis la fadenegojn telegrafajn kiuj ludas la rolon de ŝnuroj
alligantaj la insulon al la firmaĵo. Sekve Anglujo estas firme
fiksita kaj ne povos perdiĝi en oceano."
_Tradukis_ E. Legoffre.
* * *
Maristeto demandis ŝipestron: Se oni scias kie objekto kuŝas, ĉu
oni povos diri ke ĝi estas perdita?
Neniel, respondis la ŝipestro.
Nu, via arĝenta krajoningo ne estas perdita, ĉar mi scias ke ĝi
kuŝas sur la fundo de la maro.
E.L.
VIVO DE MARISTO.
En nokt' okazis uragan',
La maron montigante;
Tabakon maĉis Barni Bunt,
Al Bolin Bill dirante--
"Nordokcidenta blovas, Bill,
Ĉu vi ĝin aŭdas brui nun?
Helpu ilin Di', bedaŭras mi
Bordanojn malfeliĉajn nun!
Urbanaj malsaĝuloj, kun
Danĝer' en ĉiu vento,
En lito mem tremadas nun,
Ke falu la tegmento!
Mizeraj ja envias nin,
Mi kredas, dezirante
La sorton kiun trafis ni,
Sur ocean' estante!
Kaj kiuj pri aferoj en
La strato promenadas,
Por kisi familion, jen,
Nun hejmen rapidadas;
Dum sur ferdeko vi kaj mi
Kuŝiĝas kun plezuro,
Ekflugas ĉirkaŭ ili nun
Fumpotoj sen mezuro!
Maranoj ofte aŭdis ni,
Ke homoj perdas monon,
Kaj riskas eĉ la vivon, se
Veturas en Londonon;
Landanoj timas, scias ni,
Nobeloj aŭ vestistoj;--
Ĉielon danku, vi kaj mi,
Ke estas ni maristoj!"
_Tradukis_ B. Elmy.
A SAILOR'S LIFE.
One night came on a hurricane,
The sea was mountains rollin',
When Barney Buntline turned his quid
And said to Billy Bowlin'--
"A strong nor'wester's blowin', Bill,
Oh, don't you hear it roar now?
Lord help 'em, how I pities all
Unhappy folks on shore now!
Foolhardy chaps as lives in towns,
What dangers they are all in;
And now a'tremblin' in their beds,
For fear the roof should fall in!
Poor creatures, how they envies us,
And wishes, I've a notion,
For our good luck in such a night,
To be upon the ocean!
And then, for them kept out all day
On business from their houses,
Who late at night are hurryin' home
To cheer their babes and spouses,--
While you and I upon the deck
Are comfortably lyin',
My eyes, what tiles and chimbley-pots
About their heads are flyin'!
We seamen, too, have often heard
How men are sold and undone
By overturns in carriages,
And thieves and fires in London;
We know what risks all landsmen run,
From noblemen to tailors;
So, Bill, let us thank Providence
That you and I are sailors!"
Capt. W. Pitt, R.N.
Perloj en Dezerto.--Arabo, vojperdinte en la dezerto, kaj
jam nenion manĝinte de du tagoj antaŭe, sentis sin ekmorti per
malsato. Pasante apud puto, kie la karavanoj trinkigas siajn
kamelojn, li ekvidis sur la sablo lederan saketon. Li ĝin prenis kaj
palpis. "Estu Dio laŭdata!" li diris; "kompreneble en tio estas aŭ
daktiloj aŭ aveloj." Plena je tia dolĉa espero, li rapidas malfermi
la saketon, sed vidante ĝian enhavon, "Ho ve!" li ekkriis, "estas
nur perloj!"--(6266).
DIO, SAVU LA REĜON
Nian Noblan Reĝon,
La gracian Reĝon,
Dio savu!
Estu li venkinta,
Feliĉa, glorinda,
Longe li reĝadu,
Dio, lin savu!
Sinjor' Di' stariĝu,
Malamikojn pelu
Kaj faligu!
Disig' politikon,
Venku friponaĵon,
Al Ci ni konfidu;
Dio nin savu!
Donacojn plej karajn
Al li donu multajn.
Li reĝadu!
Leĝojn li defendu
Kaj por ni ebligu
Kore-voĉe kanti
Reĝon savu Di'.
(_Tradukis_ E.L.).
NIAJ FREMDAJ KUNBATALANTOJ.
Nia Kara Estro, Doktoro Zamenhof, skribis al ni sekvantan--
"Skribi artikolon por la Angla-Esperanta gazeto mi bedaŭrade havas
nenian eblon, ĉar mi estas tiel treege okupata, ke mi ne havas eĉ
unu liberan minuton. Mi deziras al la gazeto la plej bonan sukceson
kaj mi esperas, ke la gazeto baldaŭ trovos tre multe da bonaj
kunlaborantoj."
Ni treege bedaŭras ke la bona Doktoro ne povos skribi iom por ni,
sed korege ni lin dankas por lia afabla bondeziro al nia sukceso.
* * *
Ni ankaŭ ricevis tre afablan leteron de So. de Beaufront, por kiu ni
lin dankegas. Jen ĝi estas. "Nepo de anglino, mi konas pli multe de
aliaj la karakteron anglan. Mi do ne miras ke Esperanto estas tre
favore akceptata de viaj sampatrujanoj kaj eĉ mia profunda konvinko
estas, ke Anglujo influos tute aparte sur la finan venkon de Esperanto.
La Angloj havas la juĝadon tro sanan por ne kompreni, ke nur en
lingvo neŭtrala troviĝas la praktika solvo de lingvo internacia.
Aliparte, antaŭ sistemo tiel simpla, kiel Esperanto, antaŭ lingvo
kies duono da vortoj almenaŭ estas jam antaŭe konataj de ili,
viaj samlandanoj nepovas malŝati rimedon de internacia komunikiĝado
kiun malgraŭ ĉio ilia patra lingvo neniam povus doni. Pro tio mi
tute konfidas ke ilia karaktero logika kaj praktika turnos ilin
al ni kaj faros el ili bonegajn rekrutojn por Esperanto.--L. de. B.
* * *
Sinjoro Fruictier skribis al ni "En Novembro de 1903a j. aperos
la unua No. de Internacia Medicina Revuo," sesonjara organo en
Esperanto, kies redakcia komitato konsistas el Profesoroj en Pariza
Medicina Fakultato. Ĝia jara abonkosto estas 6/6 ... Ni sendos
provajn ekzemplerojn kun gramatiko de Esperanto al plej multaj
scienculoj. Sed por tio ni bezonas Monon kaj Kunlaboradon.... Al
ĉiuj, kiuj abonos antaŭ la apero de la unua No. ni sendos senpage
unu ekzempleron de "Esperanta Sintakso laŭ verkoj de Doktoro
Zamenhof." Plie, ilia abono daŭros dum tuta jaro 1904a, kia ajn
estos nombro de N-oj aperontaj ĝis fino de tiu ĉi jaro ... Tial
konfidante vian konatan Esperantistan fervoron, mi antaŭe plej kore
vin dankas, kaj humile salutas."
Certege ni esperas ke la venonto estos sukcesplena kaj ke Sinjoro
Fruictier trovos multe da abonantoj kaj _kunlaborantoj_ inter
niaj scienculaj adeptoj.
(Subscriptions are received by the Hon. Sec., Esperanto Club).
Manuscript contributions should be sent to So. Paul Fruictier, 27
Boulevard Arago, Paris.
So. A. Saint-Martin, la tre sindonema helpanto kaj Redaktoro de la
Kanada gazeto "La Lumo" skribis tre interesan leteron. Li diras
"Brave! Brave! Brave! Mi gratulas vin sincere.... Hodiaŭ mi ricevas
vian sciigon ke ne sole estos Angla eldono de jam fondita revuo, sed
tute nova organo. Bravege! Mi memoras ke kelkaj amikoj Kanadaj iam
diskutis kiam estos Angla Esperanta revuo. Iu diris post 50 jaroj,
alia post 40 jaroj, mi kuraĝis diri, post dek jaroj oni en Anglujo
mem eldonos Esperantan Gazeton. La tutaj ĉeestantoj ekridegis, kaj
hodiaŭ, post unu jaro, vi anoncas al mi la bonan novaĵon! ... Diru
al amikoj en Anglujo ke ili sendu poŝt-kartojn al la Virina Klubo
Progreso, 137a rue Sainte Elizabeth, Montreal, Canada. Tiu Klubo
estas la unua virina Esperantista, ĝi fondis Esperantan ekspozicion,
kaj sendas kiel respondo al ricevitaj kartoj, grupan portreton de
kelkaj membroj de la Klubo. Tiu ekspozicio farota en la montrfenestro
de unu el la plej gravaj ĉiutagaj ĵurnaloj en Montrealo, certe
multe helpos al nia afero. Mi premas korege vian manon.--Via A.
Saint-Martin."
Ni kore ĝojas ke la profetaĵo de niaj Kanadaj Samideanoj ne estas
bona. La patrinalando ne estas tiel malantaŭema kiel oni pensis.
Ankaŭ ni salutas kore la Virinan Klubon kaj esperas ke la ekspozicio
estos tute sukcesplena.
* * *
Nia Sveda Kunlaboranto, Sinjoro Ahlberg skribis--"Mi ne povas eviti
prezenti al vi miajn sincerajn komplimentojn pro la grandiozaj
rezultatoj de via admirinda propagando tie en Anglujo! ... "Kiu estus
povinta kredi tion antaŭ unu jaro" kriis al mi malnova Esperantisto,
kiu, pro sia speciala scienco, la financo, zorge studiadis la
anglajn kaj amerikanajn rilatojn ... Laŭ mia deziro, li nun estas
publikigonta senpage nomarojn pri ekstersvedaj komercistoj, kiuj
deziras, per Esperanto, ekzistigi komercajn rilatojn kun svedaj
firmo, firinoj kaj letere sciigos tion ĉi al mi.--Al vi kaj al via
klubo kunfratajn salutojn.
LA HUMORA FLANKO DE TELEGRAFO.
Se oni kolektus depeŝojn kiuj trakuras telegrafan ferfadenon, diras
unu praktika telegrafejestro de vasta telegrafa sistemo, ili farus
kuriozan kaj interesan volumon de korespondaĵoj. La kosto de la
forsendo de depeŝo dependante de la nombro de vortoj kiujn ĝi
enhavas kompreneble igas ĝian konstruaĵon kiel eble plej mallongan.
Plej multaj depeŝoj enhavas malpli ol dek-du vortoj (kune kun adreso
kaj subskribo), kaj estas mirinde kiom da materialo tiu ĉi malgranda
nombro de vortoj ofte enhavas.
Sinjorino, kiu deziris ekscii kiam ŝia edzo revenos hejmen, sendis
al li depeŝon demandante tion. Li respondis ke grava afero malhelpis
lin, kaj ke li ne povos reveturi ĝis post kelkaj tagoj.
La Sinjorino tuj respondis sendante al li alian depeŝon en sekvanta
lakonika stilo:--"Hejme. 12 Septembro, 1903; Al F.C.P. Depeŝo
ricevita. Deŭtronomio xxiv., 5."--Mario.
Turninte al la nomita verso en Sankta Skribo, la adresito legis
sekvantan longan leteron:--
"Se oni edziĝis oni ne devas eliri por militi, nek devas oni
klopodiĝi pri ia afero; sed oni devas resti hejme libera dum unu
jaro, kaj oni devas ĝojigadi la edzinon kiun oni edzinigis."
Dua ekzemplero estas respondo sendita al homo kiu estis pekinta
kontraŭ la leĝoj kaj kiu forkuris. Li deziris ekscii ĉu estus
prudente reveni. Tial li telegrafis je sekvanta stilo:--
"1 Oktobro, 1903; Al B.C.M. Ĉu ĉio estas O.K.?--D.T.M.
Kaj li ricevis sekvantan mallongan respondon:--
"Al D.T.M. 1 Oktobro, 1903. Proverboj xxvii., 12."--B.C.M.
Turninte al la nomita verso la sciama individuo ricevis vere
sekvindan konsilon:--
"Prudentulo antaŭvidas malbonon, kaj kaŝiĝas; sed naivuloj
antaŭeniradas kaj estas punitaj."
_Tradukis_ C. F. Hayes.
THE HUMOUROUS SIDE OF TELEGRAPHY.
Were one to collect despatches which pass over the telegraph line,
says a practical manager of a great telegraphic system, they would
make a curious volume of correspondence. The cost of the transmission
of a message depending upon the number of words it contains of course
renders its construction as brief as possible. Most despatches
contain less than a dozen words (together with an address and
signature), and it is marvellous how much matter this small number
of words often contains.
A lady, who wanted to ascertain when her husband would return home,
sent him a message making the enquiry. He replied that a serious
matter hindered him, and that he would not be able to return for some
days.
The lady immediately replied by sending another message in the
following laconic manner:--"Home. 12 September, 1903; To F.C.P.
Message received. Deuteronomy xxiv., 5."--Mary.
Having turned to the specified verse in the Word, the addressee read
the following long epistle:--
"When a man hath taken a new wife, he shall not go out to war,
neither shall he be charged with any business; but he shall be free
at home one year, and shall cheer up his wife which he hath taken."
A second specimen is a reply sent to a man who had committed an
offence against the law and had absconded. He wanted to find out
whether it would be prudent to return. He therefore telegraphed in
the following style:--
"1 October, 1903; To B.C.M. Is all O.K.?"--D.T.M.
And he received the following brief reply:--
"To D.T.M. 1 October, 1903. Proverbs xxvii., 12."--B.C.M.
Having turned to the verse mentioned, the enquirer received good
counsel:--
"A prudent man foreseeth the evil, and hideth himself; but the
simple pass on and are punished."
Kiel marŝas la Lapoj? Ne kapo malsupre, mi pensas? Ne, ili piediras
per la plando sur Laplando (_plando, sole of the foot_).
E.L.
* * *
_Maljuna Soldato_: Ĉu vi deziras esti heroo, knabeto?
_Knabeto_: Ne dankon! Mi ne deziras havi nur unu brakon kaj
okulon artefaritan!
G.C.L.
* * *
BONVENO.
Gazeto Angla Esperanta, iru
Antaŭen en la mondon, kunhelponte
Kolegojn viajn ĉiam sendi vortojn
De amikeco kies sono dolĉa
Eniru en la korojn de la homoj
Kaj ligon sanktan de frataro fari.
No. 8380.
CORRESPONDENCE PAGE.
O.A., of York, writes:--"I want to head my notepaper with a notice
that I am willing to receive correspondence in Esperanto. What is
the best phrase to use?"
We think that "Mi korespondados Esperante" is best, being to the
point and short.
* * *
Several correspondents have enquired whether it is easy to teach
one's self Esperanto. This depends on the learner. But I will give
two communications received to-day (September 4). Many similar
letters of appreciation arrive every week.
(1). "Kara Sinjoro, Mi komencis lerni Esperanton la lastan Sabaton
el (je?) la libreto _Esperanto_, kaj mi aĉetis mardon la
'Complete Text-Book' de Sinjoro O'Connor. Mi jam estas konvinkita ke
la nova lingvo internacia estas perfekte praktika, kaj ke ĝi
fariĝos grandan gajnon por la mondo se ĝi ricevos la atento kiun
ĝi meritas. Kun saluto."
A.G.E., London, N.
This is, word for word, the Esperanto letter of a five-days' student.
It would be interesting to see a similar production after an equally
short period of self-tuition in any natural language. "Atento"
instead of "atenton" seems to be the only slip!
(2). "Dear Sir,--I received the books safely yesterday morning....
I think Esperanto a most wonderful language. I shall soon translate
the letters (for enrolment in the Adresaro) and send them in. I have
never been so surprised as when I glanced through the text-book. I
thought it would take at least 30 or 40 hours to master the grammar,
but I find I can do it in 2! You will probably be rather surprised
when you hear that I am only 14 years old. Yours truly, W.G.R.,
Montmorency, France."
We wish him every success, and hope soon to receive an Esperanto note
also.
* * *
G.M.H., London, N.W., writes in Esperanto asking for "rules for the
order of the words in Esperanto."
For an affirmative sentence the English order is generally the best.
For questions, however, the order is not inverted. Ĉu mi havas
libron? not Havas mi libron?
* * *
A most enthusiastic Sussex Samideanino writes: "I may never be able
to do much--my age (71) precludes the possibility; but what I can do
will give me the greatest possible pleasure."
* * *
M.A., of Weymouth, says: "I am in a slight difficulty.... What is the
pronunciation of the plural termination _OJ_?" Unfortunately this
point was not sufficiently clear in the first edition of the
Text-Book. The sound is monosyllabic as in TOY. The tonic accent
therefore falls on the preceding syllable. The termination of
adjectives follows the same rule.
* * *
A.F.M., of Inverness, wonders whether we are desirous of receiving
advice, and says that we should have "at least a column interlined
with _Hugo's_ method of illustrating pronunciation, and another
with the literal translation of each word just below."
We are only too glad to receive suggestions from our good friend
A.F.M. Perhaps he and similarly-minded enquirers are able to read
shorthand. If so, the anecdote printed in _Pitman's_ system will
suffice. If not, we will see what can be done next month. As for the
second suggestion, that is embodied already; the parallel-column
translations are as literal as possible.
* * *
W.F., of Beith, asks: "Is the 'k' in such words as 'knabo,' 'kvar,'
etc., sounded as in the English word 'knife?'"
This is another point which is frequently referred to as a
difficulty. In Esperanto there are no silent letters. Therefore this
"k" must be sounded, and not be silent as in the English word given.
Students of German will recognise the sound in the word "knabe."
DIVERSAJ SCIIGOJ.
Ĉi tie Londone ni ricevis tre interesajn vizitojn de multaj fremdaj
samideanoj. Vere estas mirinde ke jen tute ne estas malsameco de
elparolado inter la diverslandanoj kun kiuj ni ĝis nun paroladis.
Plezurege ni nun renkontis Esperantistojn el Francujo, Italujo kaj
Bohemujo. Tiu ĉi ofta interŝanĝo de pensoj kun personoj kiuj
antaŭe estis apartigitaj per manko de komuna lingvo certe estas unu
el la plej grandaj plezuroj kiujn Esperanto donas al siaj adeptoj. Ni
korege esperas ke ni baldaŭ vidos multajn fremdajn kunlaborantojn.
Vicprezidanto de la Hispana Societo skribis al ni kaj sendis afablajn
bondezirojn je la estonta sukceso de nia granda entrepreno. Li ankaŭ
sciigas nin ke oni eldonos Novembre novan Esperantan gazeton "La
Hispana Suno." Ke ĝi estos sukcesplena, ni esperegas. Sed Hispanujo
ne estas la sola lando kiu havas novan organon. Malproksima Peruo
ĵus eldonis "Antaŭen Esperantistoj!" Vere feliĉa nomo por la
naskinto, kaj ni fidas ke la Peruanoj respondos al la devizo, kaj
rapide antaŭmarŝos.
Sudameriko ŝajnas esti bona loko por Esperanto, ĉar ni ĵus ricevis
sciigojn pri la fondo de nova grupo en Santiago, Ĉile. La Direktoro
estas Sinjoro E. Sepulveda Cuadro, Profesoro de Fonetiko.
Sed ne estas necese ke oni serĉos Sudamerikon por eltrovi pruvojn de
la progreso de Esperanto. Niaj amikoj en Keighley--elparolata
Kiĥli--havis sian jarkunvenon post tre aktiva vivo de dek monatoj.
Vere ili faris grandan propagandon, ĉar, kvankam la urbo ne estas
granda, jen estas preskaŭ sesdek Esperantistoj tie. Eble estas pli
facila afero disvastigi la lingvon en urbeton kie ĉiu konas siajn
najbarojn, sed, ĉu tiu ĉi estas vera aŭ ne, oni devas gratulegi la
Kiĥlian Societon pri ĝia rapidega kresko.
Ankaŭ ĉi tie ni havas novajn societojn. Je la lasta tago de
Septembro, nia tre sindonema helpanto, Sinjoro Clephan, paroladis
pri Esperanto ĉe la Literary and Philosophical Institute,
Newcastle-on-Tyne. Jen estis okdek ĉeestantoj, kaj, post la
parolado, dudek el ili deziris grupiĝi. Tiel nia plej norda Angla
Grupo naskis. Ni petas ĉiujn kiuj loĝas en aŭ apud tiu urbo ke
ili aliĝu al la nova societo.
Nia tre agema kunlaboranto, Sinjoro Motteau, ĵus fondigis la "Forest
Gate Esperanto Group." Ni petas ke oni skribu al la Hon. Sek. de la
Grupo, Sinjoro E. J. R. Beal, 74, Claremont Road, Forest Gate. Niaj
amikoj tie tre deziras ke ili povus havi la uzon de taŭga ĉambrego
en kiu So. A. Motteau volonte donus senpagan kurson de Esperanto.
La tre entuziasma propagandisto Sinjoro Thill, 6, Barton Crescent,
Mannamead, Plymouth, ankaŭ deziregas ĉambregon kie li povos doni
senpagan instruadon. Ni korege esperas ke ia amiko povos helpi niajn
du kunlaborantojn.
Doktoro R. J. Lloyd, D.Litt.M.A., komencis Esperantan kurson ĉe la
Liverpool Universitato je Oktobro 14. Ni fidas ke multaj lernantoj
venos tie, kaj ke la entrepreno estos sukcesa. Ŝajnas al ni ke estas
notindege ke Angla Universitato malfermis kurson.
Doktoro Adolf von Mayer estas la aktivega estro de la Esperanta
movado en Manchester. Unu el liaj lernantoj baldaŭ komencos kurson
en Ĵaponujo. Jen estas multaj fremduloj en la Manchester Grupo, kaj
ni kredas ke ĝi kreskos rapide.
Ni petas ke amikoj skribos al Sinjoro E. W. Eagle, 21, Kellett Road,
Brixton, S.W. Ankaŭ al Sinjoro P. G. Bacon, 170, Clapham Park Road,
S.W. Tiuj ĉi sinjoroj estas la sekretarioj de novaj grupoj por
studii Esperanton. En Ilford Sinjoro W. A. Jeffery deziras fondi
grupon. Lia adreso estas 42, Park Road, Ilford, kaj li fidas ke oni
skribos al li pri la afero.
GRAVA AVIZO.
La senpagaj kursoj de la Esperanto Klubo nun komencos. Ni devas
treege danki la sindonemajn gesinjorojn kiuj aminde donas ilian
tempon por disvastigi Esperanton, kaj la plej malgranda honoro kiun
oni povos fari je ili estas zorgi ke la kursoj estos sukcesplenaj. Ni
do petegas ke kiel eble plej multe ĉeestos.
Lunde jen estos kurson de Sinjoro O'Connor ĉe "The Gouin School of
Languages," 34, Harrington Road, S.W. (quite close to the South
Kensington Metropolitan Station), 6.45 p.m.
Ĵaŭde kurson de Fraŭlino Shäfer kaj Sinjoro Goody ĉe "The Gouin
School of Languages," 16, Finsbury Circus, E.C., 6.30 p.m.
Vendrede ĉe Sinjoro C. F. Hayes, 48, Swanage Road, Wandsworth, S.W.,
7.30 p.m.
Tiu ĉi gravega sciigo ne estas kompleta sen korega dankesprimo al
Sinjoro Thémoine, kiu aminde permesis ke ni uzus la ĉambregojn de
la Gouin School, kaj ankaŭ al Sinjoro Hayes, kiu havas kurson ĉe
sia domo.
Je la dua Lundo, ĉiumonate, adeptoj kunvenas ĉe Mowbray House,
Norfolk Street, Strand, por la "Reading Circle."
NIAJ BONEGAJ AMIKOJ.
Du Esperantistaj amikoj foje disputadis pri la nuntempa vivado, ĝiaj
utiloj kaj malutiloj. Ili promenadis sur belega vojo tra aleo de
arboj, kaj je la malproksima vidaĵo estis monteto kovrita per
florantaj herboj kaj brilanta sub sennuba ĉielo.
"Antaŭe tiu ĉi vidaĵo estis tiel bela kiel hodiaŭ" diris unu el
ili. "Jes" respondis la alia "sed tiam ni marŝus tremante, ni timus
rabistojn aŭ militistojn de ia granda barono. Vojo estus malbona kaj
certe ni ne havus pluvombrelojn se pluvus."
"Ĉu la nuna tempo kaj ĝia senĉesa aktiveco, ĝiaj bezonoj, ĝia
preskaŭ lukso por malriĉuloj estas egale bona por krei fortan kaj
nobelan karakteron? Ĉu vi ne kredas ke simpleco estas la plej bona
por ĉiuj?" "Ne" respondis la alia, "ni havas edukecon kaj
ĵurnalojn." "Ĵurnalojn" kun akcento de grandega malestimo.
