Gutenberg · e01.org

← catalogue

Eline Vere: Een Haagsche roman

by Louis Couperus · Dutch · Gutenberg #19563 · 1,092,275 chars · public domain (US)

The Project Gutenberg eBook of Eline Vere: Een Haagsche roman
    
This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and
most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions
whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms
of the Project Gutenberg License included with this eBook or online
at www.gutenberg.org. If you are not located in the United States,
you will have to check the laws of the country where you are located
before using this eBook.

Title: Eline Vere: Een Haagsche roman

Author: Louis Couperus


        
Release date: October 17, 2006 [eBook #19563]
                Most recently updated: March 24, 2018

Language: Dutch

Other information and formats: www.gutenberg.org/ebooks/19563

Credits: Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
        Proofreading Team at http://www.pgdp.net/


*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK ELINE VERE: EEN HAAGSCHE ROMAN ***




Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
Proofreading Team at http://www.pgdp.net/







                     Louis Couperus

                       Eline Vere

                   Een Haagsche Roman






                    Aan mijn vriend
                      Gerrit Jäger








Hoofdstuk I.


I.

Men verdrong zich in de, tot kleedkamer ingerichte, eetzaal. Voor
een psyché stond Frédérique Van Erlevoort, met loshangende haren,
zeer bleek onder een dunne laag poudre-de-riz, de wenkbrauwen als
door een enkele penseelstreek zwarter getint.

--Haast je dan toch, Paul! We komen niet klaar! zeide ze, een weinig
ongeduldig, met een blik op de pendule.

Voor haar knielde Paul Van Raat, en zijn vingers plooiden een
langen, ijlen sluier, van goud en karmozijn, als een draperie om haar
middel. De stof wolkte op het roze fond van haar onderkleed; haar hals
en armen waren, sneeuwwit van de veloutine, vrijgelaten en flonkerden
in den glans van, door elkander gestrengelde, snoeren en ketenen.

--O, wat een tocht! Hoû toch de deur dicht, Dien! gilde Paul een oude
meid na, die bevracht met eenige japonnen, de kamer verliet. Door de
open gelaten deur zag men gasten, gerokte heeren en licht gekleede
dames; zij begaven zich langs de aralia's en palmen van den corridor
naar de groote suite; zij glimlachten om de oude meid en wierpen een
steelschen blik naar binnen.

Allen schaterden om die verrassing, dien blik achter de coulisses;
alleen Frédérique bleef ernstig, in het bewustzijn, dat zij de
waardigheid eener antieke vorstin had op te houden.

--Haast je toch, Paul! sprak zij, bijna smeekend. Het is al over
half negen!

--Ja, ja, Freddy, wees maar niet bang, je bent al klaar! antwoordde
hij, en handig schikte hij eenige juweelen tusschen de gazige plooien
harer draperie.

--Klaar? vroegen Marie en Lili Verstraeten, uit de kamer komende,
waar de estrade was opgeslagen: een geheimzinnige verhevenheid,
als uitgewischt in een halfduister.

--Klaar! antwoordde Paul. En nu, alsjeblieft kalmte! vervolgde hij,
terwijl hij zijn stem verhief en gebiedend in het rond zag.

De vermaning was noodig. De drie jongens, de vijf meiden, die als
kameniers dienst deden, liepen in het, met allerlei accessoires
opgevulde, vertrek elkaâr in den weg, lachende, gillende, de grootste
wanorde veroorzakend. Te vergeefs poogde Lili een gouden bordpapieren
lier uit de handen te redden van den twaalfjarigen zoon des huizes,
terwijl de beide bengels van neven op het punt waren tegen een groot
wit kruis aan te klimmen, dat, in een hoek der kamer geplaatst,
onder hun aanvallen reeds wankelde,

--Weg van dat kruis, Jan en Karel! Geef die lier op, andere Jan! brulde
Paul. Zorg daar toch een beetje voor, Marie, en nu.... Bet en Dien
hier, Bet met de lamp; Dien bij de deur; de anderen weg! Er is geen
plaats meer; kijken in den tuin aan het raam van de groote zaal; daar
zie je alles prachtig, uit de verte.... Kom, Freddy, voorzichtig,
hier is je sleep....

--Je vergeet mijn kroon....

--Die zal ik je opzetten, als je gepozeerd bent. Kom, allons.

De drie verbannen meiden haastten zich weg te komen, de jongens hurkten
neêr in een hoek der tooneelkamer, waar zij niet door het publiek
gezien konden worden, en Paul hielp Freddy de estrade beklimmen.


II.

Marie, nog even als Lili niet gedrapeerd, sprak door het gesloten raam,
met den vuurwerker, die in den besneeuwden tuin, in een dikken duffel,
wachtte om het Bengaalsch licht af te steken. Een groote reflector
was door het venster als een bleeke, lichtlooze zon zichtbaar.

--Eerst wit, dan groen, dan rood! riep Marie, terwijl de vuurwerker
knikte.

De kamer was donker, slechts verlicht door de lamp, die Bet vasthield,
terwijl Dien bij de porte-brisée der, nu verlaten, kleedkamer stond.

--Voorzichtig, Freddy, voorzichtig! sprak Paul.

Frédérique liet zich zeer behoedzaam in de kussens van het rustbed
neêr; Paul schikte haar draperieën, haar kettingen, heur haren,
haar diadeem, en strooide hier en daar een bloem.

--Is het zoo goed? vroeg zij met bevende stem, eene, van te voren
bestudeerde poze aannemende.

--Je bent om te stelen, prachtig; nu Marie, Lili hier!

Lili wierp zich op den grond, Marie vlijde zich tegen de bank, met
het hoofd aan Frédérique's voeten. Vlug drapeerde Paul beide meisje
in kleurige châles, sluiers, strengelde snoeren om haar armen, in
heur haren.

--Marie en Lili, wanhopig kijken! meer wringen je armen, Lili! In
wanhoop, meer in wanhoop! Freddy, jij meer smachten, je oogen omhoog,
in je mond iets treurigs.

--Zoo?

Marie schaterde.

--Ja, zoo! Zoo is het beter; stil nu, Marie, alles klaar?

--Klaar! sprak Marie.

Paul schikte nog iets, een plooi, een bloem, in wantrouwen, of alles
gereed zoû zijn.

--Kom, nu maar beginnen! sprak Lili, die zeer ongemakkelijk lag.

--Bet, breng de lamp weg; Dien, de deur dicht, en dan beiden hier,
elk aan een kant van de porte-brisée!

Dit gebeurde, en zij bevonden zich allen met kloppende harten in het
pikdonker, terwijl Paul aan het venster tikte, om zich daarna bij de
jongens in den hoek te voegen.

Langzaam en weifelend ontvlamde het Bengaalsche licht tegen den
reflector aan, de porte-brisée schoof statig open, een helle witte
gloed verheerlijkte het tableau.


III.

Glimlachend en beleefd, terwijl de gesprekken eensklaps in een
murmelend gegons overgingen, drongen zich de gasten in de groote suite
en de serre een weinig naar voren, verblind door een zee van kleuren
en licht. Heeren weken uit voor een paar lachende meisjes; op den
achtergrond der zaal klommen jongelieden op stoelen, om beter te zien.

--"La mort de Cléopâtre!" las Betsy Van Raat aan mevrouw Van Erlevoort
voor, die haar het programma had gereikt.

--Prachtig, magnifique! hoorde men van alle zijden.

In den witten gloed van het licht scheen het oude Egypte herschapen
te zijn. Tusschen weelderige draperieën zag men iets als een
oaze doorschemeren, een blauwe lucht, een paar pyramiden, een
palmengroep. Op haar door sfinxen getorste rustbank lag Kleopatra,
overgolfd door een vloed van lokken, den dood reeds nabij, terwijl
zich een adder om heur arm kronkelde. Twee slavinnen wrongen zich in
wanhoop aan haar voeten. De bonte droom eener oriëntalische pracht van
enkele seconden, de poëzie der oudheid voor korte wijlen herlevend,
onder de blikken eener moderne soirée.

--Dat is Freddy! sprak Betsy; beeldig, o beeldig! en zij wees mevrouw
Van Erlevoort, wie al die weelde een weinig voor oogen schemerde,
de stervende vorstin aan. Nu echter herkende de moeder haar eigene
dochter in het bevallige, onbewegelijke beeld, ginds voor haar.

--En dat is Marie, en die andere, o, dat is Lili, onherkenbaar! Wat
een prachtige costumes, wat een moeite! Ziet u, die draperie van Lili,
dat violet met zilver, heb ik hun nog geleend.

--Hoe doen ze het! murmelde de oude dame.

De witte gloed van het licht weifelde, de deuren schoven dicht.

--Prachtig, tante, prachtig! riep Betsy tot mevrouw Verstraeten,
de gastvrouw, die haar voorbij ging.

Tweemalen herhaalde zich de droom, eerst in zeegroenen glans,
daarna in vuurrooden gloed. Onbewegelijk lag Freddy met den adder,
en alleen Lili sidderde in haar gewrongen poze. Paul zag met een
stralend gezicht uit zijn hoek toe; alles was goed.

--Wat ligt die Freddy stil! En alles zoo rijk en toch niet
overladen! Iets als een schilderij van Makart! sprak Betsy, haar
veeren waaier ontplooiend.

--De freule uw dochter is al heel gauw levensmoê, mevrouw! lispelde
de jonge De Woude Van Bergh, zich tot mevrouw Van Erlevoort, de mama
van Freddy, buigende.


IV.

Na de derde herhaling van den droom ging mevrouw Verstraeten in de
kleedkamer. Zij vond er Frédérique en Lili, schaterend bezig zich van
haren Egyptischen dos te ontdoen, zoekende naar de tallooze spelden,
tusschen elke vouw. Paul en Marie, op hooge trappen, bijgelicht door
twee der meiden, rukten Kleopatra's boudoir uiteen. Dien beijverde
zich neêrgeworpen draperieën en afgegleden kettingen op te rapen. De
drie jongens rolden op een matras over elkaâr.

--Was het mooi, mama? vroeg Lili.

--Was het mooi, mevrouw? riep Frédérique tegelijkertijd.

