← catalogue

De wonderstraal; gevolgd door Tien uren op jacht

by Jules Verne · Dutch · Gutenberg #27397 · 414,194 chars · public domain (US)

The Project Gutenberg eBook of De wonderstraal; gevolgd door Tien uren op jacht
    
This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and
most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions
whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms
of the Project Gutenberg License included with this eBook or online
at www.gutenberg.org. If you are not located in the United States,
you will have to check the laws of the country where you are located
before using this eBook.

Title: De wonderstraal; gevolgd door Tien uren op jacht

Author: Jules Verne


        
Release date: December 3, 2008 [eBook #27397]
                Most recently updated: January 4, 2021

Language: Dutch

Other information and formats: www.gutenberg.org/ebooks/27397

Credits: Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
        Proofreading Team at https://www.pgdp.net/


*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK DE WONDERSTRAAL; GEVOLGD DOOR TIEN UREN OP JACHT ***




Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
Proofreading Team at https://www.pgdp.net/







                         Wonderreizen.

                          Jules Verne

                        De Wonderstraal


                          Gevolgd door

                      Tien uren op jacht.



                           Amsterdam
                Uitgevers-Maatschappy "Elsevier"
                             1914.






I.

BROEDER SAM EN BROEDER SIB.


»Bet!"

»Beth!"

»Bess!"

»Betsy!"

»Betty!"

Dat waren de namen, die achtereenvolgens in de prachtige »hall" van
Helenaburg weerklonken. Dat geroep was een onveranderlijke gewoonte
van broeder Sam en van broeder Sib, wanneer zij de huishoudster van
het buitenverblijf noodig hadden.

Maar in dit oogenblik deden die verkleinwoordjes van Elisabeth evenmin
de waardige draagster daarvan te voorschijn komen, als wanneer hare
heerschappen haar bij den naam voluit geroepen hadden.

Het was de intendant Partridge in persoon, die zich met de muts in
de hand aan de deur der hall vertoonde.

Zich tot de roependen, twee personen van fatsoenlijk uiterlijk,
wendende, die op den kozijnmuur zaten van een venster, welker drie
glazen als ruitvormige vakken buiten den gevel der woning uitstaken:

»Roepen de heeren juffrouw Bess?" zei hij; »maar die is niet op het
buitenverblijf."

»Waar is zij dan, Partridge?"

»Zij vergezelt miss Campbell, die in het park wandelt."

Partridge vertrok hoogst ernstig op een teeken, dat hem beide
personen gaven.

Die personen waren broeder Sam en broeder Sib,--verkleinwoorden,
afkomstig van hunne doopnamen Samuel en Sebastiaan--de ooms van
Miss Campbell. Het waren Schotten van het oude ras, Schotten van een
ouden Clan der Hooglanden, zij telden te zamen honderd twaalf jaar,
en scheelden slechts vijftien maanden met elkander. Sam was de oudste,
Sib de jongste.

Om die twee typen van eer, goedheid en toewijding bij uitnemendheid met
weinige trekken te schetsen, zal het voldoende zijn mede te deelen, dat
hun geheele bestaan aan hunne nicht gewijd was. Zij waren de broeders
van hare moeder, die, nadat zij na een kortstondig huwelijksgeluk
van slechts een jaar, weduwe geworden was, door een snelverloopende
ziekte in het graf gesleept werd. Sam en Sib Melvill bleven dus alleen
op de wereld als verzorgers van het kleine weeskind. Door dezelfde
verteedering verbonden, leefden zij voort, dachten aan en droomden
over niets anders dan het jonge meisje.

Voor haar waren zij ongetrouwd gebleven, het moet er bij verteld
worden: zonder eenig berouw; want zij behoorden tot die goedige wezens,
die geen andere rol op dit onderaardsche te vervullen hebben dan die
van voogd. En dat was nog niet genoeg gezegd: de oudste had zich tot
vader, de jongste tot moeder van het kind gesteld. Het gebeurde dan
ook, dat miss Campbell er toe kwam hen heel natuurlijk te groeten
met een:

»Dag papa Sam! hoe vaart mama Sib?"

Met wie zou men die beide ooms beter hebben kunnen vergelijken,
behoudens hunne geschiktheid voor de zaken, dan met die twee liefdadige
kooplieden, zoo goed, zoo eender van gedachten, zoo minzaam, als
de broeders Cheeryble uit de London-City, de twee meest volmaakte
wezens, die uit het vruchtbare brein van Dickens geboren werden. Het
zou onmogelijk geweest zijn, een meer nauwkeurige gelijkenis te
treffen, al moest men den schrijver ook beschuldigen, dat type aan
het meesterstuk: Nikolaas Nickleby geheeten, ontleend te hebben;
niemand zou zich over dit plagiaat te beklagen hebben.

Sam en Sib Melvill, door het huwelijk hunner zuster vermaagschapt aan
een zijtak van het oude stamhuis der Campbells, hadden elkander nooit
verlaten. Dezelfde opvoeding had hen zedelijk aan elkander gelijk doen
worden. Zij hadden te zamen hetzelfde onderwijs in hetzelfde college
en in dezelfde klas genoten. Daar zij over het algemeen dezelfde
denkbeelden over alle zaken verkondigden in geheel overeenkomstige
uitingen, zoo kon de een steeds den volzin van den anderen eindigen met
dezelfde uitdrukkingen, onderstreept en gezinteekend door dezelfde
gebaren. In 't kort, die twee wezens vormden slechts één, hoewel
er eenig onderscheid in hun lichamelijk gestel te bespeuren was. En
inderdaad, Sam was iets grooter dan Sib en Sib was iets dikker dan
Sam; maar overigens zouden zij hunne grijze haren hebben kunnen
verwisselen, zonder het grondkarakter van hun eerlijk gezicht aan
te tasten, waarop de geheele adeldom der afstammelingen van den Clan
der Melvill's geschreven stond.

Zal ook verteld moeten worden, dat in de snede hunner eenvoudige
en ouderwetsche kleeding, in de keus van de stoffen daarvoor van
goed engelsch laken, zij een gelijken smaak aan den dag legden,
behalve dat--wie zal die geringe afwijking kunnen verklaren?--Sam de
donkerblauwe en Sib donker kastanjekleur scheen te verkiezen.

Werkelijk, wie zou niet in een innigen omgang met die twee fatsoenlijke
lieden hebben willen leven? Gewoon als zij waren, met denzelfden pas
in het leven voort te stappen, zouden zij ongetwijfeld, op weinigen
afstand van elkander, stil blijven staan, wanneer het uur van de
groote levenshalte gekomen zou zijn. In ieder geval waren die twee
zuilen van het stamhuis der Melvill's nog stevig. Zij zouden nog langen
tijd het oude gebouw van hun ras schragen, dat van de veertiende eeuw
dagteekende, dat episch tijdperk van Robert Bruce en van Wallace,
heldentijdperk, waarin Schotland zijn onafhankelijkheid tegenover
Engeland betwistte.

Maar al hadden Sam en Sib ook al niet de gelegenheid gehad om voor het
welzijn van hun land te strijden, al vlood hun minder bewogen leven
ook al heen in de kalmte van dat onbekommerd bestaan, hetwelk door het
bezitten van een vermogen te weeg gebracht wordt, zoo moet men hen
daarvan geen verwijt maken of meenen, dat zij ontaard waren. Neen,
zij vervolgden, door wel te doen, de edelaardige overleveringen
hunner voorouders.

Zij waren dan ook met de goede gezondheid, die zij genoten, en zich
geen enkele levens-onregelmatigheid te verwijten hebbende, bestemd
om, zonder oud naar geest en lichaam te worden, een hoogen ouderdom
te bereiken.

Wellicht kon hun één gebrek ten laste gelegd worden,--wie toch is
volmaakt op deze aarde?--en dat was, dat zij hunne gesprekken tooiden
met beeldspraken en aanhalingen, aan den beroemden kasteelbewoner van
Abbotsford ontleend, en meer bepaaldelijk aan de epische gedichten van
Ossian, waarmee zij dweepten. Maar wie zou hun dat in het vaderland
van Fingal en van Walter Scott tot grief gemaakt hebben?

Om hunne schets met een laatsten potloodstreek te eindigen, moet
medegedeeld worden, dat zij groote snuifverbruikers waren. Nu is het
bij niemand onbekend, dat het uithangbord der tabaksverkoopers voor
het meerendeel een moedigen Schot voorstelt, die, in het nationaal
kostuum gekleed, met de snuifdoos in de hand afgebeeld is. Welnu, de
gebroeders Melvill zouden waardiglijk overgebracht hebben kunnen worden
op de met verf bekladde zinken platen, die boven de tabakswinkels in
den wind krassen. Zij snoven zooveel en zelfs meer dan iemand, wie ook,
aan deze of gene zijde van de Tweed. Maar, kenmerkende bijzonderheid,
zij bezaten slechts één snuifdoos, die evenwel bijzonder groot was. Dat
draagbaar voorwerp ging steeds uit den zak van den eenen in dien van
den anderen over. Dit was als een band tusschen hen beiden. Er zal
wel niet bijgevoegd behoeven te worden, dat zij minstens tien keeren
in het uur de behoefte gevoelden, het overheerlijke nikotiaansche
kruid, dat zij uit Frankrijk lieten komen, te gebruiken. Wanneer de
een de snuifdoos uit de diepte van zijn rok voor den dag haalde, dan
haakten beiden naar een goed snuifje, en wanneer zij moesten niezen,
dan zeiden zij beiden: »God zegene u!"

Overigens waren de broeders, Sam en Sib, waarlijk kinderen, wanneer
het de werkelijkheid des levens betrof. Zij waren zeer weinig op
de hoogte der wereldsche en geheel en al niet op het gebied van
nijverheids-, geld- of handelszaken. Zij beweerden dan ook niet,
er iets van te begrijpen. Op staatkundig gebied waren zij nog minder
thuis, hoewel zij wellicht Jakobus-Gezinden mochten heeten, die eenige
vooringenomenheid jegens het regeerend huis van Hannover koesterden
en een gedachte wijdden aan den laatsten der Stuarts, zooals een
Franschman aan den laatsten koning uit het huis van Valois zou kunnen
denken. Maar in gevoels-kwestiën waren zij geheel vreemdelingen.

En toch hadden de gebroeders Melvill slechts één gedachte namelijk
een helderen blik te slaan in het hart van miss Campbell, haar meest
geheime gedachten te ontraadselen, die gedachten te besturen als het
moest, die te ontwikkelen als het noodig was, om haar eindelijk aan
een braven jongen hunner keus uit te huwelijken, die niet anders doen
kon, dan haar gelukkig maken.

Moest men hen gelooven, wanneer men de zaak hoorde bepraten, dan
hadden zij juist zoo'n braven jongen gevonden, wien die aangename
taak op dit ondermaansche zou ten deel vallen.

»Helena is alzoo uit, broeder Sib?"

»Ja, broeder Sam, maar daar slaat het vijf uur, zij zal dus weldra
te huis komen."

»En zoodra zij te huis zal zijn...."

»Zal het zaak zijn, broeder Sam, een zeer ernstig gesprek met haar
te hebben."

»Binnen weinige weken, broeder Sib, zal onze dochter den leeftijd
van achttien jaar bereikt hebben."

»Den leeftijd van Diana Vernon, broeder Sam. Is zij niet even
bekoorlijk als de aanbiddenswaardige heldin van Rob Roy?"

»Ja, broeder Sib, en door de bevalligheid harer manieren...."

»Door haar geestesgaven...."

»Door de oorspronkelijkheid harer denkbeelden...."

»Brengt zij meer Diana Vernon in herinnering dan Flora Mac Ivor,
de groote en indrukwekkende figuur van Waverley!"

De gebroeders Melvill, trotsch op hunnen nationalen romanschrijver,
haalden nog eenige andere heldinnennamen aan uit den Oudheidkundige,
uit Guy Mannering, uit den Abt, uit het Klooster, uit de Mooie Meid
van Perth, uit het Kasteel van Kenilworth enz.; maar alle moesten
volgens hunne meening den eerepalm aan miss Campbell laten.

»Het is een jonge rozenstruik, die wat snel opgeschoten is, broeder
Sib, en die...."

»Een steun gegeven moet worden, broeder Sam. Ik heb mij laten zeggen,
dat de beste steun voor een jong meisje...."

»Klaarblijkelijk een echtgenoot is, broeder Sib, want die schiet
wortel naast den rozenstruik...."

»En groeit natuurlijk met den struik voort, broeder, dien hij
beschermen moet!"

Met hun beiden hadden de gebroeders Melvill als ooms die beeldspraak
gevonden, die, goed bekeken, toch aan den Volmaakten Hovenier ontleend
was. Zij waren er ongetwijfeld tevreden over; want zij wekte een
zelfden glimlach van tevredenheid op hunne goedige gezichten. De
gemeenschappelijke snuifdoos werd door broeder Sib te voorschijn
gebracht, die er voorzichtig twee vingers in bracht, waarna hij ze aan
broeder Sam overreikte, die, na een flink snuifje genomen te hebben,
haar in den zak stak.

»Wij komen dus geheel en al overeen, broeder Sam?"

»Zooals altijd, broeder Sib."

»Zelfs bij de keus van een steun?"

»Zou men een meer met Helena overeenstemmend wezen vinden, een die
meer in haar smaak kan vallen dan die jeugdige geleerde, die ons
herhaaldelijk zulke waardige...."

»En zulke ernstige gevoelens jegens haar liet blijken?"

»Dat zou inderdaad moeilijk zijn. Hij is goed onderwezen, heeft zijn
graden op de Hooge Scholen van Oxford en Edinburg behaald...."

»Hij is knap natuurkundige als Tyndall...."

»Scheikundige als Faraday...."

»Hij kent het waarom van alle zaken op dit ondermaansche, broeder
Sam...."

»Hij zal niet betrapt worden op haperen, laat het welk moeilijk
vraagstuk ook zijn, broeder Sib...."

»Hij stamt af van een belangrijke familie uit het graafschap Fife en
is daarenboven bezitter van een voldoend vermogen...."

»Zonder van zijn uiterlijk te spreken, dat zelfs met zijn aluminiumbril
zeer aangenaam is!"

Al waren de brilleglazen van dien held ook in staal, nickel of goud
gevat geweest, dan zouden de gebroeders Melvill dat nog niet als
een koopvernietigend gebrek beschouwd hebben. Het is waar, dat die
gezichtkundige toestellen aan jeugdige geleerden goed staan en zij
hun ietwat ernstig uiterlijk naar wensch voltooien.

Maar zou die gegradueerde der bovengenoemde Hooge Scholen, die
natuur- en scheikundige, aan miss Campbell bevallen! Neen, wanneer
miss Campbell op Diana Vernon geleek. De lezer weet het toch. Diana
Vernon koesterde geen ander gevoel voor haren geleerden neef Raleigh,
dan dat eener bescheiden vriendschap. Zij trouwt hem dan ook niet op
het einde van den roman.

Mooi! maar dat kon de twee broeders niet verontrusten. Zij waren
geheel en al behept met de onervarenheid van oude jongeheeren, die
geheel onbevoegd zijn in zulke zaken te oordeelen.

»Zij hebben elkander reeds dikwijls ontmoet, broeder Sib; en onze
jonge vriend scheen niet ongevoelig voor de schoonheid van Helena."

»Dat geloof ik wel, broeder Sam! Had de goddelijke Ossian hare
deugden, hare schoonheid en hare bevalligheid te verheerlijken gehad,
dan zou hij haar Moina genoemd hebben, dat wil zeggen: door iedereen
bemind...."

»Tenzij hij haar Fiona genoemd had, broeder Sib, dat wil zeggen:
de onvergetelijke schoone uit de gaëlische tijdperken."

»Had hij geen voorgevoel van het bestaan onzer Helena, broeder Sam,
toen hij schreef: »Zij verlaat hare schuilplaats, waar zij in het
geheim zuchtte en verschijnt, getooid met hare schoonheid, als de
maan in het oosten op den rand eener wolk...."

»En het schitterende harer bekoorlijkheden omgeeft haar als
lichtstralen, broeder Sib, en het geschuifel van haar lichten tred
is welgevallig voor het oor, evenals een heerlijke muziek!"

Gelukkig, dat de beide broeders daarbij hunne aanhalingen staakten
en uit den nevelachtigen hemel der barden tot het werkelijke leven
terugkeerden.

»Dat is zeker," zei de een, »wanneer Helena onzen jeugdigen geleerde
bevalt, hij hare genegenheid wel zal verwerven."

»En dat zij van haren kant, broeder Sib, hem nog niet al die
opmerkzaamheid geschonken heeft, die de verheven hoedanigheden,
waarmede hem de natuur zoo rijkelijk bedeeld heeft, verdienen...."

»Dat enkel daaraan te wijten is, broeder Sib, dat wij haar nog niet
hebben medegedeeld dat het tijd wordt voor haar om aan het huwelijk
te denken."

»Maar wanneer wij eenmaal haar denkbeelden op dat onderwerp zullen
gevestigd hebben, verondersteld dan ook al, dat zij eenigen tegenzin,
niet tegen den echtgenoot, maar tegen den echtelijken staat zou
hebben...."

»Dan zal zij toch dadelijk »ja" antwoorden, broeder Sam...."

»Zoo als die uitmuntende Benedictus, broeder Sib, die na lang weerstand
geboden te hebben...."

»In de ontknooping van »Veel geschreeuw en luttel wol" eindigt met
Beatrix te trouwen!"

Zoo bedisselden de goede ooms van miss Campbell die zaak, en die
aangegeven ontknooping scheen hun even natuurlijk toe als die uit
het komediestuk van Shakespeare.

Beiden waren als op een gegeven teeken tegelijkertijd opgestaan en
keken elkander met een fijn glimlachje aan. Zij wreven zich de handen
op de maat. Dat huwelijk was een geklonken zaak! Welke moeielijkheid
zou zich nog kunnen voordoen? De jonkman had hun de hand van het jonge
meisje gevraagd en deze zou wel haar antwoord geven, een antwoord,
waaromtrent zij zich niet te bekommeren hadden. Alle vormelijkheid
was in acht genomen, men had slechts den dag vast te stellen.

En waarlijk, dat zou een schoone dag en een fraaie plechtigheid
zijn. Zij zou te Glasgow voltrokken worden, maar niet in de kathedraal
van Sint Mungo, de eenige kerk van Schotland, die met Sint Magnus der
Orkaden in het hervormingstijdperk ongeschonden was gebleven. Neen! zij
was een te lomp gevaarte en bij gevolg niet vroolijk genoeg voor een
huwelijk, dat volgens de gebroeders Melvill een ontluiking der jeugd,
een uitstraling van liefde moet zijn. Men zou eerder Sint Andries
of Sint Enoch of zelfs Sint George kiezen, die tot bidplaats van het
meest fatsoenlijke kwartier der stad diende.

Broeder Sam en broeder Sib gingen voort met het ontwikkelen van
hunne plannen en gebruikten daarbij een spreekwijze, die meer van een
alleenspraak dan van een gesprek had, omdat het steeds de opvolging
van dezelfde denkbeelden was, die op dezelfde wijze uitgedrukt
werden. Onderwijl zij zoo praatten, vestigden zich door de ramen
hunne blikken op het fraai geboomte, waaronder miss Campbell thans
wandelde, op de groene grasperken, door beekjes met ruischend water
omzoomd, op de lucht met haren lichtgevenden nevel, die in de Schotsche
Hooglanden schijnt te huis te behooren. Zij keken elkander niet aan,
dat was onnoodig; maar door een soort van hartelijk instinct gedreven,
grepen zij van tijd tot tijd elkanders arm, drukten elkander de hand,
alsof zij door de een of andere magnetische strooming, de mededeeling
hunner gedachten wilden bevorderen.

Ja! dat zou prachtig zijn! De zaken zouden grootsch en adellijk
behandeld worden. De arme lieden van West-George Street, die daar even
goed als elders te vinden zijn, zouden bij het feest niet vergeten
worden. Mocht miss Campbell, tegen ieders vermoeden in, wenschen,
dat het huwelijk meer eenvoudig zou voltrokken worden, dan zou zij
moeite hebben om hare ooms reden te doen verstaan, en die ooms zouden
het wel tegen haar opnemen en hunne plannen doordrijven, al was dat
ook voor den eersten keer in hun leven. Neen! zij zouden noch daarin,
noch in eenig ander geval toegeven. Met de grootste plechtigheid zouden
de genoodigden bij het verlovingsmaal volgens het oude gebruik »den
dronk op den dakbalk" uitbrengen. En de arm van broeder Sam rondde
zich even als die van broeder Sib, alsof zij reeds bezig waren,
dien beroemden Schotschen dronk in te stellen.

De deur der hall ging in dit oogenblik open, en een jong meisje
verscheen met roosjes op de wangen, het gevolg van een vluggen renloop
in het park. Hare hand zwaaide een opengeslagen dagblad. Zij wendde
zich tot de gebroeders Melvill en vereerde beiden met twee kussen.

»Goeden morgen, oom Sam," zei zij.

»Goeden morgen, lieve dochter."

»En hoe vaart oom Sib?"

»Opperbest!"

»Helena," zei broeder Sam, »wij hebben iets met je te bedisselen."

»Te bedisselen! Wat te bedisselen? Kom, welke samenzwering hebben
mijn oompjes gesmeed?" vroeg miss Campbell, wier blikken niet zonder
ondeugendheid van den een naar den anderen schoten.

»Ge kent dat jonge mensch, den heer Aristobulus Beerenkooi?"

»Dien ken ik."

»Mishaagt hij je?"

»Waarom zou hij mij mishagen, oom Sam?"

»Dan bevalt hij je?"

»Waarom zou hij mij bevallen, oom Sib?"

»Wel, omdat broeder Sam en ik, na rijpe overweging, hem je tot
echtgenoot voorstellen."

»Ik trouwen! ik!" riep miss Campbell met den meest welluidenden lach,
die ooit binnen de muren der hall weerklonken had.

»Je wilt niet trouwen?" vroeg broeder Sam.

»Neen!"

»Nooit?..." vroeg broeder Sib.

»Nooit!" antwoordde miss Campbell met een ernstig gezicht, dat wel in
tegenspraak met haar lachend mondje was. »Nooit! mijn lieve ooms... ten
minste zoo lang ik niet gezien heb..."

»Wat dan?" vroegen broeder Sam en broeder Sib als om strijd.

»Zoo lang ik den Groenen Straal niet zal gezien hebben."






II.

HELENA CAMPBELL.


Het buitenverblijf, door miss Campbell en de gebroeders Melvill
bewoond, was gelegen op drie mijlen van het kleine gehucht Helenaburg,
op den oever van Gare-Loch, een van die schilderachtige inkeepingen,
waardoor de boorden van de Clyde grillig ingesneden zijn.

Gedurende het winterseizoen bewoonden de gebroeders Melvill te Glasgow
een aanzienlijk huis in West-George Street in het aristokratisch
kwartier der nieuwe stad, niet ver van Blythswood Square. Daar
verbleven zij zes maanden van het jaar, tenzij een gril van Helena,
waaraan zij zich steeds zonder tegenspartelen onderwierpen, hen tot
een langdurig uitstapje naar den kant van Italië, van Spanje of van
Frankrijk noopte. Gedurende zulke reizen zagen zij slechts door de
oogen van het jonge meisje, gingen waarheen zij wenschte te gaan,
hielden halt, wanneer zij zulks verkoos, en bewonderden slechts dat,
wat zij harer aandacht waardig keurde. Wanneer miss Campbell haar
reisindrukken òf met eenige potloodhalen òf met eenige inktregels in
haar album had overgebracht, dan keerden de brave ooms onderworpen
naar het Vereenigd Koninkrijk terug, en betrokken weer, evenwel niet
zonder innerlijke voldoening, de gemakkelijk ingerichte woning in
West-George Street.

Wanneer een drietal weken van de maand Mei verloopen waren, gevoelden
broeder Sam en broeder Sib een niet te bedwingen verlangen om naar
buiten te gaan. Dat verlangen overviel hen steeds juist op het
oogenblik, dat miss Campbell ook het niet te bedwingen verlangen te
kennen gaf, om niet alleen Glasgow, maar ook het rumoer eener groote
nijverheidsstad vaarwel te kunnen zeggen; om de bedrijvigheid te
kunnen ontvluchten der handelaren, die niet zelden zelfs tot in de
nabijheid van Blythswood Square, het deftige kwartier, doordrong;
om eindelijk een minder met rook bezwangerden hemel te kunnen zien,
om een minder met koolzuur bezwangerde lucht te kunnen inademen dan die
der oude hoofdstad van Schotland, welker handels-belangrijkheid eenige
eeuwen geleden door de »Tabacco Lords", de tabaklords, gesticht werd.

Dan vertrok alles, heerschap en bedienden, naar het buitenverblijf,
dat hoogstens op een twintigtal mijlen verwijderd lag. Het was een
fraai plekje, dat dorpje Helenaburg. Men heeft er een badplaats van
gemaakt, die zeer gezocht was door hen, die tijd genoeg hadden om
de wandelingen langs de Clyde af te wisselen met uitstapjes naar het
Katrinemeer en het Lhomondmeer, die zoo dierbaar aan de toeristen zijn.

Op een mijl van het dorp en op den oever van het Gare-Loch, hadden
de gebroeders Melvill een plekje uitgezocht om hun buitenverblijf
te bouwen te midden van prachtig geboomte en te midden van
murmelende beekjes, op een golvend terrein, welks oppervlakte als
voor het aanleggen van een park bestemd scheen. Frisch lommer,
groene grasperken, boschjes van dicht en verschillend struikgewas,
bloembeddingen, weilanden, welker »gezondheids-gras" voornamelijk voor
de bevoorrechte schaapjes groeide, vijvers met hunne spiegelgladde
oppervlakten, bevolkt met wilde zwanen, die bevallige vogels, waarvan
Wordsworth zong:


    »De zwaan dobbert dubbel, hij en zijn beeld!"


Alles eindelijk wat de natuur bekoorlijks voor de oogen kan te zaam
brengen, zonder dat de menschenhand zich in die schikkingen verraadt;
zoodanig was het zomerverblijf van die welgestelde familie.

Er moet nog bijgevoegd worden, dat van dat gedeelte van het park, boven
het Gare-Loch gelegen, het uitzicht behoorlijk was. Vooreerst rustte
het oog aan het uiteinde van dien smallen inham op het schiereiland
Roseheat, waarop zich een fraaie italiaansche villa verhief, die
aan den hertog van Argyle toebehoorde. Links vertoonde het gehucht
Helenaburg de golvende lijn van hare huizen, waarboven een paar
klokkentorens uitstaken, met zijn sierlijke pier zich uitstrekkende
boven de wateren van den inham, ten behoeve der stoombooten; en
daarachter, op dien achtergrond, de kustheuvels, waarop vriendelijk
eenige schilderachtige woningen verrezen. Vlak tegenover, op den
linkeroever der Clyde, verrezen Glasgow-haven, de bouwvallen van het
Kasteel Newark, Greenock en daar rondom een woud van masten met hunne
veelkleurige vlaggen, waardoor een zeer afwisselend panorama ontstond,
hetwelk het oog aangenaam boeide.

En dat gezicht werd nog fraaier, wanneer men den voornaamsten toren van
het buitenverblijf beklom, waardoor de gezichteinder zich aanmerkelijk
uitbreidde.

De vierkante toren, met zijn veruitspringende torentjes, in vorm
op peperbussen gelijkende, op drie zijner hoeken, was versierd met
schietgaten en rondgaande galerijen, terwijl zijn bovenvlak verdedigd
was door een borstwering, die als kantwerk in steen uitgehouwen
was. De vierde hoek sloot aan een achtkantig torentje, waarop de
vlaggestok verrees, waaraan het dundoek wapperde, dat zich in het
Vereenigd Koninkrijk boven alle woningen en boven alle vaartuigen
ontplooit. Die soort van wachttoren, van nieuwere dagteekening,
beheerschte alzoo het geheel der gebouwen, die tot het buitenverblijf
behoorden, met zijn grillige daken, met zijn vensterramen, die nog
grilliger aangebracht waren, met zijn veelvlakkige gevelnokken, met
zijn vooruitstekende gedeelten, met zijn slingerende arabesken langs
de vensterkozijnen, en met zijn keurig bewerkte schoorsteenen, alle
vindingrijke ornamenten, die soms een bevallig uiterlijk verleenden,
en aan den anglo-saksischen bouwtrant eigen zijn.