"Ĵurnaloj estas similaj je ventoflagoj aŭ vaporfajfoj; nur utilaj
por montri kien blovas la vento, aŭ por fari bruon. Vidu do kion
ĵurnaloj diras pri Esperanto!"
Unue ili legis en la "Daily News": "But we are inclined to think that
Esperanto, having no literature and no vital connection with daily
living to enrich and refine and subtilize it, would be a poor
language, in which it would be well nigh impossible to communicate
any ideas but the simplest and most commonplace."
Tiam ili malfermis la "Daily Chronicle" kaj legis: "A gathering of
forty or fifty members gave a hearty welcome to the visitors, and the
facility of comprehension and of speech on both sides was a
revelation."
Alia ĵurnalo kiun ili legis estis la "Daily Telegraph" kie oni
trovis la sekvantan mallongan kritikaĵon "Its meagre scant array of
words Could puzzle no beginner; Untutored cannibals by herds, Would
learn them after dinner."
La "Glasgow Times" diris "I fear that even the enthusiastic W. T.
Stead will not gain many disciples for Esperanto."
En la "World's Work" ili legis "There seems little doubt that
Esperanto is at present holding the field against many rivals."
La "General Practitioner" presis "It is good for the general cause of
an International language that Esperanto should be propagated as much
as possible."
La du amikoj legis kvardek ĵurnalojn kaj trovadis similajn diversajn
kritikojn pri la kara lingvo.
E. A. Lawrence.
[Vere la nuna sukceso de la Esperantista movado ŝuldas al
ĵurnaloj grandan ŝuldon. Sen la helpo kiun ĝi ricevis; precipe
de la _Revuo de Revuoj, T.P.'s Weekly_ kaj similaj eldonoj,
Esperanto en Anglujo ne estus tiel disvastiĝata kiel ĝi hodiaŭ
estas. Unua ekzemplero de la _Esperanta Gazeto_ ne estus
kompleta sen korega dankesprimo, kaj la espero ke ĉiamkreskanta
nombro de ĵurnaloj estados niaj "Bonegaj Amikoj" en tiu ĉi
bonfarada movado.--Editor's Note].
KELKAJ FABLOJ EL ESOPO.
La Alaŭdo kaj Alaŭdidoj.--En kampo da matura greno
troviĝis kovitaro de alaŭdidoj, kaj la patrino ĉiutage atendis la
venon de la rikoltistoj. Ĉiufoje kiam ŝi foriris, ŝi ĉiam diris
al siaj geidoj ke ili rakontu al ŝi ĉion, kio okazos dum ŝi
forestis. En tago, alvenis la mastro. "Estas nun la tempo voki ĉiujn
miajn najbarojn," li diris, "kaj rikolti mian grenon."
Kiam la maljuna alaŭdo aŭdis pri tio, ŝi diris al siaj idoj: "Se
li fidas je siaj najbaroj, li ne baldaŭ rikoltos sian grenon."
La proksiman tagon, la bienulo revenis, kaj vidante nenion faritan,
li diris al sia filo: "Iru kaj voku viajn onklojn kaj kuzojn, por ke
ili komencu morgaŭ." Sed la alaŭdo diris al siaj idoj ke ili ne
timu, "Ĉar," ŝi rimarkis, "la parencoj ankaŭ havas siajn kampojn
da matura greno, kiujn ili devas rikolti."
Ŝi denove forestis, kaj la mastro, venante kiel antaŭe, nun diris
al sia filo: "Ni mem laboru kaj komencu morgaŭ nian rikolton."
Kiam la alaŭdidoj rakontis tiun diron al la patrino--"Nun," diris
ŝi, "ni vere bezonas forflugi."
"_Kion vi deziras farita, tion vi mem faru._"
(6266).
La azeno en leona haŭto.--Azeno, vestita je leona haŭto,
fiere vagadis kaj timigis ĉiun el la timemaj bestoj kiujn li
renkontis en la ĉirkaŭaĵo. Ekvidante vulpon, li ankaŭ volis
malkvieti tiun ĉi. Sed Rejnardo, aŭdinte la azenanbruan voĉon,
diris:--"Nu, ja, mi ankaŭ timiĝus se mi ne ĵus estus aŭdinta vin
bleki."
"_Trompantoj ĉiam estos eltrovitaj_"
(6266).
_In order that this Gazette may be useful as a propaganda agent, it
has been considered advisable to include in each number a synopsis of
the Grammar of Esperanto, so that those hitherto ignorant of its
system may be the better able to appreciate the magazine._
SYNOPSIS OF THE GRAMMAR.
The ALPHABET is composed of 28 letters. They are the following:--
A B C Ĉ D E F G Ĝ H Ĥ I J Ĵ K L M N O P R S Ŝ T U V Z and Ŭ.
The VOWELS are always given a long sound; as in the well-known
phrase, "Pa, may we go too?" Shorthand students will at once
recognise them as the long vowels of "Pitman." Their sound can also
be illustrated by--"Bart, Bait, Beat, Boat and Boot."
The following CONSONANTS need special attention. It must be
remembered that the sounds given are invariable, because _Esperanto
spelling is phonetic and each letter has only one sound:--_
The letter C is sounded as in Czar, or as the "ts" in Bits.
" " Ĉ " " Church.
" " G " " Gag; _i.e._, the hard sound.
" " Ĝ " " George; _i.e._,the soft sound.
" " H " " His; _i.e._, it is aspirated and
never mute as in French.
" " Ĥ " " Loch; _i.e._, the Scotch or German
"CH" or Spanish "J."
" " J " " the English letter Y. Thus Paroloj is
sounded Paroloy.
" " Ĵ " " the French J in Bijou or the S in the
English word Pleasure.
" " S " " in Sun; never as in Rose
(Rozo in Esperanto).
" " Ŝ " " in She.
* * *
The English letters Q, W, X and Y do not exist in Esperanto.
The letter Ŭ is only found in diphthongs--Baldaŭ is sounded
Bahldow.
The one remaining point to be mentioned is that "AJ" is the same as
in By. "OJ" as in Boy.
ALL NOUNS end in O in the nominative singular. Birdo, a bird.
When the direct object to a verb, an N is added to this O. Mi havas
birdon, I have a bird.
All nouns form the PLURAL by adding J to the singular. Birdoj, birds.
If objective, birdojn.
All ADJECTIVES end in A and agree with the noun in number and case.
Mi havas belajn birdojn, I have beautiful birds.
* * *
The INFINITIVES of VERBS always end in I. Lerni, to learn. Pensi, to
think.
PRESENT INDICATIVES end in AS in all persons singular and plural. Mi
iras, I go. Ili iras, they go.
PAST INDICATIVES end in IS in all persons singular and plural. Mi
iris, I went. Ni iris, we went.
FUTURE INDICATIVES end in OS in all persons singular and plural. Ŝi
iros, she will go.
CONDITIONAL MOOD ends in US in all persons singular and plural. Li
irus, he would go.
IMPERATIVE MOOD ends in U. Parolu! speak! Iru! go!
SUBJUNCTIVES are formed by using "KE" and the Imperative. Ke mi iru,
that I might go.
The PRESENT PARTICIPLE ACTIVE ends in ANTA--Iranta, going. In the
Passive voice in ATA--Farata, being done.
PAST PARTICIPLE ACTIVE ends in INTA--Irinta, having gone. In the
Passive voice in ITA--Farita, having been done.
FUTURE PARTICIPLE ACTIVE ends in ONTA--Ironta, about to go. In the
Passive voice in OTA--Farota, about to be done.
ADVERBS end in E--Bone, well. Bele, beautifully.
* * *
1. The DEFINITE ARTICLE is invariably LA in all cases singular and
plural. La Patroj, the Fathers.
2. There is no indefinite article in Esperanto. Patro, a Father; or
merely Father, as the case may be.
3. "NOT" is expressed by "NE." Mi ne havas amikon, I have not a
friend.
4. Questions are introduced by "Ĉu." Ĉu mi ne havas amikon? Have I
not a friend?
5. ESTI, to be, is the auxiliary verb in Esperanto. Havi, to have, is
never an auxiliary.
N.B.--There are no exceptions or irregularities in Esperanto.
* * *
The VOCABULARY has been simplified by about 30 affixes, which are
used to modify the meanings of root words. The commonest are the
following PREFIXES:--
BO indicates relationship by marriage. Bofrato, Brother-in-law.
DIS indicates separation, as in English. Disŝiri, to tear to pieces.
EK indicates the commencement of an action. Eklerni, to begin to learn.
MAL is always used to indicate OPPOSITES. Varma, warm. Malvarma,
cool. Amiko, friend. Malamiko, enemy.
RE denotes the repetition of an action. Relerni, to relearn. Rediri,
to say again.
The principal SUFFIXES are the following:--
AĴ signifies an object made from--thus, Fruktaĵo, something made
from fruit.
AR signifies a collection of. Arbo, a tree. Arbaro, a forest.
EBL signifies possibility. Videble, visibly. Lernebla, learnable.
EC signifies an abstract quality. Boneco, goodness. Beleco, beauty.
EG signifies increase. It is the augmentative suffix. Granda, large.
Grandega, immense.
EJ signifies the place where an action takes place. Lernejo, school.
Preĝejo, church.
ET is the diminutive suffix. Infaneto, a little child. Varmeta,
lukewarm.
IG denotes the causing of an action. Morti, to die. Mortigi, to kill.
IĜ denotes turning or becoming. Paliĝi, to turn pale. Fortiĝi, to
become strong.
IL denotes the instrument by which an action is performed. Kudri, to
sew. Kudrilo, a needle.
IN denotes the feminine. Patro, father. Patrino, mother. Onklo,
uncle. Onklino, aunt.
IST denotes the occupation, or means of livelihood. Botisto,
bootmaker. Servisto, manservant.
UL denotes the possession of a Quality or Attribute. Blindulo, a
blind man. Danculo, a dancing man.
By means of these affixes, the Vocabulary is enormously simplified.
* * *
All should have "The Student's Complete Text Book," 1s. 8d., post
free, and "Twelve Exercises," 1s. 3d., in order to thoroughly learn
the system; but the above is serviceable as a rough basis.
For the convenience of Esperantists, all works dealing with the
language can now be obtained by writing to the Hon. Sec., ESPERANTO
CLUB, 41, Outer Temple, London, W.C.
The books most read are:--
"Student's Complete Textbook," by J. C. O'Connor, B.A., 1s. 8d., post
free.
"Twelve Exercises with Key," by A. Motteau, 1s. 3d., post free.
"No. 52," a short Grammar, by the Hon. R. H. Geoghegan. Price 7d.,
post free. This is a capital preliminary work for giving to friends
to arouse their interest. For this purpose we will supply
_subscribers_ with 6 copies for 2s. 6d., post free.
Three Tales by Tolstoy and Pushkin, 1s. 1d. the set.
"Hamlet," translated by Dr. Zamenhof, 2s.
Grammar in French or German, 1s. 6d.
Commentaire in French, 2s.
Prose Selections, 2s. 6d. and 1s. 6d.
Complete Stories from back "L'Espérantistes," 2d. each.
"Tourist's Phrase-Book," in 6 languages, 6d.
The following monthly magazines can be obtained. The annual
subscriptions are:--
"La Lingvo Internacia," printed wholly in Esperanto, 3s. 6d.
"L'Esperantiste," in French and Esperanto, 4s.
"La Lumo," in French, English, and Esperanto, 2s. 6d.
"La Belga Sonorilo," in French, Flemish, and Esperanto, 2s. 6d.
"La Bohema Esperantisto," in Czech and Esperanto, 3s.
"La Rondiranto," in Bulgarian and Esperanto, 3s.
The new "Internacia Medicina Revuo" will appear every two months.
Subscription 6s. 6d. per annum.
The English-Esperanto and Esperanto-English Dictionaries will be
ready shortly. Price 2s. 6d. each.
"French-Esperanto Vocabulaire," 2s. 6d.; "Esperanto-French
Dictionnaire," 1s. 6d.
"Braille Instruction-Book for the Blind," 4s.
Neat star-shaped Badges, for use when travelling, are kept in stock.
Price 9d. each.
[Music: L'Espero. Himno de D-ro Zamenhof.]
En la mondon venis nova sento,
Tra la mondo iras forta voko
Per flugiloj de facila vento
Nun de loko flugu ĝi al loko!
Ne al glavo sangon soifanta
Ĝi la homan tiras familion
Al la mond' eterne militanta
Ĝi promesas sanktan harmonion.
En la mondon, &c.
Sub la sankta signo de l'espero
Kolektiĝas pacaj batalantoj,
Kaj rapide kreskas la afero
Per laboro de la esperantoj.
En la mondon, &c.
Forte staras muroj de miljaroj
Inter la popoloj dividitaj;
Sed dissaltos la obstinaj baroj
Per la sankta amo disbatitaj.
En la mondon, &c.
Sur neŭtrala lingva fundamento,
Komprenante unu la alian,
La popoloj faros en konsento
Unu grandan rondon familian.
En la mondon, &c.
Nia diligenta kolegaro
En laboro paca ne laciĝos,
Ĝis la bela sonĝo de l'homaro
Por eterna ben' efektiviĝos.
En la mondon, &c.
SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET
_No. 2._
_December, 1903._
THE
ESPERANTIST
The Esperanto Gazette for the spreading
of the International Language....
Edited by H. BOLINGBROKE MUDIE
ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs: 1-1/2 roubles: 75 cents).
Published by THE ESPERANTO CLUB, 41, Outer Temple, London, W.C.
CONTENTS.
Page
Editor's Notes 17-18
What Max Müller Said (Felix Moscheles) 19
The Beggar Maid (C. Bicknell) 20
"The Tempest," continued from page 5
(translated by A. Motteau) 21
An Autumn Daisy (Ben Elmy) 22
The Biter Bitten (Paul Mathews) 22
The Three Friends (Elise Bauer) 23
The Sound of a Voice (J. Ellis) 24
Phonetic Longhand Esperanto 25
Comrades in Other Lands 26
Two Fables 27
The Angel and The Child (A. Motteau) 27
Correspondence Notes 28
Various Items of Interest 29
Specimens of the New Dictionaries 30
Synopsis of Grammar 31-32
The HON. SECRETARIES of ESPERANTO SOCIETIES are
BOURNEMOUTH, I. F. H. Woodward, Esq.,
Norwood, St. Swithin's Road.
DUBLIN, C. Fournier, Esq.,
Celtic Association, St. Stephen's Green.
EDINBURGH, Miss Tweedie, M.A.,
2, Spence Street.
GLASGOW, J. Hunter, Esq.,
138, Darnley Street, Pollokshields.
HUDDERSFIELD, G. H. Taylor, Esq.,
13, Birkly Hall Road.
KEIGHLEY, J. Ellis, Esq.,
Compton Buildings, Bow Street.
LONDON, H. Bolingbroke Mudie,
41, Outer Temple, W.C.
MANCHESTER, Dr. A. von Mayer,
Central Hall.
NEWCASTLE, H. W. Clephan, Esq.,
3, Cotfield Terrace, Gateshead.
PLYMOUTH, J. A. Thill, Esq.,
6, Barton Crescent, Mannamead.
PORTSMOUTH, Dr. Greenwood,
21, St. George's Square.
SURBITON, P. Howard, Esq.,
The Bungalow, Crane's Park.
N.B.--It is earnestly hoped that gentlemen who are willing to form
local groups will communicate with the Hon. Sec., Esperanto Club, who
will do all in his power to assist them in the work.
The Remington
THE _UNIVERSAL_ TYPEWRITER.
Just think of it!
THE INTERNATIONAL MACHINE.
_Unbound by ties of nationality:
The common bond of union of all civilised peoples._
The Remington can be supplied fitted for Esperanto.
* * *
THE REMINGTON TYPEWRITER COMPANY,
100, Gracechurch St., London, E.C.
La Remington
LA _UNIVERSALA_ SKRIBMAŜINO.
Pripensu je tio!
LA INTERNACIA MAŜINO.
_Tute liberiĝita de naciaj ligiloj:
La Komuna unuigilo por ĉiuj civilizitaj popoloj._
La Remington estos liverita kun Esperantaj presliteroj.
* * *
LA REMINGTON TYPEWRITER KOMPANIO,
100, Gracechurch St., Londono, E.C.
A NEW WORK
You should have to perfect your knowledge of Esperanto is the
~just-published Esperanta Sintakso~ laŭ verkoj de ~Doktoro
Zamenhof~ kaj aliaj aŭtoroj.
Verkita de PAUL FRUICTIER. NUR EN ESPERANTO.
From THE ESPERANTO CLUB, 1/6 Post Free.
~We beg to remind our Readers~
not to omit to translate the letters enclosed in the Text Book, and
to send the translations to us with four penny stamps. The
Adresaro--a list of Esperantists--will then be sent, by means of
which one can correspond all over the world in Esperanto.
Adresareto de Personoj kiuj deziras Korespondadi en Esperanto.
Doktoro G. BASUTTIL, Misida, Malta.
Interŝanĝos poŝtsignojn.
Rev. H. T. W. BUTLER, St. Paul's Vicarage, Middlesbrough, Yorks.
Ĉiam respondos je ĉiuj demandoj.
H. W. CLEPHAN, Esq., 3, Cotfield Terrace, Gateshead.
Pri muzikaj aferoj.
Sinjoro C. CHARRIER, Calle Zabala, 77, Montevideo, Uruguay.
Kolektas ilustritajn poŝtkartojn. Ĉiam respondos.
Frl. V. DESPORTES, 17, Boulevard Voltaire Chaumont, Haute Marne, France.
Interŝanĝo de Kuiristaj receptoj.
J. A. D. HENDERSON, Esq., 97, Donegall St., Belfast, Ireland.
Alilandaj sistemoj de stenografio.
G. LEDGER, Esq., 9, Tancred Road, Endymion Road, Finsbury Park,
London N
Nur letere, pri ĉiuj sciencaj aferoj.
L. LAROSE, Esq., 813, Mount Royal Avenue, Montreal, Canada.
Respondos je poŝtkartoj skribitaj en Esperanto.
M. MAURICE MARTIN, Studento ĉe la kolegio de Châteaudun (Eure et
Loire), France.
Ilustritaj Poŝtkartoj.
C. G. STUART MENTEATH, Esq., 23, Upper Bedford Place, London, W.C.
Ĝardenaj Urboj kaj "Darwinismo" por la Homaro.
Sinjoro A. de MARICH, Budapest, IV. Realtanoda u. 5. 11/7 Hungary.
Ilustritaj Poŝtkartoj kaj muziko.
C. REEVE, Esq., 3, Effingham Road, Lee, Kent.
Komercaj temoj kaj komercaĵo kun samlandanoj per stenografio Pitman.
[Illustration: postcard.]
This is a reduced facsimile of the design for an illustrated Postcard.
It is obtainable in two patterns, Inland and Foreign. All the finest
quality ivory cards. Price for propaganda purposes, 1/1 for 50.
State whether Inland or Foreign are required.
THE ESPERANTIST.
The Esperanto Gazette for the spread of the International Language.
ABONPAGOJ ESTAS RICEVEBLAJ ĈE
SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO
The Hon. Sec., ESPERANTO CLUB, 41, Outer Temple, London, W.C.
M. Paul Fruictier, 27, Boulevard Arago, Paris, France.
A. Saint Martin, Esq., 79, St. Christopher Street, Montreal, Canada.
M. M. Seynaeve, 3, Rue de l'Avenir, Courtrai, Belgium.
Herr Ahlberg, 50 Döbelnsgatan, Stockholm, Sweden.
A. Agius, Esq., Strada S. Gaetano, 92, Hamrun, Malta.
G. W. Messerly, Esq., Port-of-Spain, Trinidad, B.W.I.
_Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis
poŝtsignon._
_Alsendatajn artikolojn la Redakcio laŭ bezono korektos._
No. 2.
DECEMBRO, 1903.
Subscription, 3s. Per Annum.
Single Copies, 4d. net.
PRI LA ESTONTECO.
_"Neniu el ni estas senerara, eĉ la plej juna."_
La Redaktoro de The Esperantist deziras sendi, kiel eble
plej frue, siajn koregajn dankesprimojn al sia legantaro pro la
amindaj leteroj kiujn li tage ricevas. En la unua artikolo de la unua
Esperantist peto antaŭmetiĝis ke oni bonvolu sendi proponojn
pri la plibonigo de la plej juna el Esperantaj Ĵurnaloj. Sekve,
multaj amikoj skribis siajn pensojn pri la afero.
Por komenci je la komenco, kelkaj samideanoj kritikis la _verdeceto_
de la kovrilo. Sed multajn leterojn ni ankaŭ ricevis, precipe de
niaj legantinoj, tute aprobante ĝin. Ni do kredas ke estus
bedaŭrinde ŝanĝi ĝin sen unuanima konsento, tial la dua kajero
ankaŭ havas similan verdan eksteraĵon.
Sed la gravegaj kritikoj estis pri la internaĵo. Kelkaj legantoj
trovis ke nedividata paĝo estis iom malfacila por legi. Precipe en
la interesa originala verko "Itala Somero" ili tion eltrovis. Kvankam
nedividataj paĝoj havas pli belan vidiĝon, ni ne daŭrigos ilin en
la estonteco, kaj ni dankas la amikojn kiuj montris la malbonaĵon.
Adepta Esperantisto kredis ke la modelo estis tro alta; ke la dua
Gazeto ne povus esti tiel interesa kiel la unua, k.t.p. Vere tio ĉi
estus gravega afero, kaj Britaj Esperantistoj devas zorgi ke la
profetaĵo ne estos prava. Ni estas tute certaj ke, se oni nur sendos
ĉi tie kiel eble plej multaj artikoletoj--precipe originalaj
verkoj--sufiĉe interesaj Gazetoj rezultos.
La sama kritikisto ankaŭ opiniis ke ne estis sufiĉe da Angla lingvo
en la unua numero. Ĝi enhavas nur dekses paĝojn, kaj la plimulto de
la legantaro deziras legi Esperantaĵojn, ne Anglaĵojn. Unu el niaj
sindonemaj kunverkantoj promesis marki ĉiujn vortojn, kiujn ne
troviĝos en la lernlibro, kaj ni ĉiam donos iliajn tradukojn.
Tiamaniere ni esperas ke ni plaĉos tiujn, kiuj deziras vidi pli en
la Angla lingvo, sen limigi la interesan enhavon.
Inter la amikoj kiuj skribis pri la granda celo de Esperanto, unu
diris "Zenofono gvidis la perditajn Grekojn el la neterpoma[5] lando
orienta de poezio, sablo kaj romanco. Kaj vi, mia samideano, devas,
per via Gazeto, gvidi la sonĝajn Esperantistojn malsupren al la
ĉiutagan landon de porkaĵo kaj faboj!"
Vere tiu ĉi estas bona konsilo, ĉar Esperanto devas esti "Pana kaj
butera lingvo" por komerco kaj ĉiutaga vivado. Sed ĉu nia legantaro
deziras ke ni neniam presigos poezion kaj interesajn rakontetojn? La
plimulto da leteroj kiuj tage venas enhavas gratulojn pri la poemoj
kaj rakontetoj.
Alia helpanto de tiu ĉi bonfaranta movado havas gravajn internaciajn
rilatojn kun fremdaj firmoj, kaj proponis ke ĉiuj komercaj
Esperantistoj skribu al sia fremda klientaro, antaŭmetante
Esperanton, kiel taŭga helpanta lingvo, kaj petante ke ili lernus
ĝin por estontaj komunikaĵoj. Bonega ideo! Se oni konsentos tiel
fari, La Esperanto Klubo presigos anoncpaperojn kaj disdonos ilin
inter siaj komercaj membroj. La Hon. Sek. estos feliĉa ricevi
specimenojn de la proponita anonco.
Ree dankante ĉiujn kunverkantojn, ni petegas pri originale verkitajn
artikolojn por la Gazeto. En ĉiuj landoj estas la sama afero. Oni
trovas grandan nombron da skeptikuloj, kiuj diradas: "Ho! Mi vidas ke
via lingvo estas bona nur por tradukaĵoj. Kiam vi havos vian propran
verkaron, mi eklernos Esperanton. Sed, en la nuna tempo, mi pliamas
mian patrujan lingvon."
Mi skribis tiun ĉi peton al nia bona amiko, Sinjoro Ben Elmy, kaj,
kiel rezulto, niaj legantoj nun havos la grandan plezuron legi
_Esperantan_ poemeton, kun Angla _traduko_. Aliaj amikoj jam
respondis al tiu ĉi peto kaj sendis la interesajn rakontetojn kiuj
estas tie ĉi presitaj kaj korege ĉiuj devas danki ilin por la
granda helpo kiun ili donis al Esperanto, tielfarinte. Kvankam
tradukoj estas tre akcepteblaj, originalaj verkoj sendube estas indaj
je antaŭeco.
La Redaktoro.