--Prachtig mooi! Ze hadden het nog eens willen zien.

--Nog eens! Ik ben nu al half dood! riep Lili, en zij liet zich
kwijnend, met geloken oogen, in een fauteuil neêr, terwijl ze er een
grooten bundel van afgooide. Dien werd wanhopig: zóo zou zij nooit
aan een eind komen.

--Lili, rust dan toch! riep Paul, boven op zijn trap, haar uit de
andere kamer toe; je krijgt nu zoo een vermoeiende poze. Tante,
zegt u toch aan Lili, dat ze moet rusten! en hij wierp eenige bonte
tapijten van de koorden af, waarover zij geplooid hingen. Dien ging
aan het opvouwen.

--Dien, witte lakens en witte tulle! riep Marie. Dien hoorde verkeerd
en bracht verkeerd aan.

Ieder sprak, ieder beval en vroeg; de grootste wanorde begon te
ontstaan. Paul roerde zich in wanhoop, zonder begrepen te worden,
op de hoogste trede van de trap.

--Ik kan niet meer! sprak hij, neêrhurkend en woedend. Ik moet ook
alles alleen doen!

Mevrouw Verstraeten was, na Pauls verzoek aan Lili herhaald te hebben,
vertrokken om den knechts te zeggen, dat de jonge artisten niet
vergeten mochten worden. De eersten kwamen dus weldra binnen, met
groote bladen vol glazen wijn en limonade, gebak en sandwiches. De
wanorde steeg ten top. De drie jongens lieten zich bedienen op hun
matras, waarover een der Jannen een stroom orgeade goot. Toen stortte
Marie op hen in een woede van woorden toe, en zij trok met Dien de
matras onder hen weg, naar de andere kamer.

--Frédérique, help dan toch eens aan den achtergrond! riep Paul,
steeds gehurkt, en met eene verwijtende stem. Hij had het reeds
opgegeven meester te blijven over de drie jongens, die nu echter door
oude Dien buitelend en gillend uit de kamer werden verdreven. Het
werd een weinig rustiger, ieder was echter bezig, behalve Lili.

--Wat een rommel! sprak zij binnensmonds; en zij borstelde zittend
heure haren uit, golvend en aschblond, om daarna van een grooten
kwast een sneeuw van poeder op haar armen te doen vallen.

Dien kwam terug, ademloos, en het hoofd schuddende met een goedigen
glimlach.

--Dien, witte lakens en tulle, gauw! riepen Freddy, Marie en Paul
tegelijkertijd. Paul was van zijn trap afgeklommen, had het groote
witte kruis, waaronder hij bijkans bezweek, op de estrade geplaatst
en vlijde de matras en tal van kussens aan het voetstuk.

--Dien, witte lakens en tulle, alle tulle en gaas, dat er is! En Dien
bracht het aan, met de andere meiden, wit, alles wit.


V.

Mevrouw Verstraeten was naast haar nicht, Betsy van Raat, gaan
zitten. Zij was gehuwd met den ouderen broêr van Paul.

--Jammer, dat Eline niet is gekomen; ik had op haar gerekend, om de
lange pauzes met wat muziek aan te vullen. Ze zingt zoo lief.

--Ze was waarlijk niet wel, tante. U begrijpt, hoe 't haar spijt,
ooms verjaardag niet te kunnen meêvieren.

--Wat heeft ze?

--Ach, ik weet niet, ze was zenuwachtig, geloof ik.

--Ze moet heusch niet zoo toegeven aan die buien. Met een beetje
energie kom je die nervoziteit wel te boven.

--U weet het, tante, het is de ziekte van het jongere geslacht! zeide
Betsy, met iets als een treurigen glimlach.

Mevrouw Verstraeten zuchtte, en schudde toestemmend het hoofd.

--A-propos, hernam zij. De meisjes zullen morgenavond zeker te moê zijn
om naar de opera te gaan. Zoû je misschien onze loge willen hebben?

Betsy bedacht zich even.

--Ik heb morgen een dinertje, tante, maar toch wil ik de loge heel
gaarne hebben. Alleen de Ferelijns en Emilie en Georges komen, maar
de Ferelijns wilden vroeg weggaan, omdat de kleine Dora weêr niet
wel is geweest, en dan zoû ik met Emilie en Georges een acte kunnen
gaan hooren.

--Nu, dat is dan afgesproken. Ik zal je de kaartjes sturen! sprak
mevrouw Verstraeten, en stond op.

Ook Betsy stond op. Georges De Woude Van Bergh wilde haar juist
aanspreken, maar zij deed, alsof zij hem niet zag. Zij vond hem van
avond onverdragelijk; reeds tweemaal had hij haar aangesproken en
beide malen hetzelfde gezegd, iets over de tableaux. Gedecideerd,
hij had geen conversatie. Morgenavond zoû zij hem ook al moeten
genieten. Tantes loge was een uitkomst.... Haar man stond in de
serre met een groep heeren, den heer Verstraeten, den heer Hovel,
Otto en Etienne Van Erlevoort, die druk redeneerden, en hij luisterde
toe, met zijn groot dik lichaam de bladeren eener palm verdrukkend,
een ietwat dommen lach op zijn goedig gelaat. Ook hij ergerde haar;
zij vond hem archi-vervelend, en een rok stond hem zoo slecht, niets
chic! In zijn duffel zag hij er ten minste flink uit!

En zij vond gelegenheid even tot hem te zeggen:

--Spreek toch eens iemand aan, Henk. Je staat al den heelen tijd in
dien hoek. Circuleer eens een beetje; je ziet er zoo uit, net of je
je verveelt.... Je das zit scheef.

Hij stotterde iets en tastte aan zijn hals. Zij echter keerde zich
om en was weldra te midden van een luidruchtig troepje, dat zich
om freule De Woude geschaard had. Zelfs de melancholieke mevrouw
Van Rijssel, Freddy's zuster, had zich er bij gevoegd. Emilie
De Woude was ongehuwd en droeg haar acht-en-dertig jaren met een
benijdenswaardigen levenslust; haar aangenaam, opgewekt gelaat maakte
een allerinnemendsten indruk. Zij geleek op haar veel jongeren
broêr Georges, maar had iets joviaals, dat zeer afstak tegen zijn
gemaniereerde stijfheid.

Uitgelaten vroolijk had Emilie een kleinen kring, toegelokt door de
komische voordracht harer anecdoten, om zich verzameld. Zij was juist
bezig te verhalen, hoe ze verleden op de bevroren sneeuw gevallen was
voor de voeten van een heer, die haar onbeweeglijk had staan aankijken,
inplaats van haar op te beuren.

--Verbeeld je, mijn mof links, mijn hoed rechts, ik in het midden,
en daar stond hij, met open mond, naar me te kijken....


VI.

Er klonk een belletje; Emilie staakte haar verhaal en vloog uit haar
auditorium weg, om naar voren te komen. Men verdrong zich voor de,
zich opschuivende, porte-brisée.

--Ik kan niets zien! sprak Emilie, zich op haar teenen verheffend.

--Komt u hier op mijn stoel, freule! riep, achter haar een jong meisje,
dat, in een crême toiletje, boven de anderen uitstak.

--Je bent een dot, Toos, heerlijk! Ik kom. Mag ik even passeeren,
mevrouw Van der Stoor; uw dochter redt me uit den nood.

Mevrouw Van der Stoor, een dame, die onder pseudoniem gedichten
schreef, week bits glimlachend uit. Zij was een weinig gefroisseerd
door Emilie's sans-gêne, zijzelve deed geen poging om beter te zien.

Emilie en Cateau Van der Stoor stonden weldra samen op een stoel,
elkander om het middel vasthoudend.

--O, wat mooi! riep Emilie, en zij werd stil van wat zij zag. Uit
de baren eener schuimende zee van gaas verrees een ruw, als uit
wit marmer gehouwen kruis, waaraan een slanke witte vrouw zich in
doodsgevaar vastklampte, terwijl haar voeten door een tulle golf
werden oversproeid. En haar vingeren wrongen zich krampachtig vast
aan de Rots der Eeuwen.

--Het is Lili! hoorde men hier en daar.

--Wat is die Lili elegant! fluisterde Emilie tot Cateau. Maar hoe
zoû ze daar zoo hangen! Hoe houd ze het uit!

--Ze ligt heelemaal in kussens, maar het is toch erg vermoeiend,
zeide Toos. Je ziet natuurlijk niets van die kussens, freule.

--Natuurlijk niet! Het is heel mooi, ik heb nooit zoo iets poëtisch
gezien.... Zeg eens, Toos, ik dacht dat je meê zoû doen?

--Ja freule, maar alleen in het laatste tableau met Etienne Van
Erlevoort. Nu moet ik langzamerhand weg, om mij te gaan verkleeden.

Zij wipte van haar stoel. Het licht weifelde, de deuren schoven
dicht. Een licht applaus klapte als op ongelijke handslagen door de
zaal. Maar weldra herhaalde zich het witte vizioen van schuimend gaas,
en een engel boog zich met roerenden blik over den breeden arm van
het kruis, om de bezwekene, die nu met geloken oog daartegen lag,
op te heffen.

Het applaus weêrklonk krachtiger.

--Marie kan zich natuurlijk weêr niet ernstig houden! sprak Emilie,
haar hoofd schuddend. Ze schatert het straks uit.

Werkelijk trilde er iets zeer ongepast spotachtigs om het fijne
mondje van den engel, terwijl zijn roerende blik eenigszins komiek
werd onder een paar zenuwachtig opgetrokken wenkbrauwen.


VII.

Hoewel men het den artisten aanzag, dat zij moê waren, daar niemand
zich onbewegelijk hield, werd het laatste tableau met tal van
toejuichingen ontvangen. Viermaal, vijfmaal moest het herhaald
worden. Het was eene allegorische voorstelling der Vijf Zinnen,
voorgesteld door de vier jonge meisjes, rijk gedrapeerd in zware
stoffen,--goud- en zilverlaken, brokaat en hermelijn--en door Etienne,
den jongsten broêr van Frédérique, die in een minstreelgewaad het
Gehoor voorstelde.

Het was nu gedaan.