Het was op het bovenste plat van dat torentje, dat miss Campbell
gaarne gansche uren zat te mijmeren onder de plooien van de nationale
vlag, die onder de bries van de Firth of de Clyde wapperde. Zij had
zich daar een lief toevluchtsoord bereid, waar zij kon zitten lezen,
schrijven en slapen bij ieder weer van dat veranderlijk klimaat van
Schotland. Zij zat dan beschut voor den wind, de zonnestralen en den
regen. Daar moest men haar meestal gaan zoeken. Was zij daar niet,
dan dwaalde zij luimig door de lanen van het park, dan eens alleen, dan
eens in gezelschap van juffrouw Bess, tenzij zij te paard, gevolgd door
Partridge, de naburige streek doorholde en zij dien trouwen dienaar
een taai stuk werk gaf om niet bij zoo'n rit ten achter te blijven.

Onder de talrijke bediening van het buitenverblijf moeten wij een
oogenblik bij die twee eerlijke dienaren verwijlen, die sedert hunne
jeugd de familie Campbell aankleefden.

Elisabeth, de »Luckie", de moeder, zooals de huishoudster in de
Hooglanden genoemd wordt, telde net zooveel levensjaren als zij
sleutels aan haren sleutelbos droeg, en dat waren er welgeteld zeven
en veertig. Zij was een degelijke huisbestierster, ernstig, regelmatig
als een uurwerk, en voor hare taak die het geheele huishouden bestreek,
berekend. Soms verbeeldde zij zich de gebroeders Melvill grootgebracht
te hebben, hoewel die ouder waren dan zij; maar voor miss Campbell
had zij voorzeker moederlijke zorgen.

Naast die kostelijke intendante blonk de Schot Partridge uit, als een
dienaar, die geheel aan zijn meesters gewijd, en steeds getrouw was
aan de oude gewoonten van zijn clan. Steeds was hij in het ouderfelijk
kostuum der bergbewoners gekleed. Hij droeg de gestreepte blauwe muts,
den kilt en den ruitkleurigen tartaan, die hem over den philibey en
den pouch, dit laatste een soort van langharigen zak, tot op de knieën
reikte, de hooge beenkousen, die door linten ruitvormig over de kuiten
opgehouden werden, en eindelijk de broguen, een soort schoeisel van
koehuid vervaardigd, die hem voor sandalen dienden.

Wat zou er met eene juffrouw Bess, om het huis te bestieren, en een
Partridge, om het te bewaken, meer noodig zijn geweest om van den
huiselijken vrede op dit ondermaansche verzekerd te zijn?

Men zal het reeds opgemerkt hebben dat, toen Partridge op het geroep
van de gebroeders Melvill toeschoot, hij »miss Campbell" gezegd had
toen hij van het jonge meisje sprak.

Wanneer de brave Schot haar miss Helena genoemd had, dat wil zeggen,
wanneer hij haar met haar doopnaam aangeduid had, zou hij inbreuk
gemaakt hebben op de regels, die de trapsgewijze ondergeschiktheid
regelen, inbreuk die in het bijzonder door het woord: »snobbisme"
aangeduid wordt.

En werkelijk de oudste of de eenige dochter uit een fatsoenlijke
familie wordt zelfs in hare meest teedere jeugd nimmer met haren
doopnaam aangesproken. Ware miss Campbell de dochter van een pair,
dan zou zij lady Helena geheeten hebben; maar de tak der Campbells,
waartoe zij behoorde, was slechts een zijtak en nog wel een zeer
verwijderde zijtak van den hoofdstam, die in den paladijn sir Colin
Campbell tot de kruistochten terug te voeren was. In het verloop van
eeuwen hadden zich vertakkingen van den algemeenen stamboom van den
roemvollen voorzaat afgescheiden, maar zich aangesloten bij de Clans
van Argyle, van Breadalbane, van Lochnel en bij anderen; maar hoe
verwijderd ook van den hoofdstam, voelde zich Helena toch trotsch op
het bloed dier roemrijke familie, dat haar vanwege haren vader in de
aderen vloot.

Maar al was zij maar eenvoudig miss Campbell, zoo was zij toch
een echte Schotsche, een dier edelaardige meisjes van Thulé, met
blauwe oogen en blonde haren, welker portret, geschetst door Findon
of Edwards, en temidden der afbeeldingen van Minna, van Brenda, van
Amy Robsart, van Flora Mac Ivor, van Diana Vernon, van miss Wardour,
van Catherina Glover, van Mary Avenel geplaatst, de keepsake niet
onwaardig zou geweest zijn, waarin Engelschen de schoonste vrouwentypen
van hunnen grooten romanschrijver bijeen brengen.

En inderdaad, miss Campbell was een overheerlijk wezen. Men bewonderde
haar fraai gesneden gelaat, hare blauwe oogen,--van dat blauw der
Schotsche meren,--haar bevallige gestalte, niet te groot en niet
te klein, haren tred, die eenige fierheid verried, haar geheel
uiterlijk, dat nadenken kenschetste, tenzij een weinig spotlust
hare gelaatstrekken kwam verhelderen, en men moest bekennen dat haar
geheele wezen den stempel droeg van bevalligheid en voornaamheid.

Maar miss Campbell was niet alleen schoon, zij bezat ook een goed
karakter. Hoewel rijk vanwege hare ooms, liet zij zich daarop niets
voorstaan. En liefdadig was zij, zoo liefdadig, dat zij scheen het
gaëlisch spreekwoord tot daadwerkelijkheid te willen maken: »dat de
geopende hand steeds gevuld zij!"

Vóór alles was zij gehecht aan haar provincie, aan haren clan, aan
haar familie. Zij was eene Schotsche met hart en ziel. Zij zou de
voorkeur gegeven hebben aan den meest nederigen der Sawneys boven den
meest voornamen der John Bulls. Haar vaderlandsliefde trilde als de
snaren eener harp, wanneer de stem eens bergbewoners den omtrek met
het een of andere nationale pibroch der Hooglanden deed weerklinken.

De Maistre heeft ergens gezegd: »Er bestaan in ons twee wezens:
eerst het ik en dan de andere."

Het »ik" van miss Campbell was een ernstig, bezonnen wezen, dat het
bestaan meer uit het oogpunt der verplichtingen dan uit het oogpunt
der rechten beschouwde.

De »andere" van miss Campbell was een romanesk, een avontuurlijk
wezen, dat een weinig tot lichtgeloovigheid overhelde, en veel van
de wonder-verhalen hield, die zoo gemakkelijk in het vaderland
van Fingal ontluiken. Daarin verried zich haar maagschap met de
Lindamires, die aanbiddenswaardige heldinnen uit de ridder-romans,
en bezocht als zoodanig de omliggende glens alleen om »den doedelzak
van Strathdearne", zooals de Hooglanders het zuchten van den wind in
eenzame lanen noemen, te hooren.

Broeder Sam en broeder Sib hielden evenveel van die beide zoo
verschillende wezens, die in miss Campbell huisden; maar toch
moet bekend worden, dat, hoewel zij zich bekoord gevoelden door het
ernstige schepseltje, zij soms van streek geraakten door de onverwachte
snedige antwoorden, de grillige omzwervingen in het denkbeeldige,
de plotselinge omdolingen in het rijk der droomen van het andere wezen.

En was het dat luimige wezen niet, dat op het voorstel der beide
broeders, het zoo zonderlinge antwoord gaf:

»Ik trouwen! ik!" had het »ik!" uitgeroepen. »Ik de echtgenoot van
mijnheer Beerenkooi worden! Wij zullen daarover eens denken.... en
er later over spreken!"

»Nooit!...." had die andere geroepen. »Nooit!.... zoolang ik den
Groenen Straal niet zal gezien hebben!"

De gebroeders Melvill keken elkander aan, zonder er iets van te
begrijpen. Broeder Sam nam het oogenblik waar, dat Miss Campbell op
een grooten Gothischen armstoel, die bij het venster stond, plaats nam,
om te vragen:

»Wat wil zij met dien Groenen Straal zeggen?"

»En waarom wil zij dien straal zien?" vroeg broeder Sib.

Waarom? Men zal het vernemen.






III.

HET ARTIKEL UIT DE »MORNING POST."


Ziehier, wat de liefhebbers van natuurkundige aardigheden dien dag
in de »Morning Post" hadden gelezen:

»Hebt gij wel eens een zons-ondergang boven een zee-horizon
waargenomen? Voorzeker, nietwaar? Hebt gij dat zoo schoone
natuurtafereel gevolgd, tot dat de bovenrand der zonneschijf,
de watervlakte rakende, op het punt is te verdwijnen? Zeer
waarschijnlijk. Maar hebt gij dan het natuurverschijnsel opgemerkt,
dat zich in het allerlaatste oogenblik voordoet, waarin de schitterende
zon haar laatsten straal doet zien, bij een geheel zuivere lucht,
die van iederen nevel vrij is? Dat wellicht niet. Welnu, de eerste
maal dat gij in de gelegenheid zult zijn,--en die gelegenheid doet
zich zeer zelden voor,--om die waarneming te doen, dan zal het geen
roode straal zijn, die volgens uwe meening op het netvlies van uw oog
zal weerkaatsten, maar het zal een groene zijn, van een wonderlijk
groen, een groen dat geen schilder op zijn verfbord kan te voorschijn
tooveren, een groen, welker natuur nimmer bij de zoo afgewisselde
kleurmenging van het plantenrijk, noch bij de schakeering van de
helderste zeeën is waargenomen kunnen worden! Wanneer er groen in
het Paradijs bestaat, dan kan het niet anders dan dat groen zijn,
wat dan ongetwijfeld het groen der Hoop is!"

Zoo luidde het artikel van de Morning Post, dagblad, hetwelk Miss
Campbell bij haar binnentreden in de hall in de hand hield. Dat
artikel was voldoende geweest om haar op te winden.

Met een geestdriftvolle stem las zij dan ook de weinige regels die
met hare stembuiging als een lyrische lofzang de schoonheden van den
Groenen Straal bezongen, aan hare ooms voor.

Maar wat miss Campbell hun verzweeg, was dat die Groene Straal
overeenkwam met een oude legende, welker innige beteekenis haar tot
nu toe ontsnapt was. Het was een raadselachtige legende, te midden
van zoovele andere, die in de Hooglanden verteld worden en waarbij te
verstaan werd gegeven, dat die straal de macht had, den sterveling,
die hem gezien had, de gaaf te verleenen zich in hartzaken niet te
kunnen vergissen. Door zijne verschijning werden alle onwaarheden en
droombeelden vernietigd, zoodat hij, die het geluk had hem eens waar
te nemen, helder in zijn eigen hart en in dat van anderen kon lezen.

Dat de lezer de dichterlijke lichtgeloovigheid eener jeugdige
Schotsche vergeve, die in haar brein door de lezing van dat artikel
in de Morning Post weer opgewekt was.

Toen broeder Sam en broeder Sib miss Campbell zoo hoorden, keken zij
elkander verbouwereerd met verbazend wijd opengespalkte oogen aan. Tot
nu toe hadden zij het leven genoten zonder dien Groenen Straal gezien
te hebben, en zij meenden, dat men het best zonder hem kon stellen. Dit
was evenwel de meening van Helena niet, die de gewichtigste daad haars
levens van de waarneming van dat natuurverschijnsel, eenig onder allen,
afhankelijk stelde.

»Dus, dat is het wat men »de Groene Straal" noemt?" vroeg broeder Sam,
terwijl hij zachtkens met hoofd knikte.

»Ja, oom Sam," antwoordde miss Campbell.

»Dien ge volstrekt zien wilt?" vroeg broeder Sib.

»Met uw verlof, dien ik zien zal, waarde ooms, en zoo spoedig mogelijk,
met uw welnemen."

»En dan, als ge hem gezien zult hebben?...."

»Als ik hem gezien zal hebben?.... Wel, dan kunnen wij over mijnheer
Aristobulus Beerenkooi praten."

Broeder Sam en broeder Sib keken elkander ter sluiks aan en een
glimlach van verstandhouding krulde hunne lippen.

»Kom, laten wij den Groenen Straal gaan zien," zei de een.

»Kom, zonder een oogenblik te loor te laten gaan!" zei de ander.

Maar miss Campbell weerhield hen met een handgebaar, toen zij het
venster der hall wilden openen.

»Wij moeten op zons-ondergang wachten," zei zij.

»Van avond dus...." knikte broeder Sam.

»En dat de zon in een zeer zuiveren dampkring ondergaat," vervolgde
miss Campbell.

»Welnu, na het middagmaal zullen wij alle drie naar de punt van
Rosenheat wandelen...."

»Of nog beter, wij zullen eenvoudig den toren van het buitenverblijf
beklimmen," zei broeder Sam.

»Op Rosenheat-punt, zoowel als op dien toren," antwoordde miss
Campbell, »hebben wij geen ander vergezicht dan dat van de oeverstreek
der Clyde. Wij moeten evenwel de zon zien ondergaan op zee, wanneer zij
achter de wateroppervlakte verdwijnt. Mijn oompjes zijn dus gehouden
mij in den kortst mogelijken tijd voor zoo'n zeegezicht te brengen!"

Met haar allerliefsten glimlach op de lippen sprak miss Campbell,
evenwel zoo ernstig, dat de gebroeders Melvill aan een zoo te berde
gebrachte vordering geen weerstand kon bieden.

»Er is toch geen haast bij?...." meende broeder Sam evenwel in het
midden te moeten brengen.

Broeder Sib schoot te hulp, door er bij te voegen:

»Oh! wij hebben den tijd...."

Miss Campbell schudde het bevallige hoofdje.

»Neen, wij hebben niet den tijd," antwoordde zij, »integendeel,
er is veel haast bij."

»Werkelijk? Zou dat belangstelling voor mijnheer Aristobulus Beerenkooi
zijn?...." vroeg broeder Sam.

»Wiens geluk, zooals het schijnt, van de waarneming van den Groenen
Straal afhangt?...." meende broeder Sib.

»Kom die gekheid! Neen, er is haast bij, lieve ooms! omdat wij reeds
in Augustus zijn," antwoordde miss Campbell, »en de nevels weldra
onze Schotsche lucht zullen komen bederven! Wij moeten van de weinige
schoone avonden gebruik maken, die het einde van den zomer en het
begin van den herfst ons schenken zullen! Nu, wanneer vertrekken wij?"

Zooveel was zeker, dat wanneer miss Campbell in dat jaar den Groenen
Straal nog wilde waarnemen, er geen tijd te verliezen was. Alles wat
den broeders overbleef te doen, en dat nog wel zonder een dag verloren
te laten gaan, was zich onmiddellijk naar het een of andere punt van
de Schotsche kust te begeven, die op het westen lag, zich daar zoo
gemakkelijk mogelijk in te richten, om iederen avond den ondergang der
zon te gaan waarnemen en haren laatsten straal te bespieden. Wellicht
dat dan miss Campbell, met een weinig geluk, haren wensch, die niet
van grilligheid vrij te pleiten was, in vervulling zou zien komen,
wanneer namelijk de lucht tot de waarneming van het natuurverschijnsel
wilde medewerken, wat wel een tref zoude zijn, want, zooals de Morning
Post zei, kon die waarneming tot de zeer zeldzame gerekend worden.

En dat dagblad was voorzeker goed ingelicht.

Vooreerst gold het nu te zoeken en te kiezen een strook der westkust,
vanwaar het natuurverschijnsel zichtbaar zoude zijn. Maar om die te
vinden, moest men de baai der Clyde verlaten.

Want die geheele inham, die de monding der Firth of Clyde vormt, is
als bezaaid met hinderpalen, die het gezichtsveld begrenzen. Hier zijn
het de Bute's Kiles en het Arran-eiland, elders weer de schiereilanden
van Knapdale, van Gantyre, van Jura en van Islay, alle reusachtige
verbrokkelingen van rotsen in een gewelddadig geologisch tijdperk,
die een soort van eilanden-zee ten westen van het graafschap Argyle
vormen. Onmogelijk zou het zijn, daar een segment van den zee-horizon
te vinden, waarop de blik een zonsondergang kon waarnemen.

Dus wilde men Schotland niet verlaten, dan moest men òf meer
noordwaarts òf meer zuidwaarts trekken. Men had een onmetelijk
onderzoekingsveld voor zich, maar slechts weinig tijd om vóór de
herfstnevelen klaar te zijn. Naar welke streek zou men trekken? Dat
kon miss Campbell niets schelen. Of het de kust van Ierland, de kust
van Frankrijk, de kust van Noorwegen, van Spanje of van Portugal mocht
zijn, zij zou overal heen gegaan zijn, waar zij de afscheidsstralen
der ondergaande zon had kunnen opvangen. En of dit de gebroeders
Melvill gelegen of niet gelegen kwam, daarom bekreunde zij zich niet,
zij moesten met haar meê!

De beide ooms, na een blik--maar welk een blik van diplomatische
geslepenheid!--met elkander gewisseld te hebben, haastten zich het
woord te nemen.

»Welnu, liefste Helena," zei broeder Sam. »Het is zeer gemakkelijk
aan uw wensch te voldoen. Kom, laten wij naar Oban gaan."

»Nergens zullen wij voorzeker beter zijn, dan te Oban," bevestigde
broeder Sib.

»Welnu, dan maar naar Oban," antwoordde miss Campbell. »Maar is daar
te Oban een zeehorizon?"

»Dat zou ik meenen!" riep broeder Sam uit.

»Eerder twee dan een!" bevestigde broeder Sib met een uitroep.

»Welnu, dan maar op reis!"

»Ja, over drie dagen," zei een der ooms.

»Neen over twee dagen," zei de andere, die het noodig oordeelde
inschikkelijkheid te betoonen.

»Wat over twee dagen! Neen, morgen reeds!" antwoordde miss Campbell,
die opstond, toen de klok voor het middagmaal zich liet hooren.

»Morgen.... wel ja.... morgen!" zei broeder Sam.

»Ik wou er al zijn," betuigde broeder Sib.

Zij spraken waarheid maar waarom die haast? Omdat Aristobulus
Beerenkooi besloten had de zomermaanden te Oban door te brengen,
en daar reeds sedert veertien dagen was. Miss Campbell, die deze
bijzonderheid niet wist, zou zich daar in de nabijheid van dat
jonge mensch bevinden, die onder de geleerdste, maar ook--en dat
gisten de gebroeders Melvill niet--onder de vervelendste wezens
kon meetellen. Daar, dachten de beide slimmerds, zal miss Campbell,
na zich vruchteloos de oogen vermoeid te hebben met het waarnemen
van zonsondergangen, hare gril opgeven en eindigen met haar sierlijk
gehandschoend handje in de meer plompe hand van haren aanstaande te
leggen. En al had Helena dat alles ook kunnen gissen, dan zou zij toch
vertrokken zijn; want de tegenwoordigheid van Aristobulus Beerenkooi
kon haar niet van streek brengen.

»Bet!"

»Beth!"

»Bess!"

»Betsy!"

»Betty!"

Die reeks van namen weerklonk weer in de hall. Maar ditmaal verscheen
juffrouw Bess en ontving de bevelen om den volgenden morgen voor een
dadelijk vertrek klaar te zijn.

En werkelijk men moest zich haasten: de barometer, die op dertig
en drie tiende streep (769 mm.) stond, kondigde mooi weer aan, dat
eenigen tijd zou duren. Wanneer men 's morgens vroeg vertrok, zou
men nog tijdig genoeg te Oban aankomen om den zonsondergang te zien.

Juffrouw Bess en Partridge hadden nu met dat ophanden zijnde
vertrek natuurlijk de handen vol. De zeven-en-veertig sleutels van
de huishoudster tikten en weerklonken in haar zak als de halsbellen
van een spaansch muildier.

Hoe veel kasten en laden moesten niet geopend, maar vooral gesloten
worden! Wellicht zou het buitenverblijf te Helenaburg lang leeg staan,
wie zou dat kunnen voorspellen? Moest er geen rekening gehouden
worden met het grillig karakter van miss Campbell? En wanneer dat
overheerlijke persoontje het in het hoofdje kreeg haren Groenen
Straal te achtervolgen? En wanneer die Groene Straal met een soort
van behaagzucht behept was en zich verborgen hield? En wanneer de
omstreken van Oban niet de noodige helderheid van lucht aanboden,
toch zoo noodzakelijk om zoo'n waarneming te doen gelukken? En wanneer
men een anderen observatiepost moest kiezen, op een meer zuidelijk
gelegen kuststreek, hetzij van Schotland, hetzij van Engeland,
hetzij van Ierland, hetzij zelfs van het vaste land? Men zou den
volgenden morgen vertrekken, dat was overeengekomen, dat stond vast;
maar wanneer zou men op het buitenverblijf terugkeeren? Binnen een
of binnen zes maanden? binnen een of over zes jaar?

»Waartoe toch die inval om dien Groenen Straal te willen zien?" vroeg
juffrouw Bess aan Partridge, die zijn best deed om haar te helpen.

»Ik weet het niet," antwoordde Partridge, »maar dat moet toch niet
zonder belangrijkheid zijn; want onze jonge meesteres doet niets zonder
er goede redenen voor te hebben. Dat weet gij trouwens, mavourneen."

Mavourneen is een uitdrukking, waarvan men zich in Schotland gaarne
bedient. Het komt nagenoeg met de Hollandsche uitdrukking van »mijn
waarde" overeen. En het was vooral aan de uitmuntende huishoudster
niet ongevallig, aldus door den braven Schot betiteld te worden.

»Ik ben het met u eens, Partridge," antwoordde zij, »dat die gril
van onze miss Campbell, zonder dat wij zulks vermoeden kunnen, een
geheime gedachte tot grondslag heeft."

»Maar welke?"

»Weet ik het? Daar zit òf een formeele weigering, òf minstens een
uitstel ten opzichte van de plannen harer ooms achter!"

»Zoudt ge kunnen denken? Ik begrijp inderdaad ook niet," was de
meening van Partridge, »waarom die heeren Melvill zoo zeer ingenomen
zijn met dien mijnheer Beerenkooi. Komaan, zeg eens ronduit, zou dat
wel een goed echtgenoot voor onze jonge juffrouw wezen?"

»Wees daarvan overtuigd," antwoordde de huishoudster, »dat wanneer
die meneer haar maar half aanstaat, zij hem in 't geheel niet tot
echtgenoot zal aannemen. Zij zal met haar fijn bekje »neen" tegen haar
ooms zeggen, terwijl zij hun een hartelijken kus op beide wangen zal
geven, en die ooms zullen dan de verbaasden spelen, dat zij ook maar
een oogenblik een gedachte hebben kunnen wijden aan zoo'n minnaar,
wiens pretenties mij volstrekt niet aanstaan."

»En mij ook niet, mavourneen!"

»Ziet ge, Partridge, het hartje van miss Campbell is als die lade
daar, goed gesloten onder haar zekerheidsslot. Zij alleen bezit er
den sleutel van, en wil iemand die lade openen, dan moet zij dien
sleutel vrijwillig afstaan...."

»Tenzij men haar dien ontfutselt;" viel Partridge met een
geheimzinnigen maar toch toestemmenden glimlach in.

»O! dien ontfutselt men haar zoo niet, of zij moet hem zich willen
laten ontfutselen," antwoordde juffrouw Bess, »en ik mag lijden dat
de wind mijn muts afrukke en haar op de punt van den klokkentoren
van Sint Mungo brenge, wanneer onze jonge dame ooit dien mijnheer
Beerenkooi tot man neemt."

»Een Zuidelijke!" riep Partridge met ietwat kleinachting in zijn
stem. »Een Southern, die, al is hij ook in Schotland geboren, toch
steeds aan de andere zijde der Tweed gewoond heeft!"

Juffrouw Bess schudde met het hoofd bij het hooren dier woorden. Die
twee Hooglanders begrepen elkander opperbest. Voor hen maakten de
Laaglanders, in weerwil van alle Unie-verdragen, ter nauwernood deel
uit van Oud-Caledonië. Komaan, zij konden zich niet onder de bepaalde
voorstanders van die huwelijks-plannen rekenen. Zij hoopten op beter
voor miss Campbell. Al was dat huwelijk nog zoo voegzaam, volgens hen
was voegzaamheid voor zoo'n verbintenis voor het leven niet voldoende.

»Och! Partridge!" riep juffrouw Bess uit, »de oude gebruiken der
bergbewoners waren nog de beste, en de gewoonten van onze oude Clans
waren volgens mij een betere waarborg voor het geluk bij huwelijken
dan de tegenwoordige. Vindt gij ook niet?"

»Nooit hebt gij meer waarheid gesproken, mavourneen!" antwoordde
Partridge ernstig. »Toen liet men het hart meer spreken; thans
zoekt men slechts geld! Het geld heeft zijn waarde, voorzeker, maar
toegenegenheid, innige toegenegenheid is toch beter!"

»Juist Partridge, en toen wilde men elkander vooral kennen, alvorens in
het huwelijksbootje te stappen. Herinnert gij u nog wat op de kermis
van Sint-Olla te Hirkwall placht te gebeuren? Gedurende den geheelen
tijd dat de kermis duurde, en zelfs sedert het begin van Augustus
reeds, vormden de jonge lieden paartjes en die paartjes werden
»broertje en zusje van den eersten Augustus" genoemd. Broertje en
zusje! vormt dat niet een zacht geleidelijken overgang om man en vrouw
te worden: En waarachtig, het is juist heden de eerste Augustus, dag
waarop die paartjes zich vormden, en eindelijk de kermis van Sint-Olla
begon. Och! dat God toch die prettige lieve kermis weer terug bracht!"

»Dat het Opperwezen u verhoore!" sprak Partridge met indrukwekkend
gebaar. »Wanneer oom Sib en oom Sam ooit zoo'n paartje met het een
of ander aardig Schotsch meisje gevormd hadden, dan zouden zij aan
het algemeen noodlot niet ontkomen zijn en miss Campbell zou dan twee
tantes meer tellen in hare maagschap!"

»Daar ben ik ook zeker van," antwoordde juffrouw Bess met vuur. »Maar
laat nu miss Campbell eens zoo'n paartje vormen met dien mijnheer
Beerenkooi, dan zal de Clyde eerder van Helenaburg naar Glasgow terug
stroomen, dan dat zoo iets tot een huwelijk zou leiden. Binnen acht
dagen had het »zusje" het »broertje" naar de pomp gejaagd.

Zonder uittewijden omtrent de onwelvoeglijkheden, die plaats konden
hebben bij zulk een gemeenzaamheid als door de gebruiken van Hirkwall,
die trouwens uitgeroeid zijn, aangemoedigd werden, willen wij ons
bepalen tot de mededeeling dat juffrouw Bess door de omstandigheden
wellicht in het gelijk zou worden gesteld. Maar miss Campbell en
mijnheer Aristobulus Beerenkooi vormden geen paartje van »broertje
en zusje van den eersten Augustus", zoodat, wanneer het ooit tot een
huwelijk kwam, de verloofden nimmer in de gelegenheid waren geweest
elkander te leeren kennen, zooals gebeurd zou zijn, wanneer zij het
proefvuur van de kermis van Sint-Olla zouden doorstaan hebben!

Hoe het ook zij, de kermissen werden vroeger ingesteld om de zaken,
niet om de huwelijken te bevorderen. Wij kunnen dus juffrouw Bess en
Partridge aan hun gejammer over den goeden ouden tijd overlaten. Wij
kunnen er echter bijvoegen, dat die twee al babbelende hun werk
ijverig voortzetten en geen oogenblik lieten verloren gaan.

Het vertrek was dus besloten. De plek, waar men het buitenzijn zou
gaan genieten, was gekozen. De gebroeders Melvill en miss Campbell
zouden reeds den volgenden morgen in de dagbladen voor het »High
life" onder de rubriek »aangekomen vreemdelingen" in de badplaats
Oban voorkomen. Maar hoe zou men de reis derwaarts maken? Dit was
het vraagstuk, dat ter oplossing overbleef.

Twee verschillende wegen stonden open, om zich naar dat kleine
plaatsje te begeven, dat aan de zeeëngte van Mull gelegen is op een
paar honderd mijl ten noordwesten van Glasgow.