FOOTNOTE:
[5] Lit.: "Potatoless."
CONCERNING THE FUTURE.
_"We are none of us infallible, even the youngest."_
The Editor of The Esperantist desires to send as early as
possible his most hearty expression of thanks to his readers for the
kind letters which he daily receives. In the first article of the
first Esperantist a request was put forward that one should
send proposals for the improvement of the youngest of Esperanto
journals. In consequence of this, many friends have written their
opinions on the subject.
To begin at the beginning, some friends-in-Esperanto criticised the
_somewhat greenness_ of the cover. But we have also received many
letters, especially from our lady readers, fully approving of it. We
therefore think it would be regrettable to change it without
unanimous consent; thus the second number has a similar green
exterior.
But the most serious criticisms were concerning the interior. Some
readers found that an undivided page was somewhat difficult to read.
Especially in the interesting original work, "The Italian Summer,"
did they experience this. Although undivided pages have a more
pleasant appearance, we will not continue them any more, and thank
the friends who pointed out the defect.
An adept Esperantist thought the standard was too high; that the
second Gazette could not be as interesting as the first, and so on.
This truly would be a most serious matter, and British Esperantists
must take care that the prophecy be not verified. We are
quite certain that if one will only send as many articles as
possible--especially original works--sufficiently interesting
Gazettes will result.
The same critic also opined that there was not enough English in the
first number. It contains only sixteen pages, and the majority of
readers desire to read Esperanto matter, not English. One of our
painstaking collaborators has promised to mark all words not to be
found in the Textbook, and we will always give their meanings. In
this manner we hope to please those who wish to see more in English,
without limiting the interesting matter.
Among the friends who have written of the great purpose of Esperanto,
one has said "Xenophon led the lost Greeks through the barren eastern
land of poetry, sand, and romance. And you, my friend-in-Esperanto,
must--by means of your Gazette--guide the dreamy Esperantists down
into the everyday land of pork and beans!"
Truly this is good counsel, for Esperanto must be a "Bread and butter
language" for commerce and daily life. But do our readers wish us
never to print poetry and interesting narratives? The majority of the
letters which continue to arrive daily contain congratulations on the
poems and short stories.
Another helper of this beneficent movement has weighty international
relations with foreign firms, and has proposed that all commercial
Esperantists should write to their foreign clients, submitting
Esperanto as a suitable auxiliary language, and asking them to learn
it for future communications. A most excellent idea! If this be
approved, the Esperanto Club will have circulars printed and will
distribute them among its commercial members. The Hon. Sec. will be
glad to receive specimens of the proposed announcement.
Again thanking all collaborators, we appeal for original work for the
Gazette. In every land it is the same. One finds a great number of
people, sceptics, who continually say, "Oh! I see that your language
is only good for translations. When you have your own literature I
will take up the study of Esperanto. But, at present, I prefer my
national tongue."
I wrote this request to our good friend, Mr. Ben Elmy, and, as a
result, our readers now have the great pleasure of reading an
_Esperanto_ poem with English _translation_. Other friends have
already responded to this appeal, and all must thank them most
heartily for the great help they have given to Esperanto in so doing.
Although translations are very acceptable, original works are,
without doubt, worthy of precedence.
_Literal translation._
KION MAX MÜLLER DIRIS.
Mi deziras scii ĉu The Esperantist estas preta por akcepti
en ĝiaj kolonoj la liberan uzon de la ĉiam ĉeestanta persona
pronomo "Mi." Eble mi, ĝin enkondukante, estas iomete maltima, sed
mi ne povas eviti la opinion ke, eĉ nova lingvo devas enhavi
almenaŭ kelkajn el la nekonvenaĵoj kiujn ĉiuj malnovaj lingvoj
necese toleras.
Tio, kion mi tuj rakontos, nur estas malgranda persona memoraĵo, sed
ĝi kunligas kun la nomo de famega lingvisto; tre citinda
aŭtoritato.
Mi estis en Venezio, ne staranta inter palaco kaj malliberejo, sed
gondole glitanta sur la kanaloj de la feina urbo, tiel kiel ĉia
mortemulo devas fari, se li deziras elpruvi ke vivo estas vivinda. Mi
tiam estis leganta artikolon "Rememoraĵoj" de Max Müller, kaj ĝi
tiel ĉarmis min ke, tuj post mia reveno hejme, mi skribis al li iom
simile al jeno--
"Mi estas al vi nekonato. Se mi ne skribos tuj sub la puŝo de la
impreso, mi tute ne kuraĝus fari tion. Sed, kompreneble, ni devus
koni unu la alian. Vi, baptofilo de Max Maria von Weber, mi baptofilo
de Felix Mendelssohn! Vi lernis latinan kaj grekan lingvojn en
Leipzigo, mi ankaŭ lernis tie; sed vi studiis ĉe la Nikolai-Schule
kaj mi ĉe la Thomas-Schule; jen la malsameco de la rezultato
klariĝas. Sed ni, kiel knaboj, ambaŭ devis manĝi niajn pomojn el
la korbo de la sama maljuna vendistino en Grimmaischer Strasse,
k.t.p."
Nu, Max Müller respondis al mi tute afable. Li sciigis min ke li iam
aŭdis mian patron ludi fortepianon kune kun Mendelssohn, ke li
ankaŭ estis vidinta unu el miaj pentraĵoj tial ni ne estis
nekonatoj. Ĉu mi venus Oxfordon post mia reveno en Anglujo, kaj ĉu
mi volus esti lia gasto?
Post kelkaj monatoj mi do iris, kaj pasigis malmultajn tagojn en lia
domo. Tiu ĉi estis senegala okazo por sciiĝi liajn opiniojn pri la
alpreno de universala lingvo.
"Ĉu la afero estas _ebla_?" mi demandis. "Netaŭge kian lingvon oni
elektos. Mi bezonas vian aŭtoritaton por silentigi tiujn kiuj kredas
ke la propono nur estas ĥimera."
"Nu," li respondis, "vi devas demandi tion de pli junaj kritikistoj
ol mi. Vi scias ke mi jam skribis mian kredon ke Esperanto estas la
plej bona sistemo ĝis nun elpensita; mi ne povas diri plu." Mi
petegis, eble iom supermezure, sed sensukcese.
Sed, kiam mi estis forironta el lia gastama domo, li redonis al mi
albumeton (baptopatran donacon de Mendelssohn), en kiu mi petis ke li
skribu sian nomon, kaj mi legis--"Ĉu universala lingvo estas ebla?
Jes.--M.M."
WHAT MAX MÜLLER SAID.
I wonder whether the columns of The Esperantist are disposed
freely to admit that ever-present personal pronoun, "I." I am perhaps
bold in introducing it, but I cannot help thinking that a new
language must have to put up with some of the inconveniences, at
least, that all old languages have had to tolerate.
What I have to relate is but a little personal souvenir, but it is
connected with the name of a great linguist, and an authority well
worth quoting.
I was in Venice, not standing between a palace and a prison, but
gliding along the canals of the fairy city in a gondola, as every
mortal should if he desires to realise that life is worth living. I
was reading an article, "Reminiscences," by Max Müller, which
delighted me so that the first thing I did on returning home was to
write to him, somewhat on these lines--
"I am a stranger to you, and if I don't write on the spur of the
moment, I should not venture to do so at all. Yet surely we ought to
know one another. You, a godson of Max Maria von Weber, and I a
godson of Felix Mendelssohn! You learnt your Latin and Greek in
Leipzig, and so did I; only you went to the Nicolai-Schule and I to
the Thomas-Schule, which accounts for the difference in the result.
But we must have eaten our schoolboy apples from the same old woman's
basket in the Grimmaische Strasse, etc., etc."
Well, Max Müller answered in the kindest spirit. He had heard my
father play with Mendelssohn, and he had seen a picture of mine, so
we were not strangers. Would I come to Oxford on my return to England
and be his guest.
Some months later I went, and spent several days at his house. There
was a unique opportunity of fully ascertaining his views on the
adoption of a universal language.
"Is such a thing _possible_?" I asked him. "Never mind which language
is to be selected. I want your authority to silence those who look
upon anything of the kind as chimerical."
"Well," he said, "you must go to younger people for an answer to
that. You know that I have given it as my opinion that Esperanto is
the best attempt at a universal language yet made, and that is as
much as I can say." I pressed him, perhaps rather unduly, but without
success.
But as I was leaving his hospitable house he handed me back a little
album (a godfather's gift from Mendelssohn), in which I had asked him
to inscribe his name, and I read--"Is a universal language possible?
Yes.--M.M."
Felix Moscheles.
[Illustration: hand-written letter.]
Oxford, July 2, 10 p.m
Is a universal language possible? Yes. M. M.
Felix Mendelssohn:
Wenn Menschen aus einander gehn
So sagen sie, Auf Wiedersehn,--auf Wiedersehn.
Felix Moscheles:
Die Sprachen sind auch aus einander gegangen.
D'rum theilen sie alle dasselbe Verlangen.
Auf Wiedersehn, auf Wiedersehn!
F. Max Müller.
_Felix Mendelssohn diris._--Se homoj disiĝas ili diras "Ĝis la
Revido, Ĝis la Revido."
_Felix Moscheles diris._--La lingvoj ankaŭ estas disiĝitaj, do
ĉiuj partoprenas la saman deziron. "Ĝis la Revido, Ĝis la
Revido!"
L'ALMOZULINO.
THE BEGGAR MAID (Tennyson).
Ŝi, de beleco nedirebla
La manojn sur la brusto tenis:
L'Almozulino nudpieda
Al reĝo Kofetuo venis.
La reĝo, kun mantel' kaj krono,
Renkonti ŝin malsupreniris
"Nature, ŝi pli bela estas
Ol lumo," ĉiuj Grafoj[6] diris.
Ŝi, en mizera vesto, ŝajnis
Al ili, lum' tra nuboj hela;
Ŝin laŭdis ili, pro okuloj,
Piedoj, haroj, mieno bela.
Neniam estis en la lando
Vizaĵ' aŭ ĉarm' anĝela tia,
Kaj ĵuris Kofetuo "Estos
L'Almozulin' reĝino mia."
C. Bicknell.
FOOTNOTE:
[6] Counts; barons.
[_Copyright reserved._]
[_Tradukis Esp. 6266._]
LA VENTEGO (Daŭrigo).
(_Vidu la komencon en Novembra Nro._).
AKTO I.
Sceno I. (_daŭrigo_).
(_Revenas la_ Subestro.)
Subestro.--Faligu la grandmaston! vigle[7]! pli malsupren!
Penu direkti la ŝipon al la maro! (_Ekkrioj interne_) Malbenon al
tiuj kriegoj! Ili bruegas pli laŭte ol la blovado, aŭ eĉ nia
propra kriado! ... (_Revenas_ Sebastiano, Antonio _kaj_ Gonzalo)
Ree? ankoraŭ? Kion vi faros tie ĉi? Ĉu ni devos ĉesigi nian
penadon kaj droni? Ĉu vi deziras iri al la marfundo?
Sebastiano.--Ha peston al via faringo, kriemulo,[8]
blasfemanta malbenita hundo!
Subestro.--Nu, do, laboru vi mem!
Antonio.--Pendu, malbona hundo; pendu, filo de malvirtulino,
insultema bruegulo! Ni ne tiel kiel vi timas droni.
Gonzalo.--Ho! lin mi asekuras[9] kontraŭ la dronado,
kvankam la ŝipo ne estus pli fortika ol nuksa ŝelo.
Subestro.--Direktu la ŝipon! Du gradojn plie, al la
maro ... haltu!
(_Venas_ Maristoj _tute akvokovritaj_.)
Maristoj.--Ĉio estas perdita! ni preĝu! ni preĝu! Ĉio
perdita! (_Foriras ĉiuj_)
Subestro.-- Kion? Ĉu malvarmiĝos niaj buŝoj?
Gonzalo.-- La reĝo kaj la princoj ĉiuj preĝas:
Samstate ni kun ili preĝi devas.
Sebastiano.-- Mi perdas paciencon.
Antonio.-- Ni pereos:
Per la maldiligento de drinkuloj--
(_Al_ Subestro) Larĝfaŭka bruegulo mi tre volus
Vin vidi droni en dek maralfluoj[10]!
Gonzalo.-- Pendonta, tamen, li post ĉio restos,
Ja, kvankam plendos ĉiu guto akva
Kaj larĝe malfermiĝos por lin gluti....
(_Ekbruoj interne_) Ĉiel' kompatu! nun fendiĝas ŝipo!
Adiaŭ do, edzino kaj infanoj!
Ho ve,[11] adiaŭ, frato! Ĝi fendiĝas!
Antonio.-- Ni ĉiuj nun fundiru kun la reĝo! (_Foriras_).
Sebastiano.-- Ni iru tuj al li adiaŭ diri! (_Foriras_).
Gonzalo.--Nun, volonte, mi ŝanĝus mil mejlojn da marakvo
nur por seka terpeco, longa erikejo,[12] bruniĝinta dornstipejo,[13]
io ajn! Estu do la superega Volo! Sed mi preferus seke morti.
(_Foriras_).
Sceno 2.--_Sur insulo--antaŭ la ĉambreto de_ Prospero.
(_Venas_ Prospero _kaj_ Mirando.)
Mirando.-- Karega patro, se per via povo
La maro tiel brue sovaĝiĝis,
Ho trankviligu ĝin! Nun preskaŭ ŝajnas
Malbonodoran peĉon Ĉiel' vomi.[14]
Se supraj ondoj ne estingos fajron ...
... Suferis mi kun la malfeliĉuloj
Videble kiuj dronis en la ŝipo!
Kreitoj noblaj ili estis, eble,
Kaj, jen! nun estas ĉiuj disrompitaj ...
... Ĝemegoj ĝis la mia kor' atingis!
Se ia dio estus mi potenca,
En teron volus mi trapuŝi maron,
Prefere ol engluti belan ŝipon
Ŝarĝitan tute je animoj homaj! ...
Prospero.--Ne plu miregu nun, kaj kvietiĝu;
Al via kompatema koro diru:
Ne malbonaĵ' okazis.
Mirando.-- Ho ve, patro!
Prospero.--Nenio, ja, filino, ĵus okazis
Krom ĉio, kion mi efektivigis
Por vi, filino mia, karulino!
Vi kiu ido estas nescianta,
Ĉar, nek vi scias pri l'elveno mia,
Nek konas min pli altan ol Prosperon,
La mastron de malriĉa tia loko,
Kaj simplan patron vian.
Mirando.-- Mi neniam
Imagis plie.
Prospero.-- Estas nun la tempo,
Kaj vin mi devas plie tuj informi.
--Forprenu la magian[15] veston mian--
(_Demetas la mantelon_).
Magio restu. Plu ne ploru, kara;
Konsolu vin. Terura la vidaĵo
De ŝippereo, kiun vi bedaŭras,
Okazis tiel, per magia povo,
Ke iu, kiu estis en la ŝipo
Nek mortis, nek eĉ haron tie perdis,
--Kriegojn kvankam aŭdis vi, kaj vidis
Fundiri ŝipon--Sidu, nun, Mirando,
Ĉar vi plimulte devas tuj sciiĝi.
(_Daŭrigota_).
FOOTNOTES:
[7] Cheerily, actively.
[8] Noise-maker, brawler.
[9] Insure.
[10] Tides.
[11] Alas!
[12] Heath.
[13] Prickly broom (or furze) patch.
[14] Vomit.
[15] Magic.
LEKANTETO AŬTUNA.
"Purpurvestata kara aŭtuna flor',
Vi ploras, do, pri morto de l'somero?
Funebra, certe, estas la kolor',
Kaj ĉiam servas al la malespero!"
"Ha, ne! Vi ne forgesu, kara mia,
Purpuro apartenas al majesto;
Kaj plaĉas al la vintroreĝo nia,
Ke prezentiĝu mi en deca vesto!"
12a Okt., 1903. Ben Elmy.
THE MICHAELMAS DAISY.
"Dear little Autumn flower, with purple clad,
Dost thou thus weep the death of Summer fair?
Funereal, truly, is thy colour sad,
And ever serves as symbol of despair!"
"Ah, no! dear friend, remember yet one thing--
That purple, too, is Majesty's display;
And 't is the pleasure of our Winter king,
That I present myself in meet array!"
_Tradukis_ Ben Elmy.
MORDANTO MORDITA (Originale Verkita).
Tiu ĉi okazis dum mia lernado ĉe la universitato.
Bruno estis unu el miaj plej intimaj amikoj kaj ni ofte renkontis nin
kun aliaj samideanoj ĉe la loĝejo de unu aŭ alia por amika
kartoludeto. En tiu ĉi okazo la renkontejo estis ĉe Bruno.
Blanko, alia amiko, alvenis kun mi je la dirita horo, sed tie
troviĝis neniu. "Pendu" ni diris. Ni atendis longan tempon: Bruno ne
venis. Ni do ekkoleriĝis, kaj deziris repagi al Bruno pro tiu ĉi
malplezuro. "Kion ni faros?" "Malsaĝkaptilon!"[16] "Bonege!"
Ni formovis la tablon en angulon de la ĉambro. Sur la tablo, per la
helpo de kapkuseno[17] el la dormoĉambro, de kelkaj vestoj, kaj de la
lamposfero[18] sur kiu ni figuris malbelegan vizaĵon, kaj en kiu ni
enmetis kandeleton, ni konstruis terurigan kreitaĵon. Tiam ni
atendis.
Baldaŭ ni aŭdis la paŝojn de la alproksimiĝanta Bruno, kaj ni
retiris en la dormoĉambron. La pordo de la ĉambro malfermiĝis:
Bruno eniris.
Subite terurplena kriego surdiĝis niajn orelojn. Nia mizera amiko
enfalis preskaŭ senmove en sian seĝegon, nur murmurante--"Mi ĝin
vidis! Mi ĝin vidis! Mi estas viro mortonta!"
Tiu ĉi rezultato surprizis nin. Ni neniam deziris kaŭzi tian
malfeliĉecon.
Kredante ke nia amiko nur ridegis, mi ekkriis "Brandon! Rapide,
rapide, alportu la brandon!" Estis senutile. La glaso ekfalinte el la
mano de la suferanto, rompiĝis sur la tapiŝo. Tre malrapide, el la
disigitaj vortoj de la malsanulo, ni eltiris la sciigon ke li kredis
vidi la aperaĵon kiu ĉiam montras sin al membro de la familio
Bruno, antaŭ la subita morto de tiu persono.
Ni penis klarigi la aferon, sed sensukcese.
Mi do eliris por venigi kuraciston.
Loĝante en la koleĝo, estis necese ke mi petu permeson de la
koleĝestro, ĉar vespere je dirita horo la pordego fermiĝis por ke
neniu povu senpermese eliri. La koleĝestro, maljuna sinjoro,
bonvolega al la junuloj kiuj venis sub lia flego, kvankam gravmaniera
kaj solenvizaĝa, aŭskultinte mian klarigon, tuj donis al mi la
deziratan permeson, samtempe dirante--"Estas granda malfeliĉeco,
granda, grandega! Mi kredas ke mi mem iros por lerni ĉu mi povos ion
fari."
Ĉar la koleĝestro tre malofte vizitis la loĝejon de koleĝanoj,
tiu ĉi propono estis tiel ne atendita ke mi tute forgesis la
kuraciston, kaj sekvis la estron al la loĝejo de Bruno.
Enirante en la ĉambron ni trovis Brunon ankoraŭ flegatan de Blanko,
ŝajne neniel pliboniĝitan. La vizitanto neatendita, klinante sin
super la junulo diris amindavoĉe--"Mia kara Bruno, mi tre bedaŭras
aŭ...."
Kvazaŭ elektriĝita, la trompoplena Bruno eksaltis sur siajn piedojn
elkriante per la plej sana voĉo--"Pardonu al mi, Sinjoro, tute
senintence mi petolis[19] antaŭ _vi_."
Unue iom enuata, sed baldaŭ komprenante la ŝercon, nia bona estro
trankvile diris--"H--m! Belega ekzemplo de 'Mordanto mordita'. Bonan
Nokton, Sinjoroj, bonan nokton."
Tiel parolinte li ridetante foriris.
Paul Mathews, _Esperantisto_ 7799.
FOOTNOTES:
[16] Booby-trap.
[17] Pillow.
[18] Lamp globe.
[19] Played the fool.
_Almozulo_: Donu al mi pencon, Sinjorino!
_Sinjorino_: Ĉu vi ne povas trovi laboradon!
_Almozulo_: Ne, mia metio estas senutila al la nuna tempo.
_Sinjorino_: Kial? Kion vi faras?
_Almozulo_: Mi forŝovelas neĝon de pavimo.
G.C.L.
LA TRI AMIKOJ.
Konfidu je nenia amiko ne pruvinte lin. Ĉe la festena tablo ni
trovas pli multajn ol ĉe la pordo de la malliberejo.[20]
Homo havas tri amikojn; du el ili li multege amis, la tria estis al
li indiferenta, kvankam tiu ĉi estis la plej sincera el ĉiuj. En
tago li devis aperi antaŭ la juĝisto ĉar li estis grave sed
maljuste kulpigita. "Kiu el vi," li diris, "venos kun mi por atesti
por mi, ĉar mi estas grave kulpigita kaj la reĝo koleriĝis?" La
unua el liaj amikoj tuj diris ke, pro aliaj aferoj, li ne povus iri
kun li. La dua akompanis lin ĝis la pordo de la juĝejo, tiam li
iris returnen pro timo de la kolera juĝisto.
Sed la tria, al kiu li malplej konfidis, eniris, paroladis por li kaj
atestis tiel ĝoje pri lia senkulpo, ke la juĝisto liberigis
lin.----
Homo posedas tri amikojn en tiu ĉi mondo. Kiel li kondutos je la
horo de la morto, kiam Dio vokos lin antaŭ sian juĝejon? Mono, lia
plej bona amiko, forlasos lin unue. Liaj parencoj akompanos lin ĝis
la pordo de la tombo, kaj tiam returnos domen. La tria, kiun li ofte
forgesis dum la vivo estas liaj Bonagoj. Nur tiuj ĉi akompanos lin
ĝis la trono de la Juĝisto. Ili antaŭiros, parolos, kaj trovos por
li kompaton kaj pardonon.
Elise Bauer.
FOOTNOTE:
[20] Prison.
LEGENDO PRI LA VIRO EN LA LUNO.
Antaŭ multe da jaroj je Dimanĉo, viro iris en arbaron por kolekti
lignon. Li kunigis ĝin, kaj, portis ĝin domen. Li renkontis belan
viron, dimanĉe vestitan, kiu estis ironta al preĝejo. Li haltis,
ekparolis al la lignoportanto kaj diris "Ĉu vi scias ke sur la tero
hodiaŭ estas Dimanĉo, kiam Dio ripozis, kreinte la mondon, ĉiujn
bestojn kaj la homaron? Ĉu vi ne scias ke estas skribite en la tria
komando Sanktigu la Dimanĉon?"
Sed la viro estis korhardiĝita kaj respondis "Dimanĉo tera aŭ
Lundo ĉiela, kion faras tio al mi?" La bela viro, kiu estis Dio mem,
respondis "Portu do eterne vian branĉaron. Kaj tial ke Dimanĉo sur
la tero ŝajnas al vi esti senvalora, havu do eternan Lundon en la
Luno kaj staru ĉiam tie kiel timiginta ekzemplo por ĉiuj kiuj
malsanktigas la Dimanĉon per laboro." De tiu tempo la viro kun la
branĉaro staras en la Luno, kaj eble starados tie eterne.
Elise Bauer.
PRAKTIKA UZO DE ESPERANTO.
Antaŭ iaj semajnoj aperis artikolo en la _Daily Mail_ kie oni
skribis ke Ĵapananoj trovis ke, se ili manĝadis nur rizon, ĝi
produktis hidropsion, sed se ili miksis hordeon kun la rizo la
malsano ne okazis.
Trovante en la Adresaro la nomon de Japonano, mi tuj skribis al li
sciigante lin pri la supre nomita artikolo kaj demandante ĉu ĝi
estis akurata.
Mi ricevis la sekvantan respondon--"La malsano okaza estas ne la
hidropsio sed beriberi aŭ elefantiasio. La rizo sole ne kaŭzas
tion: La malriĉuloj, la kampanoj, ankaŭ suferas je tiu malsano
kvankam ili ne ofte manĝas rizon; eble nur unu aŭ du foje dum
monato. La rimedo por tiu malsano estas ne ankoraŭ konata, sed la
mikso de hordeo kun la rizo estas bona; ankaŭ la aero de la
patralando. La homoj kiuj vivas en malaerigata ĉambro havas ofte
tiun malsanon. Unu aŭ du monatoj en la patralando estas sufiĉaj por
kuraci ĝin." (Espo. 7383).
Esperantisto 8105.