Met de lange pauzes, die de artisten zich veroorloofd hadden, was
het twee uren geworden, en de heer en mevrouw Verstraeten ontvingen
de dankbetuigingen der gasten, die afscheid namen.

--Blijft u nog soupeeren, met Cateau? zeide mevrouw Verstraeten
zachtjes tot mevrouw Van der Stoor. Heel familiaar.

Mevrouw Van der Stoor vond echter, dat het te laat zoû worden; zij
wilde alleen nog op haar dochter wachten.

De artisten hadden zich zoo spoedig mogelijk verkleed en traden de zaal
binnen, waar zij nog van de laatste gasten eenige complimenten over
spel en smaak opvingen. Emilie had zich bij dien zegevierenden intocht
aan de piano gezet, en ontbeukte er de akkoorden eener fanfare aan. Zij
bleef als intieme huisvriendin met Van Raat en Betsy soupeeren.

--Morgen kom je toch, niet waar, Toos; morgenmiddag, om twee uur,
komt de fotograaf! riep Marie.

Het was dan Donderdag, maar Cateau zou niet naar school gaan, om uit
te slapen, en om twee uur zou zij komen.

Afgetobd vielen de artisten neêr in de gemakkelijke stoelen der ruime
serre, waar een koud souper verscheen, een kalkoen, slâ, een taart,
champagne.

--Wat was het mooist? Wat was het mooist? riepen zij allen.

En een ieders opinie werd gewikt en gewogen, bestreden en toegejuicht,
onder een algemeen gerammel van borden, gekletter van vorken en lepels,
geklink van glazen, vol en spoedig leêg.




Hoofdstuk II.


I.

Om halfdrie keerden de Van Raats van het souper terug naar het
Nassauplein. Hun huis was stil, de knecht en de meiden waren naar
bed. Terwijl Henk zijn sleutel in den zak stak, en den bout dwars voor
de huisdeur lichtte, stelde Betsy zich onwillekeurig haar slapenden
jongen voor, roze, met gesloten vuistjes, in zijn wit bedje. Zij
nam de bougie, van den pijler der trap, en ging naar boven; hij met
zijn couranten de eetkamer in. Het gas brandde er, schemerflauw,
een verkleinde waaiervlam.

Zoo ook in haar kleedkamer. Zij draaide de kraan open waardoor
zich het licht snel uitbreidde, en trok haar bonten rotonde van de
schouders. In den kleinen haard wrong zich stuiptrekkend een vurige
tong, als van een heraldischen leeuw. Er zweefde door het vertrek iets
als de lauwheid van een warm bad, vermengd met den zoeten geur van
Violettes de Parme. Even zag zij in de aangrenzende donkere kamer
naar het witte bed van haar kind om, begon zich toen, zuchtende,
te ontkleeden en liet de kanten japon, als een wolk van zwart, haar
heupen afglijden. De deur werd geopend, en Eline kwam, een weinig
bleek, binnen, in een wit flanellen peignoir, met los hangend haar.

--Zoo Elly, nog niet naar bed?

--Neen; ik.... heb wat zitten lezen. Heb je je geamuzeerd?

--O zeker, het was alleraardigst. Ik wou alleen, dat Henk niet zoo
ondragelijk vervelend was. Hij zegt geen stom woord, en zit met zijn
bête gezicht aan zijn horlogeketting te morrelen, tot ze gaan whisten,
in de pauzen.

Eenigszins driftig zette Betsy den eenen voet achter den anderen,
en schopte een schoentje uit, van goudleêr, met kralen.

Eline rekte zich, kwijnend.

--Heb je gezegd aan mevrouw Verstraeten, dat ik ongesteld was?

--Ja, maar zusje, je weet, als ik 's avonds thuis kom, verlang ik
naar mijn bed. Morgen de rest, vindt je niet?

Eline wist, dat haar zuster, 's avonds thuiskomende, of zij zich
geamuzeerd had of niet, immer in een licht korzelige stemming was,
een ergernis, veroorzaakt door den lust zich zoo spoedig mogelijk
te ontkleeden.

Toch had Eline even den aandrang met een bits woord te antwoorden,
maar gevoelde oogenblikkelijk daarop er zich te loom en ontzenuwd
voor. Zij roerde zacht met de lippen Betsy's wang aan, en liet haar
hoofd, geheel onwillekeurig, op den schouder harer zuster neêr,
in een onbedwingbaar verlangen naar teederheid.

--Ben je heusch ziek, hè, of....?

--Neen. Alleen een beetje.... een beetje lui.... Adieu.

--Slaap lekker.

Eline ging, loom en bevallig in haar witten peignoir. Betsy raapte
den kanten japon op, en ontkleedde zich verder.


II.

In de gang kreeg Eline het onbewuste gevoel van buiten de deur gezet
te zijn, dat haar, zeer vaag, onaangenaam aandeed. Den geheelen avond,
toegevende aan een gril van loomheid en verveling, had zij alleen
gezeten, en langdurige eenzaamheid deed haar spoedig melancholiek
worden, en naar een schertsend woord en het bijzijn van anderen
verlangen. Besluiteloos bleef zij een oogenblik in het donker staan,
en ging, in hare behoefte naar eenige aanspraak, tastende de trap af,
de eetkamer binnen.

Henk had zijn rok op de bank neêrgegooid, en stond zich, in vest en
hemdsmouwen, zijn traditioneelen grog klaar te maken. Heete wasem
wolkte het glas uit, terwijl hij den ketel weêr op de vuurstoof
plaatste.

--Zoo meisje! groette hij met zijn joviale stem, en innemende
goedmoedigheid speelde in zijn soezige, blauwgrijze oogen en om
zijn zwaar en blond beknevelden mond. Heb je je niet erg verveeld,
zoo geheel verlaten?

--Wel een beetje. Misschien jij nog meer? vroeg zij, hem behaagziek
toelachend.

--Ik? Wel neen. Integendeel, de tableaux waren heel aardig. Wijd
zijne beenen uit-een zettende, slurpte hij behagelijk aan zijn
gloeienden grog.

--Is de peuter stil geweest?

--Ja. Hij is niet wakker geworden. Blijf je nog op?

--Even de couranten inzien. Maar waarom ben jij nog niet naar kooi?

--Ach.... zoo maar....

Zij rekte zich weer kwijnend voor den spiegel, en wond zich, met
opgeheven armen, het loshangende haar tot eene glanzend bruine
wrong. Zij gevoelde eene behoefte hem veel en vertrouwelijk te
verhalen, zocht naar iets, maar vond in hare leêge, verdroomde
gedachte geen enkel onderwerp, geen enkele grief. Zij was gaarne in
tranen losgebarsten, in de overmaat eener, niet al te scherp vlijmende,
smart, alleen om zijne zachte, zware stem haar te hooren troosten. Maar
zij vond niets en bleef zich kwijnend rekken.

--Is er wat, hé? Hè meisje? Kom vertel eens, is er wat?

Starend schudde zij het hoofd van neen, Neen er was niets.

--Nou, maar je kan het mij gerust vertellen, hoor!

--Ach.... ik heb een beetje het land.

--Waarover?

Zij kreunde even in eene behaagzieke pruilerij.

--Ach.... ik weet niet. Ik ben wat zenuwachtig, al den heelen dag.

Hij lachte, met zijn zachten, vollen, diepen lach.

--Jij met je zenuwen! Kom, zusje, wordt nu weêr vroolijk, hé? Je
bent zoo een gezellige meid, als je wat vroolijk bent, je moet je
niet aan die buien overgeven....

Hij gevoelde, dat zijne welsprekendheid niet toereikende was om haar
dit verder te betuigen, en dus besloot hij, schertsend:

--Wil je een grogje, zus?

--Dank je.... Ja, een slok uit je glas.

Zij wendde zich tot hem, en lachende onder zijn blonde knevels,
hief hij het wasemende glas aan hare lippen. Toen zag hij door de
half gesloten oogleden een traan glinsteren, dien zij tegenhield. En
eensklaps, als besloten, zette hij zijn glas neêr, en vatte haar
de handen.

--Kom, meisje, vertel eens, daar is wat, er is wat gebeurd met Betsy,
of.... kom, anders ben je zoo vertrouwelijk met me.

En hij blikte haar verwijtend toe met zijn soezigen, dommen blik,
als van een goedigen New-Foundlander.


III.

Toen, toen barstte zij los, en, door snikken onderbroken, stroomden de
klachten voort, schijnbaar zonder aanleidende oorzaak, verteederd als
zij was geworden door zijne stem en zijn oog. Het was eene onhoudbare
behoefte zich te uiten. Wat had zij aan haar leven, voor wie was
zij eenigszins van nut! De handen in elkaâr gewrongen, liep zij het
vertrek op en neêr, immer klagende, klagende. Het zou haar niets
kunnen schelen binnen een uur te sterven; alles was haar het zelfde;
alleen dat doellooze, nuttelooze bestaan, zonder iets waaraan zij
zich met hare geheele ziel kon wijden, werd haar te zwaar.

Henk sprak tegen, eenigszins verlegen met de scène, die toch niets
anders was dan eene bekende, een periodiek terugkomende scène. Hij
praatte over Betsy en Ben, hun jongen, over hemzelven; hij had het op
de lippen haar te spreken van een eigen huishouden, dat de toekomst
haar zou toebeschikken, maar iets als eene kiesche aarzeling hield
hem hiervan terug. Zij, op deze tegenwerpingen, schudde het hoofd,
een boudeerend kind gelijk, dat het verlangde niet krijgt en het
aangebodene weigert, en woest wierp zij op eens haar hoofd tegen zijn
schouder en snikte daar, een arm om zijn dikken nek geslingerd. Zoo
klaagde zij voort met lossamenhangende zinnen, in haar nervoziteit
geprikkeld door een avond eenzaam gemijmer in een overwarme kamer,
steeds terugkomende op haar doelloos leven, dat zij voortsleepte als
een vervelenden last, en er klonk iets in hare stem als verweet zij
dit alles aan hem, aan Henk, aan haar zwager. Hij, zeer verlegen,
ontroerd door de geurige warmte dier omhelzing, die hij toch niet
al te teeder mocht beantwoorden, verbrak dien hobbelenden stroom van
gebroken zinnen alleen met een paar banale troostwoorden.