De eerste dier wegen is de weg over land. De reiziger begeeft zich naar
Bowling, dan langs Dumbarton en den rechteroever van de Leven tot bij
Balloch, hetwelk gelegen is aan het uiteinde van het meer Lhomond. Dat
schoonste der Schotsche meren met zijn dertigtal eilanden en zijn
historische oevers, vervuld met de herinneringen aan de Mac-Gregors,
aan Mac-Farlanes, wordt doorsneden. Men is dan ten volle in het
schilderachtige land van Rob Roy en van Robert Bruce. Dalmaly wordt
dan bereikt, en van daar wordt de reis voortgezet langs een straatweg,
die langs berghellingen voert en soms ter halver hoogte daar langs
opstijgt; die zich boven en langs bergstroomen en fiords slingert
te midden van die eerste voorsprongen van den Grampianbergketen,
te midden der glens, overal met heidebloempjes overdekt, gestoffeerd
met denneboomen, met eiken, met beuken en met berkeboomen en daalt de
opgetogen toerist van het hoogland neder bij de kuststreek van Oban,
die, wat schilderachtigheid betreft, aan de meest beroemde van de
geheele Atlantische zeekust dienaangaande niets te benijden heeft.

Dat is een overheerlijk uitstapje, dat door ieder reiziger in Schotland
gemaakt is of moet gemaakt worden. Maar op dien geheelen weg geniet
men nergens een zee-horizon. Toen dan ook de gebroeders Melvill dien
weg voorsloegen, bemerkten zij ras dat dit vergeefsche moeite was.

De tweede weg, die genomen kan worden, is tegelijkertijd een rivier-
en een zeeweg. Eerst moet de Clyde afgezakt worden tot waar zij de
baai ontmoet, die aan haar haren naam ontleent. Dan voert de weg
tusschen de eilanden en eilandjes door, die den grilligen archipel
den vorm geven van een overgroote hand van een menschengeraamte, dat
daar op dat gedeelte van den Oceaan schijnt te rusten. Men vaart dan
langs die reuzenhand op tot aan de haven van Oban. Die weg was wel
verleidelijk voor miss Campbell, voor wien de goddelijke streek der
Lhomond- en Katrine-meren geen geheimen meer bezat. Daarenboven zou zij
langs de zeeëngten tusschen de eilanden en in de baaien vergezichten
naar den kant van het westen hebben, welker omtrek duidelijk door die
lijn aangegeven wordt, waar land en water elkander schijnen te raken.

Welnu, zou het onmogelijk zijn om alsdan gedurende dien overtocht bij
zonsondergang, wanneer de kim geheel zuiver zou zijn, dien Groenen
Straal op te vangen, welker schittering ter nauwernood het vijfde
gedeelte eener seconde duurt?

»Gij begrijpt toch, oom Sam," zei miss Campbell hoog ernstig, »en
ook gij, Oom Sib, gij begrijpt toch, dat die flikkering slechts een
oogenblik duurt. Welnu, wanneer ik gezien heb, wat ik wensch te zien,
dan is de reis ten einde, dan is het onnoodig om verder naar Oban
door te reizen en zich daar in te richten."

Ziedaar juist wat de gebroeders Melvill niet wenschten. Zij verlangden
eenigen tijd te Oban te blijven--de lezer herinnert zich waarschijnlijk
nog waarom--en hoopten, dat een te spoedige verschijning van den
Groenen Straal hunne plannen niet zou komen dwarsboomen.

Daar evenwel miss Campbell beslissende stem in het kapittel had,
en zij voor de zeereis stemde, werd deze boven de landreis met
meerderheid van stemmen verkozen.

»De duivel hale dien Groenen Straal!" zei broeder Sam, toen Helena
de hall verlaten had.

»En dat hij hen medeneme, die hem uitgedacht hebben," voegde broeder
Sib er bij.






IV.

DE CLYDE STROOMAFWAARTS.


Daags daarna, den 2den Augustus al heel vroeg, stapte miss Campbell,
vergezeld door hare ooms, de gebroeders Melvill en gevolgd door
Partridge en juffrouw Bess, op het station van de spoorwegbaan van
Helenaburg in den trein. Men zou zich te Glasgow inschepen op de
stoomboot, die den dagelijkschen dienst tusschen die stad en Oban
verricht, en geen andere plaats aan de kust gelegen aandoet.

Tegen zeven uur bracht de trein onze vijf reizigers in het
aankomst-station te Glasgow aan, van waar een rijtuig hen naar
Broomielaw Bridge vervoerde.

Daar wachtte de stoomboot Columbia reeds de passagiers. Een dikke rook
ontsnapte uit haar beide schoorsteenen en vermengde zich met den dikken
nevel, die nog over de Clyde hing. Maar die morgendampen begonnen zich
op te lossen, en de loodkleurachtige schijf der zon vertoonde reeds
eenige gulden schakeeringen. Dat was de voorbode van een schoonen dag.

Miss Campbell en haar reisgenooten scheepten zich dadelijk in, nadat
hun bagage behoorlijk verzorgd en aan boord gebracht was.

De bel liet in dit oogenblik haar derde en laatste geklingel
weergalmen om de te-laat-komers tot spoed aan te zetten. Daarop zette
de machinist de machine aan; de schoepen der raderen sloegen een paar
slagen vooruit, een paar achteruit, en wierpen groote golven geelachtig
water omhoog, waarna een scherp fluitje weerklonk. De trossen werden
toen losgegooid en de Columbia schoot weldra in den stoomdraad vooruit.

De reizigers, die in het Vereenigd Koninkrijk reden tot klachten
meenen te hebben, handelen veelal onbillijk. Want het zijn prachtige
vaartuigen, die hen vanwege de stoomboot-maatschappijen ter beschikking
worden gesteld. Er is niet zoo'n smalle waterstroom, geen zoo'n klein
meer, geen zoo'n zeeboezemtje, welks oppervlakten niet dagelijks
doorploegd worden door bevallige stoomvaartuigen. Het is dan ook
hoegenaamd niet bevreemdend, dat de Clyde in dat opzicht onder de
meest begunstigde behoort. Langs de Broomielaw Street, alwaar de
aanlegplaats of beter de stoomboot-kade gevonden wordt, wemelt het
letterlijk van stoomvaartuigen, die met hunne met de levendigste
kleuren beschilderde raderkasten, waarin het verguldsel strijd voert
met het Cinaber-geel, steeds stoom op hebben en gereed zijn om in
alle richtingen te vertrekken.

De Columbia maakte op den algemeenen regel geen uitzondering. Zij was
zeer lang, zeer scherp van boeg en vertoonde een zuivere waterlijn. Zij
had een krachtvolle machine, die raderen van een machtigen omvang in
beweging bracht, en was een vaartuig van groote snelheid. Inwendig
heerschte de meest mogelijke comfort in de salons en eetkamers. Op het
dek was een halfdek aangebracht dat behoorlijk tegen de zonnestralen
beschut was door een tent, sierlijk gefestonneerd, waaronder zich
banken en stoelen met zachte kussens bevonden. Dat was een bekoorlijk
plekje, waar de reizigers een uitmuntend uitzicht genoten en geen
last hadden van rook of andere onaangename geuren.

Aan reizigers was geen gebrek. Zij kwamen zoowat van alle kanten
opdagen, zoowel van Schotland als van Engeland. De maand Augustus
is de meest gunstige voor de uitstapjes. Vooral die op de Clyde en
naar de Hebriden vallen buitengewoon in den smaak. Er bevonden zich
daar op dat dek een paar van die huisgezinnen op groot compleet,
wier echtvereeniging buitengewoon edelmoedig door den hemel gezegend
was; zeer vroolijke jonge meisjes en meer bedaarde jonge mannen,
ook kinderen, die evenwel reeds eenigermate met de verrassingen van
het omzwervend leven vertrouwd geraakt waren; verder predikanten,
die steeds zoo talrijk aan boord der stoombooten aanwezig zijn, met
den hoogen zijden hoed op het hoofd, den zwarten jas met staanden
kraag aan, de witte das, boven het vest prijkende, om den hals; verder
eenige pachters met de Schotsche muts getooid en door hun zwaren stap
aan de oude »Bonnet-lords" herinnerende van een zestig jaar geleden;
dan nog een half dozijn vreemdelingen, waaronder Duitschers, die zelfs
buiten Duitschland hunne zwaarwichtigheid niet verliezen, en twee of
drie Franschen, wier geestige beminnelijkheid hen zelfs niet buiten
Frankrijk verlaat.

Wanneer miss Campbell als de meeste harer landgenooten gehandeld had
en zich, zoodra zij aan boord kwam, in het een of ander hoekje had
neergezet, om dit gedurende de geheele reis niet meer te verlaten,
en zelfs het hoofd niet te durven omkeeren, dan zou zij van de oevers
der Clyde slechts dat gezien hebben, wat zich recht voor hare oogen
voorbij bewoog. Maar zij had pret er in om heen en weer te trippelen,
nu eens op het voorschip, dan weer op het achterschip. Zij beschouwde
de steden, de burchten, de dorpen en gehuchten, waarmede die oevers
als bezaaid zijn. Hieruit volgde de noodzakelijkheid, dat broeder Sam
en broeder Sib, die haar overal vergezelden, haar vragen beantwoorden,
haar opmerkingen en waarnemingen goedkeurden of bevestigden, tusschen
Glasgow en Oban geen oogenblik rust hadden. Zij dachten er evenwel niet
aan zich daarover te beklagen, dat was aan hun baantje van eerewacht
van het jonge meisje verbonden, en zij volgden haar als uit instinct,
terwijl zij elkander een snuifje aanboden, dat meewerkte om hen in
goede luim te houden.

Juffrouw Bess en Partridge hadden op het voorste gedeelte van het
halfdek plaats genomen en keuvelden vriendschappelijk over den ouden
tijd, over de in onbruik geraakte zeden en gewoonten, over de clans,
die in ontbinding geraakten. Waar waren die zoo te betreuren tijden
van weleer? Toen verdween de zuivere gezichteinder van de Clyde
nog niet achter de uitgebraakte rookwolken van de fabrieken; haar
oevers weerklonken niet van de doffe slagen, te weeg gebracht door
de stoomhamers; haar kalme wateren werden niet opgezweept door die
machtige inspanning van de duizenden stoom-paarden-krachten!

»O! die tijd zal terugkomen!" zei juffrouw Bess met innige overtuiging
in hare stem. »En misschien vroeger dan wij denken."

»Het is te hopen," antwoordde Partridge ernstig en deftig, »en
met hem zullen wij de oude zeden en gewoonte onzer voorouders zien
terugkeeren!"

De oevers der Clyde ontrolden zich middelerwijl voor hen, die zich aan
boord der Columbia bevonden, met snelheid van voren naar achteren,
evenals de tafereelen van een beweeglijk panorama. Ter rechterzijde
vertoonden zich het dorpje Patrick, aan de uitwatering van de Kelvin,
met zijn uitgestrekte dokken, waarin de ijzeren zeeschepen vervaardigd
worden, die zich vlak tegenover de dokken van Goivan, op den anderen
oever der Clyde gelegen, bevonden. Wat een gehamer en een getiktak
op ijzeren platen, welke machtige rook- en stoomwolken daar, die
het gehoor en het gezicht van Partridge en van zijn gezellin zoo
onaangenaam aandeden!

Maar al dat nijverheids-spektakel, al die kolendamp zou langzamerhand
ophouden en voor het oog verdwijnen. In plaats van scheepstimmerwerven,
van overdekte dokken, van hooge fabrieksschoorsteenen, van die
reusachtige ijzeren stellingen, die zoozeer op vergroote kooien van
een zoölogischen tuin van mastodonten en andere voorwereldlijke
dieren gelijken, begonnen behaaglijke woningen te verschijnen,
buitenverblijven, onder het groene loof van hoog geboomte verscholen
villa's van de anglo-saksische bouworde, die zich als verspreid op
de omliggende heuvelen verhieven. Het was toen als een onafgebroken
opvolging van fraaie villa's en kasteelen, die zich als gezaaid op
een groenen band van de eene tot de andere stad ontrolden.

Na den ouden koninklijken burcht van Renfrew, op den linkeroever van de
rivier gelegen, voorbij gestoomd te zijn, kwamen de dicht begroeide
heuvels van Kilpatrick ter rechterzijde boven het dorp van dien
naam te voorschijn. Langs die plek kan geen Ierlander voorbijgaan,
zonder zich het hoofd te ontblooten, want daar is Sint-Patrick,
de beschermheilige van Ierland, geboren.

De Clyde begon van rivier of stroom, die zij tot nu toe slechts
geweest was, nu een ware zeearm te worden. Juffrouw Bess en
Partridge groetten eerbiedig de bouwvallen van Douglas-Castle, die
eenige oude herinneringen uit de geschiedenis van Schotland in hun
brein te voorschijn riepen; maar hunne oogen wendden zich af van
de zuil die opgericht werd ter eere van Harry Bell, den uitvinder
en de vervaardiger van het eerste schip, dat zich met behulp van
werktuigen bewoog en welks raderen door hun geklepper deze stille
wateren beroerden.

Eenige mijlen verder aanschouwden de reizigers, met hun Murray in de
hand, het kasteel van Dumbarton, dat zich op een basaltrots van meer
dan vijfhonderd voet hoogte verheft.

Een der beide kegelvormige toppen, door die rots gedragen, en wel de
hoogste, wordt nog de »Troon van Wallace", naar een der helden van
den onafhankelijkheidsoorlog, genoemd.

Juist op dit oogenblik begon een heer, die boven op de loopbrug
stond,--zonder dat hij daartoe uitgenoodigd was, maar ook zonder dat
iemand zulks onaangenaam vond--een kleine geschiedkundige verhandeling,
ter voorlichting van zijn reisgezellen

Een half uur later kon niemand van hen, die zich aan boord van
de Columbia bevonden, tenzij dat hij met doofheid geslagen was,
onbekendheid voorwenden met de omstandigheid, dat de Romeinen Dumbarton
zeer waarschijnlijk versterkt hadden; dat die historische rotsklomp
in het begin der dertiende eeuw in een koninklijke vesting herschapen
werd; dat hij, bevoordeeld door het Unie-traktaat, tot de vier sterke
plaatsen van het koninkrijk Schotland behoort, die niet ontmanteld
mogen worden; dat Maria Stuart van uit die haven in 1548 naar Frankrijk
vertrok, om daar door haar huwelijk met Frans den Tweeden, koningin
voor één dag te zijn, dat daar eindelijk Napoleon in 1845 had moeten
opgesloten worden, voor dat het ministerie Castlereagh tot een besluit
kwam, den grooten man naar Sint Helena te verbannen.

»Zoo'n verhandeling is zeer leerrijk."

»Leerrijk en belangwekkend," antwoordde broeder Sib. »Die gentleman
verdient ten volle onze loftuigingen!"

En inderdaad, de beide ooms hadden geen enkel woord van de geheele
verhandeling willen missen. Zij achtten zich dan ook verplicht, dien
geïmproviseerden professor in de geschiedenis een blijk hunner innige
tevredenheid te geven. Miss Campbell, in haar gedachten verzonken,
had niets gehoord van die geschiedenis-les in de vlucht. Zoo iets
kon haar, althans in deze oogenblikken, niet boeien. Zij gunde
zelfs geen blik aan de bouwvallen van het kasteel van Cadross,
dat op den rechteroever van den stroom gelegen was, en waar Robert
Bruce stierf. Een zee-gezichteinder, dat was het wat hare oogen
tot nu toe te vergeefs zochten. Zij zou dien evenwel niet zien,
voor dat de Columbia uit die voortdurende opvolging van oevers, van
voorgebergten, van kuststreken, die de baai van de Clyde omzoomen,
te voorschijn zou getreden zijn. Daarenboven, de Columbia stoomde
thans het dorpje Helenaburg voorbij. Port-Glasgow, de bouwvallen van
het kasteel van Newark, het schiereiland Rosenheat, dat alles was
haar bekend, dat zag het jonge meisje iederen dag uit de ramen van
haar buitenverblijf. Zij vroeg zich dan ook af, of de stoomboot niet
op de grillig aangelegde waterpartijen van haar park voer.

En waarom zouden haar oog en haar gedachten, toen het vaartuig verder
gekomen was, verdwalen te midden van honderden schepen, die zich
in de havenkommen van Greenock bij de uitwatering van den stroom als
verdrongen? Wat kon het haar schelen, dat de onsterfelijke Watt geboren
was in die stad van veertig duizend zielen, die als de nijverheids-
en handels-voorkamer van Glasgow te beschouwen is? Waarom toch zou zij
drie mijl verder, haar blikken laten rusten op het dorp Gouroch ter
linkerzijde, of op het dorp Dunoon ter rechter zijde, op de getande
en bochtige fiords, die zoo diepe inhammen in de kuststreken van
het graafschap van Argyle vormen en die aan de kust van Noorwegen
gelijk stellen?

Neen! miss Campbell zocht met ongeduldig oog de bouwvallen
van den toren van Leven. Hoopte zij er een geestverschijning te
ontwaren? Geenszins, maar zij wilde de eerste zijn, die den vuurtoren
in het oog kreeg van Clock, die den uitgang van de Firth of Clyde
verlicht.

De vuurtoren verscheen eindelijk als een reuzenlamp, toen het
stoomschip een hoek, dien de kuststreek vormde, rondde.

»Clock, oom Sam," zeide zij. »Clock, Clock!"

»Ja, Clock," antwoordde broeder Sam met de nauwkeurigheid van een
Hooglandsche echo.

»De zee, oom Sib!"

»Ja, inderdaad de zee," antwoordde broeder Sib.

»O! wat is dat mooi!" riepen de beide ooms te gelijk.

Het was alsof zij de zee voor den eersten keer van hun leven
aanschouwden.

Neen, er was geen vergissing mogelijk. Toen de baai zich voor het oog
opende, vertoonde zich daar goed en wel een uitgestrekte zee-horizon.

Maar de zon had nog niet eens de helft van haar loopbaan
afgelegd. Onder den zes en vijftigsten breedtegraad moesten nog
minstens zeven uur verloopen, alvorens zij in de zilte golven zou
onderduiken,--dus nog zeven uur van ongeduldig wachten voor miss
Campbell. Daarenboven, die gezichteinder strekte zich in het zuidwesten
uit, dat wil zeggen over dat segment van den cirkelboog, waarin
de zonneschijf zich bij haar ondergaan niet laat zien dan bij den
winterzonnestilstand. Daar moest dus de verschijning van den Groenen
Straal niet gezocht worden; neen men zou den blik meer westelijk, zelfs
ietswat naar het noorden moeten richten, daar de eerste Augustusdagen
de dag- en nachtevening van September zes weken voorafgaan.

Maar dat kwam er minder op aan. Het was de zee, die zich thans voor
het oog van miss Campbell uitstrekte. Tusschen de Cambray-eilanden,
daar voorbij het groote eiland van Bute, welks scherpe omtrekken door
een lichten nevel afgerond werden, dan voorbij de kleine toppen en
ruggen van Aisla-Craig en der Arran-bergen, vormden de hemel en de
zee te zamen een lijn zoo zuiver, alsof zij langs de liniaal met een
fijn aangepunt potlood getrokken was.

Miss Campbell nam dien gezichteinder waar, terwijl zij er hare geheele
gedachten aan wijdde, en sprak daarbij geen woord. Zij stond rechtop
en onbeweeglijk op de loopbrug, en de zon vormde aan haar voeten
een zeer verkorte schaduw van haar persoon. Met het oog scheen zij
de lengte van den boog te meten, dien de dagvorstin nog scheidde
van het punt waar zij in de wateren van den hybridischen archipel
zou ondergaan.... Wanneer slechts in dat oogenblik de hemel, zoo
helder thans, niet door de dampen van den schemeravond verduisterd
zoude worden!

Een stem ontvoerde de jeugdige dweepster aan hare droomerijen.

»Het is tijd," zei broeder Sib.

»Tijd! welke tijd, waarde oompjes?"

»Tijd om te ontbijten," zei broeder Sam.

»Kom, laten wij dan ontbijten!" antwoordde miss Campbell.






V.

VAN DE EENE BOOT OP DE ANDERE.


Na het half-koude, half-warme maal, waaruit het ontbijt bestond--dat,
tusschen twee haakjes gezegd, overheerlijk was--en in het eetsalon van
de Columbia voorgediend werd, stegen miss Campbell en de gebroeders
Melvill andermaal op het dek.

Helena kon een kreet van teleurstelling niet weerhouden, toen zij
haar plaats op het halfdek weer ingenomen had.

»Waar is mijn zee-horizon?" vroeg zij.

Hare ooms moesten bekennen, dat die horizon er niet meer was. Sedert
eenige minuten was hij verdwenen. De stoomboot, die noordelijk voorlag,
stevende op dat oogenblik door de Straat van Kyles of van Bute.

»Dat is niet mooi, oom Sam!" sprak Miss Campbell met een lichten
toon van verwijt in de stem en met een zweem van pruilen op de
schoone lippen.

»Maar, mijn lief kind...."

»Dat zal ik niet licht vergeten, oom Sib!"

De twee broeders wisten geen antwoord te geven, en toch kon men hun
de schuld niet geven, dat de Columbia, na haren koers gewijzigd te
hebben, verder noordwaarts stevende.

Er bestaan inderdaad twee wegen, of beter twee vaarwaters, die nog
al sterk uiteenloopen, om over zee van Glasgow naar Oban te geraken.

De een--die door de Columbia niet ingeslagen was--is de langste. Die
voert langs Bothesay, de hoofdplaats van het eiland Bute, welke
natuurlijk aangedaan wordt. Dat stadje wordt beheerscht door een
oud kasteel, dat uit de elfde eeuw dagteekent, en is in het westen
omgeven door hooge glens, die haar haven tegen de stormwinden uit
volle zee dekken. Van Rothesay kan de stoomboot verder de Clyde-baai
afzakken, vervolgens de wester kuststreek van het Bute-eiland langs
stevenen, groot en klein Cumbray in het gezicht loopen en verder
in die richting voortstoomen, totdat de meest zuidelijke punt van
het eiland Arran bereikt is. Dat eiland behoort in zijn geheel,
van zijn grondvesten van rotslagen tot op den top van den Goatfell,
die zich op nagenoeg achthonderd meter boven de oppervlakte der zee
verheft, aan den hertog van Hamilton. Bij die zuidpunt gekomen,
legt de roerganger zijn roer te boord, totdat de weststreek van
het kompas met de zeilstreek overeenkomt, waardoor het eiland Arran
gerond wordt. Men stevent verder rond om den grooten vinger van het
schiereiland Cantyre, om langs de westkust daarvan op te stoomen,
waarna men in de Gigha-engte komt, die het smalste gedeelte uitmaakt
van de Sond-straat, die tusschen de eilanden Islay en Jura doorvoert,
waarna men in het meest opene gedeelte, van de Forth- of Lorn-baai
geraakt, welker teruggetrokken hoek zich een weinig boven Oban sluit.

Goed gerekend, wanneer miss Campbell eenige reden tot pruilen had, dan
zouden de beide ooms toch ook reden hebben om te betreuren, dat die weg
niet was ingeslagen. Wanneer men toch die kuststreek van het eiland
Islay gevolgd had, dan zouden zij met eigen oogen gezien hebben de
verblijfplaats der Mac Donalds, die, in het begin der zeventiende eeuw
overwonnen en verjaagd, de plaats moesten ruimen voor de Campbells. Bij
het gezicht van de plaats, waar die historische feiten voorgevallen
waren, die de beide broeders van nabij betroffen, zouden zij niet
alleen hun hart hebben voelen kloppen, maar ook Juffrouw Bess en
Partridge zouden hunne aandoening niet meester gebleven zijn.

En wat miss Campbell betrof, voor haar oogen zou die zoo zeer betreurde
gezichteinder zich gedurende veel langer tijd uitgestrekt hebben. Want
inderdaad, van de punt van de Arran tot aan het voorgebergte van
Cantyre heeft men de volle zee in het zuiden en van die punt van
Cantyre tot aan het uiteinde van Islay heeft men de volle zee in het
westen, dat wil zeggen die vloeibare onmetelijkheid, die slechts op
een afstand van ruim drie duizend mijl door het Amerikaansch vasteland
begrensd wordt.

Maar die weg is, zooals gezegd werd, de langste; hij is ook de meest
moeitevolle en niet van gevaren ontbloot. Men heeft met dat slag
van toeristen rekening moeten houden, die afgeschrikt worden door de
gebeurlijkheden van een overtocht soms bij ruw weer, wanneer de zee
veelal hol staat in die streken der Hebriden.

De ingenieurs hebben dan ook, in navolging van de Lesseps de gedachte
geopperd en uitgevoerd, om van dat schiereiland Cantyre een eiland
te maken. Onder hunne leiding werd het kanaal van Crinan in het
noordelijkste gedeelte van het schiereiland gegraven. Daardoor wordt de
reis minstens tweehonderd mijl bekort, en een vaartuig heeft slechts
drie of vier uur noodig om het door te stevenen.

Door dien weg zou de Columbia tusschen al die inhammen en zeeëngten,
met geen ander uitzicht dan kale stranden, dan bergen en wouden,
den overtocht van Glasgow naar Oban beëindigen. Van al de passagiers
aan boord was miss Campbell zeer waarschijnlijk de eenige die de niet
gevolgde reisroute betreurde, maar zij moest wel in het onvermijdelijke
berusten. Daarenboven zou zij dien zee-gezichteinder niet weervinden,
wanneer men eenige uren later het kanaal van Crinan zou verlaten
hebben, nog lang voordat de zon de kim met haar schijf zou aanraken?

Terzelfder tijd, toen de naplakkers aan tafel de eetzaal verlieten
om zich op het dek te begeven, stoomde de Columbia het kleine eiland
Elbangreig voorbij, hetwelk aan den ingang van Loch Ridden gelegen
is. Op dat eilandje bestaat een versterkte plaats, die tot laatste
schuiloord strekte aan den hertog van Argyle, toen die held, ten
onder gebracht in den strijd voor de staatkundige en godsdienstige
onafhankelijkheid van Schotland naar Edinburg gebracht werd, om daar
het leven onder de valbijl zijns vaderlands te laten.

Toen stevende de stoomboot zuidwaarts, alsof zij op haar schreden wilde
terugkeeren, volvoerde den doortocht door de zeeëngte van Bute, te
midden van dat bewonderenswaardige panorama van eilanden, die òf kaal
en onvruchtbaar, òf met zwaar bosch bedekt waren, en welker scherpe en
woeste omtrekken door een lichten nevel verzacht waren. Eindelijk na
de kaap Ardlamont gerond te hebben, werd de noordwaartsche richting
hernomen door Loch Fyne waarbij het dorp East-Farbert op de kust van
Cantyre gelegen, ter linkerzijde gelaten werd. Vervolgens werd Kaap
Ardrishaig voorbijgestoomd, en zoo het gehucht Lochgilphead bereikt,
waar zich de monding van het kanaal Crinan bevindt.

Daar moesten de reizigers de Columbia verlaten, omdat zij van te
groot charter was voor de vaart op het kanaal. Door dien doorsteek,
die een sterk waterverval heeft, waardoor niet minder dan vijftien
sluizen benoodigd zijn op haar lengte van slechts negen mijl, kunnen
slechts smalle vaartuigen van weinig diepgang varen.

De kleine stoomboot the Linnet wachtte de passagiers van de
Columbia. De overscheping had in weinige oogenblikken plaats. Ieder
zocht een goed plekje op het halfdek, waarop men evenwel zeer
opeengedrongen zat. Daarna stoomde the Linnet met spoed tusschen
de kanaaloevers voort, terwijl een »bagpiper", een doedelzakartist,
in het nationaal kostuum gekleed, zijn bevreemdend instrument liet
weerklinken. Niets weemoediger dan die vreemdsoortige muziek, welker
ontwikkeling slechts de uitgestrektheid van een octaaf bereikt en
waarbij de gevoelsnoot ontbreekt even als in de deuntjes uit den tijd
der vervlogen eeuwen.