Kara Sinjoro, La unua numero de via tre laŭdinda gazeto ne sole
donis al mi grandan plezuron sed ankaŭ portis benon al ĉiuj de tiu
ĉi loko; ĉar, ĵus ĉe la momento de ĝia alveno, komencis la pluvo
de ni longatempe dezirita, kaj kiam mi malfermis la koverton, brilaj
fulmoj kune kun la lumo de mia elektra lampo lumigis al ĝiaj bone
presitaj paĝoj. Certe ĉiuj Anglaj Esperantistoj dankos vin tre kore
por via kuraĝa kaj sindonema laboro, kaj deziros longan vivon kaj
plenan sukceson al la entrepreno. Mi bedaŭras ke mi mem donis
malbonan ekzemplon al miaj pli junaj Esperantuloj, skribante en mia
artikoleto "Itala Somero," ke oni kulturas ĉe ni _Kariofilojn_.[21]
Mi devis esti skribinta _diantojn_,[22] ĉar la kariofilo,[21]
kreskaĵo de tropikaj landoj, ne povas vegeti tie ĉi. Kvankam mi
estas nemetiista[23] botanikisto, mi ne sciis la sciencan nomon por
"cloves," kaj mi ne lernis la Esperantan vorton por "carnation." ...
Jen mia konfeso kaj senkulpigo! Nun mi almenaŭ ellernis tre multe
pri la kariofila[21] natur-scienco, uzado, kaj komerco; kaj mi
miriĝas legante ke Anglujo enportas ĉiujare 1/4 milion funtojn[24]
da tiu drogo. Certe ĉiuj ne estas uzitaj por bongastigi niajn
pomtortojn![25]
Kun sinceraj gratuloj,
Via fidele,
C. Bicknell.
FOOTNOTES:
[21] Cloves.
[22] Carnations.
[23] Amateur.
[24] Pounds.
[25] Apple tarts.
LA SONO DE VOĈO.
(Telefona Okazo.)
(de G. S. WEBSTER, eltirita el "TAT," tradukita de JOHN ELLIS.)
* * *
S-INO JUNEDZO. S-O JUNEDZO. VOĈO.
* * *
[_SCENO.--Manĝoĉambro ĉe Gesinjoroj Junedzo. La telefono estas
fiksita sur skribtablo._]
S-ino Junedzo (_alparolante al katido, dume ŝi
ĉirkaŭligas banton[26] ĉirkaŭ ĝia kolo_[27]).--Nu[28], katideto, mi
miras kion mia Riĉjo faras. Mi esperas ke li ne aliris al
malplaĉega ĉevalkura konkurso--mi ne kredas ke li sin okupas
tiamaniere dum lia libera tempo--malgraŭ la duonesprimaĵoj[29] de
Klaro Paseo, sed--. Bone, mi jam alvokis lin telefone nur sepfoje
hodiaŭ, kaj li mem respondis al mi ĉiufoje; tial ĉio necese estas
tute ĝusta. (_Sidigas la katidon sur kuseno_) Nu, kion fari? Estas
tro varme por eliri kaj vizitadi. Mi jam parolis kun la servistinoj
pri iliaj kulpetoj, sufiĉe je unu tago. Mi kudris butonon sur la
ganto de Riĉjo, kaj mi jam skribis dudek-sep paĝojn al la
patrineto. Ho! Mi devas alvoki Riĉjon denove; li kutimas aŭdi mian
voĉon almenaŭ okfoje en ĉiu tago. Kara knabo! Li pensos ke mi
ĉesis ami lin, aŭ ian similan teruraĵon! (_Aliras al la telefono
kaj sonorigas_) "N-on 2,337 Junedzo, mi petas." (_Post momento, ŝi
aŭdas respondon._)
S-ino J. (_en 'fonon_).--Jes, ĉu vi ĉe-estas?
Voĉo.--Kompreneble, Karulineto!
S-ino J.--Kiu estas tie?
Voĉo.--Kies voĉo sonas, ĉu vi pensas?
S-ino J.--Tio estas simila je la voĉo de mia propra edzeto.
Voĉo.--Tia mi estas, Kara Mia!--Via vera, sola, propra
Riĉjo.
S-ino J--Ĉu vi maltrankviliĝas kaj pensadas ke mi ne estas
alvokonta al vi denove, Plejkara?
Voĉo.--Jes; mi ja terure maltrankviliĝis pri tio, Koro
Mia.
S-ino J.--Kion vi faras?
Voĉo.--Mi tre laboradas, kaj multe pripensadas pri mia
propra edzineto. (_En tiu ĉi momento, persono larĝaŝultra,
festatempe vestita, mallaŭte malfermas la pordon. Li staras senmove,
kaj rigardas S-inon J., ridete sed silente._)
S-ino J. (_en 'fonon_).--Mi sentadis tre forlasite la tutan
tagon longe.
Voĉo.--Kompatinda knabineto! Baldaŭ mi revenos, ĉarmanta
mia.
S-ino J.--Mi skribis dudek-sep paĝojn al la patrineto.
Voĉo.--Ĉu efektive? La kara maljuna sinjorino! Mi esperas
ke vi sendis al ŝi la esprimon de mia amo.
S-ino J.--Ha! Nu, mi ŝatas[30] aŭskulti vin kiam vi parolas
tiel pri la patrineto. Penu ĉiam paroli tiamaniere pri ŝi kiam vi
estas hejme. (_La persono apud la pordo ŝajnas malkontente, kaj ial
iom ekscitate._)
Voĉo.--Mi promesas, Amatino Mia.
S-ino J.--Mi ja pensas ke vi povus aranĝi ke vi venos
hejmen frue hodiaŭ, Riĉjo, por festi la trian monaton de nia
edzeco. (_La persono subite timiĝas, kaj provas forŝteli mallaŭte
for de la ĉambro, senvidite._)
Voĉo.--Tion mi volus, karulineto mia; sed ni estis tre
okupataj ĉe la oficejo la tutan tagon longe, kaj ... (_la persono
piedfrapas senintence la katidon--la katido blekas ... kaj_ S-ino
J. _ĉirkaŭrigardas antaŭe ol la persono povas atingi la
pordon--ŝi lasas fali la aŭdilon telefonan, rapidas al li, kaj
kaptas lin sovaĝe per lia brako._)
S-ino J. (_kun milo[31] da vulkanoj[32] je sia
voĉo_)--RIĈJO!! RIĈARDO!!!
S-o J. (_provas gajete ŝajni kuraĝa_).--Nu, Kara Mia, ĉu
vi ĝojas min revidi?
S-ino J. (_trenas lin al la telefono_).--Venu tien-ĉi.
(_Ŝi tenas la aŭdilon sur lian orelon, kaj tuj poste parolas en la
telefonon si mem_).
S-ino J. (_en la 'fonon_).--Kaj _kiu_ vi diris ke vi estas?
Voĉo.--Efektive, ĉu vi forgesis tiel baldaŭ? Via propra
Riĉjo.
S-o J.--Sed, pendiĝu! ... (S-ino J. _metas sian
manon sur lian buŝon_).
S-ino J.--Kaj _kion_ vi diris ke vi faris?
Voĉo (_ripetas malrapide kaj tre klare_).--Ke mi tre
laboradis, kaj multe pripensadis pri mia propra edzineto.
S-o J. (_li mem provanta alvoki per la
telefono_).--Silentiĝu, malsaĝulo! Ĉu vi ne scias.... (S-ino
J. _ĉesigas lin kiel antaŭe_.)
S-ino J. (_en la 'fonon_).--Ni finigos tiun-ĉi konversacion
ĉar S-o Junedzo, kiu estas apud mi, laĉigas iom aŭskultante lian
propran imaĝan voĉon. Bonan tagon! kompleze tenu vin pretige por
atesti kiam mi procesos por ricevi juĝan disigon.[33]
Voĉo.--Ŭ--ŭ--ho! ŭ--ŭ--(S-ino J. _sonorigas
por ĉesigi la elektran komunikadon; sin turnas al_ S-o J.,
_kies vizaĝo grade iĝas fraga-tomata-sun-malleviĝan specon de
koloro_).
S-ino J. (_per nordpolusa[34] voĉo_).--Havu la bonecon
klarigi--se eble vi povas.
S-o J. (_gajete_).--Certe, kara mia, certe! Nu, vi vidas,
karesinda mia, vi havas tre dolĉan kutimeton, alvokante min ĉe la
oficejo ĉiuhore, kaj ĉar mi--ŭ--ne estas--ŭ--ĉiam tie....
S-ino J.--Estante ĉe ĉevalkuraj konkursoj, eble?
S-o J. (_kuraĝege_).--Jes, estante ĉe ĉevalkuraj
konkursoj; kvankam, trovinte mian unuan gradan bonprosperaĵon
hieraŭ, mi estas forlasonta tiujn de nun. Sed, daŭrigante ... ĉar
mi ne ĉiam estas ĉe la oficejo, mi pensis ke vi koler ... ŭ ...
maltrankviliĝus se mi ne respondus ĉiufoje kiam vi sonorigus por
mi; tial mi ordonis ke Korkisto, mia ĉefkomizo, kiu estas iom da
ventroparolanto, imitu mian voĉon, kaj respondu al vi tiam, kiam mi
forestus, kaj la malsaĝulo nesciis ke mi jam venis hejmen frue
hodiaŭ--tial--Ho! pardonu min, Mimio!
S-ino J. (_frostatone_).--Neniam! (_surlevigante la
katidon_) Venu kun mi, katideto, ni ambaŭ estas trompiĝitaj. Ne
pensu ni plu pri tio! Ni reiros al la patrineto, kaj ... (_lasas
larmon fali sur la dorson de la katido_). Sed (_sin turnante al_
S-o J.) permesu al mi por diri al vi, Sinjoro ke--(_telefona
sonorileto tintas_) Ha! la 'fono denove! (S-o J. _saltas
antaŭen kvazaŭ li volis respondi_--S-ino J. _malhelpas
lin_) Pardonu min, nun estas mia vico por falsi la telefonon, mi
kredas. Eble estus eĉ pli interesa afero, se mi provus ventroparolan
aktoraĵon (_aliras al la telefono kaj respondas per raŭka, vira
voĉo_) jes, kiu estas tie?
Voĉo.--Ho! Maljunulo! Ĉu tiu estas vi?
S-ino J. (_same kiel antaŭe_).--Ne,--Ŭ--tio estas, jes.
Voĉo.--Nu, nur unu vorto pri tiu diamanta ĉirkaŭkolo,
kiun vi petis ke mi elektu por via edzino. Vi diris ke via vetgajno
estis cent-deko da livroj; nu, ĉar vi volas aldoni plue dekon, mi
povas ricevi ĵus tion, kion vi bezonas, pendaĵon ankaŭ, po
cent-dudek livroj. Ĉu tio vin ŝatas?
S-ino J. (_per malforta voĉeto_).--Riĉjo, ĉu vi volus
veni kaj respondi al tiu-ĉi, mi petas?
(_Li aliras al la telefono, kaj post aranĝinte la aferon, sonorigas
por ĉesigi la komunikadon, kaj sin turnas al_ S-ino J.,
_kiu sidas sur la sofo, ŝia vizaĝo en la pelto de la katido, kaj
ploras iom_).
S-o J. (_alstreĉante liajn brakojn_).--Mimio!
S-ino J. (_lasas fali la katidon_).--Ho! Ho! (_Sur lian
bruston_) Ho! Riĉjo!! (_La katido ĝoje murmuras._)
FOOTNOTES:
[26] A knot of ribbon.
[27] Neck.
[28] Well!
[29] Half statement.
[30] Like.
[31] A thousand.
[32] Volcanoes.
[33] Separation.
[34] Northpolar.
PHONETIC LONGHAND.
In fulfilment of a promise made in the first number of The
Esperantist, a few phrases are here given, with their equivalent
English phonetic spelling. In reply to those friends who wish to see
a monthly list of stock phrases, with their English meaning, we beg
to remind them that the _Frazlibro de la Turisto_ contains 400 such
phrases, each in 6 languages, for the trifling cost of 6d. We are not
disposed to sacrifice our limited space as suggested, unless, after
mastering the 400 phrases named, which deal with a great diversity of
subjects, our friends still feel the need for a further collection.
The phrases used below are culled from a forthcoming work by Mr. J.
A. Thill, of Plymouth:--
Ĉiam uzu Esperanton kiam vi skribos al mi.
Chee|ahm ooz|oo Aysp|ayr|ahnt|ohn kee|ahm vee skreeb|ohs ahl mee.
Veku min morgaŭ ĉirkaŭ la kvina horo.
Vay|koo meen mohrg|ow cheerk|ow lah kveen|ah hohr|oh.
Senvestigu vin kaj kuŝiĝu.
Sayn|vayst|eeg|oo veen ky koosh|eej|oo.
Mi prosperis en tiu ĉi afero.
Mee proh|spayr|ees ayn tee|oo chee ah|fayr|oh.
Mi devas refari tiun ĉi kalkulon.
Mee dayv|ahs ray|fahr|ee tee|oon chee kahl|kool|ohn.
Vi rejuniĝas pli kaj pli!
Vee ray|yoon|eej|ahs plee ky plee!
Kiam vi senvestigos viajn piedojn?
Kee|ahm vee sayn|vayst|eeg|ohs vee|ine pee|ayd|oyn?
EN VAGONARO, REVENANTE DE LA MARO.
Lernejestro, afable parolante al la plej mallertulo de la lernejo:
Ĉu la maro alvenis al viaj atendoj, Roberto?
Lernanto, kiu estis tro proksimiĝinta al la undoj:
Se plaĉas, Sinjoro, ĝi alvenis al tie ĉi; Kaj, per fingro, li
montris sian bruston.
E. M.
* * *
Du fratinoj loĝis kune kun sia onklino, bona sed tre severa virino.
Unu tagon la plej maljuna ekvidis ke la infanino fosas en la ĝardeno
kaj enterigas ion. Poste ŝi foriris por trovi tion kion sia fratino
faris: Kaj ŝi eltiris el la truo paperan folieton sur kiu estis
malbone skribitaj tiuj ĉi vortoj. "Kara Diablo, venu tuj kaj
forportu mian onklinon Marion."
Esperantisto, 4686.
* * *
Du vendistoj de malnovaj vestoj loĝis kontraŭe. Nature ili ne tro
amis unu la alian. Nokte anĝelo venis al unu el ili kaj diris.
"Rakontu al mi tion, kion vi deziras, kaj mi donos ĝin al vi
kondiĉe ke via najbaro ricevos la duoblon da ĝi."
La viro pensadis longatempe kaj fine respondis "Mi volas ke mi
blindiĝos je unu el miaj okuloj."
Esperantisto, 8105.
ALILANDAJ KUNBATALANTOJ.
Doktoro Zamenhof aminde skribis al ni la sekvantan leteron--
"Kara Sinjoro, Kun granda plezuro mi ricevis la unuan numeron de
_The Esperantist_. La bona enhavo kaj la bela eksteraĵo faras tre
bonan impreson. Mi estas tute certa ke la gazeto tre plaĉos al ĉiuj
esperantistoj jam ekzistantaj, kaj ĝi baldaŭ fariĝos potenca
kreilo de multaj esperantistoj novaj. La komenco eble estos
malfacila, sed la fruktoj de Via laborado estos riĉaj kaj belaj.
Volu enskribi min en la nomaron de la abonantoj
... Via, L. Zamenhof."
Vere estas afablege de nia kara estro apogi la verkon de
eklernantaro, kiel estas preskaŭ ĉiuj el niaj kunverkantoj. Estas
granda honoro havi lin inter niaj abonantoj, kaj la Redaktoro estas
certa ke la legantaro aprobos ke Doktoro Zamenhof estus la sola
honorinda abonanto al la novenaskita organo.
* * *
Sinjoro Fruictier skribis al ni el Parizo. "Tie ĉi nenio nova.
Tridekses publikaj kursoj de Esperanto estas tuj malfermiĝontaj en
Parizo: se nur ĉiu havus kvindek lernantojn diligentajn, estus
bonege!!! Duan eldonon de _La Frazlibro_ mi pretigas: al ĝi mi
aldonas gramatikon plenan de Esperanto, en la kvin lingvoj. Kore via,
P.F."
Vere la lingvo rapidege antaŭmarŝadas en Parizo, kaj estas
esperinde ke ankaŭ tie ĉi Londone ni baldaŭ havos 36 kursojn. _La
Frazlibro de la Turisto_ sen gramatiko certe estis bonega libreto;
kiam oni aldonis kvinlingvan gramatikon, estos pli ol bonega, ĝi
estos mirinde utila verketo.
* * *
Sinjoro Bourlet, Prezidanto de la Grupo Esperantista Pariza skribis--
"La firmo Hachette & Ko. en Parizo preparas kun la helpo de
Sinjoro de Ménil tutmondan jarlibron Esperantistan. Tiu jarlibro
enhavos la nomojn kaj adresojn de ĉiuj Esperantistoj, pro-esperantaj
Societoj, ĵurnaloj, k.c. Ĝi eliros en la monato Marto de la
proksima jaro. Mi treege petas vin ke vi bonvolu sendi ĉiujn eblajn
sciigojn, kiuj povus faciligi ĝian verkadon al Sinjoro B. F. de
Ménil, 46 Boulevard Magenta, Paris 10.
Internacian kaj kunfratan saluton."
La enskribo estas senpaga.
* * *
Sinjoro Cart skribis afablan leteron gratulante nin pri _The
Esperantist_ kaj petante ke ni enpresu nomaron de la libroj por la
blinduloj. Plezure ni anoncas ke la Angla lernolibro en la Brailla
skribo nun estas eldonita, kaj ke ĝia kosto estas 4s. Ni ankaŭ
sciigos ĉiujn blindajn amikojn de la nomaro de aliaj jam eldonitaj
verkoj, se ili skribos al ni.
* * *
Esperanto tre rapide antaŭiradas inter niaj Maltaj kunverkantoj.
Dankoj al la sindonema propagando de Sinjoroj Agius kaj de Bono,
preskaŭ ĉiuj la Universitatanoj jam eklernas la helpantan lingvon.
Eble la malgranda insulo baldaŭ fariĝos "_Esperantujon_," kiu
scias!
Sinjoro Agius skribis bonegan leteron kiu estis presita en la _Daily
Malta Chronicle_, kaj ni skribis duan leteron pri Esperanto kiu
ankaŭ estis tie presita.
* * *
Du samideanoj en Ĵaponujo, Sinjoroj Gauntlett kaj Doorn, ankaŭ
skribis pri Esperanto en la _Japan Times_. Ni ankaŭ sendis
respondon.
Post la ricevo de la dua letero, la Redaktoro de tiu ĉi
malproksimega organo skribis kiel sekvas.--"The fact that our playful
rap at Esperanto should have inspired a disciple of that up-to-date
language in this far corner of the world to champion its cause is
certainly almost sufficient to make us reconsider our former verdict
(which was perhaps dictated by æsthetic rather than utilitarian
motives), and to admit that Esperanto may after all have a brighter
future than Volapuk. At least the acquisition of the new tongue can
do no harm and may possibly do some good. We thank our correspondent
for the trouble he has taken.--Ed., J.T."
* * *
Bone, bonege! kaj la tutmonda Esperantistaro devas gratuli Sinjoroj
Gauntlett kaj Doorn por la granda helpo kiun ili tiel donis al la
lingvo ne en Ĵaponujo sole, sed _ĉie_.
* * *
Ni bedaŭras ke ni ne povas presi ĉiujn la afablajn leterojn kiujn
alilandaj amikoj sendis. Eble, en la estonteco, kiam nia malgranda
organo estas bone loĝiĝita, ni povos pligrandiĝi ĝin kaj presi du
paĝojn de alilanda korespondado. Ĝis tiu tempo venos, ni devas esti
kontentaj kun nur unu paĝo de tiaj interesaĵoj.
DU FABLETOJ.
_La Leono, la Urso kaj la Vulpo._--Leono kaj urso iam trovis
mortigitan cervidon, kaj longe interbatalis por posedi ĝin. Tiel
grava fariĝis la batiĝo ke fine ambaŭ el ili, duone blindigitaj
kaj duone mortigitaj, kuŝis sur la kampo, sen sufiĉa forto por
tuŝi la trovaĵon streĉitan inter ili.
Vulpo alvenante tiam kaj vidante ilian mizeran staton, trapaŝis
inter ilin kaj forportis la kaptaĵon.
"Kiaj malsaĝaj kreitaĵoj ni estas," ili ambaŭ ekkriis, "ni
malŝparis nian tutan forton kaj batis unu la alian nur por doni
manĝon al fripono."
_Batalantoj ofte perdas tion por kio ili interbatalis._
(6266).
* * *
_La Hundo kaj la Katino_--Maljuna sinjorino posedis hundon kaj
katinon. La hundo, kiun ŝi havis por gardi ŝian dometon, loĝis
ekstere en ligna hundejo; kaj manĝis komunajn manĝaĵojn.
La katino estis karesita; kaj pasigis la tutan tagon manĝante
luksaĵojn kaj dormante sur la mola tapiŝeto antaŭ la fajro.
Longatempe la hundo envie rigardis la katinon; kaj fine parolis al
ŝi kiel sekvas--
"Mi gratulas vin, fraŭlino, pri via tre bela vivo."
"Kiel ĝi estas pli bona ol via?" respondis la katino, malfermante
larĝe siajn okulojn.
"Ni ŝanĝu lokojn dum unu semajno; kaj eble vi eltrovos." "Plezure,"
respondis ŝi, kaj tuj la ŝanĝo estis farita.
Je la komenco la hundo ĝuis[35] sin en la saloneto, sed sia ĝojo ne
estis longedaŭranta. Sia granda korpo okupis tro multe da spaco; kaj
la servistino, kiam ŝi aranĝis la ĉambron, metis siajn piedojn sur
lia kapo aŭ sur lia vosto, kaŭzante al li grandan doloron. La
manĝaĵoj kiuj estis estintaj sufiĉaj por la katino, ŝajnis esti
nenio al lia forta stomako, kaj li sentis kvazaŭ mortonta de
malsato. Fine la saloneto, unue tiel varma kaj bela, fariĝis al li
senaeran malliberejon. Post du tagoj li ne povis toleri ĝin pli
longe, kaj, humile foririnte al la hundejo, diris "Ĉu vi estas tie,
fraŭlino?"
"Jes," respondis la katino je la pajlo interne.
"Nu, mi ĵus estis pensanta ke, se rabisto venus, vi ne povus
kontraŭstari lin; tial mi revenis al mia propra loko." La katino
reiris en la saloneton ridetante.
_Ne avidu la sorton de via najbaro._
(8380).
FOOTNOTE:
[35] Enjoyed.
L'ANĜELO KAJ LA INFANO.
ELEGIO.
Anĝelo vizaĝe radia
Kliniĝis ĉe l'flank' de lulil'[36]
En kiu, spegule, je lia,
Ripozis imago simil'.
"Infan', mia ĉarma similo,"
Li diris, "ho! venu kun mi;
Ni vivos en brila Ĉielo
Ne estas Ter' inda je vi.
"Ĉar tie neniu ĝojegas;
Suferas l'anim' en plezur'
Ekkrio feliĉa elvokas
Sopiron el kor' sammezur'.
"Kaj timo kun ĉiuj festenas--
Neniam trankvila maten'
Vesperon similan entenas[37]
Aŭ de l'morgaŭ estas subten'[38].
"Ĉagreno kaj kora doloro
Ĉu sulkus[39] vin, ho! frunto pur?
Okulojn plenigus la ploro ...
Ĉu ja estas penseble nur?
"Ne, Ne, tra la supra vasteco
Ekflugu tuj kune kun mi;
Pardonas la Dia Zorgeco
La tagojn estontajn por vi!
"Vestiĝu funebre neniu
Por vin el ter' vidi forir';
Last' hor' via estu por ĉiu
Simila je l'ĉitienir'.[40]
"Nenia plorema vizaĝo,
Ĉe l'tombo neniu ĝemant';
Pro via benita pur' aĝo,
Mortint' ŝajnas kiel dormant'."
Flugilojn L'Anĝelo malfaldis,
Kaj tra l'blua regno de l'sun',
Duop' ili supren flugadis--
--Senfila patrin' estas nun'.
_El_ J. Reboul.
_Esperantigis_ A. Motteau.
FOOTNOTES:
[36] Cradle.
[37] Contains.
[38] Support.
[39] Wrinkle.
[40] Coming here.
CORRESPONDENCE NOTES.
In our first issue the hope was expressed that all Esperantists
would, without delay, translate the two letters enclosed in the
Textbook and send them in for "The Adresaro." Many have already done
so, and will no doubt soon commence their foreign correspondence,
even if the collecting of picture postcards or postage stamps be the
initial incentive. Several translators have experienced slight
difficulties in their work, which we now take the opportunity of
explaining.