Langzaam, langzaam aan, op den vollen, zachten toon zijner zware
stem, liet zij hare melancholie wegwiegelen, als eene wemeling van
rozenbladeren op een vliet.

Eindelijk zweeg zij, loosde een zucht, maar bleef met haar hoofd op
zijn schouder rusten. Nu zij bedaarder werd, vond hij het gepast, zich
wat boos te maken over haar onverstand.... Wat een lariflang was dat
toch! Wat een onzin! Wat drommels, wond ze zich toch altijd zoo op....

--Neen, Henk, waarlijk....! begon ze, en hief haar vochtigen blik
tot hem.

--Meisje, je zeurt met je doelloos leven, en al dat moois meer. Waar
haal je toch die dingen vandaan? We houden immers allemaal van je....

En, bij de herinnering zijner onuitgesproken gedachte van zoo even,
ging hij voort:

--Een jonge meid.... en dan praten van een doelloos.... Zus, je
bent dol!

Toen, als gekitteld door zijne gedachte, en bovenal meenende,
dat de filozofie genoeg geduurd had, schudde hij haar op eens met
schertsende woestheid bij heur armen, en kneep haar in den treurenden
mond. Lachend stribbelde zij tegen; de uitbarsting had in haar iets
als een verbroken evenwicht hersteld. Toen beiden eenige oogenblikken
daarna samen de trap opgingen, moest zij een schatergil onderdrukken,
daar hij haar plotseling tilde en droeg, terwijl zij, bevreesd,
dat hij zoude struikelen, half smeekte, half beval:

--Kom Henk, laat los, hoor! Wees nu niet zoo dwaas, Henk, laat los,
Henk!




Hoofdstuk III.


I.

Eline Vere was de jongste der beide zusters, donkerder van haar en
oogen, slanker, minder rijk van vormen. Haar schaduwvolle, zwartbruine
blik, bij de geämberde bleekheid van haar tint en het kwijnende van
sommige heurer gebaren, gaven haar iets van een loome odàliske, die
droomde. Die schoonheid verzorgde zij zeer, als een dierbaar juweel,
dat men laat fonkelen en flonkeren, en deze aanhoudende zorg deed haar
als verlieven op wat zij bevalligs aan zich vond. Minuten lang kon zij
zich spiegelen, glimlachend met de fijne punt van den roziggenagelden
vinger de lijn van wenkbrauw en wimper streelend, zich de oogleden
een weinig amandelvormig vertrekkende, of heure bruine haren woest
om zich heen warrelende, in de houding eener schalke zingara. Haar
toilet verstrekte haar eene onophoudbare moeite, een voortdurende, zeer
ernstige overpeinzing, waarbij zich lichte kleuren met sierlijke vormen
harmonieerden tusschen het emailachtige tintelen van satijn en het in
warme schakeeringen wisselen van peluche, omwolkt door eene apotheoze
van tulle en gaas, mousseline en kant. De lichte druppel, trillende
onder de facetten van den brillant aan haar ringvinger, wekte, met
den verwelkenden geur van een sachet, eene aangename gewaarwording
van fijne weelde, iets zeer vrouwelijks en weeks in haar op.


II.

Eenigszins droomerig en romantisch van natuur dacht zij zich soms, in
loome buien, met zekeren wellust, hare kinderjaren terug, en stapelde
zij allerlei kleine heugenissen uit dien tijd op elkaâr, als dierbare
reliquieën. Dan verfrischte en verfraaide zij, willens en wetens,
die verflauwde heugenissen met idealistisch-teêre tint. Van tijd tot
tijd zich ze weder voor den geest roepend, vergat zij wat historisch,
wat fantastisch er aan was, en kon, met stellige zekerheid, de eene
of andere nietige epizode van vroeger dagen, aldus gepoëtizeerd,
verhalen. Betsy, met practischen waarheidszin, dong aanstonds, of zij
er zeker van was of niet, op alles, wat slechts naar verheerlijking
zweemde, af, en Eline, in eene behagelijke melancholie, onderscheidde
meestal, na zulke terechtwijzingen, zoowel de eerste kiem, als de
latere fantastische bloem harer voorstelling.

Zij herinnerde zich haar vader, een schilder, een fijn-artistieken
geest, zonder kracht tot scheppen, zeer jeugdig gehuwd met een
oudere, hem overheerschende vrouw, zich gedrukt gevoelende onder
die heerschzucht, terwijl zijn fijn-bezenuwd gestel, gelijk een
edel snaarspeeltuig, getrild had onder haar te ruwe beroering,
zooals dat van Eline nu somtijds trilde onder die der zuster. Zij
herinnerde zich dien vader, met zijn tint als vergeeld ivoor en zijne
bloedelooze doorschijnende vingers, lusteloos en loom neêrliggende,
zich in de geestkracht zijns denkens plannen van groote werken
scheppend, en die van zich werpend na een eerste penseelstreek. Zij
was eenigszins zijne kleine vertrouweling geweest en zijn krachteloos
genie had in haar oogen de vlucht genomen van dat eens poëtischen,
madonna-malenden Rafaëls, met dwepende oogen en lange lokken. Hare
moeder had haar steeds een stille vrees ingeboezemd, en de herinnering
der illuzie-verdrijvende nietigheden des dagelijkschen levens, die
zich aan deze moeder meer verbond dan aan dien vader, maakte het
Eline onmogelijk haar in gedachte te idealizeeren.

Zij herinnerde zich, na den dood haars vaders, jong gestorven
in de ontevredenheid van een mislukt leven, na dien harer moeder,
plotseling door eene immer dreigende hartkwaal getroffen, hare jeugd
onder de hoede eener verweduwde tante en zachte voogdes. Ouderwetsch,
mager en recht, met treurige, regelmatige trekken, als de ruïne eener
schoone vrouw, herinnerde zij zich die voor een groote spiegelruit
vier glinsterende breinaalden, in regelmatig, beverig menuet, met twee
dorre handen, te hebben zien bewegen. Zij leefde daar in die groote
kamer, in eene zachtkens ontzenuwende en weeke welvaart, in iets
geurigs en fluweelachtigs, het mollige Deventersch onder de voeten,
een vlammend blokkenvuur in den haard, en een, met fantastische
ooievaren en scharlaken pioenrozen bekleurd, geel zijden Japansch
tochtscherm voor de deur.

De beide zusters, daar aan elkanders zijde ontwikkeld, onder de
lessen eener zelfde opvoeding, in eene zelfde omgeving, hadden
twee aan elkaâr evenwijdige gemoedslevens in zich laten ontkiemen,
wier zijden echter bij het rijpen der jeugd naar de eischen van
twee verschillende temperamenten afweken. In Eline, die, van een
loom en lymfatisch gestel, behoefte gevoelde aan teederen steun en
zachtkoesterende warmte, en wier zenuwen, fijn als de vezelen eener
bloem, zelfs in hare weeke, als met fluweel gecapitonneerde omgeving
dikwijls nog door den minsten tegenstand te ruw werden beroerd en te
hevig geprikkeld, ontwikkelde zich uit angst eene terughoudendheid,
die haar gemoed vulde met duizenden kleine grieven van heimelijk
verdriet. Overvol geworden stortte zich dit dan uit met een enkele
bruisende golf. In Betsy's volbloediger leven ontkiemde, bevorderd
door Eline's behoefte aan steun, een streven naar overheersching,
waardoor zij haar psychisch bestaan bijna geheel in het wezen der,
als was zoo ontvankelijke, zuster kon dringen, welke hierbij, na een
eersten schok, toch rust en voldoening vond. Maar noch Eline's vrees
haar fijn bezenuwd gestel te zullen wonden, noch Betsy's heerschzuchtig
egoïsme hadden ooit tot eene tragische crisis aanleiding gegeven,
daar beider scherpe omtrekken, in de zachtblauwe atmosfeer harer
omgeving, zich afstompten en wegdoezelden in een effen grijze tint.


III.

Later, na eenige bals, waar Eline zich op hare witte satijnen
voetjes, in iets bezwijmelends van geur en licht, glijdend had
laten medevoeren door een zachten dwang van haar cavaliers, en zich
door slepende driekwartsmaten, als door teugen champagne had laten
bedwelmen, later was zij tweemalen ten huwelijk gevraagd geworden,
en had zij beide malen bedankt. Van die aanzoeken behield zij de
herinnering als van twee gemakkelijke triumfen, die toch een kalmen
glimlach van eigenwaarde verwekten, en de heugenis der eersten
vermocht zelfs somwijlen haar een lichten zucht te ontlokken. Toen
had zij Henri Van Raat ontmoet, en sedert verbaasde zij zich vaak,
hoe die goede lobbes, zooals zij hem noemde, die toch zoo weinig op
den held harer droomen geleek, zooveel sympathie in haar verwekte,
dat zij dikwijls, plotseling, naar zijn bijzijn verlangen kon. Die
harer droomen had iets van het geïdealizeerde beeld haars vaders,
van Ouida's romanhelden, en niets van Van Raat, met zijne, in de
volbloedigheid van een te sanguinisch gestel, wegsoezende luiheid,
zijn zachte, domme, grijsblauwe oogen, zijn trage spraak en dikken
lach. En toch was er iets in zijn stem, in zijn blik, dat haar
aantrok, in zijne vertrouwelijke gemoedelijke wijze van zijn, dat
haar van steun sprak, zoodat zij soms het vage verlangen gevoelde,
haar hoofd als moede op zijn schouder te leggen. En ook hij gevoelde,
met zekeren hoogmoed, dat hij iets in haar leven was geworden.