Het is een bevallige vaart op dit kanaal, dat nu eens tusschen
hooge oevers is uitgegraven, dan eens langs de hellingen van een met
heideplanten begroeiden heuvel voert, waaraan het als vastgehaakt
schijnt; dat hier een uitgestrekt vlak bouwland doorsnijdt, om elders
weer tusschen de zware muren van de schutkolken besloten te worden. In
het sas is er telkenmale oponthoud. Terwijl de sluiswachters zich
haasten om het vaartuig te schutten, komen jonge lieden, jonge meisjes
en kinderen de reizigers met beleefden groet versch gewonnen melk
aanbieden, en babbelen daarbij de gaëlische volkstaal, die door de
Kelten vroeger algemeen gebruikt werd, en meestal onverstaanbaar is,
zelfs voor Engelsche ooren.

Zes uren later--er had oponthoud plaats gehad bij een sluis, welker
deuren slecht sloten--waren de gehuchten en de pachthoeven van dit
wel wat droefgeestig land, alsook de uitgestrekte moerassen van de
Add, die op den rechteroever van het kanaal, aangetroffen werden,
voorbij gestevend. The Linnet stopte een oogenblik later bij het
dorp Ballanoch. Daar had een tweede overscheping plaats en werden de
passagiers van de Columbia de passagiers van de Glengarry. Die boot
stevende noordwestwaarts, om de baai van Crinan uittestoomen en de
punt te ronden, waarop zich het oude feodale kasteel van Duntroon
Castle verheft.

Sedert men het eiland Bute voorbijgestevend was, alwaar men er een
stukje van had kunnen snappen, was geen zee-gezichteinder meer te
zien geweest.

Men kan begrijpen welk ongeduld miss Campbell bezielde. Op die wateren,
wier gezichtskring overal begrensd was, kon zij zich verbeelden ten
volle in Schotland te zijn, in de meerstreken, te midden van het land
van Rob Roy. Overal werden schilderachtige eilanden aangetroffen,
met hunne zachte afrondingen en begroeid met berke- en beukeboomen.

Eindelijk stevende de Glengarry de noorder punt van het eiland Jura
om, en toen vertoonde zich de zee tusschen dit punt en het eilandje
Scarba, dat er als afgescheurd is in al haar uitgestrektheid, tot
waar de hemel de waterlijn schijnt te ontmoeten.

»Daar is ze! waarde Helena!" riep broeder Sam, terwijl hij de hand
naar het westen uitstrekte.

»Het was waarachtig onze schuld niet," vervolgde broeder Sib, »dat
die verwenschte eilanden, die de oude Nick hale! ze voor uwe oogen
verborgen."

»Vergiffenis zij u geschonken, waarde oompjes," antwoordde miss
Campbell met een bekoorlijken glimlach. »Maar... dat het niet weer
gebeure!"






VI.

DE KOLK VAN CORRYVREKAN.


Het was toen ongeveer zes uur des avonds. De zon had nog slechts vier
vijfden van haar loopbaan volbracht. Ongetwijfeld zou de Glengarry,
voor dat de dagvorstin in de wateren van den Atlantischen Oceaan
onderduiken zou, te Oban aangekomen zijn. Miss Campbell kon dus
hoop koesteren, dat haar wenschen ten opzichte van den Groenen Straal
denzelfden avond vervuld zouden worden. Want waarachtig, het uitspansel
vertoonde zich zonder wolken of nevels, en scheen voor de waarneming
van dat natuurverschijnsel als geknipt, terwijl de zee-horizon tusschen
de eilanden Oronsay, Colonsay, en Huil gedurende het overige gedeelte
van den overtocht volmaakt zichtbaar zou blijven.

Maar een geheel onvoorzien voorval zou den gang van de stoomboot
eenigermate komen vertragen.

Miss Campbell, geheel ingenomen door haar vast denkbeeld, dat haar
niet begaf, hield het oog sterk gevestigd op dat gedeelte van den
gezichteinder. Zij alleen merkte dan ook op, hoe woelig de zee tusschen
de punt van het eiland Jura en het eilandje Scarba was. Terzelfder tijd
bereikte een ver verwijderd geluid, als van golven die tegen elkaar in
klotsten, haar oor. En toch rimpelde een flauwe bries ternauwernood
de watervlakte, die er olieachtig uitzag, zoo kalm was zij, zelfs
toen zij door den boeg van het stoomvaartuig gesneden werd.

»Wat veroorzaakt die woeligheid en dat gedruisch?" vroeg miss Campbell
aan hare ooms.

Maar hare ooms konden haar onmogelijk antwoorden, want zij zelf
begrepen evenmin als zij, wat daar op drie mijl afstand van hem in
dien nauwen doorgang voorviel.

Miss Campbell wendde zich toen tot den kapitein, die in dat oogenblik
op de loopbrug op en neer wandelde, en vroeg hem naar de oorzaak van
dat golfgeklots, dat zich zoo helder zien en hooren liet.

»Dat wordt eenvoudig door den opkomenden vloed veroorzaakt," antwoordde
de kapitein. »Dat geluid, wat gij hoort, is afkomstig van de kolk
van Corryvrekan.

»Maar het weer is overheerlijk," merkte miss Campbell op, »en de
bries laat zich ternauwernood voelen."

»Het weer heeft ook geen invloed op dat natuurverschijnsel. Het
wordt veroorzaakt door de opkomende zee, die bij het doorkomen uit
den Jura-Sond geen anderen doortocht vindt dan tusschen de beide
eilanden Jura en Scarba. In dien doortocht stort de vloed zich met
een buitengewoon groote kracht, en het zou zeer gevaarlijk zijn voor
een eenigszins klein vaartuig, zich er in te wagen."

De kolk van Corryvrekan is te recht gevreesd in die streken, en wordt
als een der meest merkwaardige plekken van den Hebriden-archipel
genoemd. Zij is wellicht te vergelijken met de kolk van Sein, die
door de verenging van de zee tusschen den weg van dien naam en de
baai der Trépassés op de kust van Bretagne of met de kolk Blanchart,
die door de wateren der Hoofden gevormd wordt, welke zich tusschen
het eiland Aurigny en den vasten wal van Cherbourg storten. De legende
verzekert, dat zij haar naam verschuldigd is aan een Scandinavischen
prins, wier schip daar ter plaatse in de Keltische tijden met man en
muis verging. Het is inderdaad een gevaarlijke doortocht, waarin veel
schepen schipbreuk geleden hebben en die, wat ongelukken betreft,
de vergelijking met den noodlottigen Maalstroom op de kusten van
Noorwegen doorstaan kan.

Miss Campbell hield middelerwijl niet op met naar de hevige golvingen
van die kolk te kijken, toen eensklaps haar aandacht meer in het
bijzonder geboeid werd door een punt in die zeeëngte. Eerst meende
zij dat daar een rots boven de watervlakte uitstak, maar hetgeen zij
zag ging met de hevige golvingen der zee op en neer.

»Zie, zie toch, kapitein," zei het jonge meisje, »indien dat geen
rots is, wat is het dan?"

»Waarlijk," antwoordde de kapitein, »een rots is het niet. Het kan
niet anders dan een stuk wrakhout zijn, dat door den stroom meegevoerd
is of het is ook wel...."

En zijn kijker grijpende:

»Een sloep!" riep hij uit.

»Een sloep!" kreet miss Campbell.

»Ja!.... ik vergis mij niet!.... Een sloep op de wateren van de
Corryvrekan-kolk!.... Oh, zij zal vergaan, dat kan niet anders!"

Toen de kapitein die woorden meer uitschreeuwde dan wel zei verdrongen
zich de passagiers op de loopbrug en keken allen in de richting van de
kolk. Er was geen twijfel meer mogelijk! Het vaartuig was ongetwijfeld
door den stroom in de zeeëngte meegesleurd. Dat was zeer zeker door
den opkomenden vloed veroorzaakt. Het bevond zich thans in de werking
der zuiging van de tegenstroomingen en liep zijn ondergang te gemoet.

Aller blikken waren op dat punt van de kolk gevestigd, hetwelk op
vier of vijf mijl van de Glengarry gelegen was.

»Waarschijnlijk is het maar een sloep, die losgeraakt en afgedreven
is," was de bemerking van een der passagiers.

»Neen, dat is het niet! want ik zie er een man in," antwoordde
een ander.

»Een man.... twee mannen!" riep Partridge, die in de nabijheid van
miss Campbell post gevat had.

En inderdaad daar waren twee menschen in die sloep. Zij waren
hun vaartuig niet meer meester. Het weinigje bries, dat van de
landzijde woei, was onmachtig om hun zeil te vullen en hen buiten de
omstroomingen te voeren, en met de riemen was het onmogelijk uit de
schrikkelijke zuiging van de Corryvrekan-kolk te geraken.

»Kapitein!" riep miss Campbell, »wij kunnen die ongelukkigen toch
niet onder onze oogen laten omkomen.... Zij zijn verloren, wanneer
men hen aan hun lot overlaat!.... Zij moeten geholpen worden!.... daar
valt niets aan te doen!.... het moet!...."

Allen die aan boord waren, koesterden dezelfde gedachten, die het
edele meisje uitte. Het antwoord van den kapitein werd dan ook
angstvallig afgewacht.

»De Glengarry," sprak hij, »mag zich niet te midden van de
Corryvrekan-kolk wagen. Maar wij zullen zoo veel als mogelijk is
naderen, misschien komen wij dan binnen het bereik dier sloep!"

En zich tot de passagiers keerende, scheen hij een teeken van
goedkeuring te verzoeken.

Miss Campbell ging tot hem.

»Het moet, kapitein, het moet!...." zeide zij met opgewonden stem en
gebaar. »Mijn reisgenooten zijn van dezelfde meening!.... Het geldt
twee menschenlevens, die gij redden kunt! Och! kapitein! .... Ik
smeek er u om!...."

»Ja!.... ja!...." riepen eenige der passagiers, opgewekt en bewogen
door de warme tusschenkomst van dat jonge meisje.

De kapitein greep zijn kijker, nam met de uiterste nauwkeurigheid de
richting van de stroomingen in de zeeëngte waar; toen zich tot den
roerganger wendende, die bij hem aan het stuurrad op de brug stond:

»Opgelet bij het sturen!" zei hij. »Het roer stuurboord te boord!"

Het stoomschip wendde onder de werking van het roer naar het westen. De
machinist kreeg bevel om zijn stoomkleppen te bezwaren en alle kracht
aan te wenden. Weldra schoot de Glengarry de uiterste punt van het
eiland Jura ter linkerzijde voorbij.

Niemand sprak aan boord. Aller oogen waren angstvallig op dat
vaartuigje gevestigd, hetwelk al meer en meer zichtbaar werd.

Het was slechts een kleine visschersloep, waarvan men den mast had
neergelaten om den terugstoot te vermijden der hevige schokken,
door de golven teweeggebracht.

Een der twee mannen, die zich in de sloep bevonden, lag in
het achterste gedeelte uitgestrekt; de andere roeide met alle
inspanning van krachten, en trachtte buiten den kring der zuiging te
geraken. Wanneer hij daarin niet slaagde, waren beide verloren!

De Glengarry kwam een half uur later op de grens van de Corryvrekankolk
en begon door den invloed der golven sterk te stampen, maar niemand
aan boord toonde zich ontevreden; hoewel de snelheid der stroomingen
wel van dien aard was, dat zij eenvoudige toeristen zou hebben kunnen
afschrikken.

Inderdaad, in dit gedeelte van de zeeëngte vertoonde zich de zee wit
van het schuim, alsof een dichtgereefd marszeilskoeltje woei. Men
zag slechts een uitgestrekte oppervlakte van schuim, die tengevolge
van de weinige diepte der wateren, door grondzeeën in hooge zuilen
werd opgeworpen.

De sloep was nog slechts op een halve mijl verwijderd. Diegene van
de twee mannen, die roeide, deed de uiterste inspanning om buiten
de neerstroomingen te geraken. Hij begreep, dat de Glengarry hem te
hulp kwam, maar hij besefte ook dat de stoomboot niet veel verder kon
komen, en dat het dus van zijn krachten afhankelijk was, om haar te
bereiken. Wat zijn makker betrof, deze lag steeds in het achterste
gedeelte der sloep uitgestrekt en scheen buiten kennis te zijn.

Miss Campbell, aan de grootste opgewondenheid ten prooi, wendde geen
oog af van dat vaartuig welks nood zij het eerste aangeduid had op de
golven van de kolk, waarheen de Glengarry op haar vurige smeekingen
thans stevende.

De toestand werd middelerwijl bedenkelijker, en het was te vreezen dat
de stoomboot niet bij tijds zou aankomen. Zij kon nog slechts met half
werk vooruitslaan, ten einde belangrijke averij te voorkomen en toch
dreigden reeds de zeeën, die over den boeg sloegen, de stookplaats
der machine te bereiken, en deden dus het gevaar ontstaan van de
vuren te blusschen, hetgeen een schrikkelijke gebeurlijkheid moest
genoemd worden, daar te midden van die wilde stroomingen.

De kapitein, die zich aan de bruggestutten vastgekneld hield, waakte er
voor, dat zijn schip niet buiten het vaarwater kwam, en manoeuvreerde
met alle behendigheid om niet dwarszee's te geraken.

Middelerwijl gelukte het de sloep niet om buiten de neerstroomingen
te komen. Soms verdween zij plotseling achter een breker; in een
ander oogenblik werd zij door de ronddraaiende stroomingen van de
kolk, die evenredig in kracht toenamen, meegesleurd en stevende in
een kring rond met de snelheid van een voortgeschoten pijl, of nog
beter uitgedrukt, met de snelheid van een steen, die door den slinger
rondggedraaid wordt, alvorens hem te laten ontsnappen.

»Sneller! nog sneller!" riep miss Campbell, die haar
gemoedsaandoeningen niet kon onderdrukken.

Maar op het gezicht van die vreeselijke golven, die tegen de boot
aansloegen, lieten reeds eenige vrouwelijke passagiers angstkreten
hooren. De kapitein, de verantwoordelijkheid begrijpende, die hij
droeg, aarzelde om verder binnen den kring van de Corryvrekan-kolk
te dringen.

En toch, de afstand, die de sloep van de Glengarry scheidde,
bedroeg thans in dat oogenblik nog slechts een halve kabellengte of
ongeveer drie honderd voet; men kon dan ook van boord gemakkelijk de
ongelukkigen onderscheiden, die daar met hunne sloep naar hun verderf
werden meegesleurd.

Het was een oud zeeman en een jongmensch. De eerste lag in het
achterste gedeelte van het vaartuig uitgestrekt, de andere roeide
met inspanning van alle krachten.

Een vreeselijke golf klotste in dit oogenblik tegen de wanden van de
Glengarry en maakte haar toestand vrij moeielijk.

En waarlijk, de kapitein kon niet verder de zeeëngte instevenen, en
hij moest zoo manoeuvreeren, dat hij met den kop in den stroom bleef,
hetgeen niet zonder moeielijkheid te veroorzaken, ten uitvoer gebracht
kon worden.

Plotseling gleed de sloep, na een oogenblik op de kruin van een hooge
golf verschenen te zijn, omlaag en verdween voor ieders oog.

Een kreet weerklonk aan boord. Een kreet van angst en schrik!

Was het vaartuig omgeslagen en gezonken?.... Neen, daar verscheen het
weer op den rug van een andere golf en een nieuwe inspanning van den
roeier bracht het iets nader bij de stoomboot.

»Flink! flink doorgeroeid!!" riepen de zeelieden, die op de voorplecht
van het schip stonden.

En zij zwaaiden rollen touw en bespiedden het gunstige oogenblik om
die in de sloep te werpen.

Plotseling gaf de kapitein, die eenig glad water tusschen
de keerstroomingen opmerkte, bevel aan den machinist om de meest
mogelijke stoomkracht aan te wenden. De snelheid der Glengarry nam
spoedig toe en het schip stevende koen tusschen de beide eilanden
in, terwijl de sloep van haren kant ook eenigermate naderde. Toen
werden de touwen voortgeslingerd, door den roeier gegrepen en om den
mast bevestigd. De Glengarry sloeg vervolgens met kracht achteruit,
om des te eerder uit de wieling te geraken, terwijl de sloep, langs
zij getrokken, zoo door haar gesleept werd.

Toen eerst wierp de jongeling de riemen neer, tilde zijn makker in
de armen op, en werd die oude zeeman met behulp der matrozen van de
boot aan boord geheschen. Terwijl de sloep naar de Corryvrekan-kolk
voortgesleurd werd, had een groote golf haar een hevigen slag
toegebracht, die haar buiten staat gesteld had, verder de inspanningen
van den jonkman te steunen, waardoor deze laatste geheel en al aan
eigen krachten was overgelaten.

Deze was middelerwijl op het dek van de Glengarry gesprongen. Hij had
niets van zijn tegenwoordigheid van geest verloren, zijn gelaat ademde
rustige kalmte en zijn geheele houding gaf te kennen dat zedelijke
moed hem evenmin ontbrak als physieke, en hem aangeboren scheen.

Hij beijverde zich dan ook dadelijk om zijn makker behoorlijk te doen
verzorgen. Dat was de eigenaar van de sloep. Een flink glas brandewijn
bracht dezen weer spoedig op de been.

»Mijnheer Olivier!" zei hij.

»Oh! mijn ouwe zeeman," antwoordde de jongeling. »En die klap van
die golf?.... Hoe is het er mee?...."

»Dat's niets! Ik heb wel wat anders beleefd! Ik voel er niets meer
van!...."

»Den hemel zij dank!... maar mijn onvoorzichtigheid om steeds vooruit
te stevenen, zou ons duur te staan hebben kunnen komen!... maar wij
zijn gered!"

»Met uwe hulp, mijnheer Olivier."

»Neen.... met Gods hulp!"

En de jonkman, den ouden zeerob aan zijn borst drukkende, poogde niet
zijn aandoeningen te bedwingen, maar uitte ze vrij en zag ze trouwens
door al de omstanders gedeeld.

Toen, zich tot den kapitein van de Glengarry wendende, die in dat
oogenblik juist de trap van de loopbrug afklom:

»Kapitein," zeide hij, »ik zal u nimmer mijn dankbaarheid voor den
dienst, dien gij ons bewezen hebt, voldoende kunnen betuigen..."

»Ik heb slechts mijn plicht gedaan, mijnheer," antwoordde de
gezagvoerder, »en om de waarheid te huldigen, moet ik verklaren,
dat mijn passagiers meer recht op uw dankbetuigingen hebben dan ik."

De jonkman drukte den kapitein hartelijk de hand; toen zijn hoed
afnemende, groette hij al de passagiers met een uiterst bevallig
gebaar.

Daarvan hield hij zich overtuigd, dat zonder de tusschenkomst van de
Glengarry, zijn makker en hij, voortgesleurd tot in het middelpunt
van de Corryvrekan-kolk, ellendig omgekomen zouden zijn.

Miss Campbell had middelerwijl gemeend zich gedurende die
beleefdheidswisselingen een weinig te moeten terugtrekken. Zij
verlangde niet dat het deel, hetwelk zij aan de ontknooping van die
dramatische redding gehad had, ter sprake kwam. Daarom vertoefde zij
vóór op de loopbrug, toen haar eensklaps, alsof haar grilligheid weer
de bovenhand genomen had, die woorden ontsnapten, terwijl zij zich
naar het westen keerde:

»En de Groene Straal?.... En de zon?"

»Geen zon meer!" zei broeder Sam.

»En geen straal!" zei broeder Sib.

En waarlijk, het was te laat. De zonneschijf, die achter een
gezichteinder van een bewonderenswaardige zuiverheid ondergegaan was,
had haren Groenen Straal, onopgemerkt door iedereen, in het luchtruim
laten schitteren. Maar in dat oogenblik dwaalden de gedachten van miss
Campbell elders, en haar verstrooide blik had deze gelegenheid gemist,
die wellicht zich zoo spoedig niet meer zou voordoen!

»Het is jammer!" mompelde zij binnensmonds, zonder eenige spijt
evenwel bij de herinnering aan hetgeen er plaats had gehad.

De Glengarry manoeuvreerde intusschen, om uit de zeeëngte van de
Corryvrekan-kolk te komen, en hernam haren noordwaartschen koers. Toen
wisselde de oude zeeman een hartelijken maar laatsten handdruk met
zijn makker, stapte in zijn sloep, heesch zijn zeil en vertrok naar
het eiland Jura.

Wat den jonkman betreft, wiens »dorlach", een soort van lederen
reisvalies, aan 't dek gebracht was, hij was een toerist te meer,
die door de Glengarry naar Oban zou overgevoerd worden.

De stoomboot, na de eilanden Shuna en Luing, waar de rijke leigroeven,
toebehoorende aan den markies van Breadalbane, aangetroffen worden,
rechts te hebben laten liggen, stevende langs het eiland Seil, hetwelk
dat gedeelte van de Schotsche kust dekt. Daarna stoomde het vaartuig
de Firth van Lorne binnen, voer tusschen het vulkanische eiland
Kerrera en de vaste kust door, en wierp eindelijk zijn trossen uit,
om aan de staketpalen van de haven van Oban gemeerd te worden.






VII.

ARISTOBULUS BEERENKOOI.


Zelfs wanneer Oban op zijn strand een zoo groote menigte badgasten
zou aangetrokken hebben als de badplaatsen te Brighton, Margate of
Ramsgate, dan nog zou een zoo belangwekkend persoon, als Aristobulus
Beerenkooi was, eenig opzien veroorzaakt hebben.

Zonder nu op één lijn met die mededingsters geplaatst te kunnen worden,
is toch Oban een badplaats, die door de leegloopers van het Vereenigd
Koninkrijk zeer gezocht is. Hare ligging aan de zeeëngte van Mull,
gedekt tegen de westenwinden, wier rechtstreeksche invloed door het
eiland Kerrera getemperd wordt, trekt zeer veel vreemdelingen aan. Een
gedeelte daarvan komt om herstel van krachten in hare heilzame wateren
zoeken, de anderen komen daar als in een lustoord, een centraalpunt,
vanwaar de wegen naar Glasgow, Inverness en de meest merkwaardige
eilanden der Hebriden uitgaan. Er moet nog bijgevoegd worden, dat Oban
geen soort hospitaal is, zooals zoovele andere badplaatsen zijn. Het
meerendeel van hen, die er het warme jaargetij komen doorbrengen,
is zeer welvarend, en men loopt er geen gevaar, zooals in sommige
andere »Kurorten", zijn whistje met twee zieken en een »doode" te
moeten maken.

Oban telt ter nauwernood een honderd vijftig jarig bestaan. Zij
vertoont dus in haar bouworde, in de afwerking en inrichting harer
woningen, in de gedaante harer openbare pleinen en in de rechtlijnige
richting harer straten, den stempel van den modernen tijd. Toch
wijst de bouworde van de kerk, waarboven een fraaie klokkentoren
zich verheft, op het Normandische tijdvak, terwijl het oude kasteel
van Dunolly, welks muren geheel met klimop bedekt zijn, zich op een
alleenstaande rots, ten noorden van de plaats gelegen, verheft en het
heerlijke panorama van witte huizen en veelkleurige villa's, die op de
hellingen van den achtergrond verrijzen, de stille wateren van de baai,
waarop bevallige pleizierjachten voor hunne ankers liggen te wiegelen,
een schilderachtig geheel opleveren, dat het oog boeit en verrukt.

Ook dit jaar ontbraken in de maand Augustus noch de vreemdelingen,
noch de toeristen, noch de badlustigen in de kleine stad Oban. In
het vreemdelingenboek van een der beste hotels van de plaats prijkte
reeds sedert verscheidene weken tusschen veelvuldige namen die van
Aristobulus Beerenkooi van Dumfries (Neder-Schotland).

Het was een personage, die acht-en-twintig jaar telde en nimmer
jong was geweest, maar waarschijnlijk ook nooit oud zou worden. Hij
was klaarblijkelijk in den leeftijd geboren, dien hij zijn geheel
leven lang zou schijnen te bezitten. Hij was noch van fraaie noch
van leelijke gestalte, had een onbeduidend gelaat, waarboven al te
blonde haren voor een man sluik neerhingen. Achter zijn brilglazen
ontwaarde men een paar kippige oogen zonder glans, waartusschen een
korte dikke neus neerdaalde, die niet de neus van dat aangezicht scheen
te zijn. Van de honderd dertig duizend haren, die ieder fatsoenlijk
menschenhoofd moet dragen, bleven hem nog slechts zestig duizend
slechte over. Een ringbaard omlijstte zijn wangen en zijn kin, waardoor
hij wel eenige gelijkenis op een aap vertoonde. Zoo hij werkelijk een
aap geweest ware, zou hij een mooie sim geweest zijn, misschien wel
van de soort, die als schakel in de keten der Darwinisten ontbreekt,
waarmede zij pogen den mensch van het dier te laten afstammen.

Aristobulus Beerenkooi was rijk aan geld, maar nog rijker aan
denkbeelden. Voor een jong geleerde, die slechts anderen met zijn
algemeene kennis, en zijn akademische graden van Oxford, Edinburg en
Londen kan vervelen, was hij veel te geleerd. Hij was meer doorkneed
in de natuurwetenschappen, in de scheikunde, in de sterrenkunde,
in de wiskunde, dan wel in de letterkunde. Hij was zeer met zich
zelven ingenomen en het scheelde maar bitter weinig om een dwaas te
mogen heeten. Zijn voornaamste gewoonte, die tot een ware monomanie
aangegroeid was, bestond daarin, dat hij gevraagd of ongevraagd,
te pas of te onpas, verklaring wilde leveren van alles, wat de
natuurwetenschappen raakte. Hij was in één woord een pedant wezen,
wiens omgang van onaangenamen aard was. Men lachte niet over hem,
omdat hij volstrekt niet lachverwekkend was, maar wellicht lachte
men hem uit, omdat hij zich bespottelijk aanstelde. Niemand mocht
minder aanspraak maken dan dat jongmensch op de toepassing der
spreuk van de Engelsche vrijmetselaren! Audi, vide, tace, hetgeen
zeggen wil: hoor, zie, zwijg. Hij hoorde niet, hij zag niet, en
zweeg nooit. Men kon gevoegelijk in dit land van Walter Scott een
gelegenheids-vergelijking gebruiken, en beweren dat Aristobulus
Beerenkooi, met zijn daadwerkelijken nijverheidszin, oneindig meer
den schout Nicol Jarvie in herinnering bracht, dan zijn dichterlijken
neef Rob Roy Mac Gregor.

En welke dochter der Schotsche Hooglanden, zonder van miss Campbell
een uitzondering te maken, zou niet de voorkeur aan Rob Roy dan aan
Nicol Jarvie gegeven hebben?

Zoo zag Aristobulus Beerenkooi er uit, en zoo was hij bewerktuigd. Hoe
nu de gebroeders Melvill op dat pedante wezen verzot hadden kunnen
worden, en wel zoodanig, dat zij er aan dachten hunnen neef er van
te maken, is onmogelijk te verklaren. Hoe was het hem toch gelukt,
die waardige zestigjarige grijsaards te behagen? Misschien wel alleen
door de eerste te zijn, die omtrent hunne nicht huwelijksneigingen
had laten blijken. In een soort van kinderlijke verrukking had broeder
Sam ongetwijfeld tegen broeder Sib gezegd:

»Ziedaar een jonkman, die rijk is en een onafhankelijk fortuin bezit,
welke van erfenissen van bloedverwanten en nabestaanden afkomstig
is, die tot een aanzienlijke familie behoort en daarenboven
een buitengewoon geleerde is! Dat zal een uitmuntende partij
voor onze lieve Helena zijn! Dat huwelijk zal van een leien dak
loopen." Gedurende de uren, die hem bij zijn verblijf op Helenaburg als
vrijaf zouden gegund worden, zou de jeugdige geleerde in staat zijn,
de snuifdoos aan broeder Sib over te reiken, na haar met een droog
tikje dicht gemaakt te hebben, wat dan een punt moest beteekenen,
achter zijn ontboezeming geplaatst, en zeggen wilde:

»Ziedaar een beklonken zaak!"

De gebroeders Melvill meenden dan ook al heel slim te werk gegaan te
zijn, door miss Campbell, dank zij hare zonderlinge gril ten opzichte
van den Groenen Straal, naar Oban geleid te hebben. Daar zoude haar
samenzijn met Aristobulus Beerenkooi, dat door zijn afwezigheid
kortstondig verbroken was, hervat kunnen worden, zonder den schijn
te hebben dat zulks voorbereid was.