In the first edition of the Textbook the first letter contained the
word "propono." Many were unable to translate this, the meaning of
which is "proposal." "Ekskolonelo" also presented difficulty to many.
The meaning is simply "ex-colonel"!
The more recent letters seem to contain but one point of
difficulty--the wonderful ever-recurring word "samideano" (which was
here put in the feminine through an oversight). We have not yet
discovered an apt translation for this most useful term. One of our
members has put "friend in Esperanto," whereas others describe it as
"kindred spirit" or "fellow-thinker." The literal meaning is of
course "one who shares the same idea as yourself."
* * *
A most interesting letter has come to hand from one of our
enthusiastic members. We here print it at length:--
"Dear Sir,--I am reluctant to encroach upon your time,
but I feel _I must_ write to congratulate you upon the get-up, the
good printing, and the general excellence of your first number. It is
far and away the best Esperanto journal I have seen.
"One of your correspondents, I see, urges that her age (71) precludes
the possibility of her doing much for Esperanto. I hope not. If she
has the same good health as I have, she may have several years before
her yet. I am in my 81st year, and though I have a very busy life, I
take a great delight in our "Kara Lingvo," and can read it with
tolerable ease ... I am puzzled about the sound of "Eŭ," "Ej," and
"Uj" ... I cannot make out the last line but one on page 9.
Yours, etc.,
E.D.R."
We heartily thank E.D.R. for his interesting and cheering letter.
Certainly we all hope to have plenty of time before us in which to
propagate "La Karan Lingvon."
To deal with the last point first, it was one of the printer's errors
which one must inevitably find in a journal printed in a new
language. "Firmo firinoj" should have been the one word "Firmoj." Our
good colleague, Mr. Ahlberg, is thus fully exculpated from what at
first sight must have seemed to our readers as "very original
Esperanto" on his part. In apologising for the error, we would again
call the attention of our readers to the motto at the top of page 1.
The _Eŭ_ is very rare, generally found in _Eŭropo_, which is
pronounced as _Ay-oo-roh-po_, just as if the ordinary _u_ had been
used. _The letter ŭ has no individual sound_, as was explained in
our last issue. _Ej_ in _plej_, and all other cases, has the value of
the _ayi_ in playing. _Uj_ as in ruin. Take for example the word
_Patrujo_. This is spoken _Pah-troo-yo_. Similarly _Lernejo_ is
_Lairn-eh-yo_.
* * *
J.H.M. of Walthamstow writes a congratulatory letter in Esperanto,
concluding with the request that we explain the etymology of three
words used in the Gazette. "Klopodi," meaning "to busy one's self
about something," is derived from the Polish: klopotac sie. "Ĉerpi,"
meaning "to exhaust," comes from the Polish: czerpac. "Varbi," "to
enrol," from the German: bewarben.
N.B.--It is remarkable, considering that Dr. Zamenhof is a Pole, that
there are not more Slavonic words in Esperanto.
Philologists will find the Universal Dictionary (in Esperanto,
French, English, German, Russian, and Polish) a useful work. Price
1s., post free.
* * *
Friends have written suggesting that we should have monthly
competitions for the best translations from given passages in English
literature. The idea is an excellent one, but we cannot adopt it at
present, as our time is too fully occupied to enable us to give the
requisite amount of care to the competitors' efforts. Nevertheless,
we hope for an interesting competition in the near future. We need
original work, however, more than translations. Meanwhile we offer a
Prize (the Will o' the Wisp English-Esperanto Dictionary, which
really ought to be ready by Christmas) to all friends who can send us
the annual subscriptions of ten new subscribers. Of course
secretaries and officials of groups are not included in this offer.
We are glad to state that we have received numbers of interesting
letters. Our inveterate foe, space, forbids our printing all we wish.
We trust that our friends will be satisfied with the written replies
which are generally sent when their letters are crowded out.
DIVERSAJ SCIIGOJ.
Samideanoj en Boulogne-sur-Mer faris publikan pruvon pri la utileco
de Esperanto per tiu ĉi gazeto. Trovinte Francajn amikojn kiuj
komprenis la Anglan lingvon, ili petis ke tiuj ĉi traduku en la
Francan la dulingvajn artikolojn en nia unua nombro. La Esperantistoj
ankaŭ faris same. La rezulto estis rimarkinda. La tradukoj de la
Esperantaj adeptoj estis pli akurataj ol tiuj de la studentoj de la
Angla lingvo. Tiel oni praktike pruvis ke Esperanto estis ankaŭ
taŭga ilo per kiu lerni naturajn lingvojn! Ili ankaŭ sammaniere
tradukis _La Suno Hispana_.
* * *
Ni bedaŭras ke ni ne havas sufiĉe da spaco por doni ĉiumonate
malgrandan priskribon pri niaj samtempaj gazetoj Esperantaj. Eble la
Lingvo Internacia, L'Espérantiste kaj la Belga Sonorilo estas tiel
bone konataj de nia legantaro kiel estas La Lumo. Sed tre malgranda
nombro de Anglaj Esperantistoj vidis la novan (mi estis dironta la
plej novan sed _tiu ĉi_ Esperantist estas la lastenaskita)
_Hispana Suno_. Ĝi estas dekdupaĝa monata gazeto en la lingvoj
Hispanaj kaj Esperantaj, kaj enhavas multe da tre interesa kroniko.
Oni ne trovos rakontojn aŭ poemojn, sed la organo estos tre utila
por ĉiuj kiuj deziras lerni la lingvon de Cervantes; ĉar la
paralelaj tradukoj estas laŭvortaj.
* * *
La Sekretario de la Edukada Regnafako[41] skribis, antaŭ ne longe, al
Sinjoro Ellis (Keighley), respondante je lia propono ke la instruado
pri Esperanto fariĝus parton de la edukada kurso en la lernejoj
popolaj kaj dugradaj. Li diris ke "La fakestroj ne estas pretaj por
akcepti la proponon nuntempe." Movi regnan fakon estas longa afero,
sed espera fajrereto kuŝas kaŝe en tiu vorto _nuntempe_.
* * *
Sinjoro Ellis ankaŭ sciigas nin ke Sinjoro Wackrill, Colombo,
Ceylon, komencis kurson, esperante plioficiale fondigi societon kiam
la membraro estos plimultiĝinta.
Ni bonvolas sukceson je lia entrepreno, kiu speciale interesas nin
ĉar ĝi estas la unua peno por disvastigi Esperanton en Ceylon.
* * *
Sinjoro Metcalfe diras ke li nun komencis korespondan ŝakludon kun
Subleŭtenanto L. Jamin (Antverpeno). Ambaŭ el ili ĉiam skribas en
Esperanto kaj Sinjoro Metcalfe nun atendas la kvaran movon.
* * *
La unua kunveno de la nova Esperanto Society en Brixton estis tre
sukcesa. Preskaŭ cent ĉeestantoj aŭskultis paroladon pri la lingvo
internacia kaj ĝia gramatiko. Poste, dudeksep el ili membriĝis kaj
la ĉiusemajna kurso komencis. Sinjoro E. W. Eagle, 21, Kellett Road,
Brixton, estas la Hon. Sek.; kaj li volonte respondos je ĉiuj
demandoj pri la nova societo, kies jarabonpago estas 2s. 6d.
* * *
Jen estas ankaŭ bonaj novaĵoj de Plymouth. Sinjoro Treleaven
paroladis ĉe la Athenæum, Plymouth, kaj, post kelkaj tagoj, donos
similan paroladon en Liskeard, Cornwall.
Oni devas gratuli tiun ĉi energian varbiston kaj esperi ke la du
paroladoj kreos multajn samideanojn kaj eble fondigos novajn kursojn.
* * *
Tiu ĉi estas nur la dua nombro de The Esperantist, sed ĝi
estas la lasta de la jaro 1903a. La Redaktoro deziras sendi
internaciajn salutojn al ĉiuj amikoj, ĉu Angloj, ĉu alilanduloj,
kaj gratuli ilin pri la bona progreso kiun Esperanto faris dum tiu
ĉi jaro. Esperanto ĉiam kreadas entuziasmulojn;[42] sekve ĝi
kreskadas pli kaj pli rapide.
Antaŭ dekdu monatoj, la bela lingvo estis preskaŭ nekonata en tiu
ĉi lando. Nun jen estas tie ĉi almenaŭ 5,000 personojn kiuj
aĉetis lernolibrojn; kaj unu lernolibro ofte instruas multajn
lernantojn. Kaj tiu ĉi ne estas la plej bona atesto pri la
praktikeco de Esperanto. Multaj el niaj ĉi-tieaj samideanoj jam
estas adeptoj, kaj skribis bonajn kaj interesajn artikolojn por tiu
ĉi malgranda organo. Vere, mi dubas ĉu estus eble ke oni redaktu
gazeton en natura lingvo ajn, post dekdu monatoj de lernado; eĉ se
tiu lernado estus estinta treege koncentrigita. Sed tia estas la
simpleco de Esperanto, ĝia logikeco, ĝia senescepteco, ke oni povas
eldoni monatan gazeton en la nova lingvo kaj ricevi la aprobon de
Doktoro Zamenhof mem. Vivu Esperanto! Vivu Doktoro Zamenhof! Vivu
ĉiuj amikoj kiuj komencas disvastigi la internacian lingvon tra la
multelingva mondo!
FOOTNOTES:
[41] Board.
[42] Enthusiasts.
THE NEW DICTIONARIES.
With pleasure we announce that both the Esperanto-English and
English-Esperanto Dictionaries will be ready by Christmas. Orders are
now being booked, and will be executed as soon as possible. Each work
is published at 2s. 6d. Send to the Hon. Sec., Esperanto Club, 41,
Outer Temple, London, W.C.
SPECIMEN PAGES.
_From_ The Esperanto-English Dictionary.
direkci-_o_, management (manager's office), body of directors.
direkt-_i_, to direct, to instruct; --_o_, the direction (to be
followed); --_ad|o_, management of anything; --_il|o_,
helm; --_il|ist|o_, pilot, helmsman.
direktor-_o_, director.
direktori-_o_, directory.
dis-, separating affix: _ĵet|i_, to
throw; --_ĵet|i_, to throw about;
_sem|i_, to sow; --_|sem|i_, to scatter, to disseminate; --_|ig|i_, to
separate (_active_); --_iĝ|i_, to separate (mutually); --_|iĝ|o_,
schism, disunion; --_|don|i_, to distribute.
disciplin-_o_, discipline.
disertaci-_o_, dissertation.
diskont-_o_, discount; --_i_, to discount.
diskut-_i_, to discuss; --_ebl|a_, debatable, discutable.
dispon-_i_, to dispose (not to arrange).
disput-_i_, to dispute; --_o_, quarrel, altercation.
distil-_i_, to distil; --_ej|o_, distillery; --_il|o_, alambic,
still; --_ist|o_, distiller.
disting-_i_, to distinguish; --_iĝ|i_, to distinguish oneself,
to become famous; --_iĝ|a_, distinctive.
distr-_i_, to take away the attention; --_o_, the act of taking
away the attention; --_aĵ|o_, want of attention; --_ec|o_, state of
inattention; --_it|a_, absent-minded.
distrikt-_o_, district.
diven-_i_, to guess.
divers-_a_, diverse, varied.
divid-_i_, to partake, to share; --_ad|o_, division (arithm.);
_ne| --|it|a_, undivided; _ne --ebl|a_, indivisible.
divizi-_o_, division (milit.).
*do, therefore, consequently, then (argumentative).
dogm-_o_, dogma; --_a_, dogmatic.
doktor-_o_, doctor.
dokument-_o_, document.
dolar-_o_, dollar.
dolĉ-_a_, sweet; --_ig|i_, to sweeten, to assuage.
dolor-_i_, to pain, to ache; --_o_, pain, ache.
dom-_o_, house; --_et|o_,
cottage, small house; --_an|o_, one belonging to the house; --_e_, at
home; _ir|i --e|n_, to go home.
domaĝ-_o_, pity, (_i.e._ regrettable affair); _est|as --o_, it
is a pity.
_From_ The English-Esperanto Dictionary.
_Douche_, duŝo.
_Dough_, knedaĵo.
_Dove_, kolombo.
_Dovecot_, kolombejo.
_Down_, lanugo.
_Downs_, sablaj montetoj.
_Downfall_, falego.
_Dowry_, doto.
_Downwards_, malsupre.
_Doze_, dormeti.
_Dozen_, dekduo.
_Draft_ (bill of exchange), kambio.
_Drag_, treni, tiri.
_Dragon_, drako.
_Dragon fly_, libelo.
_Dragoon_, dragono.
_Drake_, anaso.
_Drama_, dramo.
_Dramatical_, drama.
_Dramatist_, dramaŭtoro.
_Drape_, drapiri.
_Draper_, drapvendisto.
_Drastic_, drastika.
_Draught-board_, dama tabulo.
_Draughts_ (pieces), damoj.
_Draughtsman_, desegnisto.
_Draw_ (water from well), ĉerpi.
_Draw_ (pull), tiri.
_Draw after_ (load, etc.), posttiri.
_Draw_ (near), proksimiĝi.
_Draw_ (lots), loti.
_Draw_ (together), kuntiri.
_Drawer_, tirkesto.
_Drawers_ (garment), kalsono.
_Drawing_ (lots), lotado.
_Dray_, ŝarĝveturilo.
_Dread_, timi, timegi.
_Dread_, teruro, timo.
_Dreadful_, terurega.
_Dream_, sonĝi.
_Dreary_, malgaja.
_Dredge_, skrapi.
_Dredger_, skrapilego.
_Dregs_, feĉo.
_Drench_, akvumi.
_Dress_ (clothe), vesti.
_Dress_ (wound), bandaĝi.
_Dressing case_, necesujo.
_Dress coat_, frako.
_Dressing gown_, negliĝa vesto.
_Dressmaker_, kudristino.
_Dressing room_, tualetejo, vestejo.
_Drill_, bori.
_Drill_ (tool), borilo.
_Drill_ (military), ekzerco.
_Drink_, trinki.
_Drink_ (to excess), drinki.
_Drink_, trinkaĵo.
_Drinkable_, trinkebla.
_Drip_, guteti.
_Drive away_ (expel), forpeli.
_Drive_ (in carriage), veturi.
_Drive back_ (repel), repeli, repuŝi.
_Drivel_, kraĉeti.
_Driver_ (car, etc.), veturisto.
_Droll_, ridinda, ŝerca.
_In order that this Gazette may be useful as a propaganda agent, it
has been considered advisable to include in each number a synopsis of
the Grammar of Esperanto, so that those hitherto ignorant of its
system may be the better able to appreciate the magazine._
SYNOPSIS OF THE GRAMMAR.
The ALPHABET is composed of 28 letters. They are the following:--
A B C Ĉ D E F G Ĝ H Ĥ I J Ĵ K L M N O P R S Ŝ T U V Z and Ŭ.
The VOWELS are always given a long sound; as in the well-known
phrase, "Pa, may we go too?" Shorthand students will at once
recognise them as the long vowels of "Pitman." Their sound can also
be illustrated by--"Bart, Bait, Beat, Boat and Boot."
The following CONSONANTS need special attention. It must be
remembered that the sounds given are invariable, because _Esperanto
spelling is phonetic and each letter has only one sound_:--
The letter C is sounded as in Czar, or as the "ts" in Bits.
" " Ĉ " " Church.
" " G " " Gag; _i.e._, the hard sound.
" " Ĝ " " George; _i.e._,the soft sound.
" " H " " His; _i.e._, it is aspirated and
never mute as in French.
" " Ĥ " " Loch; _i.e._, the Scotch or German
"CH" or Spanish "J."
" " J " " the English letter Y. Thus Paroloj is
sounded Paroloy.
" " Ĵ " " the French J in Bijou or the S in the
English word Pleasure.
" " S " " in Sun; never as in Rose
(Rozo in Esperanto).
" " Ŝ " " in She.
* * *
The English letters Q, W, X and Y do not exist in Esperanto.
The letter Ŭ is only found in diphthongs--Baldaŭ is sounded
Bahldow.
The one remaining point to be mentioned is that "AJ" is the same as
in By. "OJ" as in Boy.
ALL NOUNS end in O in the nominative singular. Birdo, a bird.
When the direct object to a verb, an N is added to this O. Mi havas
birdon, I have a bird.
All nouns form the PLURAL by adding J to the singular. Birdoj, birds.
If objective, birdojn.
All ADJECTIVES end in A and agree with the noun in number and case.
Mi havas belajn birdojn, I have beautiful birds.
* * *
The INFINITIVES of VERBS always end in I. Lerni, to learn. Pensi, to
think.
PRESENT INDICATIVES end in AS in all persons singular and plural. Mi
iras, I go. Ili iras, they go.
PAST INDICATIVES end in IS in all persons singular and plural. Mi
iris, I went. Ni iris, we went.
FUTURE INDICATIVES end in OS in all persons singular and plural. Ŝi
iros, she will go.
CONDITIONAL MOOD ends in US in all persons singular and plural. Li
irus, he would go.
IMPERATIVE MOOD ends in U. Parolu! speak! Iru! go!
SUBJUNCTIVES are formed by using "KE" and the Imperative. Ke mi iru,
that I might go.
The PRESENT PARTICIPLE ACTIVE ends in ANTA--Iranta, going. In the
Passive voice in ATA--Farata, being done.
PAST PARTICIPLE ACTIVE ends in INTA--Irinta, having gone. In the
Passive voice in ITA--Farita, having been done.
FUTURE PARTICIPLE ACTIVE ends in ONTA--Ironta, about to go. In the
Passive voice in OTA--Farota, about to be done.
ADVERBS end in E--Bone, well. Bele, beautifully.
* * *
1. The DEFINITE ARTICLE is invariably LA in all cases singular and
plural. La Patroj, the Fathers.
2. There is no indefinite article in Esperanto. Patro, a Father; or
merely Father, as the case may be.
3. "NOT" is expressed by "NE." Mi ne havas amikon, I have not a
friend.
4. Questions are introduced by "Ĉu." Ĉu mi ne havas amikon? Have I
not a friend?
5. ESTI, to be, is the auxiliary verb in Esperanto. Havi, to have, is
never an auxiliary.
N.B.--There are no exceptions or irregularities in Esperanto.
The VOCABULARY has been simplified by about 30 affixes, which are
used to modify the meanings of root words. The commonest are the
following PREFIXES:--
BO indicates relationship by marriage. Bofrato, Brother-in-law.
DIS indicates separation, as in English. Disŝiri, to tear to pieces.
EK indicates the commencement of an action. Eklerni, to begin to learn.
MAL is always used to indicate OPPOSITES. Varma, warm. Malvarma,
cool. Amiko, friend. Malamiko, enemy.
RE denotes the repetition of an action. Relerni, to relearn. Rediri,
to say again.
The principal SUFFIXES are the following:--
AĴ signifies an object made from--thus, Fruktaĵo, something made
from fruit.
AR signifies a collection of. Arbo, a tree. Arbaro, a forest.
EBL signifies possibility. Videble, visibly. Lernebla, learnable.
EC signifies an abstract quality. Boneco, goodness. Beleco, beauty.
EG signifies increase. It is the augmentative suffix. Granda, large.
Grandega, immense.
EJ signifies the place where an action takes place. Lernejo, school.
Preĝejo, church.
ET is the diminutive suffix. Infaneto, a little child. Varmeta,
lukewarm.
IG denotes the causing of an action. Morti, to die. Mortigi, to kill.
IĜ denotes turning or becoming. Paliĝi, to turn pale. Fortiĝi, to
become strong.
IL denotes the instrument by which an action is performed. Kudri, to
sew. Kudrilo, a needle.
IN denotes the feminine. Patro, father. Patrino, mother. Onklo,
uncle. Onklino, aunt.
IST denotes the occupation, or means of livelihood. Botisto,
bootmaker. Servisto, manservant.
UL denotes the possession of a Quality or Attribute. Blindulo, a
blind man. Danculo, a dancing man.
By means of these affixes, the Vocabulary is enormously simplified.
* * *
All should have "The Student's Complete Text Book," 1s. 3d., post
free, and "Twelve Exercises," 1s. 3d., in order to thoroughly learn
the system; but the above is serviceable as a rough basis.
For the convenience of Esperantists, all works dealing with the
language can now be obtained by writing to the Hon. Sec., ESPERANTO
CLUB, 41, Outer Temple, London, W.C.
The books most read are:--
"Student's Complete Textbook," by J. C. O'Connor, B.A., 1s. 8d., post
free.
"Twelve Exercises with Key," by A. Motteau, 1s. 3d., post free.
"No. 52," a short Grammar, by the Hon. R. H. Geoghegan. Price 7d.,
post free. This is a capital preliminary work for giving to friends
to arouse their interest. For this purpose we will supply
_subscribers_ with 6 copies for 2s. 6d., post free.
Three Tales by Tolstoy and Pushkin, 1s. 1d. the set.
"Hamlet," translated by Dr. Zamenhof, 2s.
Grammar in French or German, 1s. 6d.
Commentaire in French, 2s.
Prose Selections, 2s. 6d. and 1s. 6d.
Complete Stories from back "L'Esperantistes," 2d. each.
"Tourist's Phrase-Book," in 6 languages, 6d.
The following monthly magazines can be obtained. The annual
subscriptions are:--
"La Lingvo Internacia," printed wholly in Esperanto, 3s. 6d.
"L'Espérantiste," in French and Esperanto, 4s.
"La Lumo," in French, English, and Esperanto, 2s. 6d.
"La Belga Sonorilo," in French, Flemish, and Esperanto, 2s. 6d.
"La Bohema Esperantisto," in Czech and Esperanto, 3s.
"La Rondiranto," in Bulgarian and Esperanto, 3s.
The new "Internacia Medicina Revuo" will appear every two months.
Subscription 6s. 6d. per annum.
The English-Esperanto and Esperanto-English Dictionaries will be
ready shortly. Price 2s. 6d. each.
"French-Esperanto Vocabulaire," 2s. 6d.; "Esperanto-French
Dictionnaire," 1s. 6d.
"Braille Instruction-Book for the Blind," 4s.
Neat star-shaped Badges, for use when travelling, are kept in stock.
Price 9d. each.
SINGLE COPIES PRICE FOURPENCE NET.
_No. 3._
_January, 1904._
THE
ESPERANTIST
The Esperanto Gazette for the spreading
of the International Language....
Edited by H. BOLINGBROKE MUDIE.
ANNUAL SUBSCRIPTION: 3/- (4 francs; 1-1/2 roubles; 75 cents).
Published by THE ESPERANTO CLUB, 41, Outer Temple, London, W.C.
CONTENTS.
Page
Editor's Notes 33-35
Radium (Sir William Ramsay) 36-37
Two Fables (Esperantist 6266) 37
Nursery Rhymes (Ben Elmy) 37
A Terrible Night (Edward Metcalfe, M. A.) 38-39
The Tempest, continued from pages 5 and 21
(translated by A. Motteau) 40
Casabianca (translated by Clarence Bicknell) 41
Evening (Carlo Bourlet) 41
Comrades in Other Lands 42
The Antiquity of the Sphinx (Ben Elmy) 43
A True Tale (Esperantist 4686) 44
Benjamin Franklin's Whistle ("Kabe") 44
The Dream-Doctor (Esperantist 8379) 44
Correspondence Notes 45
Various Items of Interest 46
Synopsis of The Grammar 47-48
FOR FREE PARTICULARS write to
the HON. SECRETARIES of
ESPERANTO SOCIETIES at
BOURNEMOUTH, I. F. H. Woodward, Esq.,
Norwood, St. Swithin's Road.
DUBLIN, C. Fournier, Esq.,
Celtic Association, St. Stephen's Green.
EDINBURGH, Miss Tweedie, M.A.,
2, Spence Street.
GLASGOW, J. Hunter, Esq.,
138, Darnley Street, Pollokshields.
HUDDERSFIELD, G. H. Taylor, Esq.,
13, Birkly Hall Road.
KEIGHLEY, J. Ellis, Esq.,
Compton Buildings, Bow Street.
LONDON, H. Bolingbroke Mudie,
41, Outer Temple, W.C.
NEWCASTLE, H. W. Clephan, Esq.,
3, Cotfield Terrace, Gateshead.
PLYMOUTH, J.A. Thill, Esq.,
6, Barton Crescent, Mannamead.
PORTSMOUTH, Dr. Greenwood,
21, St. George's Square.
SURBITON, P. Howard, Esq.,
The Bungalow, Crane's Park.
TYNESIDE, A. Davidson, Esq.,
26, Park Crescent, N. Shields.
N.B.--It is earnestly hoped that gentlemen who are willing
to form local groups will communicate with the Hon. Sec., Esperanto
Club, who will do all in his power to assist them in the work.
The Remington
THE _UNIVERSAL_ TYPEWRITER.
Just think of it!
THE INTERNATIONAL MACHINE.