Die hoogmoed verdween echter aanstonds, zoodra Betsy hem nader
kwam. Bij Eline's zuster gevoelde hij zulk een zedelijke minderheid,
dat hij meermalen haar radde en luchtige scherts met nog tragere
spraak en nog dikker lach dan gewoonlijk beantwoordde. Zij vond
er een verfijnd genot, vol wreedheid, in, hem dan uit te lokken
tot gezegden, die zij, met een weinig valsch vernuft, als zeer
weinig complimenteus wist te doen voorkomen, om ze hem daarna,
met een tintelende ondeugendheid, voor de voeten te werpen. Hij
verontschuldigde zich, zoekende naar zijn zinnen, somwijlen nog niet
goed vattende, wat zijne onbeleefdheid geweest was, of zich verwarrende
in armzalige wendingen, ten einde haar van zijne goede meening te
overtuigen. Dan schaterlachte zij luid, en die volle, gezonde lach,
klaterend in spottend gevoel van meerderheid, hitste hem nog meer
aan dan de teedere, als naar steun tastende bekoring van Eline's
wezen. Deze was de bekoring eener weenende, zoet lonkende sirene, die,
met een kwijnenden kreet van verlangen, haar loome armen uit het blauw
der baren beurt, en weêr door die baren machteloos wordt meêgevoerd;
gene, die eener thyrsos zwaaiende Bacchante, welke met strengelende
wijngaardranken hem zocht te omstrikken, of hem driest, in dartelen,
prikkelenden overmoed, haar vollen beker in het gelaat wierp.


IV.

En zoo was het iets geweest, waarvan hij zich nooit zuiver rekenschap
had kunnen geven, hoe hij op een avond, in de groene koelte eener flauw
verlichte serre, Betsy eensklaps verzocht had zijn vrouw te worden,
geheel op eens, met een paar doorslaande zinnen. Hij had alleen dien
avond gevoeld dat hij niets anders vermocht als gemagnetizeerd door
iets bevelends in Betsy's wezen, dat hem tot die verklaring dwong. Zij,
kalm, zonder aarzeling, had aangenomen, er voor zorgende, dat de, in
haar gemoed bruisende, blijdschap over het vooruitzicht nu meesteresse
in een eigen omgeving te zullen worden, zich onder die kalmte schuil
hield. Zij verlangde naar een andere atmosfeer, dan de deftige mufheid
der groote kamer met de gladde spiegelruiten, het oude Deventersch,
den vlammenden haard, en de ooievaren en pioenrozen op het Japansche
scherm.

Maar Henk had, toen Eline hem, eenvoudig en vriendelijk, geluk
gewenscht had, een verbaasdheid en ontevredenheid gevoeld over zijn
eigen daad, die hem geen woorden deden vinden bij de zusterlijke
betuigingen van het jonge meisje.

En Eline, zonder er bewust van te wezen, ruw door al dit onverwachte
aangegrepen, school, uit plotselingen angst voor Betsy, in hare
melancholische terughoudendheid weg, terwijl zij sedert, zich toch
hare meerdere zwakheid bewust, het overheerschende streven der
zuster met een zeer prikkelbaren hoogmoed poogde te bestrijden,
in die overheersching niet meer de rust en voldoening van eertijds
weêrvindend.


V.

Henk en Betsy waren een jaar gehuwd, toen tante stierf. Betsy was
bevallen van een zoon. Hij, op aandrang van zijn vrouw, had in dien
tijd naar eene betrekking, eene bezigheid gezocht, daar hij Betsy met
zijne kalme, goedmoedige luiheid soms verveelde, als een trouwe hond,
dien men steeds aan zijne voeten vindt liggen, en die, bij ongeluk,
dikwijls getrapt wordt. Ook hijzelve koesterde een onduidelijk
denkbeeld, dat een jonge kerel, trots zijn fortuin, toch iets moest
uitvoeren. Intusschen, gevonden had hij niets en zijn ijver was
ook zeer verminderd, sedert Betsy zelve niet meer op zijn zoeken
aandrong. Heel lastig maakte hij het haar immers niet, daar hij des
morgens, bijna iederen dag, in den fyzieken aandrang van zijn groot
lichaam naar eenige ontspanning der spieren, paard reed, nagerend door
zijn twee grijze Ulmerdoggen; des middags, door zijn vrouw geprest,
visites met haar maakte, of, ontslagen van dezen plicht, de sociëteit
bezocht, terwijl zij des avonds samen veel uitgingen, naar soirées en
comedies, waar Henk door zijn fladderend vrouwtje werd medegesleept
als iets lastigs, maar iets geheel onmisbaars. Hij schikte zich in
dit hem te woelige leven; hij gevoelde geen kracht zijn wil tegenover
dien van Betsy te stellen, en vond het rustiger zich aan te kleeden
en zijne vrouw te volgen, dan den huiselijken vrede te verstoren
door een strijd van tweeërlei verlangens. En hij genoot van den zeer
enkelen avond, dien zij thuis, alleen, doorbrachten, en die hem,
in zijne aangeboren neiging naar gezelligheid, vulde met een lauwen
wellust; die hem, op het einde, verliefder deed worden, dan wanneer
hij zijne vrouw, buiten zijn bereik, op een soirée had zien tintelen
van scherts en vroolijkheid. Dan werd hij wrevelig, en zeide, in eene
boudeerende stilte, geen woord bij het huiswaarts keeren. Zij echter,
op dien enkelen avond, verveelde zich gruwelijk, werd slaperig in den
suizenden gloed van het gas, en ergerde zich, met een boek op de canapé
liggende, aan haar man, die de illustraties van het leesgezelschap
bezag, of minuten lang op zijn kopje thee zat te blazen. In zulk een
oogenblik gevoelde zij een onweêrstaanbaren aandrang van wreedheid hem
aan te sporen, toch in 's hemelsnaam naar eene bezigheid om te zien,
waarop hij, ietwat verbaasd, zóo uit zijn wellust geschud te worden,
met dikke, lijmerige zinnen antwoordde. Zij echter was innerlijk zeer
gelukkig; zij vond het heerlijk zooveel aan haar toilet te kunnen
bekostigen, als zij maar verkoos, zonder tot op een cent nauwkeurige
berekeningen, als tante haar had laten doen, te behoeven te maken;
en zij overdacht somwijlen bij het einde der week met een zaligen
glimlach, dat zij geen dag des avonds waren thuis gebleven.

Eline intusschen had in een melancholische eenzaamheid dat jaar
bij tante Vere doorgebracht, droomerig starende door de groote
spiegelruiten of op de Japansche ooievaren en pioenrozen, een enkele
maal door Betsy meêgevoerd in haar zwier van vermaken. Zij had veel
gelezen, vooral bekoord door Ouida's weelderige, van kleurengloed en
Italiaansch zonlicht flonkerende, fantasmagorie eens geïdealizeerden
levens, hel en bont als een schitterende caleidoscoop. Zij las
de Tauchnitz-editions, tot de deeltjes, uitgeput door den greep
harer vingeren, los uit zichzelve vielen, met krullende bladen,
aan een enkelen draad. Ook bij tantes ziekbed, waar zij, met een
gevoel van romantische voldoening, waakte, en zich een slapeloozen
nacht afsloofde met duizend kleine zorgen, las zij ze, en las zij ze
weêr. In de atmosfeer der ziekekamer, doorgeurd met een geëtherizeerden
medicijnreuk, kregen de deugden en begaafdheden der edele helden,
de smettelooze schoonheden der hellebooze en hemelreine heldinnen
eene onwederstaanbare bekoring van lokkende onwaarheid; en Eline
voelde zich vaak door een hartstochtelijk verlangen aangegrepen,
om te logeeren in een dier oude Engelsche kasteelen, waar graven en
hertoginnen elkaâr met eene hoffelijke etiquette zoo elegant beminden,
en elkander rendez-vous gaven in den maneschijn van een eeuwenoud
park, als in een electrisch lichteffect, tusschen het vaag blauwgroene
geboomte van tooneelcoulisses.

Tante stierf, en Henk en Betsy verzochten Eline haar intrek in hun huis
te nemen. Maar zij weigerde eerst uit eene vreemde treurigheid, waarin
zij als versmolt bij de gedachte aan de verhouding tusschen haar zwager
en hare zuster. Toch kwam zij deze melancholie met eene buitengewone
inspanning van wilskracht te boven, als met een forschen zwaai van
vleugels. Zij had zich immers altijd verbaasd over de geheimzinnige
aantrekkingskracht, welke haar naar Henk verlangen deed; nu hij de
man harer zuster geworden was, rees er eensklaps zulk eene, door alle
wetten van fatsoen en gewoonte gebouwde, hindernis tusschen hen op,
dat zij zich zonder gevaar aan zusterlijke sympathie kon overgeven,
en ze vond zich dus zeer kinderachtig, uit herinnering aan vervlogen,
nooit begrepen gevoelens, te weigeren van hun aanbod gebruik te
maken. Daarbij kwam dat haar toeziende voogd, oom Daniël Vere,
wonende te Brussel, ongehuwd en te jeugdig was om het jonge meisje
huisvesting te kunnen aanbieden.

Zoo zette Eline dus haar bezwaren op zij, en schertsend de voorwaarde
bedingende, dat zij eene kleinigheid, maandelijks, zou mogen bijdragen
in het huishouden, nam zij haar intrek bij heur zwager. Henk had deze
bijdrage geweigerd, ofschoon Betsy hare schouders had opgehaald, met
de verklaring, dat zij, in Eline's plaats, ook zoo zou willen doen,
om zich vrij en onafhankelijk te gevoelen. Uit haar ouderlijk erfdeel
trok Eline een jaarlijksch inkomen van f 2000; zij behield deze som
dus geheel en al en wist zich met grooten, door tantes zuinigheid
aangeleerden, takt hiervan even elegant te kleeden als Betsy, die
slechts te putten had uit een vollen buidel.

En er waren drie jaren, eentonig, met de zelfde winter- en
zomervermaken voorbijgegaan.




Hoofdstuk IV.


I.

Toen Eline den morgen na heure uitbarsting van verdriet beneden kwam,
om te ontbijten, was Henk reeds de deur uit, op weg naar den stal,
waar zijne paarden en tevens zijne beide, door Betsy niet in huis
gedulde, Ulmerdoggen verzorgd werden. Zij vond alleen den kleinen
Ben, die, eentonig neuriënd, met zijn korte breede vingertjes vet
van boter, aan een boterham zat te plukken. Betsy hoorde ze zeer
bedrijvig rondloopen en ernstige beraadslagingen houden met Grete,
een vinnige keukenmeid. Dien middag kwamen Frans en Jeanne Ferelijn
en freule De Woude Van Bergh, met haar broêr, dineeren.