Voor de schoonste vertrekken in Caledonian Hotel hadden de
gebroeders Melvill en miss Campbell het buitenverblijf te Helenaburg
verwisseld. Mocht hun verblijf te Oban van eenigen duur worden,
dan zou het wellicht voegzaam zijn, de een of andere villa, gelegen
op de hoogten die de stad beheerschten, te huren. Maar middelerwijl
dat daartoe beslist zoude worden, was men met behulp van juffrouw
Bess en van Partridge zoo gemakkelijk mogelijk ingericht bij baas
Mac Fyne. Later zou men verder zien.

Daags na hunne aankomst te Oban verlieten de gebroeders Melvill des
morgens ten negen uur het Caledonian Hotel, dat op den zeeoever bijna
tegenover het staketsel gelegen is. Miss Campbell sliep nog in hare
kamer op de eerste verdieping, en bevroedde niet dat hare ooms op
het pad waren om Aristobulus Beerenkooi op te zoeken.

Die twee onafscheidelijke broertjes gingen het strand langs, en daar
zij wisten, dat hun »pretendent" in een der hotels logeerde, die
ten noorden van de baai gebouwd zijn, richtten zij dan ook derwaarts
hunne schreden.

Men zal wel moeten aannemen, dat een voorgevoel hen geleidde; want
waarlijk, tien minuten na hun hotel verlaten te hebben, ontmoetten
zij Aristobulus Beerenkooi, die zijn dagelijksche wetenschappelijke
wandeling maakte, en een banalen, werktuigelijken handdruk met hen
wisselde, terwijl hij de bewegingen van den stijgenden vloed gadesloeg.

»Mijnheer Beerenkooi!" zeiden de gebroeders Melvill met plichtpleging.

»Mijne heeren Melvill!" antwoordde Aristobulus met een gemaaktheid
van stem, die verwondering moest aanduiden. »Gij.... heeren
Melvill.... hier.... te Oban?"

»Sedert gisteren avond!" zei broeder Sam.

»En het verheugt ons, u in goede gezondheid aan te treffen, mijnheer
Beerenkooi," zeide broeder Sib.

»Waarlijk, ik dank u, heeren.--Maar hebt gij reeds kennis genomen
van het telegram, dat zooeven aangekomen is?"

»Een telegram?" vroeg broeder Sam. »Zou het ministerie Gladstone
reeds?...."

»Het geldt volstrekt niet het ministerie Gladstone," antwoordde
Aristobulus Beerenkooi met tamelijk wel uitgesproken kleinachting,
»maar wel een weerkundig telegram."

»Waarlijk!" riepen de beide ooms te gelijkertijd uit.

»Ja zeker! er is geseind, dat het depressie centrum van Swinemunde
noordwaarts voortgeschreden en aanmerkelijk in diepte toegenomen
is. Dat centrum bevindt zich thans in de nabijheid van Stokholm, waar
de barometer ruim een duim,--wat ongeveer vijf en twintig millimeter
vertegenwoordigt, om de taal der geleerden te spreken--gedaald is en
alzoo op acht en twintig en zes tiende duim staat, hetwelk overeenkomt
met een stand van zevenhonderd zes en twintig millimeter. Heeft
ook al de luchtdruk in Engeland en in Schotland weinig verandering
ondergaan, zoo is zij toch een tiende te Valencia en twee tiende te
Stornoway verminderd."

»Maar wat moet uit die depressie?...." vroeg broeder Sam.

»Besloten worden?...." vulde broeder Sib aan.

»Dat het mooi weer niet standvastig is," antwoordde Aristobulus
Beerenkooi, »en dat de lucht weldra betrekken zal onder den invloed
van den zuidwestenwind, die de dampen van den Noord-Atlantischen
Oceaan met zich voeren zal."

De gebroeders Melvill bedankten den jongen geleerde voor de mededeeling
van die belangwekkende voorspellingen, en leidden er de gevolgtrekking
uit af, dat de Groene Straal wel eens op zich kon laten wachten,
wat hun niet onaangenaam was, daar dat hun verblijf te Oban zou rekken.

»En het doel van uwe komst, mijne heeren, is?".... vroeg Aristobulus
Beerenkooi, die zijn volzin zelf afbrak om een keisteen op te rapen,
dien hij met de grootste aandacht bekeek.

De beide ooms wachtten zich wel die belangrijke studie te storen.

Maar toen die keisteen de verzameling van een menigte andere in den zak
van den jongen geleerde was gaan vermeerderen, antwoordde broeder Sib.

»Het doel van onze komst is zeer natuurlijk om hier eenige dagen door
te brengen."

»En wij moeten er bij voegen, dat miss Campbell ons vergezeld
heeft...." zei broeder Sam.

»Ah!.... miss Campbell!" antwoordde Aristobulus Beerenkooi. »Ik
geloof dat die keisteen uit het gaëlische tijdperk afkomstig is. Er
zijn sporen te zien van.... Maar waarlijk, het zal mij verheugen
miss Campbell weer te zien!.... sporen van meteorisch ijzer.--De
luchtgesteldheid hier, die buitengewoon zacht is, zal haar uitermate
goed doen."

»Zij geniet een goede gezondheid en is hier niet om herstel van eenige
ziekte te zoeken."

»Om het even," antwoordde Aristobulus Beerenkooi. De atmosfeer is
hier overheerlijk. Nul, komma, een en twintig zuurstof, en nul,
komma, negen en zeventig stikstof met een weinig waterdamp gemengd,
zeer voordeelig voor de gezondheid. Wat het koolzuur betreft, er zijn
slechts sporen aanwezig in de lucht, die ik iederen morgen ontleed."

De gebroeders Melvill meenden in die verhandeling, een lieve
bezorgdheid ten opzichte van miss Campbell te bemerken.

»Maar," vroeg Aristobulus Beerenkooi, »indien gij niet voor
gezondheidsredenen hier gekomen zijt, mag ik dan weten, mijne heeren,
waarom gij uw buitenverblijf te Helenaburg verlaten hebt?"

»Wij hebben geen enkele reden om, in de verhouding, waarin wij tot
elkander staan, dat voor u te verbergen...." antwoordde broeder Sib.

»Kan ik dus in die verhuizing een overigens natuurlijk verlangen
ontwaren," viel de jonge geleerde den spreker in de rede, »om tot
een samenkomst met miss Campbell mede te werken, die de gelegenheid
kan openen elkander beter te leeren kennen en dat tot wederzijdsche
achting zal moeten leiden?"

»Voorzeker," antwoordde broeder Sam. »Wij hebben gedacht, dat zoo
het doel sneller bereikt zou worden."

»Ik keur uwe handeling goed, mijne heeren," antwoordde Aristobulus
Beerenkooi. »Hier op dit onzijdig terrein zullen miss Campbell en ik
bij gelegenheid kunnen spreken over de oorzaken van het op en neergaan
der zee, van de windrichtingen, van de hoogte der golven, van het
verspringen der getijen en over meer andere natuurverschijnselen,
waarin zij ten zeerste belang moet stellen!"

Nadat de gebroeders Melvill een glimlach van voldoening gewisseld
hadden, bogen zij bij wijze van toestemming. Zij verklaarden verder,
dat zij zich gelukkig zouden achten, wanneer zij, na hun terugkeer
op het buitenverblijf Helenaburg, den jongen geleerde onder een meer
dierbaren titel dan dien van gast zouden kunnen ontvangen. Aristobulus
Beerenkooi antwoordde, dat hij zich alsdan des te gelukkiger
zoude gevoelen, daar het gouvernement belangrijke baggerwerken,
juist tusschen Helenaburg en Greenock wilde doen uitvoeren, welke
werken onder geheel nieuwe omstandigheden door middel van elektrische
werktuigen zouden worden tot stand gebracht. Dus, wanneer hij eenmaal
zijn verblijf op Helenaburg gevestigd had, zou hij de toepassing van
die werktuigen waarnemen en den uitslag daarvan berekenen kunnen.

De gebroeders Melvill erkenden gaarne, dat die samenloop van
omstandigheden hunnen plannen ten goede zou komen en het geheel en
al in hun kader paste.

En daarop hadden zij een snuifje genomen om de gemeenschappelijke
verschillende tijdperken van dien uiterst belangwekkenden arbeid gade
te slaan.

»Maar," vroeg Aristobulus Beerenkooi, »gij hebt ongetwijfeld het een
of ander voorwendsel bedacht, om mij hier te Oban te komen ontmoeten."

»Inderdaad," antwoordde broeder Sib, »en dat voorwendsel heeft miss
Campbell zelf ons aan de hand gedaan."

»Zoo," zei de jonge geleerde, »en dat is....?

»Het geldt de waarneming van een natuurverschijnsel, dat zich slechts
onder bepaalde gelegenheden voordoet, en dat te Helenaburg onmogelijk
kan voorkomen."

»Waarlijk! heeren," hernam Aristobulus Beerenkooi, terwijl hij met
duim en vinger zijn bril recht op zijn neus zette. »Daarin ligt
het bewijs, dat er tusschen miss Campbell en mij wel eenige innige
met elkaar overeenkomende verwantschap bestaat!--Mag ik ook weten
welk natuurverschijnsel het is, dat op het buitenverblijf niet kan
waargenomen worden?"

»Dat natuurverschijnsel? Wel, is eenvoudig de Groene Straal,"
antwoordde broeder Sam.

»De Groene Straal?" vroeg Aristobulus Beerenkooi niet zonder
verwondering. »Daarvan heb ik nimmer hooren spreken. Is het mij
vergund te vragen, wat die Groene Straal beduidt?"

De beide broeders Melvill legden hem zoo goed zij konden uit, waarin
het natuurverschijnsel bestond, dat door de Morning Post onlangs
onder de aandacht van het publiek was gebracht.

»Pouah!" riep Aristobulus Beerenkooi, »dat is slechts een aardigheid
zonder eenig belang, die tot het kinderachtige domein van de
vermakelijke natuurkunde behoort."

»Miss Campbell is slechts een jong meisje," antwoordde broeder Sib,
»en zij schijnt een buitengewoon groot belang in dit natuurverschijnsel
te stellen."

»Want zij wil niet trouwen, heeft zij verzekerd, voor dat zij het
gezien heeft," vulde broeder Sam aan.

»Welnu, heeren," antwoordde Aristobulus Beerenkooi, »wij zullen hem
haar toonen, dien Groenen Straal!"

Na die verzekering wandelden de drie mannen door de weilanden, die
zich langs het strand uitstrekten en waardoor een pad zich slingerde,
naar Caledonian-Hotel terug.

Aristobulus Beerenkooi liet de gelegenheid niet ontsnappen om
de gebroeders Melvill te doen opmerken, hoezeer de geest der
vrouwen behagen schept in nietigheden, waaruit hij in groote
trekken voortredeneerende, tot de gevolgtrekking kwam van hetgeen
verricht zou moeten worden om hunne niet goed opgevatte opvoeding te
verbeteren. Hij verwierp de stelling, dat de hersenen der vrouw minder
met hersenzelfstandigheid zouden bedeeld zijn dan die van den man,
en dat door het groote verschil in de bewerktuiging der kwabben,
de vrouw nimmer zoude kunnen geraken tot opvatting van grootsche
denkbeelden. Neen, zoover ging hij niet; hij meende integendeel dat
door een voortgezet onderwijs verandering in dien toestand te weeg
zou te brengen zijn; hoewel hij van een anderen kant niet loochenen
kon, dat sedert de vrouw in de Schepping verschenen was, nimmer
een harer zich onderscheiden had door eenige dier uitvindingen,
die bij voorbeeld Aristoteles, Euclides, Harvey, Hahnenman, Pascal,
Newton, Laplace, Arago, Humphrey-Davy, Edison, Pasteur enz., beroemd
gemaakt hebben. Eindelijk verdiepte hij zich in de uitlegging van
verscheidene natuurtafereelen en redekavelde de omni re scibili,
zonder meer omtrent miss Campbell te gewagen.

De gebroeders Melvill hoorden eerlijk toe en deden dat zooveel te
eerder, daar het voor hen onmogelijk was een woord tusschen beiden
te brengen in die alleenspraak, waarbij Aristobulus Beerenkooi
zonder rustpunt voortdraafde en die hij doorspekte met gebiedend en
schoolmeesterachtig gehemm!

Zoo naderden zij het Caledonian-Hotel tot op ongeveer een honderd pas,
en bleven toen een poos staan, om afscheid van elkaar te nemen.

Middelerwijl bevond zich een zeker iemand aan het venster
harer kamer. Zij scheen geheel in de war, ja geheel van haar stuk
gebracht. Zij keek nu eens vóór haar dan weer rechts of links en scheen
met het dwalend oog een horizon te zoeken, die zij niet kon ontdekken.

Eensklaps bemerkte miss Campbell--want zij was die zeker iemand--hare
ooms. Dadelijk werd het venster met levendig gebaar gesloten en
verscheen het jonge meisje eenige oogenblikken later op het strand,
de armen half gekruist over de borst, met ernstig gelaat en het
voorhoofd bezwangerd van verwijtingen. De gebroeders Melvill keken
elkander aan. Tegen wien had Helena iets? Was het de tegenwoordigheid
van Aristobulus Beerenkooi, die deze verschijnselen van abnormale
opwinding veroorzaakte?

De jeugdige geleerde naderde intusschen en groette miss Campbell met
een buiging zoo stijf als die van een knipmes.

»Aristobulus Beerenkooi...." zeide broeder Sam, die den jonkman
vormelijk en met plichtpleging voorstelde.

»Die door een wonder van toevalligheid.... zich juist te Oban
bevindt...." voegde broeder Sib er bij.

»Ah?.... mijnheer Beerenkooi?".... mompelde het jonge meisje, terwijl
zij zijn groet ter nauwernood beantwoordde.

Toen zich tot de gebroeders Melvill wendend, die daar uit het veld
geslagen stonden en niet wisten wat te zeggen of welke houding aan
te nemen:

»Mijn ooms!" sprak zij met gestrengheid.

»Lieve Helena!" antwoordden de beide ooms met den zelfden toon van
waarneembare ongerustheid in stem en gebaren.

»Zijn wij wel te Oban?" vroeg zij.

»Te Oban?.... Wel zeker."

»Te Oban.... aan de zee der Hebriden gelegen?"

»Voorzeker."

»Welnu, over een uur zullen wij er niet meer zijn!"

»Over een uur?...."

»Ik had om een zee-horizon verzocht?"

»Ongetwijfeld, lieve meid...."

»Wilt gij dan zoo vriendelijk wezen, mij dien te wijzen?"

Ontzet draaiden en keerden de gebroeders Melvill zich om en keken rond.

Vóór hen, noch in het zuidwesten, noch in het noordwesten was eenige
doorgang tusschen de eilanden, die in volle zee lagen, te bespeuren,
geen plekje waar hemel en water in elkander liepen.

De eilanden Seil, Kerrera, Kismore vormden een onafgebroken slagboom,
die de kim onzichtbaar maakte. De erkenning moest volgen, dat de
beloofde en verzochte horizon aan het landschap van Oban ontbrak.

De twee broeders hadden dat niet eens bemerkt bij hunne wandeling langs
het strand. Toen zij hunne misvatting inzagen, lieten zij dan ook die
twee Schotsche uitroepingen hooren, die een waarlijke teleurstelling,
gemengd met ietwat kwade luim, levendig aanduidden:

»Pooh!" zei een.

»Pswha!" antwoordde de andere.






VIII.

EEN TELEURSTELLEND WOLKJE.


Een opheldering was noodzakelijk geworden; maar daar Aristobulus
Beerenkooi met die opheldering niets te maken had, groette miss
Campbell hem koel en keerde naar het Caledonian Hotel terug.

Aristobulus Beerenkooi had het jonge meisje niet minder koel
teruggegroet. Klaarblijkelijk voelde hij zich gekrenkt, dat hij in
mededinging met een straal gekomen was, van welke kleur die dan ook
wezen mocht.

Hij keerde langs het strand naar zijn hotel terug, terwijl hij een
redevoering voor zich zelven in de meest gepaste bewoordingen hield.

Broeder Sam en broeder Sib waren volstrekt niet in hun
knollentuin. Toen zij dan ook in het kleine salon waren binnengetreden,
wachtten zij met gebukten hoofde tot dat het jonge meisje hun het
woord zoude toevoegen.

De opheldering was kort maar uitermate helder. Men was te Oban gekomen
om een zuivere kim te zien en men zag er niets of zoo weinig van,
dat het der moeite niet waard was er van te spreken.

De beide ooms konden zich slechts op hun goede trouw beroepen. Zij
kenden Oban in het geheel niet! Wie had kunnen denken dat de zee,
de ware zee daar niet te vinden was! En toch wemelde het van
badgasten. Dat was misschien het eenige punt der kust, waar, ten
gevolge van dien ongelukkigen Hebriden-archipel, de kringvormige lijn,
waar hemel en water elkander schijnen te raken, niet te zien was.

»Welnu," zei miss Campbell op een toon, dien zij zoo gestreng mogelijk
trachtte te uiten, »men had een ander punt dan Oban moeten kiezen,
al had daaraan het voordeel opgeofferd moeten worden van de ontmoeting
met mijnheer Aristobulus Beerenkooi!"

De broeders Melvill bogen instinctmatig het hoofd en beantwoordden
dien rechtstreekschen aanval niet.

»Wij gaan onze beschikkingen treffen," zei miss Campbell, »en heden
vertrekken wij nog!"

»Welnu, vertrekken wij dan!" antwoordden de twee ooms, die hunne
onbezonnenheid slechts door een geheel lijdelijke gehoorzaamheid
konden trachten goed te maken.

En volgens ouder gewoonte weerklonken weer de uitroepen:

»Bet!"

»Beth!"

»Bess!"

»Betsy!"

»Betty!"

Juffrouw Bess verscheen, vergezeld van Partridge. Beiden werden
dadelijk op de hoogte gesteld, en bij ondervinding wetende, dat
hunne jonge meesteres steeds gelijk moest hebben, vroegen zij zelfs
de redenen van dat overhaaste vertrek niet.

Maar men had zonder baas Mac-Fyne, den eigenaar van het Caledonian
Hotel, gerekend.

Men zou zelfs in het gastvrije Schotland weinig menschenkennis ten
opzichte van die achtenswaardige nijverheidslieden aan den dag leggen,
wanneer men een hunner in staat zou achten een gezin, bestaande uit
drie heerschappen en twee bedienden, te laten vertrekken, zonder alles
in het werk gesteld te hebben, om dat te behouden. En dat gebeurde
juist in deze omstandigheid.

Toen baas Mac-Fyne op de hoogte van deze ernstige zaak gebracht was,
verklaarde hij deftig, dat alles ten algemeenen genoegen geschikt
kon worden, zonder nog van zijn bizonder genoegen te spreken, dat
hij smaken zou, wanneer hij zoo edele reizigers zoo lang mogelijk
ten zijnent behouden mocht.

Wat verlangde miss Campbell en wat eischten bijgevolg de heeren
Sib en Sam Melvill? Een onbeperkt zeegezicht met uitgestrekten
gezichteinder. Niets gemakkelijker te verschaffen dan dat, daar het
slechts gold dien gezichteinder bij zons-ondergang waar te nemen. Dat
kon men van het strand van Oban niet doen! Dat is zoo! Maar zou het
voldoende zijn naar het eiland Kerrera over te steken? Neen. Het
groote eiland Mull zou ook dáár een beletsel zijn, om iets meer
dan een klein hoekje van den Atlantischen Oceaan waar te nemen,
dat bovendien nog in het zuidwesten bespeurd werd. Maar wanneer men
de kust langs wandelde, dan kwam men bij het eiland Seil, dat door
middel van eene brug met de Schotsche kust verbonden was, waarlangs
men de noordelijkste punt van het eiland kon bereiken. Daar kon
niets den gezichtskring naar den westkant en over twee vijfden van
de noordstreken van het kompas belemmeren.

Om nu op dat eiland over te gaan, gold het slechts een eenvoudige
wandeling van vier of vijf mijl, niet meer. En wanneer het weder
gunstig was, dan kon een overheerlijk rijtuig miss Campbell en haar
gevolg in een of in anderhalf uur overbrengen.

Tot bevestiging van zijn beweren, toonde de waard de kaart op groote
schaal, die in het voorportaal van het hotel aan den wand hing. Miss
Campbell kon zich dus overtuigen, dat baas Mac-Fyne geen praatjes
verkocht. En werkelijk, meer zeewaarts van het eiland Seil opende zich
een breede sector, die een derde gedeelte van die gezichteinder-lijn
bevatte, waarachter de zon wegduikt gedurende de weken, die de dag-
en nachtevening voorafgaan of onmiddellijk volgen.

De zaak kwam dan ook tot groote voldoening van baas Mac-Fyne en tot
groot gemak van de gebroeders Melvill in orde. Miss Campbell verleende
edelmoedig vergiffenis en liet zich geen enkele onaangename toespeling
op de tegenwoordigheid van Aristobulus Beerenkooi weer ontsnappen.

»Maar," merkte broeder Sam op, »het is toch op zijn minst genomen
zonderling, dat een zee-gezichteinder te Oban ontbreekt!"

»De natuur is zoo grillig!" antwoordde broeder Sib.

Aristobulus gevoelde zich ongetwijfeld zeer gelukkig, toen hij vernam,
dat miss Campbell niet elders een meer gunstige plek zou gaan opzoeken
voor haar meteorologische waarnemingen. Maar hij was zoo verdiept
in zijn vraagstukken, dat hij vergat van zijn tevredenheid te doen
blijken.

Het grillige schoone kind weet hem waarschijnlijk dank voor die
bescheidenheid, want hoewel zij geheel onverschillig voor hem bleef,
ontving zij hem toch minder koel dan bij hunne eerste ontmoeting.

Intusschen was er een lichte verandering in den toestand van den
dampkring gekomen. Wel bleef het weer op onveranderlijk »mooi",
maar toch benevelden eenige wolken, die door de middaghitte verdreven
werden, bij zonsop- en ondergang den gezichteinder. Het was dus vrij
overbodig op het eiland Seil een waarnemingspost te gaan zoeken. Dat
zou volkomen verloren moeite zijn en men moest derhalve geduld oefenen.

Miss Campbell liet hare ooms gedurende die lange dagen in gezelschap
van den bruidegom hunner keuze, en ging, somtijds door juffrouw Bess
vergezeld, maar meestal alleen op het strand van de baai dwalen. Zij
ontvluchtte volgaarne die geheele menigte van leegloopers, die de
vlottende bevolking in de badplaatsen van de geheele wereld uitmaakt,
zooals geheele huisgezinnen, wier eenige bezigheid daarin bestaat om
de zee te zien rijzen en dalen, terwijl meisjes en jongens zich met
een vrijpostigheid van houdingen, alleen in Brittannië in zwang,
in het natte zand rondwentelen; of wel ernstige en flegmatische
heeren, die in hun soms al te oorspronkelijk badkostuum rondkuieren,
en welker voornaamste bedrijvigheid kan genoemd worden, zich dagelijks
gedurende zes minuten in het zoute water van den Oceaan te dompelen;
of ook wel heeren en dames van groote achtbaarheid, die stijf en
onbeweeglijk in de teenen badstoelen gedoken, in die soort boeken
met veelkleurige bordpapieren omslagen en dien fijnen druk, waarvan
de Engelsche uitgevers eenigermate misbruik maken, zitten te turen;
verder van die voetreizigers met den kijker aan een riem over den
schouder hangende, en den helmhoed op het hoofd, de kuiten met lange
slobkousen bedekt, het zonnescherm in de hand, die vandaag aangekomen,
morgen reeds vertrokken zullen zijn. En dan te midden van die menigte,
wemelende nijverheidsbeoefenaars, wier nijverheidstoestellen bij
uitstek vervoerbaar zijn, als: elektriek-mannen, die de liefhebbers
voor een paar stuivers een aangename kitteling of een minder
aangenamen schok doen ondergaan; artisten, wier draaiorgels op
wielen, de landsdeuntjes met verwrongen Fransche airs afwisselen;
photografen in de open lucht, die bij dozijnen de oogenblikkelijke
afdrukken afleveren aan de families, die zich voor zoo'n gelegenheid
gegroepeerd hebben laten opnemen; fruitventers met hunne zwarte jassen
en fruitventsters met hare bloemruikers op den hoed, die hunne kleine
karretjes voortduwen, waarin het schoonste ooft der wereld ligt te
pronken; eindelijk minnestreels met hunne grijnzende gezichten onder
de laag schoensmeer, die het bedekt, geven volksvoorstellingen en
gillen te midden van een groep kinderen, eigenaardige klaagliederen,
welker refreinen door allen met den meesten ernst herhaald worden.

Neen, dat gewriemel van het badgastleven had voor miss Campbell
geen geheimen meer en trok haar ook niet aan. Zij vermeed zoo veel
mogelijk die gaanden en komenden, die elkander zoo vreemd schenen,
alsof zij van de vier uiteinden van Europa waren te zamen gebracht.

Wanneer hare ooms dan ook, eenigszins ongerust, haar bij zich wenschten
te hebben, dan moesten zij haar op een eenzaam strandgedeelte,
bij voorbeeld op een der vooruitspringende landspitsen, die de baai
begrenzen, gaan zoeken.

Daar zat miss Campbell dan, als de peinzende Mina uit den Zeeschuimer
met den elleboog op eenige vooruitstekende punt van een rots geleund,
het hoofd in de eene hand, en door de andere bessen latende glijden,
die zij tusschen de steenen geplukt had, alwaar de struikjes, waaraan
zij groeiden, gevonden werden. Haar verstrooide blik zweefde van
een »stack", welker rotsachtige top zich loodrecht verhief, naar de
een of andere donkere grot, een van die »helgers", zoo als men ze in
Schotland noemt, waarin de zee bij stijgenden vloed zoo'n brullend
geluid kon doen hooren.

In de verte zaten zeeraven, als in gelid gerangschikt, met de
onbeweeglijkheid alsof ze in steen gehouwen waren. Het jonge meisje
volgde hen met den blik, wanneer zij in hunne rust gestoord opvlogen
en over de kleine getijgolfjes met de punten hunner vleugels scheerden.

Waaraan dacht dan het jonge meisje? Aristobulus Beerenkooi zou
ongetwijfeld de onbeschaamdheid hebben, de meening te koesteren, dat
zij aan hem hare gedachten wijdde, welke meening door de beide ooms
in hunnen kinderlijken eenvoud zoude gedeeld zijn. En toch konden
zij zich vergist hebben.

In haar herinneringen doemden dan de gebeurtenissen bij
de Corryvrekan-kolk op. Zij zag andermaal die sloep in nood, de
Glengarry, die de zeeëngte inschoot, om hulp te bieden. Zij voelde
andermaal de aandoeningen, die haar hart zoo hadden doen kloppen,
die dat hart zoo hadden samengesnoerd, wanneer de schipbreukelingen
in de uitholling tusschen twee golven verdwenen.... Dan verscheen de
redding haar vervolgens voor den geest, het zoo behendig uitgeworpen
touw, die bevallige jonkman, die minder ontroerd was dan zij, en kalm
en glimlachend op het dek sprong, terwijl hij de passagiers van de
boot met vriendelijk gebaar groette.

Voor een dichterlijk brein bestond daar de kiem van een roman,
maar het had er alles van, alsof de roman bij het eerste hoofdstuk
zou blijven steken. Het begonnen boekdeel was plotseling tusschen de
schoone handen van miss Campbell dichtgeslagen. Op welke bladzij zoude
zij het weer kunnen openen, nu »haar held," aan den een of anderen
Wodan uit de Gaëlische heldentijdperken gelijk, verdwenen en niet
meer te voorschijn getreden was?

Maar had zij hem wel te midden van die onverschillige menigte,
die op het strand van Oban wemelden, gezocht? Misschien. Maar,
had zij hem gevonden? Neen. Hij zou haar ongetwijfeld niet kunnen
herkennen. Om welke reden zou hij haar aan boord van de Glengarry
opgemerkt hebben? Waarom zou hij tot haar gekomen zijn? Hoe zou hij
hebben kunnen raden, dat hij zijn redding grootendeels aan haar
verschuldigd was? En zij was het toch, die vóór alle anderen het
vaartuigje in nood ontwaard had; zij was het, die den kapitein het
eerst gesmeekt had, hulp te gaan bieden. En in werkelijkheid was die
omstandigheid haar dien avond zeer waarschijnlijk op de waarneming
van den Groenen Straal te staan gekomen!