_Unbound by ties of nationality:
The common bond of union of all civilised peoples._
The Remington can be supplied fitted for Esperanto.
* * *
THE REMINGTON TYPEWRITER COMPANY,
100, Gracechurch St., London, E.C.
La Remington
LA _UNIVERSALA_ SKRIBMAŜINO.
Pripensu je tio!
LA INTERNACIA MAŜINO.
_Tute liberiĝita de naciaj ligiloj:
La Komuna unuigilo por ĉiuj civilizitaj popoloj._
La Remington estos liverita kun Esperantaj presliteroj.
* * *
LA REMINGTON TYPEWRITER KOMPANIO,
100, Gracechurch St., Londono, E.C.
To Interest Your Friends,
Send 2/6 to the Librarian, P. HOWARD, Esq., The Bungalow, Cranes
Park, Surbiton, for 6 copies of No. 52. These can subsequently be
returned with 1/3 extra, and exchanged for The Complete Text Book if
desired.
LINGVO INTERNACIA,
A Monthly Gazette entirely in Esperanto. Edited by M. Paul Fruictier.
Annual Subscription, 3/6. With Literary Supplement. 5/6.
Send to the Librarian, Esperanto Club.
Single Numbers, 4d.
[Image: The BEST and most Useful Present for all who write, and the
Busy Man's Right Hand.]
Waterman's _IDEAL_ Fountain Pen
_THE RIGHT WRITING PEN._
Does Not Leak. Does Not Blot. Does Not Spurt.
The Right Pen and the Wrong Pen
are two different things. Waterman's Ideal Fountain Pen is the right
pen. It is right in every way. It is right in every section. You get
a nib just right, to suit your hand. It is always there, and you get
so used to it, no other pen is right. The ink supply is right--no
leaking or blotting, no spurting or smudging. The writing is right.
There are no sudden stops. The pen always keeps right on.
WATERMAN'S IDEAL--
The Pen that is just right every way.
Of Stationers, Jewellers, &c, from 10/6. In Silver and Gold for
Presentation. Send for Illustrated Brochure, post free from
L. & C. Hardtmuth.
12 GOLDEN LANE, LONDON. E.C.
THE ESPERANTIST.
The Esperanto Gazette for the spread of the International Language.
ABONPAGOJ ESTAS RICEVEBLAJ ĈE
SUBSCRIPTIONS SHOULD BE SENT TO
The Hon. Sec., ESPERANTO CLUB, 41, Outer Temple, London, W.C.
AUSTRIA.--Sro. T. Cejka, Bystrice Hostyn, Moravia.
BELGIUM.--M. M. Seynaeve, 3, Rue de l'Avenir, Courtrai.
CANADA.--A. Saint Martin, Esq., 79, St. Christopher Street, Montreal.
FRANCE.--M. Paul Fruictier, Boulevard Arago 27, Paris.
GERMANY.--Doktoro Mybs, 68, Markt Strasse Altona, Elbe.
MALTA.--A. Agius, Esq., 92, Strada S. Gaetano, Hamrun.
RUSSIA.--G. B. Smith, Esq., 19, Wiborg Quay, St. Petersburg.
SWEDEN.--Sro. P. Ahlberg, 50, Döbelnsgatan, Stockholm.
TRINIDAD.--Geo. O. Messerly, Esq., Port of Spain.
_Nepresitajn manuskriptojn la Redakcio resendos se oni aldonis
poŝtsignon._
_Alsendatajn artikolojn la Redakcio laŭ bezono korektos._
No. 3.
JANUARO, 1904.
Subscription, 3s. Per Annum.
Single Copies, 4d. net.
KORESPONDANTE, NI LERNADAS.
La Nova Jaro komencas. Saluton! Ĝi estu feliĉa por ĉiuj
Gesamideanoj tra la Esperanta Mondo. Kaj ĝi estu feliĉa por la kara
lingvo mem!
La jaro 1903a estis bonega, eble la plej bona kiun Esperanto estas
ĝis nun vidinta--sed ni fidu ke la venonta jaro estos ankoraŭ pli
bona.
_The Esperanto Club_ ankaŭ komencis novan jaron. Ĉion, kio estis
farebla per ĝiaj malgrandaj financoj, la Klubo faris por disvastigi
la lingvon; kaj estas mirinde kiom malmultaj entuziasmuloj povis fari
dum kelkaj monatoj de senfina klopodado. Ĉiuj Esperantistoj kaj
iliaj amikoj estas invitataj al ĝia Jarkunveno ĉe Essex Hall,
Strand, Jan. 14. 1904, 7-10.
Ĉiulandanoj trovas plezurega la propagando de Esperanto. Nia
legantaro ŝatos la belajn vortojn de Doktoro Gustav Busuttil
(Maltujo), kaj sendube ĝi donos egalan plezuron legi la sekvantan
leteron da Doktoro Ostrovsky (Jalta, Rusujo).
"Tre estimataj Kunfratoj: Mi ĵus ricevis la Numero 1 de via
Gazeto, The Esperantist. Koregan Gratulon pri tiu ĉi nova
grava propagandilo de nia kara Esperanto! Mi konas la lingvon
internacian de 1891 jaro, tamen ĝis nun, mi ne forgesas la mirindan
impreson kian faris je mi Esperanto. Al mi ŝajnis, kvazaŭ iu
forprenis de miaj okuloj ian pezan kurtenon, kiu malhelpis min
vidi la Dian mondon. Esperanto kvazaŭ malfermis antaŭ mi larĝan
pordegon, eniron en grandegan, belan palacon, kie mi ĉiam
renkontadis multajn, kvankam nekonatajn, tamen tre karajn al mi
gefratojn, kiujn mi iam perdis, kaj nun denove trovadas.
Korespondante, jen kun tiuj, jen kun aliaj nacianoj, mia horizonto
fariĝadis ĉiam pli kaj pli larĝa; kaj mi pli kaj pli ĝuadis la
grandegan ĝojon estadi en tiu ĉi ĉarma palaco, kune kun ĝiaj
noblaj loĝantoj. Hodiaŭ via bela, tre simpatia The
Esperantist denove plenigis mian animon per nova vera ĝojo. Ĝi
kvazaŭ enkondukis min en novan, ĝis nun nekonatan de mi, grandegan
ĉambron de tiu palaco, en vian estimindan Britujon, en unu el plej
belaj, plej luksaj apartaĵoj de tiu ĉi palaco, kie espereble
ankoraŭ mi trovos novajn, sincerajn, noblajn gefratojn. La impreso
estas sorĉe! Vivu la konstruistoj de tiu ĉi mirinda palaco! Vivu la
Esperantistoj!!"
Ni esperas ke la aminda Doktoro Ostrovsky trovos multajn
korespondantojn en nia lando. Por tiu ĉi celo ni fidas ke nia
legantaro plene utilos la adresareton sur la kovrilo de tiu ĉi
Gazeto. Tiel ili ne nur helpos Esperanton, sed ankaŭ sin mem, ĉar,
_korespondante ni lernadas_. [Ĉiuj el la anoncoj en The
Esperantist estas indaj je atento.]
Ni povus skribi multajn paĝojn pri la progreso farita de Esperanto
dum la lasta jaro, sed nun ni nur donos la notindojn de Decembro,
1903.
Jam longe Esperantistoj deziregis taŭgan stilmodelan skribaĵaron.
Por plenumigi tiun bezonon, Doktoro Zamenhof ĵus eldonis interesan
kaj utilegan verkon. Jen kelkaj frazoj el ĝia Antaŭparolo:--"Por ke
ĉiuj povu uzi la lingvon egale, estas necese, ke ekzistu iaj
modeloj, leĝdonaj por ĉiuj. Tio ĉi estas la kaŭzo, pro kiu,
cedante al la peto de multaj Esperantistoj, mi eldonis _Fundamentan
Krestomation_ kiu povos servi al ĉiuj kiel modelo de Esperanta
stilo, kaj gardi la lingvon de pereiga disfalo je diversaj dialektoj.
Atentan tralegon de la _Fundamenta Krestomatio_ mi rekomendas al
ĉiu, kiu volas skribe aŭ parole uzi la lingvon Esperanto. Ĉiuj
artikoloj estas aŭ skribitaj de mi mem, aŭ, se ili estas skribitaj
de aliaj personoj, ili estas korektitaj de mi en tia grado, ke la
stilo en ili ne deflankiĝu de la stilo, kiun mi mem uzas. L.
Zamenhof."
La unuaj paĝoj enhavas simplegajn frazojn. Je la dekoka paĝo
komencas fabeloj kaj legendoj. Tiam aperigas multaj anekdotoj,
rakontoj, sciencaj artikoloj kaj, laste poezio. Eble estas
bedaŭrinde ke la bona Doktoro enpresis 38 paĝojn el sia _Hamleto_
kaj 17 paĝojn el la _Iliado_ de Sinjoro Kofman, ĉar multaj
Esperantistoj jam havas tiujn ĉi verkojn. Sed sendube la aliaj 403
paĝoj sufiĉos por montri perfektan stilon. (Kosto 3/- afrankite de
la "Librarian," Esperanto Club).
Alia utila eldonaĵo estas "Komercaj Leteroj" redaktite de Sinjoroj
Berthelot kaj Lambert, kiu certe faciligos la uzon de Esperanto inter
niaj komercaj samideanoj. Ĝi enhavas 34 leterojn pri diversaj
aferoj, kaj vortaron en la lingvoj Esperanta, Franca, Germana kaj
Angla. (Kosto 7d. afrankite).
Sinjoro Rhodes sendis al ni ekzempleron de sia nova _Key to the
Ekzercaro_. Ĝi estas tre bona verketo, kaj ĉiuj Esperantistoj kiuj
havas la _Ekzercaron_ certe estos saĝaj sendante 35 centimojn por
ĝia traduko en la Angla lingvo. Sinjoro Rhodes ankaŭ komencis
tradukon de Bunyan's _Pilgrim's Progress_, kaj kredeble niaj legantoj
baldaŭ vidos specimenon en The Esperantist. Alia specimeno
kiun ni esperas presigi estas el la traduko de la _Rubaiyat of Omar
Khayyam_, verkita de nia agema kunverkanto, Sinjoro Ben Elmy. Kvankam
estas bedaŭrinde ke Esperantistoj tiel lertaj, kiel estas tiuj ĉi
adeptoj, ne ĉiam skribos originalaĵojn, ni tamen deziras la
sukceson de la du libroj, kaj ni esperas je originalaĵoj de ili kaj
de ĉiuj adeptaj Samideanoj.
Mi deziras danki ĉiujn, kiuj sendis proponojn pri la plibonigo de la
Gazeto. Laŭdezire ni nun presigos sciencan kolonon. Niaj legantoj
scias iom pri la ĵuseltrovitaj ecoj de Radiumo, la plej nova miraĵo
de la ĥemia mondo. Mi kuraĝiĝis skribi al Sir William Ramsay,
petante ke li helpu la Esperantan Aferon, aminde skribante por ni
artikolon pri Radiumo. Mi plezure anoncas ke li ne nur promesis tion
fari, sed ke lia respondo estis Esperante skribita.
Sinjoro Seynaeve proponis Esperantan Kunvenon Londone dum tiu ĉi
jaro, kiam ĉiulandaj delegitoj pripensus pri Internacia Esperanta
Akademio. Bonega ideo! Se niaj transmaraj amikoj venos ĉi tie, ili
povos esti certaj ke ni faros ĉion, kion ni povos, por helpi je la
fondo de Akademio, kaj ankaŭ por plezurplenigi ilian libertempon.
La Redaktoro.
P.S.--Ni ĵus ricevis pruvon de alia nova verketo, "A New Hobby that
may bring you a Living." Ĝi estas interesa bonepresata ilo por
disvastigi la lingvon, kaj estas eldonata de "_The Esperanto
Literature Agency_," _Colchester_. La Librarian de la Esperanto Club
(_P. H. Howard, Esq., The Bungalow, Cranes Park, Surbiton_) sendos
ĝin je ricevo de 7d.
IN CORRESPONDING, WE LEARN.
The New Year begins. Greeting! May it be happy for all
fellow-thinkers throughout the Esperanto world. And may it be happy
for the prized language itself.
The year 1903 was excellent--possibly the best which Esperanto has
yet seen--but let us trust that the coming year will be even better.
The _Esperanto Club_ also has commenced a new year. All that was
possible with its slender funds the Club has done to spread the
language, and it is wonderful how much a few enthusiasts have been
able to do during some months of ceaseless activity. All Esperantists
and their friends are invited to its Annual Meeting at Essex Hall,
Strand, on January 14th, from 7-10 p.m.
People of every nationality find the propaganda of Esperanto most
pleasurable. Our readers will appreciate the beautiful words of Dr.
Busuttil (Malta), and doubtless it will give equal pleasure to read
the following letter of Dr. Ostrovsky (Yalta, Russia):--
"Esteemed Brethren,--I have just received No. 1 of your Gazette,
The Esperantist. Most hearty congratulations on this new
important means of propagating our dear Esperanto! I know the
international language since 1891, yet up to the present I do not
forget the wonderful impression which Esperanto produced upon me.
It seemed to me as if someone had taken away from before my eyes
some heavy curtain, which prevented my seeing God's world. Esperanto,
as it were, opened before me a wide portal, the entry into a palace
vast and beautiful, where I have ever met many brethren, albeit
unknown, yet very dear to me, whom once I lost and now have found
again. Corresponding with persons of one and another nationality,
my horizon has continued to become wider and wider, and I more and
more have revelled in the great joy of being in this charming
palace, together with its noble denizens. To-day your attractive,
very congenial The Esperantist has once again filled my soul with
a new, true joy. It has, as it were, introduced me into a hitherto
unknown, immense new chamber of that palace, into your estimable
Britain, into one of the most handsome, most luxurious apartments
of this palace, where I hope I still shall find new, sincere,
noble brethren. The conception is bewitching! Long live the builders
of this wonderful palace! Long live the Esperantists!!"
We hope that the amiable Dr. Ostrovsky will find many correspondents
in our land. To this end we trust that our readers will fully utilise
the address list on the cover of this Gazette. They will thus not
only help Esperanto, but also themselves, for in corresponding we
learn. [All the advertisements in The Esperantist are worthy
of attention.]
We could write many pages on the progress made by Esperanto during
last year, but now we will only give the memorabilia of December,
1903.
For a long time past Esperantists have greatly desired a suitable
collection of writings as a model of style. To fulfil this
requirement, Dr. Zamenhof has just brought out an interesting and
most useful work. Here are some phrases from its foreword:--"In order
that all shall be able equally to use the language, it is necessary
for some models to exist which shall lay down the law for all. This
is the reason why, having given way to the request of many
Esperantists, I have brought out the _Fundamenta Krestomatio_, which
can serve as a model of Esperanto style for all, and can guard the
language from the fatal falling away into different dialects. I
recommend the attentive perusal of the _Fundamenta Krestomatio_ to
all who wish to use written or spoken Esperanto. All the articles are
either written by myself, or, if they are written by others, they
have been by me corrected, so that their style shall not diverge from
that which I myself employ."
The first pages contain simple phrases. At the 18th page commence
fables and legends. Then appear many anecdotes, tales, science
articles, and lastly poetry. It is possibly a matter for regret
that the good Doctor has included 38 pages of his "Hamlet" and 17
from the "Iliad" of Mr. Kofman, because many Esperantists already
have these works. But undoubtedly the other 403 pages will suffice
to manifest perfect style. (Price 3s., post free, from the Librarian,
Esperanto Club).
Another most useful publication is "Komercaj Leteroj," edited by
Messrs. Berthelot & Lambert, which will certainly facilitate the use
of the language among our commercial friends. It contains 34 letters
on divers matters, and a vocabulary in Esperanto, French, German, and
English. (Price 7d., post free).
Mr. Rhodes has sent us a copy of his new _Key to the Ekzercaro_. It
is a good little work, and all Esperantists who have the _Ekzercaro_
will certainly be wise in sending 2-1/2d. for its translation into
English. Mr. Rhodes has also commenced a translation of Bunyan's
_Pilgrim's Progress_, and probably our readers will soon see a
specimen in The Esperantist. Another specimen we hope to
print is from the translation of the _Rubaiyat of Omar Khayyam_, done
by our busy fellow-worker, Mr. Ben Elmy. Although it is to be
regretted that Esperantists, so clever as are these experts, do not
always write original matter, we nevertheless desire the success of
these two books, and hope for original works from them and from all
expert friends-in-Esperanto.
I desire to thank all who have sent proposals for improving the
Gazette. By request we will now print a science column. Our readers
know something about the recently-discovered qualities of Radium, the
newest wonder of the chemical world. I had the temerity to write to
Sir William Ramsay, asking him to help the Esperanto cause by kindly
writing for us an article on Radium. I gladly announce that he not
only promised to do so, but that his reply was written in Esperanto.
M. Seynaeve has proposed an Esperanto Congress in London during this
year, when representatives from all countries should deliberate
concerning an International Esperanto Academy. An excellent idea. If
our friends from over the sea will come here, they may be sure we
shall do all in our power to help in establishing an Academy, and
also to make their holiday pleasurable.
_Literal Translation._
P.S.--We have just received a proof of another new little work, "A
New Hobby that may bring you a Living." It is an interesting,
well-printed means for spreading the language, and is published by
"_The Esperanto Literature Agency_," _Colchester_. The Librarian of
the Esperanto Club (_P. H. Howard, Esq., The Bungalow, Cranes Park,
Surbiton_) will send it on receipt of 7d.
RADIUMO.
_De_ Sir William Ramsay, K.C.B., F.R.S.
La strangaj ecoj de radiumo, precipe ĝia brilo en la mallumo, kaj
ĝia briligo je aliaj korpoj, altiras la atenton de la tuta mondo.
Tiu ĉi radiumo estas metalo, ni kredas, kvankam ĝis nun oni ne
produktis ĝin en metala stato, ĉar ĝiaj saloj estas similaj al la
saloj de bariumo, blanka metalo, kaj bonekonata elemento. La kaŭzo
estas ke oni posedas tiel malmulte da tiuj saloj ke neniu deziras
malŝpari ĝin eksperimente, por efektivigi la ŝanĝon el salo en
metalon, ĉar la perdo estus granda. La plej bone konata salo, la
bromido, kostas dek du ŝilingojn po miligramo, kvanto preskaŭ
nevidebla.
Ĉiuj metaloj havas siajn proprajn spektrojn; se iliaj saloj estos
hejtataj en flamo, rigardante ilin per spektrovidilo, oni vidas
koloratajn liniojn proprajn al ĉiu metalo, kiuj estas nomataj ĝia
"spektro." Tial metalo estas konebla per ĝia spektro. La radiumo
posedas ĝian propran spektron, kiu estas simila al la spektro de
bariumo, sed malsimila en la lokigo de la linioj. Ni kredas, sekve,
ke la radiumo estas elemento simila al la aliaj metaloj.
El la saloj de radiumo elvenas daŭre gaso, kiu havas la econ ke ĝi
brilas en la mallumo, dume restante varma, kaj ĝi elĵetas korpetojn
nomatajn "elektronojn." Kiam tiuj ĉi korpetoj tuŝas la aeron, aŭ
gason ian, ili aldonas al tiu ĉi la povon eligi elektroskopon. Dum
tiu ĉi gaso eldonas hejton, kaj dum ĝi ŝutas elektronojn, ĝi
malaperas malrapide, kaj anstataŭ, oni ekvidas alian gason tre
malpezan kies spektron Sinjoro Janssen, fama franca astronomiisto,
observis en la suna lumo dum la jaro 1868, kaj kiu unue estis
eltrovata sur la tero de la skribisto de tiu ĉi artikolo.
Ŝajnas do ke unu elemento, radiumo, povas produkti alian, heliumon.
Ĉu, kiel eble estas, aliaj elementoj formiĝas samtempe, ni ne
scias. Tia demando restas por estonta serĉado.
Ni vidu ĉu radiumo posedas iajn ecojn, en speco aŭ grado
malsimilajn al tiuj de aliaj elementoj, en kiuj oni ne observis ĝis
nun tiajn eksterordinarajn ŝanĝojn.
Unue do, estas almenaŭ du aliaj elementoj kiuj elŝutas elektronojn.
Tiuj ĉi estas toriumo kaj uraniumo. Ĉiuj el ili, tiel kiel radiumo,
sendube konsistas el multepezaj atomoj. Se ni prenos la pezon de
hidrogena atomo kiel unuon, tiu de radiumo pezas ĉirkaŭ 225 (aŭ
eĉ eble plie) tiu de toriumo 232, kaj tiu de uraniumo 240.
Ĉar tiuj estas la tri plej pezaj specoj el konataj atomoj, ni povas
diveni ke, kiam atomo estas multepeza, ĝi celas al disrompiĝo; ke
sammaniere ke oni ankoraŭ vidis nenian stelon kiu posedas
grandegecon pli vastan ol, ekzemple, miloble tiun de nia suno (alie
ĝi estus malpersista kaj forĵetus sekvanterojn); tiel neniaj
elementoj posedantaj pli grandan atompezon ol difinan maksimumon,
povas ekzisti, kaj ke tiuj, kiuj, laŭ nia sciiĝo, posedas tre altan
atompezon, estas mem en sia forĵetaĵo de sekvanteroj.
Eble estas permeseble konjekti ke elektronoj estas malgrandaj, kaj
atomoj de heliumo pli grandaj sekvanteroj. Sed preterdaŭrigi la
temon, sen difina koniĝo, kiu nur povas riceviĝi per eksperimentoj,
estus malutile.
Kompreneble multe da laborantoj, kiel eble plej ili povas, en la nuna
tempo penadas por eniĝi pli profunde en tiujn interesegajn regionojn
de esplorado.
RADIUM.
_By_ Sir William Ramsay, K.C.B., F.R.S.
The strange qualities of radium, especially its brilliance in the
dark and its power of illuminating some other bodies, attracts the
attention of the entire world. This radium is, we believe, a metal,
although till now it has not been produced in metallic form, for its
salts are similar to the salts of barium, a white metal and a
well-known element. The reason is that so little of these salts is
available that it cannot be wasted in experimenting to effect the
change from a salt into a metal, for the loss would be great. The
best-known salt, the bromide, costs twelve shillings per milligram,
an almost invisible quantity.
All metals have their peculiar spectra. If their salts be heated in a
flame, on examining them by means of the spectroscope, coloured lines
peculiar to each metal may be seen, which are named its "spectrum."
Thus a metal is recognisable from its spectrum. Radium has its
particular spectrum, which is like the spectrum of barium, but
different in the location of the lines. We therefore believe that
radium is an element similar to the other metals.
From the salts of radium a gas continually escapes, which has the
quality of shining in the dark, remaining warm the while, and it
throws out bodies known as electrons. When these bodies touch the air
or any gas they impart to that gas the power to discharge an
electroscope. While this gas is giving forth heat and discharging
electrons it gradually vanishes, and instead another gas appears, of
low density, the spectrum of which M. Janssen, a famous French
astronomer, noticed in the light of the sun during 1868, and which
was first discovered on the earth by the writer of this article.
It seems, therefore, that one element, radium, can produce
another--namely, helium. Whether, as is possible, other elements are
formed at the same time we do not know. That question remains for
further investigation.
Let us see whether radium possesses any properties, differing in kind
or in degree, from those of other elements which have not yet been
observed to undergo any such extraordinary change.
First, then, there are, at least, other two elements which discharge
electrons. These are thorium and uranium. They all, as well as
radium, undoubtedly consist of atoms of great weight. If we take the
weight of an atom of hydrogen as unity, that of radium weighs about
225 (or perhaps even more); that of thorium 232, and that of uranium
240.
As these are the three heaviest kinds of atoms known, we may guess
that when an atom possesses a great mass it tends towards disruption;
that just as no star has been seen possessing a magnitude greater,
let us say, than one thousand times that of our sun (else it would be
unstable, and would throw off satellites), so no elements of a
greater atomic weight than a certain maximum can exist, and that
those which we know to possess very high atomic weights are
themselves in the process of throwing off satellites.
It is perhaps permissible to speculate that electrons are small
satellites, and that atoms of helium are larger ones. But to pursue
the subject further, without more definite knowledge, which can be
gained only by experiment, would be unprofitable.
Needless to say, many workers are doing their utmost to penetrate
more deeply into this most interesting field of exploration.
_La Leono kaj la Bovoj._--Tri bovoj sin paŝtis sur herbejo, tre pace
kaj amike. Leono jam de longe estis rigardinta ilin kun la espero je
kapti ilin, sed sentis ke ne estos ŝanco por tion fari, dum ili kune
restados.
Tial li sekrete ekdissemis malbonajn kaj falsajn dirojn pri unu
kontraŭ la aliaj, ĝis tio naskis ĵaluzon kaj malfidon inter ili.