Eline zag er frisch en helder uit, in eene eenvoudige matinée: een
rok van drie groote volants en een effen corsage, beide van een
donkergrijze, wollige stof, die glad over het corset spande, het
midden omsnoerd en omstrikt met een grijs zijden lint als ceinture;
aan haar hals een klein flikkerend gouden pijltje. Zij droeg geen
ringen, geen braceletten: zij had iets zeer gewild eenvoudigs en
jonkvrouwelijk stijfs. Op het voorhoofd en in den nek kroezelden wat
fijne lokjes als uitgerafelde zijde.

Vriendelijk, terwijl zij hem bij de deur reeds toelachte, knikte zij
den jongen toe, en achter hem gekomen, pakte zij zijn dik hoofdje
tusschen beide handen, om er, wat bevreesd voor zijn boterige
vingertjes en lipjes, een flinken zoen op te drukken.

Toen ging zij zitten, met een tevreden gevoel over hare verzorgde
bevalligheid, in haar hersteld gemoedsevenwicht aangenaam gestemd
door de lauwe warmte van de kachel, terwijl de sneeuw neêrviel in een
donzige stilte. Onbewust glimlachend, wreef zij zich haar blanke,
witte handen en bezag haar rozige, witgepunte nagels, om daarna
behagelijk naar buiten te zien, waar eene fruitvrouw, in tweeën
gebogen, mager als een riet, hoekig, in een vuile grijze shawl een
kar, met besneeuwde sinas-appels voortduwde. Behagelijk ook, met iets
egoïstisch verheugds, dat de zaak haar niet zou deeren, hoorde zij,
zich een broodje snijdend, naar een twist tusschen Betsy en de vinnige
meid, luide bevelende betuigingen en korte brutale tegenwerpingen, die
tegelijkertijd opklonken tusschen het gerammel van ijzeren pannen, of
het porceleinen geklater van een driftig neêrgeplaatsten stapel borden.

Betsy kwam binnen, met een ontevreden uitdrukking in haar, onder zware
wenkbrauwen tintelende, oogen, haar korte, vleezige lippen nijdig
samengetrokken. Zij droeg een stapeltje kristallen dessertschaaltjes,
die zij nu zelve wilde wasschen, daar Grete, de keukenmeid, er
een gebroken had. Voorzichtig, trots hare verbittering, zette zij
het stapeltje neêr, vulde een spoelkom met lauw water, zocht naar
een kwast.

--Die drommelsche meid....! Verbeeld je, een van mijn fijne
schaaltjes. Dat gaat ze waarachtig met kokend water wasschen. Het is
ook altijd zoo, als je die lomperts wat toevertrouwt.

Hard, met een ruwen nadruk klonken haar woorden. Wrevelig duwde zij
Ben, die haar in den weg stond, opzij.

Eline, zeer bereidvaardig in haar aangenaam humeur, wilde aanstonds
helpen, wat Betsy, gestreeld, gaarne aannam. Zij beweerde nog veel te
doen te hebben, maar liet zich intusschen op de bank neêrvallen en zag
toe, hoe Eline voorzichtig de schaaltjes éen voor éen afkwastte en in
de plooien van een theedoek droogde, met kleine, bevallige gebaren,
zonder hare vingers te bevochtigen of een droppel te storten. En zij
gevoelde het verschil tusschen hare eigene bruisende bewegelijkheid,
ontsproten uit haar rijke gezondheid, en Eline's elegance, gemengeld
met iets als eene vrees zich te zullen vermoeien of te bezoedelen.

--A-propos, gisteren bij de Verstraetens hoorde ik, dat ze van avond
niet naar de opera gingen, om uit te rusten van de tableaux; tante
vroeg, of ik de loge wilde hebben. Heb je lust te gaan?

--Naar de opera? En je gasten?

--Jeanne Ferelijn wilde vroeg weg, omdat haar kind weêr koû heeft
gevat, en ik woû Emilie en haar broêr vragen, of ze meêwillen. Henk
kan thuis blijven. Je weet, het is een loge van vier.

--Het is mij wel. Heel goed.

Tevreden over zichzelve zette Eline het laatste schaaltje, doorglanzend
met fijn geslepen punten, neêr, en de spoelkom weg toen er in de
keuken een twist uitbarstte, doorkletterd met de zilveren ritseling
van een neêrgesmeten bundel lepels en vorken. Grete was met Mina, de
werkmeid, aan den gang. Betsy repte zich en weldra volgden ruwe bevelen
en brutale tegenwerpingen elkaâr op, als in een snellen dialoog.

Ben was intusschen, eenigszins soezig, met een open mond, op de plek
blijven staan, waar zijn moeder hem heengeduwd had, vol van een stille
vrees voor al dat rumoer daarbuiten.

--Kom Ben, ga je meê naar tantes kamer? vroeg Eline en glimlachend
strekte zij haar hand naar hem uit. Hij kwam nader en beiden gingen
de trap op.

Op de eerste verdieping bewoonde Eline twee kamers, gescheiden door
een portière: een slaapkamer en een ruim boudoir. Met een verfijnde
zuinigheid en takt had zij deze vertrekken een aanzien van weelde weten
te geven, waarover iets als een artistiek waas lag. Het was er bont en
vol, terwijl een gewilde wanorde hier en daar natuurlijke stillevens
vormde. Haar piano stond schuin in een hoek. Een lage divan, overdekt
met een Perzische stof, was overlommerd door een volbladige aralia. Een
kleine schrijftafel was overladen met tallooze kleine voorwerpen van
weelde. Beelden, platen, veêren, palmen vulden alle hoeken. De roze
marmeren schoorsteen was bekroond met een Venetiaansch spiegeltje,
door roode koorden en kwasten als opgebeurd. Een Amor en Psyche, naar
Canova, in biscuit, vormde daar een groep van een, zich overgevende,
ontsluierde jonkvrouw en een minzieken gevleugelden god.

Toen Eline met Ben binnenkwam, streelde de rossige gloed van den
haard heur aanstonds de wangen. Zij wierp het kind eenige verscheurde,
uit hun banden hangende, prachtwerken toe, om het bezig te houden; en
het nestelde zich op den divan, onder de aralia. Eline trad even haar
slaapkamer binnen, waarvan de ramen nog eenige smeltende ijsbloemen
vertoonden, fijn geëtst, als in kristal.

Als een apotheoze van tulle en kant stond daar een toilette-duchesse,
grillig omgeven met de satijnen cornets van oude balbouquetten,
en overladen met flacons en coupes van porcelaine-de-Sèvres en
kristal. Tusschen al dit wit en roze schitterde de spiegel als
gepolijst metaal. Het ledikant verschool zich achter roode draperieën;
een breede psyché, dwars in een hoek, ving in zijn glas een groote
watering van licht op.

Even zag Eline rond, of de meid alles naar behooren had geschikt;
toen, huiverend in de kilte van het juist geluchte vertrek, ging zij
opnieuw haar zitkamer in en sloot de deur. Het was er zeer behagelijk
in die iet of wat orientalische weelde, terwijl van buiten de sneeuw
een schelwitte weêrkaatsing naar binnen schoot.


II.

Eline voelde haar keel vol melodie. Zij zocht dus, in een aandrang
zich te uiten, tusschen haar muziek, en koos de wals van Mireille. Zij
zong ze met variaties van zichzelve, met lange points-d'orgue, fijn
uitgesponnen als zwellende glazen draden met jubelende trillers, als
die van den leeuwerik in haar lied. Zij vergat de sneeuw en de koude
daarbuiten. Toen kreeg zij een gewetenswroeging bij de gedachte,
dat zij in geen drie dagen gestudeerd had, en zij zong gamma's,
fileerde haar hooge tonen of zocht de smelting van een moeilijken
overgang te volmaken. En het metaal van haar stem klonk glansrijk op,
een weinig koud maar helder, vol kristal en parelen.

Ben, hoewel gewend aan dit gejubel, dat het geheele huis doortrilde,
bleef toch met open mond luisteren, zonder zijne illustraties verder
om te bladeren en opschrikkende bij de doordringende schelheid van
een hooge si of do.

Eline begreep nu zelve niet, waarom zij den vorigen dag zoo treurig
was geweest. Hoe was die bui van melancholie toch komen aandrijven,
zonder eene bepaalde aan te duiden oorzaak; hoe weggezweefd, eveneens
zonder een alles overstroomende vreugde? Nu voelde zij zich opgewekt,
vroolijk, gezond; het speet haar gisteren niet de tableaux te hebben
gezien, waarvan zij gaarne door Betsy meer had hooren vertellen, en zij
vreesde zeer, dat de heer en mevrouw Verstraeten haar ongesteldheid
niet ernstig zouden hebben opgenomen. Die goede, gezellige meneer
Verstraeten, altijd vol vroolijkheid en gekheid, en die lieve
mevrouw! En zij dacht, steeds voor haar piano, nu een roulade,
dan een paar voorslagen studeerende, aan andere lieve menschen, die
zij kende. Ze vond goede eigenschappen in al haar kennissen: in de
Ferelijns, Emilie De Woude, de oude mevrouw Van Raat, mevrouw Van
Erlevoort, ook in mevrouw Van der Stoor. Cateau was een poetje. En
zij betrapte zich op het idée, wel eens met dien komedietroep te
willen meêdoen: ze vond dat Frédérique, Marie, Lili, Paul en Etienne
een uitstekende levensopvatting hadden, altijd vroolijk samen, vol
plannen van pretjes. Het was wel aardig zich te laten bewonderen,
mooi gedrapeerd. En Paul had een lieve stem, ze vond het heerlijk
duo's met hem te zingen, en ze vergat, dat ze een paar dagen geleden
aan haar zangmeester had gezegd, dat hij hoegenaamd geen klank in
zijn orgaan had.

Ze was dus aangenaam gestemd en ze zong een tweede wals, die van
Juliette uit Gounods opera. Ze dweepte met Gounod!

Het was half elf, toen er geklopt werd aan haar deur.

--Binnen! riep ze en liet, omziende, haar fijne vingers rusten op
de toetsen.