Dit was inderdaad zoo goed als zeker.

Gedurende de drie eerste dagen na de aankomst der familie Melvill
te Oban, zou de dampkring de wanhoop opgewekt hebben van de
sterrenkundigen der sterrenwachten van Edinburg of Greenwich. Het was
of het uitspansel met katoenvlokken bekleed was door den nevel, die
nog meer misleidde en teleurstelde dan wolken het konden doen. Noch
kijkers, noch telescopen van de meest machtige afmetingen, noch de
reflector van Cambridge, evenmin als die van Parsontown, zouden
er in geslaagd zijn, het oog gelegenheid te geven dien nevel te
doorboren. De zon alleen zou de kracht bezitten haar stralen er door
te schieten; maar bij haren ondergang verdikte zich die nevel bij
den gezichteinder. Het geheele westen werd dan met het heerlijkste
en schitterendste purper overgoten, en het was dan den Groenen Straal
onmogelijk, het netvlies van het oog des waarnemers te bereiken.

In de droomerijen van miss Campbell smolten, ten gevolge van haar
grillige verbeelding, de schipbreukeling van de Corryvrekan-kolk met
den Groenen Straal tot één wezen te zamen. Dat was zeker, dat noch de
een noch de andere te bespeuren was. Bedekten de nevelen den eenen,
de andere was achter een stipt incognito verscholen.

De gebroeders Melvill kwamen slecht terecht, wanneer zij hunne nicht
geduld meenden te moeten aanprijzen. Miss Campbell zag er niet
tegen op, om hen voor die dampkrings-afwijkingen aansprakelijk
te stellen. Zij gaven dan de schuld aan den voortreffelijken
aneroïde-barometer, dien zij van Helenaburg medegebracht
hadden, en welker naald maar geen verhoogden luchtdruk wilde
aanwijzen. Waarlijk! zij hadden hunne gemeenschappelijke snuifdoos
wel willen weggeven, om bij den ondergang van de schoone dagvorstin
een heldere kim te mogen waarnemen.

Wat de geleerde Beerenkooi betreft, hij had eens, toen de nevelen,
die het uitspansel bezwangerden, besproken werden, de overgroote
onhandigheid, hunne vorming geheel natuurlijk te vinden. Dat voerde
hem er geleidelijk toe, een kleine natuurkundige verhandeling in
tegenwoordigheid van miss Campbell te houden. Hij sprak over de vorming
der wolken in het algemeen, over hunne beweging wanneer het afnemen der
warmte hen den gezichteinder nabij brengt, over den blaasjesvormigen
toestand van den waterdamp, van de wetenschappelijke verdeeling der
wolken in nimbi, strati, cumuli en cyrry! Het is onnoodig te zeggen,
dat het jonge meisje geen enkel oogenblik naar dat geleerd gewauwel
luisterde.

En dat liet zij zoo nadrukkelijk merken, dat de gebroeders Melvill
niet wisten, welke houding zij gedurende die ontijdige verhandeling
zouden aannemen!

Ja! miss Campbell bracht den jeugdigen geleerde in den letterlijken
zin des woords van zijn stuk. Eerst keek zij met voordacht een geheel
anderen kant uit, om Aristobulus Beerenkooi niet te hooren; toen hief
zij onafgewend den blik op het kasteel Dunolly, om hem niet aan te
zien; eindelijk bekeek zij de punten van haar fijne badschoentjes,
wat het teeken is van de minst vermomde onverschilligheid, het bewijs
van de meest mogelijke geringschatting, die een Schotsche schoone
aan den dag kan leggen, zoo wel voor hetgeen de woordvoerder zegt
als voor zijn eigen persoon.

Aristobulus Beerenkooi, die in den regel niemand anders zag of hoorde
dan zich zelf, en die ook nimmer voor iemand anders dan voor zich
zelven sprak, ontwaarde de bewegingen van het jonge meisje niet,
of deed althans alsof hij er niets van merkte.

Zoo gingen de dagen van den derden tot en met den zesden Augustus
om. Gedurende dien laatsten dag evenwel rees de barometer tot overgroot
genoegen van de gebroeders Melvill eenige strepen boven »veranderlijk."

De volgende dag kondigde zich onder de meest gunstige voorteekens
aan. De zon scheen des morgens ten tien ure met luisterrijken glans,
en het uitspansel weerspiegelde met de meest onberispelijke zuiverheid
zijn azuurblauw in de wateren der zee.

Zulk een gelegenheid kon miss Campbell niet laten ontsnappen. Een
sierlijk rijtuig stond steeds ter harer beschikking in de stalhouderij
van het Caledonian Hotel. Het was nú het oogenblik of nooit om daarvan
gebruik te maken.

Het was omstreeks vijf uur in den namiddag, toen miss Campbell en de
gebroeders Melvill plaats namen in de kalès, die door een behendigen
koetsier, gewoon aan het rijden met »de vier," gemend werd. Partridge
klom in den achterbak en de vier paarden, door het uiteinde der zweep
lichtelijk gekitteld, sprongen in galop en vlogen den weg van Oban
naar Glachan op.

Aristobulus Beerenkooi was tot zijn groote spijt--niet van miss
Campbell--verhinderd van de partij te zijn, daar zijn tijd ingenomen
werd door het opstellen van een belangrijk wetenschappelijk rapport.

Het uitstapje viel in allen deele overheerlijk uit. Het rijtuig
hield den weg langs de kust, die zich langs de zeeëngte uitstrekt,
die het eiland Kerrera van de Schotsche kust scheidt. Dat eiland,
van vulkanischen oorsprong, was zeer schilderachtig, maar had een
groot gebrek in het oog van miss Campbell, en dat was, dat het den
zeegezichteinder geheel bedekte. Daar evenwel slechts vier en een
halve mijl af te leggen waren in die omstandigheden, leenden deze er
zich allergunstigst toe om de harmonische omtrekken van dat eiland te
bewonderen, die zich op een helder lichten achtergrond afteekenden,
en waarboven de bouwvallen uitstaken van het Deensche kasteel hetwelk
het zuidelijk uiteinde bekroonde.

»Dat was voorheen de residentie der Mac-Douglas van Lorne," merkte
broeder Sam op.

»Voor onze familie heeft dat kasteel groote historische herinneringen,"
vervolgde broeder Sib; »want het werd door de Campbells vernietigd,
die het verbrandden, na al de bewoners zonder mededoogen over de
kling gejaagd te hebben!"

Dat schitterende wapenfeit scheen voornamelijk de goedkeuring van
Partridge weg te dragen. Althans hij klapte ter eere van den Clan
zachtkens in de handen.

Toen men het eiland Kerrera voorbijgereden was, sloeg het rijtuig
een smallen weg in, die zachtjes heuvel op en heuvel af naar het dorp
Glachan voerde. Daar werd een landengte overgestoken in den vorm eener
brug, die over het nauwe vaarwater toegang verleende en het eiland
Seil met het Schotsche vastland verbond. De tochtgenooten beklommen,
na hun rijtuig beneden in een ravijn gelaten te hebben, de vrij
scherpe helling van een heuvel en gingen zitten op het buitenboord
van een rotsachtigen rand, die den zoom der kuststreek uitmaakte.

Ditmaal kon niets den blik der waarnemers, naar het westen gekeerd,
hinderen. Noch het eilandje Eastdale, noch dat van Inish, dat als bij
het eiland Seil gerand ligt. Tusschen kaap Ardanalish en het eiland
Mull, een der grootsten van den Hebriden-archipel, in het noordwesten
en het eiland Colonsay in het zuidwesten, vertoonde zich een breed
zeevak, waarlangs de zon weldra haar stralen in de oppervlakte zou
dompelen.

Geheel in gedachten verdiept, zat miss Campbell iets vóór hare beide
ooms. Eenige roofvogels, arenden of valken, die deze eenzaamheid alleen
bevolkten, zweefden boven de »dens", soort van dalen, uitgehold als
trechters met rotsachtige wanden.

Volgens sterrentijd zou de zon in dit tijdperk des jaars, en op deze
breedte, ten zeven ure vier en vijftig minuten ondergaan, juist in
de richting van kaap Ardanalish.

Eenige weken later evenwel, zou het onmogelijk zijn, de dagvorstin
achter de waterlijn te zien verdwijnen; want dan zou het eiland
Colonsay haar bij het ondergaan voor het oog verbergen.

Dien avond dus, waren tijd en plaats uitmuntend voor de waarneming
van het natuurverschijnsel gekozen.

In dat oogenblik schreed de zon in een schuine richting op den zuiver
ontwikkelden horizon toe.

De oogen verdroegen moeielijk den glans van hare schijf, die thans
vuurrood scheen, en door de wateren in een langen gulden lichtstreep
weerkaatst werd.

En toch, noch miss Campbell, noch hare ooms zouden er toe overgegaan
zijn met de oogleden te knippen, neen, zelfs niet gedurende een
ondeelbaar oogenblik.

Maar voor dat de zonneschijn den gezichteinder met haren benedenrand
aangeraakt had, stiet miss Campbell een kreet van teleurstelling uit.

Een kleine wolk was verschenen, fijn als een streep, lang als de
wimpel van een oorlogsschip. Die wolk sneed de zonneschijf in twee
gelijke deelen en scheen met haar naar de kim te dalen.

Het was alsof een windzuchtje, hoe licht ook, voldoende zou zijn om
dat wolkje te verdrijven, op te lossen!... maar dat zuchtje kwam niet.

En toen de zon tot een zeer kleinen boog teruggebracht was, die
boven de watervlakte zweefde, toen was het dat uiterst ijle wolkje,
dat ter plaatse waar de dagvorstin wegdook, de kim benevelde.

Onmogelijk had de Groene Straal, gebroken zijnde door die kleine wolk,
het netvlies der waarnemers kunnen bereiken.






IX.

PRAATJES VAN JUFFROUW BESS.


De terugtocht naar Oban werd in alle stilte volbracht. Miss Campbell
sprak geen enkel woord; en de gebroeders Melvill durfden den mond
niet roeren. Het was toch hunne schuld niet, dat die jobswolk juist
verschenen was om den laatsten zonnestraal te verdooven. Maar men
moest daarom niet wanhopen. Men had nog ruim zes weken van het fraaie
seizoen voor den boeg. Het zou toch ongelukkig genoemd moeten worden,
wanneer gedurende den geheelen herfsttijd geen enkele schoonen dag
met onbenevelden gezichteinder zou verschijnen!

Toch was daar een bewonderenswaardige zonsondergang verloren gegaan,
en, moest men het weerglas gelooven, dan zou een dergelijke niet zoo
spoedig weer verschijnen. En inderdaad, gedurende de nacht liep de
grillige wijzer van den aneroïde-barometer zachtkens terug tot op
»veranderlijk". Maar wat nog door iedereen mooi weer genoemd werd,
kon miss Campbell onmogelijk voldoen.

Daags daarna, den 8sten Augustus, werden de zonnestralen door warme
neveldampen gebroken en was de middagbries ditmaal niet in staat
om die dampen te verdrijven. Een schitterend purper kleurde des
avonds het uitspansel. Al de nuanceeringen smolten in elkander, van
af het chromaatgeel tot het donkere ultramarijn, en vervormden den
gezichteinder tot een schitterend en veelkleurig schilders-palet. Onder
haren sluier van kleine vlakvormige wolken, tintte de zon bij haren
ondergang den achtergrond van de kuststreek met al de kleuren van
het spectrum, behalve met die, welke de grillige en bijgeloovige miss
Campbell wenschte te zien.

En dat was zoo den volgenden en daarop volgende dagen. De kalès
bleef dus in het koetshuis van het hotel. Wat zou het ook geven
een waarneming te gemoet te ijlen, die door den toestand des hemels
onmogelijk te doen was. De hoogten van het eiland Seil konden niet
meer begunstigd zijn dan het strand van Oban, en het was beter een
zekere teleurstelling te vermijden.

Zonder nu meer kwaad geluimd te zijn dan betamelijk was, vergenoegde
miss Campbell zich bij het vallen van den avond naar hare kamer te
gaan, om daar over die weinig bereidwillige zon te pruilen. Zij
rustte dan uit van haar langdurige wandelingen en droomde met de
oogen open. Waarover? Over het sprookje dat zich aan den Groenen
Straal vastknoopte? Zou zij dien straal nog noodig hebben om helder
in haar hart te kunnen lezen? In haar hart? neen wellicht! maar in
dat van iemand anders?

Dien dag had Helena, vergezeld van juffrouw Bess, hare wandeling tot
bij de bouwvallen van Dunolly-Castle uitgestrekt, om daar verstrooiing
voor haar teleurstelling te vinden. Daar gezeten aan den voet van een
hoogen muur, die geheel en dik met klimop begroeid was, ontwikkelde
zich voor haar het meest bewonderenswaardige vergezicht op de baai van
Oban, op de woeste landouwen van Kerrera, op de eilandjes die zich als
gezaaid op de oppervlakte der Hebridenzee vertoonden, op het groote
eiland Mull, welker westelijke rotsbeddingen de eerste aanvallen
te verduren hebben van de stormen, die uit den West-Atlantischen
Oceaan opdoemen.

Miss Campbell keek naar dat prachtige vergezicht, dat daar aan haar
voeten uitgespreid lag. Maar zag zij het wel? Was er niet eenige
herinnering, die niet naliet haar te verstrooien? In ieder geval,
dit kan verzekerd worden, dat het het beeld van Aristobulus Beerenkooi
niet was, dat haar kwelde. En waarlijk, dat jeugdige pedante wezen zou
niets in zijn knollentuin geweest zijn, wanneer hij de praatjes, die
juffrouw Bess dien dag, hem betreffende, maakte, had kunnen aanhooren.

»Hij staat mij niets aan," herhaalde zij. »Neen! hij staat mij
niets aan. Hij denkt er slechts aan zich zelven te behagen? Wat een
vertooning zou die man op Helenaburg geven? Hij behoort tot den clan
der »Mac-Egoïsten" of ik heb er geen verstand meer van. Hoe hebben
de heeren Melvill ooit de gedachte kunnen koesteren, om daarvan hun
neef te willen maken? Partridge mag hem evenmin lijden als ik, en
Partridge is geen domoor! op lange na niet! Komaan, miss Campbell,
vertel eens, bevalt hij u?"

»Over wien spreekt ge?" vroeg het jonge meisje, dat naar de praatjes
van juffrouw Bess in het geheel niet geluisterd had.

»Wel, van hem, aan wien gij onmogelijk denken kunt, al was het maar
ter wille van den clan!"

»En wie is het dan toch, aan wien zou ik niet kunnen denken?"

»Heere mijn tijd! aan mijnheer Aristobulus, die beter zou doen op den
anderen oever der Tweed te gaan kijken of er ooit Campbells bestaan
hebben, die op Beerenkooien verlekkerd waren."

Gewoonlijk was juffrouw Bess niet op haar mondje gevallen; toch moest
zij zeer opgewonden zijn, om zoo in tegenspraak met hare meesters te
geraken. Het is waar, het geschiedde uit genegenheid voor hare jonge
meesteres! Zij gevoelde daarenboven wel, dat Helena niets anders dan
onverschilligheid voor dien pretendent in het hart koesterde. Maar
van een anderen kant kon zij niet gissen, dat die onverschilligheid
door een meer levendig gevoel voor een ander versterkt werd.

Misschien kwam een zweempje argwaan bij juffrouw Bess dienaangaande
op, toen miss Campbell haar vroeg, of zij te Oban, dat jonge mensch
terug gezien had, wien de Glengarry zoo gelukkiglijk hulp en redding
verleend had.

»Neen, miss Campbell," antwoordde juffrouw Bess, »ik heb hem niet
gezien; maar Partridge vermeent hem opgemerkt te hebben...."

»Wanneer?"

»Gisteren op den weg naar Dalmaly. Hij kwam met den randsel op
den rug terug, even als een artist, die op reis is! Ah! dat is
een onvoorzichtig jong mensch! Zich zoo in de nabijheid van de
Corryvrekan-kolk te wagen! dat is een slecht voorteeken voor de
toekomst. Er zal niet altijd een vaartuig in de nabijheid zijn om
hem hulp te bieden, en dan overkomt hem een ongeluk!"

»Zoudt ge dat gelooven, juffrouw Bess? Ja, hij is onvoorzichtig
geweest; maar hij betoonde moed te bezitten in die omstandigheden, en
bij het gevaar, waarin hij zich bevond, begaf hem zijn koelbloedigheid
geen enkel oogenblik!"

»Dat's mogelijk," hernam juffrouw Bess; »maar voorzeker heeft dat
jongmensch nimmer geweten, dat hij zijn redding aan u te danken
heeft. Anders zou hij toch minstens bij zijn aankomst tot u gekomen
zijn, om u te bedanken...."

»Mij bedanken?" vroeg miss Campbell. »Mij bedanken? En waarvoor? Ik
heb voor hem slechts gedaan, wat ik voor ieder ander en wat ook ieder
ander in mijn plaats zou gedaan hebben."

»Zoudt gij hem herkennen?" vroeg juffrouw Bess, terwijl zij het jonge
meisje oplettend aankeek.

»Voorzeker," antwoordde miss Campbell openhartig, »en ik wil wel
bekennen, dat het karakter van dien man, de bedaarde moed, dien hij bij
zijn verschijnen op het dek ten toon spreidde, alsof hij een oogenblik
te voren niet aan den dood ontsnapt was, de hartelijke woorden, die
hij tot zijn bejaarden metgezel sprak, terwijl hij dezen aan zijn
borst drukte, dat dit alles mij levendig getroffen heeft!"

»Maar op wien gelijkt hij toch?" vroeg de waardige
huishoudster. »Waarlijk, ik kan hem niet te huis brengen; maar dat
weet ik zeker, dat hij niet op dien mijnheer Aristobulus Beerenkooi
gelijkt."

Miss Campbell vergenoegde zich met te glimlachen zonder te
antwoorden. Zij stond vervolgens op, bleef een oogenblik onbeweeglijk,
en liet een laatsten blik tot aan de hoogten van het eiland Mull waren;
toen daalde zij, steeds vergezeld van juffrouw Bess, het stille pad
af, dat haar op den weg naar Oban terugvoerde.

Dien dag ging de zon onder te midden van een soort lichtende
stofdeeltjes, die zich, aan een net van luchtig tulleweefsel gelijk,
langs den gezichteinder uitstrekte, en werd de laatste straal der
dagvorstin door de avondnevelen opgeslorpt.

Miss Campbell keerde dus naar het hotel terug en deed het diner dat
hare ooms ter harer eer besteld hadden, weinig eer aan. Zij maakte
daarna een kleine wandeling op het strand en keerde toen naar haar
kamer terug.






X.

EEN CROQUET-PARTIJ.


Ja, het moet erkend worden! de gebroeders Melvill begonnen de dagen te
tellen; het zou niet lang meer duren of zij zouden de uren tellen. Dat
ging volstrekt niet zoo als zij het verlangden. Zichtbaar werd hunne
nicht door de verveling overmeesterd. De behoefte aan eenzaamheid,
die haar overviel, de weinige voorkomendheid, die zij den geleerden
Beerenkooi betoonde, wat deze zich minder aantrok, dan zij zelven
deden, dat alles was niet geschikt om hun verblijf te Oban te
veraangenamen. Zij wisten niet wat te verzinnen, om afwisseling
in die eentonigheid te brengen. Te vergeefs bespiedden zij iedere
weersverandering. Zij vertelden elkander, dat miss Campbell, wanneer
eenmaal aan haren wensch voldaan was, meer handelbaar althans voor
hen zou worden.

Want het is ergerlijk om te vertellen; sedert twee dagen vergat
Helena--meer afgetrokken dan gewoonlijk--de twee oudjes hunnen
morgenkus te geven, die hen voor het overige gedeelte van den dag in
zoo'n goede luim bracht.

De barometer evenwel bleef ongevoelig voor de verwijten der beide ooms
en weigerde een aanstaande weersverandering te voorspellen. Met hoeveel
zorgen zij ook wel tienmaal per dag met een kleinen, korten slag op het
werktuig tikten, om een wijzer-slingering te veroorzaken, helaas! de
wijzer steeg geen enkele streep! O! die barometers! fatale dingen!

Intusschen baarde het vernuftig brein der gebroeders Melvill een
denkbeeld. In den namiddag van den 11den Augustus kwam hun in de
gedachte, een partij croquet aan miss Campbell voor te stellen, ten
einde haar, zoo mogelijk, eenige verstrooiing te bezorgen. Helena
weigerde niet, hoewel zij wist, dat Aristobulus Beerenkooi meê zou
doen; maar zij wist dat zij met haar toestemming hare ooms zeer veel
genoegen zou doen.

Hier dient gezegd, dat broeder Sam zoowel als broeder Sib, er een eer
in stelde, den roem weg te dragen van tot de eerste spelers gerekend
te worden in dit spel, hetwelk in het Vereenigd Koninkrijk zoo zeer
geliefkoosd is. Dat spel is niets anders, zooals men weet, dan het
oude »mail", dat meer geschikt gemaakt is voor de vrouwelijke jeugd.

Juist waren er te Oban verscheidene banen geopend, en kon een ieder
zich in de geheimen van het croquet-spel inwijden. Dat men zich
in het meerendeel der badplaatsen vergenoegt met een baan min of
meer gewaterpast, op een grasveld of op het strand, bewijst het
min-eischende der spelers of hun weinigen ijver voor deze edele
uitspanning. Hier waren de banen niet zanderig; maar met graszoden
belegd, zooals het behoort. Het waren zoogenaamde »croquet-grounds",
die iederen avond door middel van sproeipompen bevochtigd en iederen
morgen met een bijzonder werktuig gewalsd werden, zoodat zij er zacht
en glad uitzagen als zijden stof, die gemangeld was. Kleine steenen
teerlings, die met de oppervlakte van den grond gelijk kwamen, waren
bestemd om er èn de paaltjes èn de ringen in te planten. Een grachtje,
eenige duimen diep gegraven, begrensde daarenboven iedere baan, die
haar twaalf honderd vierkante meters besloeg, een uitgestrektheid,
die voor de ontwikkeling van het spel noodig is. Hoe dikwijls hadden
de gebroeders Melvill niet met geheim verlangen, ja met afgunst, de
jongelieden en de jonge meisjes waargenomen, die zich op de fraaie
banen oefenden. Maar welk genot ook voor hen, toen miss Campbell hunne
uitnoodiging aannam. Zij zouden haar dus eenige afleiding kunnen
bezorgen en te gelijkertijd hun zoo geliefkoosd spel beoefenen te
midden van een groot aantal toeschouwers, die hun hier, evenmin als
te Helenaburg zouden ontbreken. Die ijdele gekken!

Toen Aristobulus Beerenkooi verwittigd werd, stemde hij er in toe zijn
werkzaamheden te schorsen, en verscheen op het bepaalde uur in het
strijdperk. Hij had de verwaandheid te meenen, dat hij theoretisch
zoowel als praktisch sterk in het croquet-spel was, dat hij het als
wetenschappelijk man, als meet- en wiskundige, in één woord door a +
b speelde, zooals het een ijdel xhoofd betaamde.

Wat miss Campbell maar half aanstond, was dat zij dien jeugdigen pedant
natuurlijk tot partner zoude hebben. En kon dat ook wel anders? Zou zij
haar beide ooms het verdriet aandoen, om hen in den strijd te scheiden,
om hen den een' tegenover den anderen te plaatsen, zij die steeds zoo
met hart en ziel vereenigd waren, die nooit dan als partners te samen
gespeeld hadden? Neen, dat zou zij niet over haar hart kunnen krijgen.

»Wat ben ik gelukkig," zei Aristobulus Beerenkooi in den beginne,
»uw meespeler te zijn, en wanneer gij mij toestaat, dan zal ik de
bepaalde oorzaken van de bewegingen der ballen uitleggen...."

»Mijnheer Beerenkooi," antwoordde Helena, terwijl zij hem een oogenblik
terzijde nam, »wij moeten mijn ooms laten winnen."

»Winnen?...."

»Ja... maar zonder zulks te laten merken."

»Maar, miss Campbell...."

»Zij zouden zich te ongelukkig gevoelen, wanneer zij verloren."

»Maar.... met uw verlof!..." antwoordde Aristobulus Beerenkooi,
»dat croquet-spel is mij meetkundig bekend, daarop kan ik mij
verhoovaardigen! Ik heb het verband der rechte lijnen, en de waarde
der kromme lijnen berekend, en ik meen de pretentie te mogen koesteren,
dat...."

»En ik koester geenerlei pretentie, dan om aan onze tegenstanders
aangenaam te zijn. Zij zijn daarenboven zeer sterk in het croquet-spel,
zijt dus gewaarschuwd; want ik geloof niet, dat al uw geleerdheid in
het krijt kan treden met hunne behendigheid."

»Dat zullen wij zien," mompelde Aristobulus Beerenkooi, wien geen
overweging, welke ook, kon overhalen, zich vrijwillig te laten
overwinnen, zelfs niet wanneer het gold miss Campbell aangenaam
te zijn.

Middelerwijl was de kist, waarin de piketten, de teekens, de ringen,
de ballen en de houten hamers besloten waren, door een der bedienden
op den »crocket ground" gebracht.

De ringen, ten getale van negen, werden ruitvormig op de kleine
teerlingsteenen geplaatst, en de beide piketten wezen de uiteinden
aan van de groote as van die ruit.

»Nu moeten wij trekken," zei broeder Sam.

De marken werden in een hoed gedaan en ieder trok er een blindweg.

Het lot had de navolgende kleuren voor de volgorde der partij
uitgedeeld: een blauwen bal en hamer aan broeder Sam, een rooden bal
en hamer aan Beerenkooi, een gelen bal en hamer aan broeder Sib en
eindelijk een groenen bal en hamer aan miss Campbell.

»In afwachting dat de straal van dezelfde kleur voor mij verschijne,"
lachte zij. »Dat is waarlijk een goed voorteeken!"

Het was aan broeder Sam om te beginnen, hetgeen hij deed, na eerst
een duchtig snuifje met zijn partner gewisseld te hebben.

Gij moest hem hebben kunnen zien, het lichaam noch te rechtop noch
te veel voorover gebogen, het hoofd licht gedraaid, om den bal op
de goede plaats te kunnen treffen, de beide handen, de een naast de
andere op den steel van den hamer, de linker onder, de rechter boven,
de beenen tegen elkander gesloten, de knieën lichtelijk doorgebogen,
om veerkrachtig den invloed van den slag tegen te gaan, de linkervoet
geplaatst vóór den bal, de rechtervoet eenigszins achterwaarts! In
één woord, het type van den echten croquetspeler!

Toen verhief broeder Sam zijn hamer. Zachtkens liet hij hem een halven
cirkel beschrijven, toen gaf hij zijn bal, die juist op achttien
duim van den »fock" of eersten piketpaal geplaatst was, een slag, en
had niet noodig om dienzelfden eersten slag driemaal uit te voeren,
een recht dat hem onbetwistbaar toekwam.

En waarlijk, zijn bal, behendig voortgestuwd, vloog onder den eersten
ring en daarna onder den tweeden ring door, een andere slag bracht
den bal onder door den derden ring en het was eerst bij den vierden,
dat hij bleef liggen, omdat hij te veel het ijzer geraakt had.

Dat was prachtig voor een eerste begin. Een vleiend gemompel liet
zich dan ook onder de toeschouwers hooren, die buiten het grachtsboord
stonden hetwelk de bezode baan omgaf.

Het was toen de beurt van Aristobulus Beerenkooi om te spelen. Dat
liep minder gelukkig af. Gebrek aan behendigheid of ongeluk, hoe het
ook zij, hij moest driemaal overdoen, alvorens zijn bal onder den
eersten ring door te brengen, maar hij miste den tweeden.

»Wellicht heeft die bal geen gelijkmatig evenwicht," legde hij aan
miss Campbell uit. In dat geval doet het zwaartepunt, dat buiten het
middelpunt gelegen is, den bal in zijn baan afwijken."