Tuj kiam la leono vidis ke ili evitis unu la aliajn kaj sin paŝtis
malkune, li sin ĵetis sur ĉiun aparte, kaj tiel sukcesis ke ĉiu el
ili fariĝis facila kaptaĵo de la leono.
_Kiam amikoj malpacas, malamikoj profitas_.
(6266).
_La Rano kaj la Bovo._--Bovo sin paŝtis en marĉejo kaj okazis premi
sian piedegon inter kelke da ranidoj, kaj morte premegis unu el la
kovitaro[43]. Postvivanta ranido forkuris al la patrino por sciigi al
ŝi la teruran novaĵon.--"Kaj, ho patrino, estas tre granda besto,
granda kvarkrura[44] besto kiu tion faris!"--"Tre granda?" diris la
maljuna ranino. "Kiel granda? Ĉu ĝi estas tiel dika" (kaj ŝi
ŝveligis sin multe) "tiel dika kiel tio?"--"Ho!" diris la ranideto,
"multe pli dika ol tio."--"Nu, ĉu ĝi estas tiel granda?" (kaj ŝi
ŝveligis sin ankoraŭ plie)--"Certe, patrino, ĝi estas; kaj, eĉ se
vi krevigos[45] vin, vi neniam atingos la duonon de ĝia dikeco."
La maljuna ranino, kolerante ke ŝia povo tiel estas dubata, alian
penadon faris kaj vere krevis.
"_Sin tro ŝveligi estas danĝere_."
(6266).
FOOTNOTES:
[43] Brood.
[44] Fourlegged.
[45] Burst.
KANTETOJ INFANAJ.
"TWINKLE, TWINKLE, LITTLE STAR!"
Ekbrilu, ekbrilu, malgranda steleto!
Kio estas vi, multe mi miras;
Tiel alta, altega, el nia tereto,
Diamant' en ĉiel' vi aperas.
"THE NORTH WIND DOTH BLOW."
Blovas norda vento,
Neĝa estas sento,
Kion faros tiam ruĝgorĝeto?
En grenejo restos,
Varme tie nestos,
Sub flugil' kaŝite la kapeto.
"HEY, DIDDLE DIDDLE!"
Babilo, babileto!
Kato kaj violoneto,
Bovino super lunon eksaltante;
Hundeto multe ridis,
Ludeton kiam vidis,
La plado kun kulero forkurante!
"LITTLE JACK HORNER."
Ĵak Horner malgranda,
En kojno sidanta,
Kun pasto de prunoj sin festas;
Enmetis fingregon,
Eltiris prunegon,
Kaj diris, "Knab' bona mi estas!"
_Tradukis_ Ben Elmy.
NOKTO TERURA.
_Originale verkita de_ Edward Metcalfe, M.A. (Oxon).
Estas tre granda ĉambro, mi eĉ povas diri grandega, sed la lito,
antikva kaj per densaj kurtenoj ĉirkaŭata, estas tute en angulo.
Sur tiu-ĉi lito kuŝante mi vidas palan lumon enirantan tra la du
fenestroj. Per fantoma lumo ĝi lumigas la flankkurtenojn, tiel, pro
ilia blankeco kaj diafaneco, igante strangan kontraston kun la densaj
kaj malhelaj kurtenoj de la lito. Per malforta radio ĝi transiras la
ĉambron, kaj per tremeta lumo montras la masivan pordon ĉe la
kontraŭa flanko de la ĉambro.
Ĝuste tiamaniere timema infaneto tuŝus la kapon de kuŝanta hundo.
Kontraŭ tiu ĉi pala lumo silente sed forte bataladas la mallumo.
Maltrankvileco stranga kaptas min; ne povante plu dormi, mi leviĝas
kaj aliras al la pli malproksima el la du fenestroj.
Estas kvazaŭ ia nekonata forto altirigis min.
Grandaj multepezaj fenestroj, ĉiu el ili havante tri kadrojn, el
kiuj la plej malaltaj estas malfermitaj, kaj, tra la du malfermaĵoj,
malvarma aero enfluas en la ĉambron.
Mi sentas min tremetantan de--malvarmo, aŭ ĉu estas--de ia
antaŭaverto[46] pri danĝero?
Ekstere mi vidas grandan, antikvan korton, tute per ŝtonegoj
pavimatan. Je tri flankoj malaltaj konstruaĵoj--ĉeval--aŭ
bovinejoj--ĝin ĉirkaŭas, sed, dekstre de mia ĉambro kaj apude,
staras altega nerompita muro.
Kune kun mia ĉambro ĝi formas la kvaran flankon de la korto.
Klinante la korpon duone el la fenestro, nur la alia dekstra fenestro
de la ĉambro min apartigas de tiu nerompita muro.
En la korto mi vidas du virojn, eble ĉevalistojn. Sed kion ili estas
farontaj noktmeze en tiu antikva korto? Kial ili tiel senbrue kiel
fantomoj moviĝas?
Kaj pri kio ŝajnas ili ion timi? Maldikaj kiel ombroj ili ensorĉas
min.
Unu el ili en kortmezon alportas benketon, sur kiun la alia metas
lignan duontubon--tian, kian antaŭe oni fiksis laŭlonge la randoj
de tegmentoj, por ke ĝi ricevu pluvakvon--klinigante ĝin tiamaniere
ke la maldekstra finiĝo estas je la alteco de genuoj, kaj la dekstra
de la brusto de homo.
Ili firmigas ĝin per fortaj subtenaĵoj, kaj enpakis en la pli alta
finiĝo kvazaŭ mureton el drapo.
Tiel silente ili laboras ke oni povas aŭdi nur la plej mallaŭtan
soneton.
Tiam, enirante en unu el la malaltaj konstruaĵoj, ili tie restas
kelkajn minutojn kaj tiam revenas strangege vestataj. La kruroj[47],
korpo, brakoj kaj, escepte la okuloj, la tuta vizaĵo, estas
envolvataj per densaj kovriloj, kaj mi rimarkas densegajn gantojn sur
la manoj. Vere la maldikuloj estas fariĝintaj dikeguloj!
Ili ambaŭ portas ŝarĝojn[48]; la unua pezan ŝovilon feran tre
profundan; la dua ledan sakon.
Kion ĝi enhavas? mi demandas min. Io, videble, de grandega
malkvieteco. Ŝajnas esti viva, la sako mem. Dekstren, maldekstren,
antaŭen, malantaŭen ĝi saltas, aŭ pli korekte diri, ĝi estas
saltigita.
De-nove mi sentas tremfroston. Mi komprenas nun la altiradon. El tiu
ĉi io eliras la forto altira, kaj vere ĝi estas altiraĵo terura!
Alveninte al la duontubo, je la pli alta finiĝo, la unua, ĉiam
forte tenante per la du manoj la tenilon, metis sian ŝovilon sur la
lignan superaĵon, kie troviĝas la drapa mureto: La dua malrapide
komencas malfermi la sakon. Ili ambaŭ estas videble tremantaj!
"Ĉu vi estas preta, Joĉjo?" demandis li, metante, singarde, la
ankoraŭ fermitan buŝon de la sako ĝuste en mezon de la ligna
kavvojo; "fortege frapu kaj svenigu[49] ĝin, aŭ mi ne kuraĝos ĝin
tuŝi." "Preta," respondas la ŝoviltenanto; "jes, tiel preta kiel mi
povas esti; tiel preta kiel kiam la morto mem atendas ian
mallertaĵon; preta, Viĉjo, vi diras!"
"Ne riproĉu, Joĉjo; vole, nevole, estas necese ĝin fari."
"Kaj kial ĝi estas necesa? Ĉiunokte ni batas kaj rebatas kaj
ankoraŭ rebatas la sovaĝan fiŝbeston. Kial ne restus ĝi en sako?
Kiel mi ŝatus[50] ĝin mortigi. Ĉu ĝi estas senmortema, vi pensas?
"Se ĝi ne estus tiel batata kaj svenigita, ne eble estus ke la
Doktoroj ĝin tuŝu; sed post tia frapado ĝi restos morgaŭ preskaŭ
kvazaŭ senviva. Kaj estus danĝerege ke ĝi restu en sako. Se ni ne
ĉiunokte svenigis ĝin, baldaŭ ĝi rompigus la sakon, kaj tiam, Ho
ve la mondo!!! Venas sur nin la vivado de ĉiuj vilaĝanoj, eble eĉ
de la tuta homaro. Frapu fortege; jen----"
Singarde kaj malrapide la buŝo de la sako estis malfermita. Io
rapida kiel la fulmo antaŭen saltegas, tute rekta al la vizaĵo de
lertega Joĉjo. Unu momenton la drapa mureto haltigas ĝin,
kaj en tiu momento Joĉjo antaŭpuŝas la ŝovilon, kaj per rapidega
movo forte forĵetas la sovaĝan beston. Kun bruega sono ĝi frapas,
dekstre de mia ĉambro, la nerompitan muron, je la alteco de ĉirkaŭ
dudek piedoj de la tero. Joĉjo estas aginta kontraŭ ĝi same kiel
oni agas kontraŭ la balon kiam oni ludas "_Cricket_."
Tute svenigita ĝi tombas sur la teron, blanka objekto, plata, kaj
laŭ la formo de soleo[51].
En la momento dum ĝi restas kvazaŭ senviva, Vilĉjo rapidas ĝin
levigi kaj remetas ĝin en la sakon, kie, en tre malmulto da sekundoj
ĝi rekomencas la antaŭan saltadegon.
De-nove la malfermo de la sako; de-nove la antaŭena saltego; de-nove
kaj ankoraŭ de-nove....
Kiam Vilĉjo la kvaran fojon malfermas la sakon li subite ekkrias;
"Gardu treege, Joĉjo, ke vi ne sendas ĝin tra la fenestroj, ĉar
ĝi mortigos kiun ajn ĝi tuŝos."
Tiel forta estas por mi la altireco ke mi tute estas forgesinta la du
fenestrojn malfermitajn. Mi rapide kuras al la alia fenestro, ĉar
ĝi estas tre proksima je la muro, kaj mi fermas ne sole la
fenestron, mi ankaŭ antaŭmetis antaŭ ĝi la lignajn kovrilojn,
fortajn kaj, mi kredis, nerompeblajn.
Tion farinte, mi estas fermonta la alian fenestron kiam mi aŭdas
ekkriegon de la korto, kaj vidas la beston mem saltantan, aŭ
flugantan, en la malfermaĵon. Du aŭ tri fojojn ĝi ĉirkaŭflugas
la tutan ĉambron. Eble ĝi min ne vidas; certe ĝi min ne tuŝas,
sed mi sentas la venton de ĝia flugo, kaj kuras kiel eble plej
rapide al la pordo.
Kiel eble plej rapide; sed la fiŝbirdo kiu vere flugas, sed flugas
per naĝiloj, tiel rapide antaŭen saltis, tien kaj tien ĉi, ke ĝia
blanka korpo ŝajnas esti nur strio[52] de lumo.
Mi aŭdas koleran bruon, mi sentas la venton de aero traŝirita, kaj
la terura fiŝbesto ĉirkaŭflugadas mian kapon, preskaŭ frotante
mian vizaĝon. Mano sur la tenilo de la pordo, mi restas senmove kaj
ekpensas. "Estas en la domo virinoj kaj infanoj. Se mi malfermas la
pordon, mi permesos al tiu ĉi terura besto eniri en la domon. Mi ne
kuraĝas tion fari. Pli bone estus ke mi mortus mem, kaj eble la
besto ne vundos min. Mi restos en la ĉambro."
Tial mi foriras de la pordo; kaj, kvazaŭ per ĝia malbona spirito
ĝi povas legi miajn pensojn, la fiŝbesto forflugas al la malfermita
fenestro, kaj pendigas sin sur la ekstera flanko de la kurtenoj, kiel
grandega nokta papilio.
Dume la du viroj kriegadas.
"Forkuru, Sinjoro, se estas eble, sed ne lasu ĝin eniri en la domon,
la plej malgranda piko kaŭzos la morton. Gardu la ponardegon[53]!
Mi kaj Vilĉjo supreniros."
Sed timante pri la virinoj kaj infanoj mi ne deziras ke oni malfermu
la pordon.
Sur tableto kuŝas larĝa, maldika libro, kaj la fiŝbesto pendas,
kiel mi diris, sur la eksteraĵo de la kurteno. Ĝi restas tute
senmova, eble ĝi dormas. Mi denove rapidege ekpensas.
"Se mi ĝin frapos forte kaj subite, kredeble ĝi forfalos eksteren
en la korton. Tiam, antaŭ ol ĝi povos reveni, mi fermos la
fenestron."
Per la du manoj tenante la libron, mi proksimiĝas la kurtenon. Tiam,
per rapidega movo, mi frapas la korpon blankan, kiu, laŭ mia espero,
estas forpelata tra la malfermaĵo.
Forĵetante la libron, mi ĵetas min sur la malfermitan kadron, kaj
komencas fortege ĝin tiri malsupren. Sed ĝi estas pezega kaj
moviĝas nur malrapide; antaŭ ol mi povas ĝin fermi, mi vidas
revenante la fiŝbeston, ne nun saltigantan kiel strio de lumo, sed
nerapide kaj kviete per movo kvazaŭ ĝi naĝas en aero. Jam
trikvaronoj de la vitro estas pasinta la baron de la pli alta kadro.
Nun unu kvarono restas de la malfermaĵo, kiam, tutproksime de mia
vizaĝo, alvenas la blanka solea korpo; ĝi glitas supren inter la
vitro kaj la baro de la pli alta kadro. Mi tiras pli kaj pli forte
kaj la kadro pli rapide malsupreniras, sed mi vidas la blankan platan
korpon glitantan ĉirkaŭ la malsupreniranta baro, kaj en tiu sama
momento la fenestro fermiĝas, kaj la terura fiŝbesto falas sur mian
korpon kaj pendigas sin sur la brusto de mia nokta vesto. Mi estas
tute enfermita kun la objekto de mia teruro! Senmove ĝi pendiĝas
sed mi sentas tra la maldensa vesto la palpetaĵojn kaj mi vidas la
minacajn okulojn, ruĝajn kiel brulantaj karboj. Kiel ŝtono mi
staras! Miaj okuloj grandiĝas; mia sango malfluidiĝas; mia koro
estas tute haltigita; kaj kiel kanteton, mi aŭdas la frazon, denove
kaj denove, "La plej malgranda piko kaŭzas morton." "Vi malfidu la
ponardegon." Mi ne kuraĝas eĉ spiri. Pezege la blanka korpo premas
mian bruston; brulege la okuloj ruĝaj brulas mian cerbon.
Ekster la pordo mi aŭdas brueton. Joĉjo kaj Vilĉjo do alvenas!
La besto ankaŭ aŭdas la soneton; en la brulaj okuloj mi vidas
brileton de kompreneco kaj kruelegeco. La naĝiloj moviĝas, la vosto
leviĝas. Mi antaŭsentas la pikon de la terura ponardego. Mi ne
povas plu suferi; mi ne povas plu atendi; per la du manoj mi subite
disŝiras la tutan bruston de la vesto, kaj fortege forĵetanta ĝin
saltas al la pordo kaj ekkriegante grandegan kriegon de teruro ... mi
vekiĝis.
FOOTNOTES:
[46] Premonition.
[47] Legs.
[48] Burdens.
[49] Swoon.
[50] To enjoy.
[51] A sole.
[52] Streak.
[53] Sting.
[_Copyright reserved._]
[_Tradukis Esp. 6266._]
LA VENTEGO (Daŭrigo).
(_Vidu la Novembran kaj Decembran Nrojn._)
AKTO I.
Sceno 2 (_daŭrigo_).
Mirando.-- Vi ofte jam al mi ekparoladis
Pri mia la deven', sed ĉiam haltis,
Lasante min ankoraŭ nekonantan.
Prospero.--Sed nun la ĝusta horo fine venis,
La nunminut' postulas ke vi aŭdu.
Obeu, aŭdu. Ĉu vi ne memoras
Epokon ... aliloke ol ĉi tie? ...
Memori vi ne povas, kompreneble,
Ĉar tiam vi ne estis eĉ trijara!
Mirando.-- Sed iometon povas mi ...
Prospero.-- Memori?
Pri kio? pri personoj? domo? Nomu
L'imagon kiu en vi konserviĝis.
Mirando.-- Kredeble estas sonĝo malproksima,
Sed ne memoro, kiun mi posedas ...
... Ĉu servis min aŭ kvar aŭ kvin virinoj?
Prospero.--Virinoj multaj servis vin, Mirando!
Sed, kiel povis tia fakto loĝi
En via nematura la memoro?
Nu! vi memoras pri antaŭfariĝo ...
Ĉu eble kiel vi ĉi tien venis?
Mirando.-- Sed mi ne povas.
Prospero.-- Antaŭ dek-du jaroj,
La patro via, dek-du jaroj antaŭ,
Regnestro estis, de Milano duko.
Mirando.-- Ĉu vi, sinjor', ne estas mia patro?
Prospero.--Patrino via ĉiam estis virta:
Ŝi diris ke vi ido mia estas,
Kaj via patro, duko de Milano,
Heredontinon unu sole havas:
Princino rajte estas ŝi naskita.
Mirando.-- Ĉiel'! per kia perfidaĵ' ni perdis
Grandecon tian? Ĉu por nia bona,
Ĉu malfeliĉa sorto?
Prospero.-- Ambaŭ, kara.
Perfido nin forpelis el Milano,
Sed ni beniĝe tien ĉi alvenis.
Mirando.-- Ho! mia kor' sangadas ĉe la penso
Je la malhelpo kiun mi vin kaŭzis ...
--Mi kvankam ne rememoriĝas tion--
Bonvolu vi daŭrigi.
Prospero.-- Via onklo,--
--Ke frato povis tiel perfidiĝi!--
Apud vi, homo, kiun mi koramis
La plej en mondo--kiu eĉ regadis
Duklandon mian, tiam la unuan,
Ĉar estis mi el dukoj la plej alta!
Precipe fama per indeco mia,
Mi artamulo brilis senegala;
Lernante tempon mi libere uzis,
Regadon forlasinte al la frato ...
De l'lerno l'amo tiel min okupis
Ke fremda mi fariĝis al la ŝtato.
Perfida onklo via ... Ĉu vi aŭdas?
Mirando.-- Sinjoro, tre atente.
Prospero.-- Nu, li frue
Ricevis prince multon da petantoj,
Rifuzis kelkajn, kelkajn kuraĝigis,
Kaj malobeon punis. Li renomis,
Li anstataŭis eĉ sekvantojn miajn,
Aliformigis ilin; ĉar li havis
Ŝlosilon oficejan, ja, la homan,
Kaj laŭdi lin regnanojn li instruis;
Ĉar kiu flatis plej l'orelon lian
Profiton plej ricevis. Nun li estis
Hedero princan trunkon vualanta,
Suĉanta eĉ verdaĵon mian propran!
--Vi ne aŭskultas ...
Mirando.-- Patro, tre avide!
Prospero.--Atentu, kara! ... Mi, konfidemulo,
Pli ŝtataferoj nun ne plu zorgante,
Al pliboniĝo de klereco mia
Dediĉis tempon: la malica frato
Profitis. Malgraŭ mia grandanimo,
Solece, mi fariĝis nekonato ...
Malbona sento movis Antonion
Vidantan min senlime lernamulon.
Konfido mia naskis kulpon lian;
Senlima same lia ambicio
Fariĝis; ankaŭ la kvieto mia.
Nu, provizita ne nur je trezoroj
Sed je la povo eĉ postuli plie--
--Mensoge ĉiam se agadas homo,
Memoron sian tiel li pekigas,
Ke la malveron li jam plu ne sentas--
Jam Antonio pri si mem ekpensis
Ke li la duko estas.--Ĉar li agis
Plenege tiam kiel duklandestro;
Privilegion ĉiam li posedis,
Kaj tial plialtiĝis--Ĉu vi aŭdas?
Mirando.-- Ho! tian diron aŭdus surdulino!
(_Daŭrigota_).
KAZABIANKO (Casabianca).--Mrs. Hemans.
_Tradukis_ Clarence Bicknell.
_La juna Kazabianko, knabo dektriaĝa, filo de la Admiralo de la
ŝipo "Orient," restis ĉe sia posteno[54] (en la batalo de la Nilo)
post la ekflamiĝo de la ŝipo, kaj kiam ĉiuj pafilegoj estis
forlasitaj. Kiam la flamoj atingis la pulvon, li pereis pro la
eksplodo._
La knabo sur la ŝip' brulanta,
De ĉiuj forlasite, staris;
La flamoj de l'batalruinoj[55]
Sur la mortintoj lumon faris.
Sed, naskiĝite por komandi,
Li restis, brava kaj belega,
Estaĵo de heroa sango,
Infano, sed de form' noblega.
La flamoj proksimiĝis; tamen,
Al patra mendo[56] li obeis;
Kaj sia voĉo al la patro
Ne venis, ĉar li jam pereis.
Li laŭte kriis, "Patro mia
Ĉu mi ne finis devon mian?"
Ne sciis li ke l'Admiralo
Ne povas aŭdi filon sian.
"Parolu, patro," li rediris
"Ĉu min foriri nun vi lasas?"
Sed nur respondas la pafado;
La flamoj pli proksime pasas.
Nun sur la fronto lia batas
Kaj sur la haroj, la varmeco;
Sed de l'posteno de la morto,
Regardis li en trankvileco.
Ankoraŭ laŭte li demandis,
"Ĉu estos devo, mia halto?"
Dum tra la veloj pli kuradas
La fajroj per rapida salto.
La ŝipon, kun brilec' sovaĝa,
La flagon[57] ili envolvadis,
Kaj super la kuraĝa knabo,
En la ĉielon radiadis.
Subite tondra sku' bruegis
Sed li--la knabo--kie estis?
Demandu de la ventoj kiuj
La maron per la eroj vestis.
La mastoj, flag', timono[58]--ĉiuj
Servadon faris je honoro.
Sed nobla pli ol ili estis
La juna kaj fidela koro.
FOOTNOTES:
[54] Post.
[55] Ruins of the battle.
[56] Order.
[57] Flag.
[58] Helm.
VESPERO.
I.
Ĉielruĝo,
Eknoktiĝo,
Mallumiĝo,
Malvarmiĝo.
Peza nubo
Super arbo;
Nigra urbo
Kiel tombo.
Ĉio restas
Kaj silentas;
Ĉio haltas
Kaj ekmortas.
II.
Senamiĝo,
Mizeriĝo,
Forlasiĝo,
Eksoliĝo.
Malespero
En la koro;
Amvespero
Sen fervoro.
Koro restas
Kaj silentas;
Amo haltas
Kaj ekmortas.
Carlo Bourlet.
KRISTNASKAJ PROBLEMOJ.
_Ĉiuj el miaj Jarabonantoj kiuj sendos korektajn solvojn de tiuj ĉi
problemoj al la Redaktoro ricevos dekduon da Poŝtkartoj Esperantaj._
I. Prenu _nombran_ nomon, anstataŭu unu el ĝiaj vokaloj per
konsonanto, vi ricevos _grandan poeton_.
II. Prenu nomon de birdo--1. Duobligu la du unuajn literojn, vi havos
_bongustan frukton_. 2. Anstataŭu unu konsonanton per alia, vi
ricevos _kvanton_.
III. Prenu nomon de _nematura viro_, kaj tiun de _forta birdo_. Legu
ĉiun el ili returnen, vi ricevos. 1. _Financan firmon_. 2. _Inan Rusan
baptonomon_.
(_Ni presos la solvojn_ en The Esperantist, No. 4, _kune kun
la nomoj de la divenintoj_).
(6266).
ALILANDAJ KUNBATALANTOJ.
Ni ĵus ricevis leteron de Sinjoro Kühnl, la Sekretario de la
Esperanta Societo en Bohemujo, kiu revenis de sia longega vojaĝo tra
Eŭropo pasiginte kelkajn tagojn en Londono kvankam li tute ne
parolis la Anglan lingvon! Li diras. "Hodiaŭ, kiam mi denove sidas
ĉe mia skribtablo mi rememoriĝas tempojn ĵus pasintajn inter miaj
novaj sed, mi devas diri, plej amataj amikoj, inter esperantistoj.
Tagoj pasintaj en Londono estas al mi des pli agrablaj se mi
ekmemoras cirkonstancon sub kiu mi troviĝis en Anglujo, nekonante
Vian lingvon. Kaj, kvankam nekonataj homoj, tamen Viaj samlandanoj
estis tiel agrablaj je mi, fremdulo. Al Esperanto mi ŝuldas multe,
ĉar ĝi ebligis al mi trovi amikojn en fremdlando. Tiun ĉi ŝuldon
mi povas vere nur per plej agema kaj viva propagando egaligi. Inter
novaj adeptoj mi multe aludos[59] mian veturon en Londonon sen angla
lingvo, kaj, por ekflamigi la malmulte vivajn samideanojn, mi decidis
publikigi en _Bohema Esperantisto_ la tutan vojaĝon.--Kühnl
Edward."