Paul van Raat trad de kamer in.

--Bonjour Eline. Dag, kleine rakker.

--Zoo, Paul!

Zij stond op, eenigszins verbaasd hem te zien. Ben liep naar zijn
oom toe en trok zich aan zijn beenen op.

--Wat kom je al vroeg. Ik dacht, dat je vanmiddag zou komen
zingen. Maar daarom ben je niet minder welkom, hoor! Ga zitten,
en vertel mij van de tableaux! riep Eline opgetogen.... toen, zich
bedenkende, dat zij den dag te voren ongesteld was geweest, hernam
ze kwijnend:

--Het speet me vreeselijk, dat ik gisteren zoo ziek en akelig
was. Vreeselijke hoofdpijn....

--Ik kan het je niet aanzien.

--Heusch, Paul! Denk je, dat ik anders niet was gekomen om je talent
te bewonderen? Kom, vertel me, vertel me alles! en zij trok hem meê
naar de sofa, vanwaar zij de prachtwerken afwierp.

Paul had zich eindelijk bevrijd van Ben, die, aan zijn handen hangend,
zich op de hielen liet wiegelen.

--Kom, laat los, Ben, dikke jongen! En is de hoofdpijn nu over?

--O ja, heelemaal. Ik ga vanmiddag meneer Verstraeten nog feliciteeren,
en mijn excuses maken. Maar Paul, vertel me nu....

--Ik kwam je juist vertellen, dat ik van middag niet kom zingen,
hoor Elly. Ik heb geen toon in mijn stem; gisteren heb ik zóó moeten
brullen en brommen, dat ik er schor van ben. Maar we hebben veel
succes gehad....

En hij begon honderd uit te vertellen over de tableaux. Het waren
zijn idées en veel was zijn handenarbeid geweest, o.a. het kladderen
van de achtergronden; maar ook de meisjes hadden een maand lang zwaar
werk gehad met de costumes en duizenden kleinigheden. Dien middag zou
Losch komen om fotografies te nemen van de laatste groep; zelfs al was
hij dus op stem geweest, had hij niet kunnen komen zingen. En daarbij
gevoelde hij zich zôo stijf; hij had gewerkt als een timmerman, maar
de meisjes zouden zeker ook wel uitgeput zijn. Gepozeerd had hij niet;
hij had het reeds zoo druk met de organizatie der voorstelling gehad.

Hij liet zich een weinig achterover vallen in de Perzische kussens
der sofa, overlommerd door de aralia, en streek zich met de hand over
het haar. Het trof Eline, hoe hij op Henk geleek, ofschoon hij tien
jaar jonger, slanker en levendiger was, fijner besneden van gelaat
en verstandiger van blik. Maar een enkel gebaar, een optrekken der
wenkbrauwen, deed die gelijkenis soms treffend uitkomen, en al waren
zijn lippen dunner onder zijn blond kneveltje, dan die van Henk,
onder zijn dikken snor, toch lachte hij met den zelfden trek en de
zelfde volle diepe zachtheid van zijn broêr.


III.

--Waarom neem je toch geen goede schilderles, Paul? vroeg Eline,
als je toch talent hebt....

--Dat heb ik juist niet! lachte hij. Het zou de moeite niet loonen. Ik
klodder zoo wat, precies zooals ik wat galm. Het is allemaal niets.

En hij zuchtte om zijn gemis aan energie om zijn onbeduidende talentjes
tot iets hoogers te ontwikkelen.

--Je laat me denken aan papa, sprak zij, en er trok een waas van
weemoed over haar woorden, toen het gepoëtizeerd beeld haars vaders
voor haar blik verrees....--Hij had bepaald buitengewoon veel talent,
maar zijn gezondheid was in den laatsten tijd te zwak, dan dat hij
iets groots kon scheppen. Ik herinner mij, dat hij juist aan een
kolossaal doek bezig was, een scène uit Dantes Paradiso, geloof ik,
juist toen.... toen hij stierf. Arme papa! Maar jij, je bent nog
jong en flink, ik begrijp niet hoe je niet verlangt om wat te doen,
iets groots, iets bizonders.

--Je weet, dat ik bij Hovel werken ga; oom Verstraeten heeft het voor
mij bedisseld.

Hovel was advocaat en procureur en daar Paul inderdaad nog al vroeg,
na een afwisseling van hard blokken en lang luieren, in de rechten
gepromoveerd was, had oom Verstraeten gemeend den jongen meester een
dienst te doen, door hem zijn vriend aan te bevelen. Paul zou dus op
Hovels kantoor werken, tot hij zichzelven als advocaat zou vestigen.

--Bij Hovel? Een heele beste man! Ik mag zijn vrouw heel gaarne. O,
maar dat zal uitstekend zijn, Paul!

--We zullen hopen!

--Maar zie je, als ik een man was, zou ik maken, dat ik beroemd
werd. Kom Ben, wees nu niet lastig, ga nu de mooie plaatjes kijken,
hier op den grond! Zou je het niet heerlijk vinden beroemd te zijn? Zie
je, als ik niet Eline Vere was dan werd ik actrice!

En zij galmde een roulade uit, die van haar lippen viel als een
ris diamanten.

--Beroemd!--minachtend haalde hij de schouders op. Neen, dàt vind
ik zoo een kinderachtig idée! Beroemd te zijn! Dat kan me niets
schelen! Maar ik zou wel goed willen schilderen of... goed willen
zingen, soit.

--Maar waarom neem je dan geen les, hetzij in schilderen, hetzij in
de muziek? Wil ik mijn meester vragen?

--Dank je, laat dien brompot van een Roberts er maar buiten. En
daarbij, waarlijk Eline, het is de moeite niet waard, ik zou toch niet
kunnen volhouden in het een of ander. Ik heb vlagen, rages, weet je
en dan meen ik alles te kunnen doen, dan zoek ik groote onderwerpen
voor een schilderij...

--Zooals papa, glimlachte zij weemoedig.

--En dan ben ik vol ijver om van mijn stem te maken, wat er van te
maken is, maar heel gauw branden die mooie plannen uit als afgestoken
lucifers.

--Je moest je schamen.

--Ik ga mijn geniale aspiraties in proceszaken wegstoppen, weet
je! antwoordde hij lachend opstaande. Maar nu moet ik gauw naar de
Princessegracht, naar de Verstraetens. Je rekent dus niet op me,
van middag. We moeten nu nog het een en ander gereed maken, vóor
Losch komt. Adieu, dag Eline, dag Ben, dikke peuter.

--Bonjour, beterschap met je schorheid.

Paul ging en Eline zette zich weder aan haar piano. Een korte pooze
mijmerde zij er over, hoe jammer het was, dat Paul zoo weinig energie
toonde, en dit deed haar weêr aan Henk denken.

Maar ze gevoelde zich te opgeruimd om veel te peinzen en te
filozofeeren, en zij zong, vol van een weelde, die zich klaterend moest
uiten, tot het belletje van twaalf uur haar en Ben naar beneden riep.


IV.

Paul had zijn moeder gewaarschuwd, dat hij dien middag niet thuis
zou komen koffie drinken, daar hij dit bij de Verstraetens dacht
te zullen doen. Hij woonde met mevrouw Van Raat in de Laan van
Meerdervoort samen. Zij, eene oudere zuster van mevrouw Verstraeten,
was eene deftige dame met peinzende, lichtblauwe oogen, met eenigszins
ouderwets opgemaakt, zilvergrijs haar, en met een waas van berusting
en vermoeidheid over geheel haar wezen verspreid. Daar het loopen
haar moeilijk begon te worden, zat zij meestal neêrgebogen in haar
gemakkelijken stoel met hoogen rug, het matte grijze hoofd gezonken op
de borst, en de blauwgeaderde handen in de schoot gevouwen. Zij leefde
nog een stil, eentonig bestaan voort, na een kalm en tevreden, bijna
wolkeloos leven aan de zijde van haar echtgenoot, op wiens portret zij
vaak de doffe oogen sloeg, zooals het ginds, in generaals-uniform,
goed geschilderd, vóor haar hing: een knap, fiksch, open gelaat,
met een paar trouwe, verstandige oogen, en een innemenden trek om
den vastgesloten mond. Het leven had haar weinig groote smarten
aangebracht en zij was er, in de kleine poëzie van haar eenvoudig
geloof, God dankbaar voor; maar toch, nu was ze moê, zeer moê,
onherstelbaar getroffen door den dood van dien man, welken zij tot het
laatst had aangehangen met een genegenheid, kalm als een rimpelloos
meer, waartoe het bruisen harer jeugdige liefde vervloeid was. Toen
was zij een weinig gaan tobben, meestal over duizenden nietigheden,
dagelijks terugkeerende kleine beslommeringen met haar meiden en haar
leveranciers, hetgeen zich in hare gedachte alles aaneenschakelde tot
een keten van last. Zij gevoelde het, ze werd oud, en het leven kon
haar weinig meer geven, en ze vermijmerde zich met een stil egoïsme
in de vervlogen poëzie van haar weleer.

Zij had drie kinderen gehad; haar jongste, een meisje, was gestorven.

Van haar beide zonen beminde zij Henk het meest, die forsch en
groot haar uiterlijk het meest aan zijn vader liet denken, terwijl
zijn soezige goedmoedigheid, in haar oogen, meer naar de ronde,
oprechte flinkheid van dezen zweemden, dan Pauls fijner bezenuwde
wispelturigheid en vleugellooze genialiteit. Paul was haar steeds nu
te onrustig, dan te nerveus geweest, zoowel vroeger, in zijn telkens
afgebroken juridische studiën te Leiden--eindelijk, dank zij een weinig
moreelen dwang van oom Verstraeten, met een promotie bekroond,--als
nu, wanneer hij 's avonds laat uit bleef, rages had van schilderen,
tableaux-vivants en duetten of van luierend nietsdoen, waarin hij een
geheelen middag over een sofa hing, met een boek, dat hem verveelde.