»Aan u, oom Sib, om te spelen!" riep miss Campbell, zonder naar die
wetenschappelijke uitlegging te luisteren.

Broeder Sib was zijn broeder Sam ten volle waardig. Zijn bal vloog door
twee ringen heen en bleef bij dien van Aristobulus Beerenkooi liggen,
die hem, nadat hij hem geroqueerd had, dat wil zeggen: achterwaarts
geslagen, behulpzaam was om door den derden ring te komen, waarna hij
den bal van den jongen geleerde andermaal roqueerde. Deze laatste
vertoonde een uitdrukking op het gelaat, alsof hij zeggen wilde:
»dat zullen we straks beter doen". Eindelijk lei broeder Sib de
beide ballen naast elkander, zette den voet op zijn eigen bal, en gaf
dien een forschen slag met den hamer, om dien van zijn tegenpartij
te croquetteeren, dat wil zeggen, dat hij hem door den terugslag op
ruim zestig pas ver over de grensgracht voortstuwde.

Aristobulus Beerenkooi moest zijn bal naloopen, maar hij deed dat met
deftigheid, als een bezonnen mensch, en wachtte daarna in de houding
van een generaal, die nadenkt en een grooten slag voorbereidt.

Miss Campbell plaatste op hare beurt haar groenen bal en deed hem
behendig de beide eerste ringen doorgaan.

De partij werd zoo voortgezet en verliep op de meest gunstige wijze
voor de gebroeders Melvill, die hun hart konden ophalen met de
ballen van hunne tegenpartij te roqueeren en te croqueeren. Welk een
moord! Zij gaven elkaar kleine teekens, zij verstonden elkander op
een blik, zonder noodig te hebben te spreken, en geraakten eindelijk
tot groot genoegen van hunne nicht, maar tot groot ongenoegen van
Aristobulus Beerenkooi, in het voordeel.

Toen miss Campbell evenwel, nadat het spel ongeveer vijf minuten
geduurd had, bemerkte, dat zij genoegzaam ten achteren was; begon
zij meer ernstig te spelen en ontwikkelde meer behendigheid dan
haar partner, die haar niettemin zijn wetenschappelijke raadgevingen
niet onthield.

»De weerkaatsingshoek," zeide hij tot het jonge meisje, »is gelijk
aan den invallingshoek, en dat zal u de richting, die de ballen nemen
moeten aanduiden. Gij moet dus uw voordeel doen met...."

»Doet gij er uw voordeel maar mede," antwoordde miss Campbell
hem. »Kijk mijnheer, ik ben u al drie ringen vooruit!"

En waarlijk, Aristobulus Beerenkooi bleef erbarmelijk achter. Tien
maal had hij reeds getracht door den dubbelen middenring te geraken
zonder dat het hem gelukt was. Hij gaf toen de schuld aan dien ring;
hij liet hem rechtbuigen en de opening wijzigen en beproefde toen
andermaal zijn goed geluk. Maar dat was hem al evenmin gunstig. Zijn
bal raakte telkenmale het ijzer, en de arme Aristobulus slaagde niet
er door te komen.

Waarlijk, miss Campbell zou redenen gehad hebben, zich over haren
partner te beklagen. Zij speelde zeer goed en verdiende ten volle de
loftuigingen, waarmede hare ooms niet kwistig omsprongen. Er was niets
bekoorlijkers te zien, dan haar zoo ongedwongen overgave aan dit spel,
dat zich uitmuntend leent, om de bevalligheden des lichaams te doen
uitkomen. Haar rechter voet half opgeheven bij de punt, ten einde
haren bal in het oogenblik van croqueeren in bedwang te houden; hare
armen kittig afgerond, wanneer zij den hamer een halven boog liet
beschrijven; de opgewektheid van haar lief gelaat, dat lichtelijk
naar den grond gekeerd was; haar fraaie leest, die veerkrachtig
heerlijk zich bewoog; alles vormde een geheel, dat aanbiddelijk en wel
beschouwenswaard was. En toch zag Aristobulus Beerenkooi er niets van.

Het moet erkend, dat die jeugdige geleerde woedend was. En inderdaad,
de gebroeders Melvill hadden thans een voorsprong, die bijna onmogelijk
meer in te halen was. De afwisselingen van het croquetspel zijn evenwel
zoo onverwacht, dat men aan de overwinning nimmer moet wanhopen.

De partij werd dus onder die ongelijke omstandigheden voortgezet,
toen plotseling een gebeurtenis plaats greep.

De gelegenheid opende zich voor Aristobulus Beerenkooi, om den bal
van broeder Sam, die door den middenring reeds terug gekomen was,
waarvoor hij halsstarrig liggen bleef, te roqueeren. Hij gevoelde zich
waarlijk ontstemd, hoewel hij moeite deed, om er niets van voor de
omstanders te laten blijken, en wilde zich door een meesterstuk weer
verheffen. Voornamelijk wilde hij zijn tegenpartij met gelijke munt
betalen, en zijn bal buiten de grenzen van de baan zenden. Hij plaatste
dus zijn bal tegen dien van broeder Sam, hij zorgde er voor, dat de
beide ballen elkander aanraakten, door de grassprietjes er nauwkeurig
tusschen weg te nemen, hij plaatste zijn linker voet op zijn bal en,
zijn hamer bijna een geheelen boog latende beschrijven om meer kracht
aan den slag te geven, zwaaide hij gezwind met dit werktuig.

Maar welken schreeuw ontsnapte hem! Het was een gehuil van pijn! De
hamer, slecht bestuurd, had niet den bal, maar den enkel van den
lomperd geraakt, die daar nu stond op éen been rond te hinken, terwijl
hij, ongetwijfeld zeer natuurlijk, kreten uitstiet, die hem evenwel
vrij bespottelijk maakten.

De gebroeders Melvill ijlden tot hem. Gelukkig had het leer van zijn
halve laars den slag gebroken; de kneuzing had dan ook eigenlijk niet
veel te beteekenen. Maar Aristobulus Beerenkooi vermeende aldus zijn
ongelukkig wedervaren te moeten uitleggen:

»De straal, door mijn hamer voorgesteld," zei hij doceerende,
terwijl hij een grijns van pijn niet kon onderdrukken, »heeft een
concentrischen cirkel beschreven, ten opzichte van dien, welke den
tangens van den grond had moeten uitmaken, door dat ik den straal te
kort nam. Vandaar de schok...."

»En dus zullen wij de partij maar opgeven?" viel miss Campbell hem
vragenderwijs in de rede.

»De partij opgeven?" riep Aristobulus Beerenkooi uit. »Ons
gewonnen geven? Dat nooit! Wanneer men de kansformules van de
waarschijnlijkheids-rekening betracht, zal men zien, dat...."

»Welnu, laat ons dan doorspelen!" antwoordde miss Campbell.

Maar alle kansformules der wereld zouden niet veel kansen verschaft
hebben aan de tegenstanders van de twee ooms. Reeds was broeder Sam
»rover", dat wil zeggen, dat hij zijn bal door al de ringen gebracht
had, en den »besan" of het aankomstpaaltje geraakt had, zoodat zijn
spel nog maar bestond in het croqueeren en roqeeren van al de ballen,
die hem daartoe wenschelijk voorkwamen.

En inderdaad was de partij eenige oogenblikken later onherroepelijk
gewonnen, en triomfeerden de gebroeders Melvill, maar met
bescheidenheid, zoo als het grooten meesters betaamt. Wat den grooten
Aristobulus Beerenkooi aangaat, dien was het, in weerwil van zijn
aanmatiging, niet gelukt zijn bal door den middenring te brengen.

Toen wilde miss Campbell waarschijnlijk meer spijt te kennen geven, dan
zij werkelijk gevoelde, en bracht zij haren bal een flinken slag met
haren hamer toe, zonder evenwel eenigermate de richting te berekenen.

De bal vloog buiten den omtrek der baan, door het grachtje
aangegeven. Hij rolde naar den kant der zee, trof een strandkeisteen,
sprong op en--zooals Aristobulus Beerenkooi zou zeggen,--onder den
invloed zijner zwaarte, vermenigvuldigd met het vierkant der snelheid,
bereikte hij aldus het strand.

Maar daar trof hij al zeer ongelukkig!

Een jeugdig artist zat daar voor zijn schildersezel en was bezig
een zeegezicht te schetsen, dat door de zuiderpunt van de reede van
Oban begrensd werd. De bal vloog midden in het doek en besmeerde
haar groen kleed met al de kleuren van het palet, dat hij rakelings
voorbij snorde, wierp den schildersezel omver en stuwde dien eenige
passen voort.

De jonge schilder keerde zich om en sprak bedaard:

»Het is gewoonte, alvorens een bombardement te beginnen, de menschen
te waarschuwen! Wij zijn waarlijk hier niet veilig!"

Miss Campbell, die een voorgevoel van het ongeluk had, nog vóór de
bal zijn doel bereikte, snelde zoo hard zij kon naar het strand.

»Och! mijnheer," sprak zij tot den jeugdigen kunstenaar, »wil mij
mijn onhandigheid vergeven!"

De jonkman stond op en groette het mooie meisje, dat geheel beteuterd
vóór hem stond, en haar verontschuldigingen stamelde....

Het was de schipbreukeling van de Corryvrekan-kolk!






XI.

OLIVIER SINCLAIR.


Olivier Sinclair was een »mooi man," volgens de vroeger gebruikelijke
uitdrukking in Schotland, wanneer van flinke, behendige en vlugge
jongelieden gesproken wordt. Maar die uitdrukking was hier niet
alleen toepasselijk op het innerlijke, maar ook op het uiterlijke
van den jonkman.

Laatste afstammeling uit een achtenswaardige familie van Edinburg,
was deze jeugdige spruit uit het Noordsch Athene, de zoon van een
ouden raadsheer in de hoofdstad van Mid-Lothian. Al vroeg ouderloos,
was hij opgevoed geworden door zijn oom, een der vier baljuws van
het stedelijk bestuur, en had zeer goede studiën aan de Hooge School
gemaakt. Toen hij twintig jaar oud was, en ten gevolge van een
matig fortuin geheel onafhankelijk, voelde hij den wensch opkomen,
om de wereld te zien, en bezocht dientengevolge de voornaamste staten
van Europa, van Indië en van Amerika, en nam de beroemde Revue van
Edinburg herhaaldelijk volgaarne zijn reis-aanteekeningen in hare
kolommen op. Hij was een verdienstelijk schilder, die, wanneer hij
slechts wilde, voor zijn werken hooge prijzen zou kunnen verwerven,
en was ook dichter op zijn tijd. Wie is dat niet in dien zaligen
leeftijd der jeugd, waarin alles iemand toelacht? Hij had een warm
hart, daarenboven een kunstenaarsziel, en behaagde iedereen, zonder
moeite daarvoor te doen en zonder opgeblazenheid.

In de hoofdstad van Oud-Caledonië is het niet moeielijk in het
huwelijk te treden. Want de getal-verhoudingen der beide geslachten
zijn daar zeer ongelijk, en het zwakkere staat, wat getalsterkte
aangaat, ver boven het sterkere. Een goed onderwezen en opgevoed,
beminnelijk jongmensch, van een aangenaam uiterlijk, kan daar meer
dan één rijke erfdochter naar zijn smaak aantreffen.

En toch scheen Olivier Sinclair, hoewel hij reeds zes en twintig jaar
oud was, nog geen roeping voor het huwelijksleven te gevoelen. Kwam hem
het levenspad te nauw voor om dit, elleboog tegen elleboog gesloten,
af te wandelen? Voorzeker neen, maar het is meer waarschijnlijk,
dat hij er meer van hield de dwars- of zijwegen in te slaan, volgens
zijn luim voort te schrijden, een luim die met zijn kunstenaarsziel
wel eens grillig kon genoemd worden. Het voorkomen van Olivier
Sinclair was echter wel geschikt, om nog meer dan enkel een gevoel
van overeenstemming bij de een of andere jonge blonde dochter van
Schotland op te wekken. Zijn elegante leest, zijn open gelaat,
zijn vrijmoedig uiterlijk, zijn mannelijke wezenstrekken, die van
veel wilskracht getuigden, hoewel de oogopslag van zachtmoedigheid
sprak, de bevalligheid zijner bewegingen, de voornaamheid zijner
manieren, de gemakkelijke en geestige wijze om zich uit te drukken,
de ongedwongenheid van zijn gang, de glimlach, die hem om de lippen
speelde, dat alles in één woord moest een jeugdig hart tot hem
aantrekken. Hij giste al die voordeelen niet, was volstrekt niet
verwaand of kwasterig, en dacht er niet aan zijn bestaan aan een
ander vast te ketenen. Maar niet alleen dat zijn uiterlijk een zoo
gunstige waardeering bij den vrouwelijken Clan van »Auld Reeky" [1]
ondervond, hij was ook zeer gezien bij de gezellen zijner jeugd, bij
zijn medestudenten van de Hoogeschool, en had, volgens de overschoone
gaëlische uitdrukking, den naam verworven, van »nimmer den rug naar
vriend of vijand toe te keeren."

Evenwel moet erkend worden, dat hij juist dien dag bij den aanval
den rug naar miss Campbell toekeerde. Het is waar, miss Campbell was
noch zijn vijandin noch zijn vriendin. Op de plaats, die hij innam,
had hij dan ook den bal onmogelijk kunnen zien aankomen, die door
het jonge meisje zoo heftig was voortgestuwd. Zoo kon het gebeuren,
dat die nieuwe soort granaat het doek in het volle midden trof en
het geheele schilderstoestel het onderste boven wierp.

Reeds bij den eersten blik had miss Campbell haren »held" van de
Corryvrekan-kolk herkend, maar de held kon onmogelijk de jeugdige
passagieres van de Glengarry herkennen. Ter nauwernood had hij
miss Campbell bij het einde van den overtocht van het eiland Scarba
naar Oban aan boord ontwaard. Indien hij evenwel geweten had, welk
persoonlijk aandeel zij aan zijn redding genomen had, dan zou hij
haar, al was het maar uit beleefdheid, van harte bedankt hebben:
maar hij wist het niet, en waarschijnlijk zou hij daaromtrent altijd
onkundig blijven.

Want inderdaad, dien zelfden dag verbood--ja, dit is het woord--verbood
miss Campbell uitdrukkelijk, zoowel aan hare ooms als aan juffrouw
Bess, alsook aan Partridge, ooit in tegenwoordigheid van dien jonkman,
eenige toespeling te maken op hetgeen vóór en na de redding aan boord
van de Glengarry was voorgevallen.

Middelerwijl hadden de gebroeders Melvill na dat ongelukkig toeval
met den bal, zich bij hunne nicht vervoegd, en waren zoo mogelijk
nog meer uit het veld geslagen dan het jonge meisje. Zij begonnen
met verontschuldigingen te stamelen jegens den jongen schilder,
toen deze hen in de rede viel, zeggende:

»Mejuffrouw... Mijnheeren... ik verzeker u, dat het zoo veel woorden
niet waard is!"

»Mijnheer..." zei broeder Sib met aandrang. »Wij zijn waarlijk
ontsteld...."

»En wanneer de ramp onherstelbaar is, zooals het zich laat aanzien
...." voegde Sam er bij.

»Het is slechts een klein ongeluk en geen ramp!" antwoordde de jonkman
lachende. »Het was slechts kladwerk, anders niet: ik verzeker het
u. De bal heeft volkomen gerechtigheid gepleegd!"

Olivier Sinclair sprak die woorden zoo welgemoed uit, dat de gebroeders
Melvill hem gaarne dadelijk de hand zouden gereikt hebben, wanneer
dat zoo zonder voorafgaande plichtpleging had kunnen geschieden. Nu
meenden zij verplicht te zijn de een aan den anderen voor te stellen,
zoo als dat onder fatsoenlijke lieden betaamt.

»Mijnheer Samuel Melvill," zei de een.

»Mijnheer Sebastiaan Melvill," zei de ander.

»En hunne nicht, miss Campbell," voegde Helena er bij, die zich er
niet om bekreunde of zij wellicht ook de welvoegelijkheid te kort deed,
door zich zelve voor te stellen.

Dat was een uitnoodiging tot den jonkman gericht, om ook zijn namen
en kwaliteit bekend te maken.

»Miss Campbell en mijn heeren Melvill," sprak hij met den meest
mogelijken ernst, »ik zou kunnen volstaan met te zeggen, dat ik »Fock"
heet, zoo als een der piketpaaltjes van uw spel, daar ik door den bal
ben aangeraakt geworden. Maar openhartig, ik heet Olivier Sinclair."

»Mijnheer Sinclair," hernam miss Campbell, die niet recht wist, hoe zij
dit antwoord moest opvatten. »Nogmaals bied ik u mijn verontschuldiging
aan voor..."

»En de onze ook," riepen de gebroeders Melvill.

»Miss Campbell," antwoordde Olivier Sinclair, »ik herhaal dat het
niets te beduiden heeft. Ik zocht een effect van deinende golven op
het doek te brengen, en het is waarschijnlijk dat uw bal, even als de
spons van ik weet niet meer welken schilder der oudheid, het gezochte
effekt heeft te weeg gebracht, wat mijn penseel niet kan bereiken."

Dat werd op zoo'n vriendelijken toon gezegd, dat miss Campbell en de
gebroeders Melvill moesten lachen.

Olivier Sinclair raapte het doek op, dat evenwel geheel onbruikbaar
gemaakt was. Hij moest dus opnieuw beginnen.

Het zal niet overbodig zijn op te merken, dat Aristobulus Beerenkooi
zich weerhouden had, aan de wisseling van die verontschuldigingen en
beleefdheidsvormen deel te nemen.

De partij was geëindigd en de jeugdige geleerde was nijdig, dat hij
zijn theoretische kennis niet in overeenstemming met zijn practische
bekwaamheid had kunnen brengen. Hij nam afscheid om weer naar zijn
hotel terug te keeren; men zou hem in drie, vier dagen niet ziet,
want hij vertrok naar het eiland Luing, een der kleine Hebriden,
dat ten zuiden van het eiland Seil gelegen was, en alwaar hij uit
een geologisch oogpunt de rijke leigroeven wilde bestudeeren.

Hij kon zich dus niet overgeven aan zijn uitleggingen over de
projectielen-baan, wat hij voorzeker zou gedaan hebben, wanneer de
gelegenheid zich daartoe had voorgedaan.

Olivier Sinclair vernam toen, dat hij niet geheel en al een onbekende
was voor de gasten van Caledonian Hotel, en hij werd vervolgens op
de hoogte gebracht omtrent de bizonderheden van den overtocht der
Glengarry.

»Wat, miss Campbell, en gij mijn heeren!" riep hij uit, gij waart aan
boord van dat stoomschip, hetwelk mij zoo juist van pas opgevischt
heeft?"

»Ja, mijnheer Sinclair."

»En gij hebt ons wel angstig gemaakt," zei broeder Sib, »toen wij
door een groot toeval uw schuitje ontwaarden, als verloren te midden
van den maalstroom van de Corryvrekan-kolk."

»Neen, geen toeval maar goddelijke bestiering," zei broeder Sam,
»en waarschijnlijk zonder de tusschenkomst van...."

Door een teeken gaf miss Campbell te kennen, dat zij niet als
redster wenschte op te treden. De rol van onze lieve Vrouw der
Schipbreukelingen zou zij nimmer willen vervullen.

»Maar mijnheer Sinclair, hoe kon die oude visscher, die u vergezelde,
zoo onvoorzichtig zijn," vroeg broeder Sam, »om zijn vaartuig in die
vreeselijke stroomingen te sturen?...."

»Welker gevaren hij toch moest kennen, daar hij in deze streken te
huis hoort?" vulde broeder Sib aan.

»Schort uw oordeel, heeren Melvill," antwoordde Olivier Sinclair. »de
onvoorzichtigheid kwam van mijn kant, en is mij alleen te wijten. Een
oogenblik vreesde ik, dat ik oorzaak van den dood van dien braven kerel
zou zijn! Maar er waren zulke wonderlijke kleuren op de oppervlakte
van die keerstroomingen, waar de zee aan een onmetelijk kantwerk
gelijk was, uitgespreid op een blauwzijden ondergrond! En zonder er
gevaar in te zien, naderde ik al meer en meer, om te midden van dat
lichtend schuim eenige nieuwe schakeeringen op te vangen. En ik ging
al meer en meer vooruit, steeds vooruit. De oude visscher bespeurde
het gevaar wel, hij hield mij vertoogen, hij wilde naar de kust
van het eiland Jura terugkeeren; maar ik had er geen ooren naar,
totdat ons vaartuig in den stroom geraakte en onweerstaanbaar naar
de kolk gesleept werd. Wij wilden die aantrekkingskracht weerstand
bieden!.... Mijn makker werd door een golf gewond, en kon mij dus
niet meer helpen, en ongetwijfeld zonder de aankomst van de Glengarry,
zonder de toewijding van haren kapitein, zonder de menschlievendheid
der passagiers zouden wij, mijn visscher en ik, reeds tot de legende
behooren, en onze namen op de doodenlijst van de Corryvrekan-kolk
prijken!"

Miss Campbell had, zonder een woord te laten ontsnappen, den jonkman
aangehoord. Verscheidene malen vestigde zij haar schoone oogen op
hem. Hij van zijn kant vermeed haar met zijn blikken te hinderen. Zij
kon een glimlach niet onderdrukken, toen hij zijn jacht, of beter
zijn visscherij op zeeschakeeringen schetste. Vervolgde zij ook
niet een dergelijk droombeeld, wel is waar minder gevaarlijk? Was de
jacht op den groenen Straal ook niet een jacht op een schakeering,
niet der zee maar van het luchtgewelf? Zelfs de gebroeders Melvill
maakten er de opmerking van en verhaalden het motief, dat hen naar
Oban gevoerd had, namelijk de waarneming van een natuurverschijnsel,
waarvan men den aard aan den jongen schilder mededeelde.

»De Groene Straal!" riep Sinclair uit.

»Zoudt gij hem reeds gezien hebben, mijnheer?" vroeg het jonge meisje
levendig. »Zoudt gij hem reeds gezien hebben?"

»Neen, miss Campbell," antwoordde Olivier Sinclair. »Ik weet zelfs niet
of er ergens een Groene Straal bestaat! Neen, waarlijk niet! Welnu,
ook ik wensch hem thans te zien. De zon zal geen enkele maal meer
achter de kim wegduiken, zonder dat ik daarvan getuige zal zijn! En
ik zweer bij Sint Dunstan! dat ik geen ander groen op mijn palet zal
gebruiken, dan het groen van dien laatsten straal!"

Het was moeilijk uit te maken, of Olivier Sinclair hier niet een weinig
spot bedoelde, of dat hij zich door zijn kunstzin liet vervoeren. Een
geheime stem fluisterde miss Campbell toe, dat de jonkman niet spotte.

»Mijnheer Sinclair," sprak zij, »de Groene Straal is mijn eigendom
niet. Hij schittert voor iedereen! Hij verliest niets in waarde,
omdat hij zich aan verschillende belangstellenden te gelijkertijd
vertoont. Wij zouden dus kunnen trachten hem samen te zien."

»Zeer gaarne, miss Campbell!"

»Maar, gij zult zeer veel geduld moeten oefenen."

»Welnu, dat zullen wij! Wij zullen...."

»Niet mogen vreezen om pijn aan de oogen te krijgen," zei broeder Sam.

»Mij dunkt dat de Groene Straal wel waard is, dat er aan te wagen,"
antwoordde Olivier Sinclair, »en ik zal Oban niet verlaten, zonder
hem gezien te hebben, dat beloof ik."

»Wij zijn reeds naar het eiland Seil gegaan, om dien Straal
waartenemen, maar een klein wolkje benevelde de kim, juist op het
oogenblik toen de zon onderging."

»Dat was een ware noodlottigheid!"

»Ja, inderdaad een noodlottigheid, mijnheer Sinclair; want sedert
dien dag hebben wij geen volmaakt helderen dampkring meer gehad."

»Wij moeten den moed niet laten zakken, miss Campbell. De zomer is nog
niet ten einde en voor dat het kwade seizoen zal ingetreden zijn, zal
de zon wel de mildheid hebben ons haren Groenen Straal te vertoonen,
weest daar verzekerd van."

»Moet ik u alles bekennen, mijnheer Sinclair?" hernam miss
Campbell. »Welnu, wij zouden in den avondstond van den 2den Augustus
dien Groenen Straal zeker op de kim van de Corryvrekan kolk hebben
kunnen waarnemen, wanneer onze aandacht niet ware afgeleid door een
zekere redding...."

»Wat, miss Campbell, ik zou lomp genoeg geweest zijn om in zoo'n
oogenblik uw blikken af te leiden! mijn dwaze onvoorzichtigheid komt
u den Groenen Straal te staan. Maar dan moet ik u verontschuldiging
aanbieden, en ik betuig u hiermede mijn leedwezen over die ontijdige
verschijning van mijn persoon! Wees verzekerd, dat het niet weer
zal gebeuren."

En men keuvelde over koetjes en kalfjes, terwijl men naar het
Caledonian Hotel terug wandelde, waarin ook Olivier Sinclair zeer
toevallig den vorigen avond, bij zijn terugkeer van een uitstapje in
de omstreken van Dalmaly, zijn intrek had genomen. Het jonge mensch,
wiens ronde manieren en wiens aanstekelijke opgeruimdheid de gebroeders
Melvill volstrekt niet mishaagden, kwam in den loop van het gesprek
er toe om van Edinburg en van zijn oom den baljuw Patrick Oldimer te
praten. Toen bleek het, dat de gebroeders Melvill vroeger gedurende
eenige jaren met den baljuw Oldimer hadden omgegaan. Weleer hadden
vriendschappelijke banden tusschen de beide familiën bestaan,
die alleen door den verren afstand van elkander gestaakt waren
geworden. Men was elkander dus niet meer vreemd. Olivier Sinclair
ontving dan ook de uitnoodiging om de vriendschapsbanden met de
Melvills te vernieuwen, wat hij gaarne deed, vooral omdat er geen
enkele reden bestond, om zich elders dan te Oban te vestigen. Hij
verklaarde dan ook, dat hij er blijven wilde, om deel te nemen aan
de opsporing van den befaamden Straal.

Miss Campbell, de gebroeders Melvill en hij ontmoetten elkander
veelvuldig op het strand van Oban in de daarop volgende
dagen. Te zamen deden zij waarnemingen omtrent de vermoedelijke
weersveranderingen. Tien keeren op een dag raadpleegden zij den
barometer, die wel eenige neiging tot stijgen vertoonde. En waarlijk,
in den morgen van den 14den Augustus overschreed de beminnenswaardige
wijzer van het instrument dertig duim en zeven tiende.

Met welk gevoel van tevredenheid bracht Olivier Sinclair die goede
tijding aan miss Campbell! De hemel was helder en rein als het oog
eener madonna. Een fraai azuur tintte het uitspansel, zacht overgaande
in de meest uiteenloopende nuanceeringen van af het indigo- tot het
ultramarijn-blauw! Geen enkele damp van hygrometrischen aard was te
bespeuren. Het vooruitzicht bestond, dat de avond overheerlijk zou
zijn, en dat men een zonsondergang zou genieten, zoo scherp zuiver,
als de sterrenkundigen van eenige sterrenwacht zouden kunnen verlangen!

»Als wij nu bij zonsondergang onzen straal niet zien zullen, dan
moeten wij blind zijn!" zei Olivier Sinclair.

»Hoort gij, waarde oompjes!" zei miss Campbell. »Hoort gij wel,
het zal van avond plaats hebben!"

Men kwam overeen dat men vóór het diner naar het eiland Seil zou
vertrekken, wat dan ook tegen ongeveer vijf uur geschiedde.

Miss Campbell zat overgelukkig met den niet minder gelukkigen Olivier
Sinclair en de gebroeders Melvill, die zich ook al vroolijk en tevreden
gevoelden in het rijtuig, dat hen over den schilderachtigen weg naar
Glachan voerde. Men zou waarlijk kunnen beweren, dat zij de zon met
zich op den bok van het rijtuig voerden, en het vierspan, dat flink
voortspoedde, de vurige paarden van Apollo, den god des dags, waren!