* * *
Kune kun Sinjoro Kühnl en Londono troviĝis ankaŭ Sinjoro René
Deshays. Tiu ĉi afabla kaj lerta Esperantisto ankaŭ ne konis nian
lingvon. Li skribas. "Kara Sinjoro, Mi tre dankas vin pro la sendo de
la nova gazeto esperantista, kiun nia Chaumonta grupo tuj abonis. Via
unua numero tute interesis nin kaj estas vere inda je la granda
sukceso kiun al vi mi bondeziras. Ĉe mia rekomencita kurso (mi faras
ĉi tie la superan kurson) mi prenis por ekzercoj legadaj kaj
interparolaj, la ĉarman artikolon pri _L'Itala Somero_. Mi estos
ankaŭ feliĉa daŭrigi la legon de _la Ventego_ Sume, mi vin kore
gratulas pri la ideoj kaj pri la formo. Mia amiko, Sinjoro Mossmann,
Sekretario de nia grupo, ankaŭ tre ŝatas vian gazeton, kaj skribis
raporton pri ĝi por la ĉitieaj ĵurnaloj.----René Deshays."
Plezurege ni povas anonci ke la plimulto da Francaj Grupoj abonis je
_The Esperantist_, kaj ni deziras korege danki ilin por la honoro,
kaj ankaŭ por la multaj gratulantaj artikoloj kiuj estas presitaj
pri ĝi en Francaj Gazetoj.
* * *
Trinidado estas malproksima angulo de la mondo, kaj Mayaro estas
malproksima angulo de Trinidado; tamen ĝi havas bonan Esperantiston,
tiel, kiel la sekvanta interesa letero montros.--"Kara Sinjoro--Estas
veturo de kvindek tri mejloj al Port of Spain, tridek per vagonaro,
dudek tri per vojo, dek kvin de tiuj ĉi estas nur la malmola sablo
de la marobordo, kiu tie ĉi estas forlasita krom de pelikanoj. La
marobordo estas dika je la eternaj kokosujoj[60] kaj la arbetoj de
la vinbero de la maro. En Mayaro estas nur kvin blankaj homoj preter
mi. Certe estas malĝoje se oni ne estas venkinta la arton sin
amuzadi. Sed ni havas belan tropikan marobordon kaj maron similan
al la pentraĵoj de la Sudaj Maraj Insuloj de R.L. Stevenson.
Pentru Londonon, kun ĝia varmego, polvo kaj helo, dum varmega tago
de Julio aŭ Aŭgusto, kaj vi havas Port of Spain, tiel, kiel ĝi
_ĉiam_ estas. Via. A.M."
* * *
Maltaj Samideanoj nun fondis Oficialan Grupon. Doktoro Gustav
Busuttil aminde sendis al ni sian paroladon--en Esperanto
parolitan--ĉe la kunveno por fondigi la Grupon. Belega paroladeto,
kaj ni tre bedaŭras ke ni ne havas sufiĉe da spaco por presigi ĝin
en The Esperantist. Parolante pri la kara lingvo mem,
Doktoro Busuttil poezie diris--"Esperanto estas kiel nemortema
grandega arbo kun multaj fortaj branĉoj, plenaj je ĉiam verdaj
Folioj, multekoloraj Floroj, kaj bonegaj Fruktoj. La Internacia
Lingvo estas la Arbo: Branĉoj estas la Societoj: Folioj kaj Floroj
la Esperantistoj; kaj la Fruktoj estas la Verkoj, la Frata Amo. Nun
fariĝi branĉo aŭ resti simpla folio kiun la plej malgranda
blovanteta venteto povas faligi--ni devas elekti aŭ unu, aŭ la
alian. Kaj kial malakcepti tian privilegion? Antaŭ kvar aŭ kvin
monatoj nur estis tri Maltanaj Esperantistoj. Je tiu tempo Sinjoro
Agius skribis leteron pri la lingvo al la _Daily Malta Chronicle_. La
afero eble silente estus mortinta se la Hon. Sek. de la Esperanta
Klubo ne estus sendinta respondon kiu estis varmega propagandilo de
Esperanto kaj ekvekigis la dormantetan simpation kiu vivis en multaj
Maltaj Koroj. Mi respondis al tiu ĉi letero kaj decidis fari veran
propagandon pri, per, pro, por, Esperanto. Mi esperas ke la helpo de
ĉiuj ĉeestantaj gesinjoroj, fortiĝos la Maltan branĉon de la
grandega arbo kaj ke ni nutros la saman Esperon." Sendube la
sindonema Doktoro Busuttil tro akcentis nian letereton, sed
kompreneble Anglujo ĉiam faros tion, kion ŝi povos, por helpi sian
fratininsulon fondigi fortan Societon. En Maltujo estas gazetoj
Anglaj kaj Italaj. Ambaŭ el ili presigis multajn bonajn artikolojn
pri Esperanto, kaj oni devas gratuli Sinjorojn Agius, Busuttil kaj
Ciantar, kaj esperi ke la potencaj gazetoj presados artikolojn kiel
eble plej ofte.
FOOTNOTES:
[59] Allude to.
[60] Cocoanut Palms.
KIAN AĜON LA SFINKSO HAVAS?
Sendube la plej antikva konstruaĵo hommana, kiu ankoraŭ restas ĝis
nunaj tagoj, estas la granda statuo kiun oni nomas la Sfinkso. Tiu
fama statuego staras aŭ--pli bone diri--kuŝas sur la sabloj de la
egipta dezerto, apud la Piramidoj de Gizeo, kaj ne malproksime de
Kajro, ĉefurbo de Egiptujo. La statuego havas la formon de kuŝanta
leono, laŭ korpo kaj membroj; sed kun kapo, ŝultroj kaj brusto de
virino. Ĉe nia tempo nur vidiĝas iom plu ol la kapo de la giganta
statuo; ĉar la cetero de la figuro estas kovrita, kaj kvazaŭ
enterigita, de la sablo.
Kian aĝon la Sfinkso havas? Ĉu iu povas tion nun eltrovi? Ĉe la
militiro de Napoleono en Egiptujon, oni rakontas ke li admonis siajn
soldatojn--"Bravuloj miaj, de la altaĵo de tiuj ĉi Piramidoj,
milcentjaroj vin rigardas!" Tio ne estis tute frazo aŭ
fanfaronado[61]; modernaj observantoj kaj esploristoj anoncas eĉ pli
malproksiman daton. Kaj ĉiuj scienculoj konsentas ke la Sfinkso
ekzistis longe antaŭ la fondigo de ia Piramido.
Plinio skribis, ĉe sia tempo, ke la leonvirina formo de la Sfinkso
memorigas la maksimumon de la jaran Nilan superakvon, kiu okazas
ĉirkaŭ la 6a ĝis 16a de Aŭgusto, dum estas la Suno en la signoj
zodiakaj Leono kaj Virgulino. Tamen, per sekvo de la fenomena
"procesio de la tagnoktegaloj," la signo; de la homa sistemo Zodiaka
ne akordiĝas tute en loko kun la realaj stelaroj de sama nomo.
La fiktiva[62] (tamen konvena) sistemo homa malproksimiĝas de la
reala loko de la stelaroj dum la daŭro de ĉirkaŭ 12,900 jaroj,--kaj
tiam vice alproksimiĝas dum egala tempo; kune 25,800 jaroj, en kiu
tempdaŭro la Suno transkuras la tutan zodiakon, loĝante en ĉiu
zodiaka stelaro laŭ la vico. Tiel, kvankam la superakvo de la Nilo
(ĉe tempo de Plinio) okazis dum la suno estis en la signoj Leono
kaj Virgulino, la suno estis, efektive, en la stelaroj Kankro kaj
Leono. Kaj en tiu ĉi nuna jaro, la Nila superakvo ankoraŭ okazis
kiam la suno estis en signoj Leono kaj Virgulino; kvankam, efektive,
la suno estis en la stelaroj Dunaskitoj (the Twins) kaj Kankro.
Tre kredinda supozo, do, estas, ke la Sfinkso estis konstruata en
epoko kiam vere akordiĝis la fiktivaj signoj kun la realaj stelaroj
de sama nomo. Tia monumento dece[63] memorigus tioman notindan kaj
raran okazon. Estis ankoraŭ tia okazo preskaŭ 2,000 jaroj A.K., sed
la Sfinkso tiam jam estis pli antikva ol ĉiu historio. Eble, do, la
Sfinkso memorigas pli fruan okazon, ĉirkaŭ 23,000 jaroj A.K.? Tia
konkludo ne devas ŝajni nekredebla; ĉar Herodoto rakontas ke la
Egiptoj jam studiis la sciencon de Astronomio dum 40,000 jaroj, kaj
la plej novaj serĉadoj en Egiptujo atestas historion kiu povus
atingi tian malproksiman daton.
_Originale verkita_ Ben Elmy.
FOOTNOTES:
[61] Boast.
[62] Hypothetical.
[63] Fittingly.
GERMANAJ PROVERBOJ.
1. La infanoj de niaj najbaroj estas ĉiam la plej malbonaj.
2. "Preskaŭ" neniam mortigis muŝon.
3. Pli malgrasa la hundo, pli grasa la pulo[64].
4. La plej bona spegulo estas malnova amiko.
5. Dio donas la vinon, sed ne la botelon.
6. La kuirejo mortigis pli multe da homoj ol la glavo.
7. Silko kaj veluro estingas la fajron de la kuirejo.
8. Unu patro subtenas dek filojn pli bone ol dek filoj unu patron.
9. Kiu unufoje invitis la diablon en sian domon neniam liberiĝos de li.
10. La leĝoscienco havas vaksan nazon: oni povas tordi ĝin
laŭvole[65].
(_En la kvara_ Esperantist _troviĝos dek Italaj Proverboj_.)
(4686).
FOOTNOTES:
[64] Flea.
[65] At will.
LERTA RESPONDO.
"Se la demando ne estus malĝentila, kiom vin kostas via loĝejo kaj
manĝado?"
"Se la demando ne estus malĝentila, mi tuj respondus!"
B.E.
_Maljunulo_: "Vi diris al mi ke vi mortigis leonon en Afriko?"
_Junulo_ (Sveligante je fiero): "Jes, kaj senhelpe mi faris ĝin!"
_Maljunulo_ (Kritike): "Do neniu vidis vian kuraĝan agon."
_Junulo_: "Jes, la leono."
C.W.T.R.
VERA RAKONTETO.
En Anglujo la Sinjoroj estas ofte ne sufiĉe bonmanieraj; en Italujo
ili estas ofte tro komplimentuloj, kiel la sekvanta vera rakonteto
atestos.
Du sinjoroj, Milananoj, kiuj renkontis la unuan fojon ĉe
vespermanĝo, malfrue kunforiris.
"Ĉu vi iras dekstren?" diris Sinjoro A. "Jes," respondis Sinjoro B.
"Ĉu vi."
Kaj ili ambaŭ kunpromenis. Ĉe la unua flankstrato ili haltis. Ĉiu
kredis ke sia kunvojiranto loĝis en tiu kvartolo[66], kaj volis
akompani lin domon. Tial ili kuniris antaŭen.
Post multe da similaj haltetoj kiam unu aŭ la alia diris "Mi esperas
ke vi ne venis ekster via vojo pro mi," fine ili alvenis al la
enirejo de granda palaco, en kiu loĝas du aŭ tri familioj je ĉiu
etaĝo. Sro. A. akceliĝis ion, kaj Sro. B. haltis, konvinkite ke
Sro. A. alvenis hejmen. Ambaŭ diris mil komplimentojn kaj "bonan
nokton" multefoje kaj "Je nia revido" sed ili kuneniras kaj
supreniras al la unua etaĝo, kie ili rehaltis; sed certe neniu estis
ĉe si: Tial ili supreniris per la dua ŝtuparo k.t.p. ĝis la
finiĝo.
Tiam ili trovas ke ili ambaŭ loĝas en alia tre malproksima
kvartolo de la urbo!
Esperantisto, 4686.
FOOTNOTE:
[66] Quarter.
LA SONĜOJ VERIĜIGAJ.
La nigruloj, liberataj servoj en Sudaj Ŝtatoj de Ameriko, estas tre
kredemaj, precipe pri ĉarmoj. Ili nomas tiujn ĉi "Vudu."
Foje nigrulo malriĉa kaj mallaborema, iris al maljuna Vudua Doktoro,
kaj deziris ke li donu ĉarmon por veriĝigi liajn sonĝojn.
La Doktoro konsentis tion fari kaj donis al li kuniklan osteton kiun
li trovis al la tempo de la novluno en la mortintejo. La nigrulo
gajege foriris.
Sed post tri aŭ kvar tagoj li revenis tre malplezurata ĉar la
ĉarmo ne estis sukcesa.
"Ho! Tiu ĉi ne estas bona," li diris.
"Ne bona?" ekkriis la Doktoro.
Ne respondis la alia. "Tri foje mi sonĝis ke mi trovus multan monon,
kaj hodiaŭ mi _perdis_, mian solan moneron! Vi ne estas Vudua
Doktoro; tute ne!
"Ha," respondis la maljunulo. "Ĉu vi ne ofte rimarkis ke vi ne povas
memori viajn plej belajn sonĝojn kiam la mateno venis?"
Jes, tiaj kelkafoje estas okazintaj.
"Nu! Oni nur povas veriĝigi tiajn sonĝojn!"
Esperantist, 8379.
LA FAJFILO DE BENJAMIN FRANKLIN.
Kiam mi estis sepjara infano, en festo oni plenigis miajn poŝojn je
kupraj moneroj. Mi tuj iris en butikon,[67] kie oni vendis ludilojn
por la infanoj. Sur la vojo mi renkontis knabon, kiu havis fajfilon.
Mi estis ĉarmita per ĝia sono, kaj donis por ĝi mian tutan monon.
Tiam mi returnis hejmen kaj fajfis ĉie en la domo. Mi estis tre
kontenta pri mia fajfilo, sed mi maltrankviligis la tutan familion.
Miaj fratoj kaj gekuzoj, sciiĝinte pri mia komerco, diris ke mi
pagis kvaroblan prezon. Mi ekpensis kiom da bonaj objektoj mi povus
aĉeti per la resta mono, kaj ili tiel ridis je mia malsaĝeco, ke mi
pro malĝojo ploris.
Sed tio ĉi estis poste utila por mi. Ofte, kiam mi estis tentata
aĉeti nebezonan objekton, mi diris al mi mem "Ne donu tro multe por
fajfilo" kaj tiamaniere mi konservis mian monon. Kiam mi fariĝis
grandegulo kaj eniris en la Societon, mi renkontis multajn, tre
multajn, personojn kiuj donis tro multe por siaj fajfiloj. Kiam
mi vidis viron tro deziregantan la reĝajn favorojn: Kiam mi
vidis iun celantan la popularecon kaj nezorgantan pri la propraj
aferoj--tiam mi diris "Vere, li tro multe pagas por sia fajfilo."
Kaj kiam mi vidis avarulon, kiu rifuziĝis je ĉia komforta vivo,
tiam mi diris ke ankaŭ li tro pagis sian fajfilon. Kiam mi renkontis
plezuramanton, kiu ne zorgis pri ia ajn laŭdinda plibonigo de sia
animo aŭ propraĵo, kaj kiu nur klopodis pri korpa ĝuo "Eraranta
homo," mi diris, "vi kaŭzas al vi maltrankvilon anstataŭ plezuron;
vi ankaŭ donas tro multe por via fajfilo." Mallongige, mi komprenis,
ke granda parto da homaj malfeliĉoj estas kaŭzata per la falsa
taksado pri la prezo de objektoj, ke oni donas tro multe por siaj
fajfiloj!
_Tradukis_ Kabe.
FOOTNOTE:
[67] Shop.
CORRESPONDENCE NOTES.
Dear Sir,--A matter which requires the careful attention of
those who desire to make themselves perfectly intelligible to all,
irrespective of nationality, is the correct use of prepositions. In
English the same preposition is often employed to express many
diverse ideas, and it therefore becomes desirable to consider this
when translating prepositions into Esperanto.
Of course it is often possible to evade the difficulty by using the
accusative without a preposition, and one is often tempted to employ
the invaluable "je." As, however, this latter practice should not be
indulged in too frequently, it may be of interest to many of your
readers to consider some phases of our preposition "of."
The first word of the line.
_La unua vorto de la linio._
One of us will be chosen.
_Unu el ni estos elektata._
Do not think of it.
_Ne pensu pri ĝi._
The best means of obtaining it.
_La plej bonaj metodoj por ricevi ĝin._
The Professor of the school.
_La Profesoro ĉe la lernejo._
A great number of ideas.
_Granda nombro da ideoj._
The largest room of the house.
_La plej granda ĉambro en la domo._
The largest of all the trees in the garden.
_La plej granda inter ĉiuj la arboj en la ĝardeno._
When in doubt as to which preposition should be used, try the
sentence with all the possible forms, and the correct, logical,
preposition will almost always be obvious.
Esperantisto, 8105.
* * *
Several friends have called attention to the apparent misprint in the
word _Trinki_, thinking it should be _Drinki_. There is, however, an
important difference between the two. _Trink'_ (as "made in Germany")
is used for the ordinary drinking of man and beast; but with shame we
admit that our own vocabulary provided Dr. Zamenhof with the _drink'_
which represents the excessive tipplings of men and beasts. Let us
beware of calling our friends "Drinkuloj" during the dog-days.
Trinkulo is the more usual and agreeable word.
* * *
Having had occasion to write to the Remington firm on a matter of
business, a reply was received in Esperanto, concluding with a
question of general interest regarding the sound of "Scii." This
word, represented phonetically, does present some difficulty.
S-ts-ee-ee is not easy to pronounce. In practice one should elide the
first "s" on to the vowel immediately preceding. Thus _mi scias_ is
pronounced _mis cias_.
* * *
The pronunciation of the vowels in Esperanto still seems to give some
difficulty, for a correspondent queries the sounds of vowels when
followed by "r."
Esperanto is a phonetic language. "One letter, one sound," is one of
its invariable rules. Therefore, no matter what the letters adjacent
to those vowels may be, their value is invariable. Take the word
"per" for example. This is sounded as the English "pay," followed by
"r," which is slightly trilled, and not silent, as it often is in
English. The writer was once talking in Esperanto with a French
expert, and at the termination of the conversation asked if there
were any noticeable differences between the English and French
methods of pronunciation. "None whatever" was the reply, except
perhaps in the value of the letter "r."
Beginners must therefore be careful to sound this letter; and, with
regard to the vowels, students cannot dwell too much on them at
first. Dr. Lloyd, in his most able article on Esperanto, in the
current _Westminster Review_, says that the vowels are neither long
nor short, but have a middle value. This is a very happy description
of Esperanto vowels as they are spoken, and if beginners are careful
to keep them long at first the middle value will assert itself as
fluency is attained.
* * *
Some of the suffixes are very difficult to define. Many learners have
believed that only concrete substances could be represented by the
use of the suffix "aĵ." Such words as _bonaĵoj_, _amikaĵoj_,
_etc._, they would do away with, and replace by _boneco_, _amikeco_,
_etc._ On giving the matter a little thought, however, it is quite
clear that there is a distinct difference between _amikaĵoj_ and
_amikeco_. Whereas the latter means friendship pure and simple,
_amikaĵoj_ represent the friendly actions which are the outcome of
the state of friendship. The nearest English equivalent to define
_amikaĵoj_ is _friendlinesses_. Similarly _bonaĵoj_ are
_goodnesses_, or good actions, which necessarily arise from the state
of goodness, as represented by the abstract suffix "ec."
DIVERSAJ SCIIGOJ.
Je Decembro 15 fondiĝis la Tyneside Esperanta Societo, najbaro de la
forta grupo de Newcastle. La novenaskita societo jam komencis sian
vivon per la laŭdinda energio de Sinjoroj Davidson, Clephan kaj
Pearson. La klopodo estis komencita per tre humoraj leteroj pri
Esperanto en la lokaj ĵurnaloj, kaj sendube tiuj ĉi varbigis
kelkajn el la multenombraj membroj kiuj jam aliĝis je la Grupo. La
Hon. Sek. estas Sinjoro Alan Davidson, 26, Park Crescent, North
Shields. Ni petas ke ĉiuj _Tyneside_ amikoj skribu kaj aliĝu je li.
* * *
Sendube multaj el niaj legantoj jam vidis la bonegan artikolon en la
Decembra _Westminster Review_. Doktoro Lloyd, kiu faras Esperantan
kurson ĉe la Liverpoola Universitato, bonege scias kiel priskribi la
karan lingvon, kaj ni konsilas ke ĉiuj Geesperantistoj legu la
artikolon.
* * *
La jaro 1903 vere finiĝis per fanfarado[68]. La eldono de tri novaj
verkoj, la enpreso en gravan Revuon de Esperanta artikolo, kaj la
fondo de almenaŭ du novaj grupoj estus estintaj sufiĉaj por
notindigi la pasintan monaton. Sed la Esperantistaro ankaŭ trovis
novan kaj taŭgan helpanton. Leŭt. Kolonelo Pollen, C.I.E., LL.D.,
dufoje paroladis pri Esperanto ĉe _The Imperial Institute_, Londone.
La unua fojo estis kunveno de la Angla-Rusa la dua de la Angla-Inda
Societo. Ambaŭ el tiuj ĉi paroladoj estis tute sukcesplenaj, kaj
sendube varbis multajn novajn rekrutojn. Doktoro Pollen estas tre
gajhumora, kaj li amuzis sian aŭdantaron, eĉ kiam li instruis ĝin.
Por klarigi la bezonon por internacia lingvo, li rakontis la
sekvantan anekdoton. Brita Mara Oficiro manĝis kun Ĥino, kaj
deziris duan kvanton de ia bongusta spicaĵo, kies nomon li nesciis.
Kredante ke ĝi enhavis anason, li ekkriis al la mastro de la domo,
"Kvak, kvak! Kvak Kvak!!" sed la mastro, post iom de tempo, ridetante
respondis "Ne, Baŭ-aŭ! Baŭ-aŭ!" kaj Doktoro Pollen asekuris la
aŭdantaron ke, se tiu ĉi oficiro kaj sia Ĥina amiko komprenis
Esperanton, simila teruraĵo ne povus okazi! Post la parolado, kelkaj
el la Indaj ĉeestantoj opiniis ke estis bedaŭrinde ke oni ne uzis
la Sanskritan alfabeton kiu, ili diris, estas la plej simpla kaj
kompleta en la mondo. Sir G. Birdwood, la Prezidanto de la societo,
kontraŭbatalis kontraŭ Esperanto, ĉar li tute neaprobis facilajn
lingvojn! Ju pli malfacila, des pli taŭga por la edukado de la
homaro. Sed li konfesis ke la Persa lingvo estis tro malfacila
por li!
* * *
Grafo Albert Gallois skribas "Estimata Sinjoro, La Redakcio de
_L'Esperantista_, monata organo de la Itala Esperantista Societo,
tute estas reorganizita kaj reformita. De nun ĝi estos tute
redaktata per itala kaj esperanta lingvoj kaj precize aperos en la
fino de ĉiu monato. Fervore ni petas la Esperantistojn de ĉiuj
landoj sendi artikolojn, tradukojn kaj sciigojn por kunlabori al la
redaktado de la ĵurnalo, _Grafo Albert Gallois_, en Riolunato,
Modena, Italujo. La jarabono kostas kvar frankojn."
* * *
La eldono de la lernolibro en la Brailla skribo vekigis la blindulojn
en nia lando. Dankon al la helpo de Sinjoro Cart, kiu vere estas tre
sindonema en tiu ĉi afero, estas espereble ke post mallonga tempo
Esperanto vere estos internacia lingvo inter la kompatindaj
blinduloj. La Hon. Sek. de la Esperanto Club bedaŭras ke li ne
komprenis la Braillean skribon antaŭ ol li komencis klopodi pri
Esperanto. Poste li ne havis tempon por ĝin lerni. Ĉar, tago post
tago, leteroj en tiu ĉi nekonata lingvo alvenadis, li petis ke
Sinjoro W. P. Merrick aminde prenu sur sin la devojn de Hon. Sek. por
la Blindaj Esperantistoj. Ni do esperas ke, en la estonteco, oni
bonvolu skribi rekte al tiu ĉi afabla helpanto de la Blinduloj, kies
adreso estas _The Manor Farm, Shepperton, Middlesex_.
* * *
En alilandaj societoj, ofte troviĝas multaj sekretarioj, por la
diversaj partoj de la administracio de la Grupo. Ĝis nun la
Esperanto Club nur havis unu. Sed, kvankam la koro
Showing first 200,000 characters. Full text: gutenberg.org/ebooks/38240