Op het eiland Seil aangekomen, hadden de reeds bij voorbaat verrukte
waarnemers een gezichteinder voor zich, waarvan de helderheid door
niets bevlekt werd. Zij kozen tot waarnemingspost het uiteinde van
een zeer smalle kaap, die zich een mijl ver in zee uitstrekte en twee
kleine inhammen in de kust van elkander scheidde. Niets kon daar over
een vierde gedeelte van den gezichtseindersboog het panorama van het
westen belemmeren.

»Hij kan ons dus niet ontsnappen, die grillige straal, die zoo veel
preutschheid aan den dag legt om zich te laten zien," zei Olivier
Sinclair.

»Dat geloof ik ook," antwoordde broeder Sam.

»En ik ben er zeker van," vulde broeder Sib aan.

»En ik hoop het," uitte miss Campbell, terwijl zij den vlekkeloozen
hemel en de zee beschouwde, die zich daar eenzaam voor haar
uitstrekte. Waarlijk, alles kondigde aan dat het natuurverschijnsel
zich bij zonsondergang in al zijn pracht zou vertoonen. Reeds daalde
de schitterende dagvorstin langs een schuine lijn, en bevond zich nog
slechts weinige graden boven den horizon. Haar roode schijf tintte
den achtergrond van het uitspansel gelijkmatig als met vuur en trok
een lange verblindende streep over de oppervlakte van het kalme water
der zee.

Allen stonden daar opgetogen over dat fraaie gezicht, de verschijning
af te wachten, en zagen de zon, die langzaam, aan een overgrooten
luchtsteen gelijk, onderdook. Plotseling ontsnapte een onwillekeurige
kreet aan miss Campbell, die met een angstigen uitroep, door de
gebroeders Melvill en door Olivier Sinclair uitgestooten, beantwoord
werd.

Een sloep kwam van achter het eilandje Eastdale, dat in de nabijheid
als aan den voet van het eiland Seil gelegen is. Die sloep stevende
langzaam westwaarts. Haar zeil, als in een vuurscherm gevat, stak
helder boven de kim uit. Zou dat nu de zon gaan bedekken, juist op
het oogenblik, dat zij zou ondergaan?

Het was hier een kwestie van seconden. Men kon niet meer terug, om
rechts of links een andere waarnemingsplek te kiezen, ten einde de zon
weer ongehinderd te kunnen aanschouwen. Daartoe was geen tijd meer,
de geringe oppervlakte der kaap liet niet toe zich zoover te bewegen
om weer in de as der zon te geraken.

Miss Campbell was wanhopig over dien tegenspoed. Zij liep heen en weer
over de rotsen, terwijl Olivier Sinclair door buitensporige gebaren
de aandacht van den opvarende dier sloep tot zich zocht te trekken,
en zoo hard hij kon schreeuwde, dat zij hun zeil zouden strijken.

Alles te vergeefs. Men zag hem niet en men kon hem onmogelijk
hooren. De sloep, door een zachte bries voortgestuwd, stevende steeds
westwaarts op.

Juist toen de bovenrand der zonneschijf zou verdwijnen, gleed het
zeil der sloep tusschen haar en de toeschouwers, en werd zij door
dat ondoorzichtbaar trapezium bedekt.

Dat was een ware teleurstelling! Ditmaal had de Groene Straal te
midden van die zuivere kim geschitterd. Hij was evenwel afgestuit op
dat lompje zeil, zonder het voorgebergte te kunnen bereiken, alwaar
zoo vele blikken hem gretig bespiedden.

Miss Campbell, Olivier Sinclair en de gebroeders Melvill stonden
daar als versteend op die plek, teleurgesteld als zij waren, en meer
verbitterd dan zulk een ongelukkig toeval eigenlijk wel waard was. Zij
vergaten werkelijk heen te gaan, en verwenschten dat vaartuig en de
personen die er in waren.

De sloep legde evenwel aan in een kleine kreek van het eiland Seil,
die zich aan den voet van het voorgebergte bevond.

Een passagier sprong daaruit in dit oogenblik, en liet aan boord twee
zeelieden, die hem van het eiland Luing langs den weg der volle zee
overgevoerd hadden. Hij naderde langs het strand en beklom de voorste
rotsen, met het doel om het uiteinde der kaap te bereiken.

De onwelkome gast had voorzeker de groep waarnemers, die op het plat
van het voorgebergte stond, herkend; want hij groette de aanwezigen
met een gebaar dat een zekere gemeenzaamheid verried.

»Mijnheer Beerenkooi!" riep miss Campbell.

»Hij! was hij het?!" riepen de gebroeders Melvill.

»Wie kan die mijnheer zijn?" dacht Olivier Sinclair.

Ja, het was Aristobulus Beerenkooi in persoon, die een wetenschappelijk
uitstapje, dat verscheidene dagen geduurd had, naar het eiland Luing
had gemaakt.

Het zal wel onnoodig zijn te zeggen, hoedanig hij verwelkomd werd door
hen, wier dierbaarsten wensch hij in zijn vervulling had verijdeld.

Broeder Sam en broeder Sib vergaten in zooverre de welvoegelijkheid,
dat zij er zelfs niet aan dachten Olivier Sinclair aan Aristobulus
Beerenkooi voor te stellen. Zij sloegen beiden de oogen neer en
vermochten tegenover Helena's ontevredenheid den blik niet te slaan
op dien aanstaande hunner keuze.

Miss Campbell, de kleine handjes te zamen geknepen, de armen over de
borst gekruist, keek hem aan met bliksemende oogen, zonder een woord te
spreken. Eindelijk na een poos ontsnapten deze woorden aan haren mond:

»Mijnheer Beerenkooi, gij hadt kunnen nalaten zoo van pas te komen
om een onhandigheid te bedrijven."






XII.

NIEUWE PLANNEN.


De terugtocht naar Oban werd onder veel minder aangename omstandigheden
volbracht dan de heenreis naar het eiland Seil. Men was vertrokken
in den waan van een goeden uitslag te verkrijgen en men kwam terug
onder den invloed eener teleurstelling.

Kon de tegenspoed, die miss Campbell ondervond, door iets gelenigd
worden, dan was het dat hij door Aristobulus Beerenkooi veroorzaakt
was. Zij had het recht dien grooten schuldige met verwijten te
overladen, en hem de uitwerksels van haren toorn te doen gevoelen. En
zij maakte van dat recht gebruik. De gebroeders Melvill zouden het
niet gewaagd hebben, hem bij haar te verontschuldigen. Neen! het
vaartuig van dien lomperd, waaraan niemand zijn aandacht geschonken
had, was gekomen juist op het oogenblik, dat de zon haar laatsten
straal schoot, om den horizon voor de waarnemers te bedekken! Ziet,
dat zijn van die zaken, die niet vergeten kunnen worden!

Het behoeft niet gezegd, dat Aristobulus Beerenkooi die, na die
lompheid, zich nog een spotternij met betrekking tot den Groenen
Straal veroorloofd had, weer in zijn sloep was gestapt, om naar
Oban terug te zeilen. En hij had daarin zeer wijselijk gehandeld;
want meer dan waarschijnlijk zou men hem geen plaats in de kalès,
zelfs niet in het bakje van achteren, aangeboden hebben.

Zoo had dus de Zonsondergang tweemaal plaats gehad, onder
omstandigheden, waarbij de waarneming van het natuurverschijnsel
een onmogelijkheid bleek. Reeds twee maal had de vurige blik van
miss Campbell zich te vergeefs blootgesteld aan de schitterende
liefkoozingen der dagvorstin, die een beneveling van haar gezicht
voor den duur van eenige uren veroorzaakten! Eerst had de redding
van Olivier Sinclair, nu de voorbijtocht van Aristobulus Beerenkooi
haar een gelegenheid doen missen, die zich wellicht in langen tijd
niet weer zou voordoen! In beide gevallen waren, wel is waar, die
verhinderende omstandigheden niet gelijk geweest, waardoor zij den
eenen met zooveel vuur verontschuldigde, als zij den andere hard
viel. Wie zou den moed hebben, haar van partijdigheid te betichten?

Den volgenden ochtend wandelde Olivier Sinclair, in zijn droomerijen
verzonken, op het strand te Oban.

Wie was toch die mijnheer Aristobulus Beerenkooi! Een bloedverwant
van miss Campbell en der gebroeders Melvill? Of slechts een vriend? In
ieder geval was het toch een bekende in huis, dat was wel op te maken
uit de wijze waarop miss Campbell zich aan haar verwijtingen over zijn
onhandigheid overgegeven had. Welnu wat kon hem, Olivier Sinclair,
dat schelen? Wanneer hij wilde weten waaraan zich daaromtrent te
houden, dan had hij immers slechts broeder Sam of broeder Sib te
ondervragen.... Maar dit was het juist wat hij wenschte te vermijden
en wat hij dan ook niet deed.

Toch ontbraken hem de gelegenheden daartoe niet; want iederen dag
ontmoette hij de twee broeders, die steeds te zamen wandelden; want
niemand kon er zich op beroemen ooit den eenen zonder den anderen
ontmoet te hebben. Somtijds begeleidden zij hunne nicht bij haar
wandelingen op het strand. Men keuvelde over duizenderlei zaken, maar
voornamelijk over het weer, hetgeen bij de gegeven omstandigheden
en personen precies geen onderwerp genoemd kan worden, om over
te praten zonder iets te zeggen. Zou men ooit nog in dit seizoen
een dier kalme avonden beleven, wier terugkeer men bespiedde om
weer naar het eiland Seil te gaan? Het was te betwijfelen. Want
inderdaad, sedert die twee prachtige avonden van den 2den en den
14den Augustus, heerschte slechts ongestadig weer, vertoonden zich
slechts onweerswolken; de warmte veroorzaakte dichte dampen bij de
kim, die door electriciteitsontladingen verscheurd werden, en zoo die
niet den gezichteinder bedekten, dan waren het dichte avondnevels,
in een woord, het alles te zamen was wel geschikt om een leerling
in de sterrenkunde die zich aan zijn kijker vastklemt en van een
herziening van de hemelkaart droomt, tot vertwijfeling te brengen!

Waarom niet ronduit bekennen, dat de jonge schilder nu even zoo verzot
op den Groenen Straal was als miss Campbell? Hij had dat stokpaardje
in gezelschap van dat schoone lieve meisje bestegen. Hij dwaalde
thans met haar in de onmetelijke uitgestrektheid van het luchtruim
rond. Hij koesterde die gril met niet minder vuur, om niet te zeggen:
met niet minder ongeduld dan zijn jeugdige gezellin. Oh! hij was geen
Aristobulus Beerenkooi, wiens brein verloren was in de nevelachtige
hoogten en diepten der hoogere wetenschap en koesterde geen
geringschatting voor een eenvoudig optisch natuurverschijnsel. Beiden
begrepen elkander en beiden verlangden tot die zeldzaam bevoorrechte
wezens te hooren, die door de verschijning van den Groenen Straal
vereerd zouden worden.

»O! wij zullen hem zien, miss Campbell," herhaalde Olivier Sinclair,
»wij zullen hem zien, al moest ik hem zelf gaan ontvonken! Want goed
gerekend, is het mijn schuld, dat hij u dien eersten keer ontsnapte,
en ik ben net zoo schuldig, als die mijnheer Beerenkooi.... uw
bloedverwant.... geloof ik?"

»Neen.... mijn verloofde.... zoo als het schijnt," antwoordde dien
dag miss Campbell in de grootste verwarring, terwijl zij zich met
eenigen spoed verwijderde, om zich bij haar ooms te voegen, die te
zamen iets vooruit kuierden en elkander een snuifje aanboden.

Haar verloofde! De uitwerking door dat eenvoudig antwoord, maar nog
meer door den toon, waarop het gegeven werd, op Olivier Sinclair
te weeg gebracht, was merkwaardig! Welnu, wat zou dat? waarom
zou dat jeugdige pedante wezen haar verloofde niet zijn? Onder die
omstandigheden kon ten minste zijn tegenwoordigheid te Oban verklaard
worden. Dat hij zoo onbehendig geweest was, om zijn persoon tusschen
de ondergaande zon en miss Campbell te plaatsen, daaruit volgde nog
niet... Wat volgde daar niet uit? Waarachtig, Olivier Sinclair zou wel
verlegen gestaan hebben, wanneer hij die vraag had moeten beantwoorden.

Na twee dagen afwezig geweest te zijn, was Aristobulus Beerenkooi
intusschen weer te voorschijn gekomen. Olivier Sinclair zag hem
verscheidene malen, als hij in gezelschap der gebroeders Melvill
wandelde, die hem geen kwaad hart hadden blijven toedragen. Hij scheen
goed bevriend met hen te zijn. De jeugdige geleerde en de jeugdige
artist hadden elkander reeds herhaaldelijk, hetzij op het strand,
hetzij in de salons van het Caledonian-Hôtel ontmoet. Eindelijk waren
de twee ooms er toe overgegaan hen aan elkander voor te stellen.

»Mijnheer Aristobulus Beerenkooi, van Dumfries!"

»Mijnheer Olivier Sinclair, van Edinburg!"

Die plichtpleging had den beiden jongelieden een middelmatigen groet
gekost, een van die eenvoudige hoofdbuigingen, waaraan het lichaam in
een bovenmatige stijve houding geen deel neemt. Klaarblijkelijk zou
nimmer eenige sympathie tusschen die twee uiteenloopende karakters
geboren worden. De een verdiepte zich in 's Blaue hinein, alsof hij
sterren wilde plukken; de andere beijverde zich, de loopbanen van die
sterren te berekenen; de een als artist zocht geen wetenschappelijken
roem te verwerven, de andere vervaardigde zich van de wetenschap een
voetstuk, waarop hij de houding van een beroemd man aannam.

Wat miss Campbell aangaat, zij mokte tegen Aristobulus Beerenkooi. Was
hij in de nabijheid, dan deed zij of zij zijn tegenwoordigheid
niet bemerkte; ging hij voorbij, dan wendde zij zichtbaar het hoofd
af. In één woord, zij bejegende hem met al de stijfheid der Britsche
vormelijkheid. De gebroeders Melvill gaven zich veel moeite om weer
goed te maken, wat het schoone kind bedierf. Volgens hun meening zou
dat alles wel weer te recht komen, vooral wanneer die grillige straal
zich maar wilde vertoonen.

In afwachting daarvan nam Aristobulus Beerenkooi Olivier Sinclair met
scherpen blik op, over zijn brilleglazen heen. Dat is een zeer gewone
wijze van handelen bij de kortzichtigen, die steeds willen waarnemen
en zien, zonder er den schijn van te hebben. En wat nam hij waar? De
overgroote zucht van den jonkman om zich in de nabijheid van miss
Campbell te bevinden, het vriendelijk onthaal, dat het jonge meisje
hem bij iedere gelegenheid bereidde. Dit alles stond hem voorzeker
niet aan. Maar aan zijn bekoorlijkheden niet twijfelende, was hij
niet ongerust, en hield zich op den achtergrond.

Bij den ongestadigen dampkring, bij den barometer, welks wijzer geen
rustpunt kon vinden, en zich slechts in de nabijheid van »veranderlijk"
bewoog, werd aller geduld wel op een harde proef gesteld. Er werden
nog twee of drie uitstapjes naar het eiland Seil ondernomen, in de
hoop om, al was het maar voor weinige oogenblikken, bij zonsondergang
een geheel wolkeloozen horizon aan te treffen. Het was vergeefsche
moeite! Het eenige wat de teleurstelling lenigde, was dat Aristobulus
Beerenkooi er geen deel aan nam. Zoo werd het 23 Augustus, zonder
dat het luchtverschijnsel de moeite genomen had, zich te vertoonen.

Toen werd die gril een allesbeheerschend denkbeeld, dat ieder ander
uitsloot. Het had er wel wat van of onze bekenden bezeten waren. Zij
droomden er dag en nacht van en wel zoo, dat er voor een nieuwe soort
monomanie gevreesd werd, en dat in een tijd dat die soorten reeds
ontelbaar zijn. Onder dien geestesdwang, veranderden alle kleuren in
een eenige: de blauwe hemel scheen groen, de wegen waren groen, het
strand was groen, de rotsen waren groen, het water en de wijn waren
zelfs groen als absinth. De gebroeders Melvill verbeeldden zich, dat
zij in het groen gekleed waren, en zagen elkander voor groote groene
papegaaien aan, die groene snuif uit een groene snuifdoos snoven. In
één woord was het een groene waanzin! Zij waren allen met een soort
daltonisme geslagen, en de professoren in oog- en gezichtkunde zouden
daar een heerlijk onderwerp aangetroffen hebben, om zeer belangrijke
behandelingen in hun oogheelkundige werken op te nemen. Dat kon niet
lang meer zoo duren.

Olivier Sinclair kwam gelukkig op een gedachte.

»Miss Campbell," zei hij dien dag, »en gij heeren Melvill, vergeeft
mij, maar mij dunkt, dat wij, alles wel beschouwd, zeer slecht te
Oban zijn om het natuurverschijnsel in kwestie waar te kunnen nemen."

»Aan wien de schuld?" vroeg miss Campbell, waarbij zij met strengen
blik de beide misdadigers monsterde, die de oogen verlegen neersloegen.

»Hier te Oban is geen zeehorizon!" hernam de jonge schilder. »Vandaar
de verplichting om dien op het eiland Seil te gaan opzoeken, op gevaar
af om er niet te zijn, wanneer wij er wezen moesten!"

»Dat 's helder als de dag!" antwoordde miss Campbell. »Inderdaad,
ik begrijp niet, waarom mijn ooms juist dit verschrikkelijk oord voor
onze waarneming gekozen hebben!"

»Waardste Helena!" prevelde oom Sam, die in zijn verlegenheid eigenlijk
niet wist wat te antwoorden. »Wij hadden gedacht...."

»Ja.... wij hadden.... hetzelfde gedacht...." vulde broeder Sib aan,
alsof hij hem te hulp wilde komen.

»Dat de zon zich verwaardigen zou, ook ten aanschouwe van Oban,
in de golven onder te gaan...."

»Daar Oban toch aan den zeeoever gelegen is!"

»Dat alles hebben mijn ooms slecht bedacht," antwoordde miss Campbell,
»zeer slecht bedacht, daar de zon, zooals gij ziet, er niet in zee
ondergaat."

»Waarlijk!" hernam broeder Sam. »Er doen zich van die ongelukseilanden
voor, die den gezichtskring beperken!"

»Gij hadt toch het plan niet om die eilanden te doen
springen....?" vroeg miss Campbell.

»O! als dat mogelijk was geweest, zou het reeds geschied
zijn!" antwoordde broeder Sib op vastberaden toon.

»Wij kunnen toch op het eiland Seil niet gaan kampeeren!" merkte
broeder Sam op.

»En waarom niet?"

»Waarde Helena, als ge dat volstrekt wilt...."

»Ja, volstrekt!"

»Kom, laten wij dan vertrekken!" antwoordden broeder Sam en broeder
Sib met gelatenheid.

En die beide goedige onderworpen wezens verklaarden, dat zij gereed
waren om dadelijk Oban te verlaten. Maar Olivier Sinclair kwam
tusschen beiden.

»Miss Campbell," zei hij, »veroorloof mij, dat ik in meening met u
verschil. Er valt heel wat beters te doen, dan zich op het eiland
Seil te gaan vestigen."

»Spreek, mijnheer Sinclair, en wanneer uw raad beter is, dan zullen
mijn ooms niet weigeren hem op te volgen, daarvan ben ik verzekerd."

De gebroeders Melvill maakten een hoofdbuiging, die zóó volmaakt
gelijktijdig was, dat die twee ooms nooit meer op elkander geleken
dan in dat oogenblik.

»Het eiland Seil," hernam Olivier Sinclair, »is waarlijk niet geschikt
om er te kunnen wonen, al was het maar voor weinige dagen. Zijt
gij in de noodzakelijkheid om geduld te oefenen, miss Campbell,
dan behoeft gij dat toch niet ten koste van uw welzijn te doen. Ik
heb bovendien opgemerkt, dat ook te Seil de gezichteinder door de
gesteldheid der kusten eenigermate beperkt is. Wanneer wij tegen
aller verwachting langer moeten wachten dan wij hopen, wanneer ons
verblijf tot eenige weken zou moeten aangroeien, zou de zon, die thans
meer en meer naar het zuiden afzakt, achter het eiland Colonsay of
achter het eiland Oronsay of zelfs achter het groote Islay ondergaan,
en zou onze waarneming ook door gebrek aan een voldoende kim even
onmogelijk worden."

»Waarlijk," zei Miss Campbell, »dat zou de genadeslag moeten heeten!"

»Maar dien kunnen wij ontgaan, wanneer wij een oord opzoeken, buiten
den Hebriden-archipel gelegen, een oord, dat de onmetelijkheid van
den geheelen Atlantischen Oceaan voor zich heeft."

»Kent gij zoo'n oord, mijnheer Sinclair?" vroeg miss Campbell met
levendigheid.

De gebroeders Melvill hingen aan de lippen van den jonkman. Wat ging
hij antwoorden? Waarheen voor den drommel zou die gril hunner nicht
hen bij slot van rekening voeren? Op welke uiterste grens van de
beschaafde wereld zouden zij zich moeten vestigen, om aan dat vreemde
verlangen te voldoen?

Olivier Sinclair stelde hen al dadelijk gerust, althans voorshands.

»Er bestaat een oord, miss Campbell," zei hij, »niet ver van hier, dat
naar mijn meening alle mogelijke voorwaarden in zich vereenigt. Het
is achter de hoogten van Mull gelegen, die nu den gezichteinder van
Oban ten Westen beperken. Het is een der kleine Hebriden-eilanden,
dat het verste in den Atlantischen Oceaan uitspringt, het is het
bekoorlijke eiland Jona."

»Jona!" riep miss Campbell uit. »Jona! hoort ge niet, oom Sam, oom
Sib? Zijn we er nog niet?"

»Wij zullen er morgen zijn," antwoordde broeder Sib.

»Morgen vóór zonsondergang," bevestigde broeder Sam.

»Kom, op reis dan!" zei miss Campbell, »en vinden wij te Jona dien
uitgestrekten gezichteinder niet, dien wij verlangen, dan zullen
wij een ander punt der kuststrook opzoeken van af John O'Groats,
het meest noordelijke einde van Schotland tot Landsend, de meest
zuidelijke punt van Engeland toe en als wij dan niet vinden, dan...!"

»Wel dan zullen wij een reis rondom de wereld maken, dat is zeer
eenvoudig," lachte Olivier Sinclair.






XIII.

DE HEERLIJKHEDEN DER ZEE.


Het was de kastelein van Caledonian-Hotel, die zich wanhopig aanstelde,
toen hij het besluit zijner gasten vernam. Oh! als hij er de macht
toe had, hoe zou baas Mac Fyne al die eilanden en die eilandjes,
die het uitzicht van Oban aan de zeezijde benemen, hebben laten uit
elkaar springen. Hij troostte zich evenwel, toen zij vertrokken waren
met aan de andere gasten zijn leedwezen te betuigen, dat hij zulke
dwazen geherbergd had.

Te acht uur des morgens stapten de gebroeders Melvill, miss Campbell,
juffrouw Bess en Partridge aan boord van den »swift-Steamer Pioneer,"
zooals dat vaartuig op de prospectussen genoemd werd en dat het
eiland Mull zoude rondvaren, om Jona en Staffa aan te doen en des
avonds weer te Oban terug te zijn.

Olivier Sinclair was zijn tochtgenooten vooruitgesneld, had spoedig
de inschepingsplaats bereikt en wachtte hen op de brug, die zich van
de eene raderkast van de stoomboot tot de andere uitstrekte.

Ten opzichte van Aristobulus Beerenkooi was geen sprake van deze reis
geweest. De gebroeders Melvill hadden hem toch van dat overhaaste
vertrek verwittigd. Dat was een eenvoudige beleefdheidsvorm, en wij
weten het, die heeren waren de meest beleefden van de geheele wereld.

Aristobulus Beerenkooi had de mededeeling van de beide ooms nog al
koel aangehoord en had zich eenvoudig met een dankbetuiging vergenoegd,
zonder zich over zijne plannen uit te laten.

De gebroeders Melvill hadden dan ook afscheid van hem genomen met
de gedachte, dat, al toonde hun gunsteling ook een groote mate van
terughouding, en al had miss Campbell een soort van afkeer tegen hem
opgevat, dat alles vergeten zou zijn, wanneer maar bij het eindigen van
een fraaien herfstdag de zon onberispelijk zou zijn ondergegaan. Dat
was ten minste hunne opvatting, en het eiland Jona zou hen niet in
den steek laten.

Toen al de passagiers aan boord waren, werden na het derde gegil van
de stoomfluit de trossen losgegooid, en stevende de Pioneer de baai
uit, om zuidwaarts door de zeeëngte van Kerrera te sturen.

Er was een groot aantal van die toeristen aan boord, die twee of
driemaal 's weeks, door dat overheerlijk uitstapje rondom het eiland
Mull aangetrokken worden. Miss Campbell en haar metgezellen zouden
hen reeds bij de eerste aanlegplaats verlaten.

En inderdaad, zij waren ongeduldig om te Jona aan te komen, in dat
nieuwe oord, alwaar zij hunne waarnemingen zouden hervatten. Het weer
was prachtig en de zee kalm als een meer. De overtocht zou gunstig
zijn. Wanneer deze avond de verwezenlijking van hun verlangen niet
medebracht, welnu! het besluit was genomen; zij zouden zich op het
eiland inrichten en geduldig afwachten. Daar zou het scherm steeds
omhoog gehaald en allen tot de voorstelling gereed zijn. Alleen slecht
weer zou tot uitstel doen besluiten.

Om kort te gaan, vóór het middaguur zou het doel der reis bereikt
zijn. De vlugge Pioneer stevende de straat Kerrera door, rondde
de zuid-punt van het eiland, doorkliefde de Firth of Lorne in haar
breedste gedeelte, liet het eiland Colonsay met zijn oude abdy, die
door de beroemde Lords der eilanden in de veertiende eeuw gesticht
werd, ter linkerzij liggen, stoomde langs de zuidkust van Mull, welk
eiland als een buitensporige groote krab scheen, die gestrand zoude
zijn, en wier ééne schaar zich lichtelijk naar het zuidwesten wendde.

De Ben More vertoonde zich gedurende een kort oogenblik ter hoogte
ongeveer van drie duizend vijf honderd voet boven de verafgelegen
heuvelen, die zich woest en steil voordeden, terwijl hun hellingen
slechts het heidekruid tot natuurlijke bedekking had, en zijn ronde
top die weilanden beheerschte, welke met rundvee als bezaaid zijn. De
Ardanalish-top bedekte hem plotseling voor het gezicht met zijn
zware massa.

Toen trad het schilderachtige Jona in het noord-westen op den
voorgrond, op het uiteinde van den zuidelijken knijper van Mull
gelegen. De Atlantische oceaan, strekte zich verder onmetelijk en
verheven naar het westen uit.

»Houdt gij van den Oceaan, mijnheer Sinclair?" vroeg miss Campbell
aan haren jeugdigen metgezel, die bij haar op de brug van de Pioneer
gezeten was en met haar dat prachtige schouwspel bewonderde.

»Of ik van den Oceaan houd, miss Campbell?!" riep hij uit. »Jazeker,
en ik behoor niet tot de ongevoeligen, die er het gezicht eentonig
van vinden! Voor mij bestaat er niets, wat meer afwisseling biedt
dan zijn aanblik; maar men moet hem onder zijn verschillend voorkomen
weten te beschouwen. Waarlijk, de zee vertoont zooveel verschillende
nuanceeringen, die zoo verwonderlijk geleidelijk in elkander smelten,
dat het voor den schilder de grootste moeielijkheid oplevert, dat
geheel, hetwelk zoo eentonig schijnt en toch zoo afwisselend is, weer
te geven. Het is veel moeilijker dan het schilderen van een gelaat,
hoe beweeglijk de trekken zich ook mogen voordoen."

»Ja waarlijk," zei miss Campbell, »de zee verandert voortdurend van
gedaante onder het minste zuchtje, dat voorbijsnelt, en onder de
lichtstralen, die haar op ieder uur van den dag onder verschillende
hoeken treffen."

»Zie haar thans, miss Campbell," hernam Olivier Sinclair. »Zij
is nu volmaakt 

Showing first 200,000 characters. Full text: gutenberg.org/ebooks/27397