Vóor Henk gehuwd was, had hij, rustiger en huiselijker dan Paul,
zich ook beter kunnen schikken in het huis zijner oude moeder; al
was hij stil, zijn zwijgen had haar nooit geërgerd: het was als de
gezellige stilzwijgendheid van een trouwen New-Foundlander, die met
zijn slaperige oogen over haar waakte. Zij gevoelde zich zoo veilig bij
haar Henk. Zij hield van geen eenzaamheid, waarin haar het verledene
te rooskleurig bij het grijze heden voor den geest placht te trekken,
en Paul zag zij zelden anders, dan in haast dineerende, daar hij een
afspraak had, of zich vervelende op zijn eigen kamer. Uitgaan deed zij
daarbij zelden, ongewend geworden aan de woelende drukte der straten,
of de gonzende conversatie van vele menschen te zamen.

Henk was haar lieveling, en zij betreurde, door den nevel harer
tobberigheid, waar het haar zoon aanging scherp en helder ziende,
zijn huwelijk met Betsy Vere. Dat was nooit een vrouw geweest voor
haar kind, en zij had hem ook niet van harte haar toestemming en
moederlijken zegen kunnen geven, toen hij haar zijn voornemen had
meegedeeld. Toch had zij den geliefden zoon niet in die keuze willen
tegenstreven, bevreesd anders wellicht zelve tot zijn ongeluk mede te
werken; zij had dus met een verloochening van gewone oprechtheid, een
verloochening, die haar somwijlen zelve verbaasde, haar afgunst voor de
indringster verborgen en deze ontvangen als een dochter. Intusschen,
zij bleef een zwaar hoofd hebben in de toekomst van Henk: zij had
mevrouw Vere een weinig gekend; driftig en heerschzuchtig was deze
haar steeds een onaangename persoonlijkheid geweest en deze dochter
deed haar veel aan die moeder denken. Ofschoon Henk, in haar oogen,
een veel vaster en flinker karakter bezat dan Vere, dien zij zich
slechts doodsbleek en met zware hoofdpijn kon voorstellen, terwijl zijn
vrouw voor hem dacht en handelde, ofschoon Henk, naar zij meende, de
ronde flinkheid van zijn vader had, en zich niet zou laten bedillen,
gelukkig, gelukkig als zij met Van Raat was geweest, zou hij nooit
met Betsy wezen. En zij zuchtte bij die gedachte met vochtig oog;
heur moederlijke liefde deed haar, trots haar moederlijke blindheid,
als door een onfeilbaar instinct iets van de waarheid gissen, en zij
had gaarne heur vroeger geluk gegund aan haar zoon, om in zijn plaats
te hebben geleden.

Met dwalende gedachten had zij nu gezien, hoe Leentje, de meid, in de
andere kamer de ronde eettafel voor de lunch had gedekt, voor haar
alleen, en met een matte berusting zette zij zich neêr, loodzwaar
gedrukt onder een hatelijke verlatenheid. Morgen zou zijn als heden;
het leven was haar een uitgebloeide zomer geworden en bleven herfst
en winter ook stormenloos, zij brachten dorre melancholie en kille
lethargie over. Waarom leefde zij nog....?

En ze gevoelde zich zoo moede onder het gewicht dier versuffende
eenzaamheid, dat zij Leentje niet eenmaal de les las over haar ruwheid,
ofschoon zij toch een porseleinen vleeschschaal in het oog kreeg,
waarvan de rand bij het vatenwasschen zeer gekarteld was geworden.


V.

Vroeger dan zij placht uit te gaan, ging Eline dien middag naar
de Verstraetens. Het was in de laatste dagen van November en een
strenge winter was vroeg ingevallen. Het vroor; de sneeuw knarste,
nog onbezoedeld en blauwig-blank, onder Eline's lichten, regelmatigen
tred, maar liever zocht haar voet de gladheid der schoongemaakte
trottoirs. De fijn geschoeide handen in het kleine mofje verschuilend,
soms van onder haar witte tulle voilette een kennis, vriendelijk
glimlachend, toeknikkende, nam zij haar weg door de Javastraat naar
de Princessegracht. Ze gevoelde zich nog zeer opgeruimd in haar
elegant, met bruin bont omzoomd, wintertoilet en in haar aangename
gemoedsstemming, zelfs niet verbroken door een kleinen twist met
Betsy, welke haar verweten had, hoe zij Grete werk liet doen,
dat Mina paste. Zulke kleine oneenigheden waren tegenwoordig geene
zeldzaamheid, echter steeds tot groote ontstemming van Henk, wien
niets zoo tegenstond als die lichte uitbarsting van huiselijk gekibbel.

Eline had zich echter Betsy's opmerking weinig aangetrokken en deze
met minder bitsheid dan gewoonlijk beantwoord; zij wilde zich niet
door zulke nietigheden uit haar goed humeur laten brengen, het leven
was er haar te lief voor....

En dankbaar, dat zij zich ingehouden had, sloeg zij de Javastraat om.

Bij de Verstraetens vond zij nog een ongewone wanorde. Dien gaf haar
niet-thuis, maar Eline verbrak het consigne en drong door in de groote
suite, waar zij mevrouw aantrof, die zich verontschuldigde over haar
peignoir. Losch, de fotograaf, was, half bedekt onder het groene kleed
van zijn toestel, bezig de reeds gepozeerde groep der Vijf Zinnen te
beschouwen. De meisjes, Etienne en Paul, lachten Eline toe, en zij
zeide, na mevrouw haar excuses gemaakt te hebben, hoe heerlijk zij
het vond nog iets van de tableaux te kunnen zien. Maar het tafereel
maakte in het kille, door den besneeuwden tuin weêrkaatste, daglicht,
niet meer dien indruk van gloed en weelderig kleurgeflonker als
den vorigen avond in een verheerlijking van Bengaalsch licht. De
draperieën hingen slap en verkreukeld, het goudlaken van Frédérique
had een vaal verlepte tint; haar hermelijn bleek molton te zijn, met
zwarte wol opgewerkt. Etienne's blonde pruik was een weinig uit de
krul. Tevergeefs maande Losch aan een weinig vriendelijk te kijken:
Lili, als de Reuk, lag half te sluimeren in haar kussen.

--Ik geloof, dat er niet veel van komen zal, zeide Marie, terwijl
Losch aan haar draperie schikte; maar Toosje Van der Stoor had er
wel idée op, en bleef liggen, onbeweeglijk, met een onuitstaanbare
kramp in haar middel, door heur moeielijke poze.

Eline was, om de gepozeerde artisten niet af te leiden, naar de serre
gegaan en zette zich neêr bij den heer Verstraeten, dien zij nog
met zijn verjaardag feliciteerde. Hij legde zijn boek uit de handen
en zijn bril af, terwijl hij met zijn tintelende, bruine oogen vol
welgevallen het elegante meisje beschouwde.

--Weet u wel, sprak ze, terwijl zij het, met bont omzoomde, manteltje
loshaakte; weet u wel, dat ik eigenlijk jaloersch ben van dat troepje
daar ginds. Je ziet ze maar altoos samen, altijd vroolijk, vol van
allerlei plannen en pretjes.... Ik voel me heusch oud bij ze....

--Verbeeld je! antwoordde mevrouw lachend, terwijl zij in haar
peignoir achter een stoel bleef staan; je bent even oud als Marie,
drie-en-twintig, niet waar?

--Ja mevrouwtje, maar ik ben niet zoo bedorven geweest als Marie en
Lili worden, en ik geloof, dat ik het me toch zoo goed zou hebben
laten welgevallen! Ach, u weet, vroeger bij ons, toen ik nog een kind
was.... papa was meestal ziek en dat maakte ons natuurlijk stil,
en later bij tante Vere.... tante was een allerliefste vrouw, maar
veel ouder dan papa en vroolijk was zij niet....

--Je mag geen kwaad spreken van tante Vere, Eline! zeide de heer
Verstraeten; ze was nog een oude vlam van me....

--O, en u mag niet met haar spotten; ik hield dol veel van haar, ze
was ook een tweede moeder voor ons, en toen ze, na die lange ziekte,
stierf, voelde ik mij verschrikkelijk verlaten, als alleen op de
wereld.... Ziet u, dat alles heeft me nu juist geen erg vroolijke
jeugd gegeven! en ze glimlachte met een weemoedig trekje, terwijl haar
oogen, bij de gedachte aan wat zij gemist had, vochtig werden. Terwijl,
als je Paul en Etienne en de meisjes ziet, dat is altijd een gelach
en een vroolijkheid.... heusch om er jaloersch van te worden. Die
Toos is ook een lief kind.

Men hoorde de artisten van de estrade springen. Losch was klaar. Paul
en Etienne kwamen met Freddy, Marie en Cateau in kostuum de serre
binnen, terwijl Lili naar bed ging, afgewonden door de drukte der
twee laatste dagen.

--Dag juffrouw Vere, sprak Cateau en reikte Eline haar hand. Eline
gevoelde plotseling een onbeschrijflijke, onberedeneerde sympathie
voor dat kind, zoo eenvoudig en onbewust-innemend, en ze moest haar
aandoening, terwijl ze opstond om heen te gaan, verbergen door Cateau
met een brusk gebaar, al spelende, te omhelzen.

--Dag schat! zeide ze dwepend. Kom mevrouwtje, ik ga u verlaten, u zal
nog veel te doen hebben, nu de drukte is afgeloopen. Alleen.... heb
ik Betsy beloofd u de kaartjes te vragen voor de opera.... Zou ik ze
mogen meênemen, als u ze bij de hand heeft?


VI.

Het was nog vroeg, even over halfdrie, en het kwam Eline in de
gedachte, hoe zij in vele dagen de oude mevrouw van Raat niet had
opgezocht, ofschoon zij wist, dat deze veel van haar hield en gaarne
des middags iemand ontving, om een praatje te kunnen maken. Henk ging
zijn moeder trouw iederen morgen bezoeken, nadat hij gereden had en
de twee, door zijn vrouw verbannen, Ulmerdoggen renden ongestraft de
trappen van het huis zijner moeder op. Betsy zag deze zelden: Betsy
zag wel in, dat mevrouw Van Raat haar weinig genegen was. Eline had
haar hart weten te winnen, door een zekere, allerinnemendste wijze,
waarop zij met oude dames omging, iets in haar toon van spreken, in
haar kleine attenties, iets als een geur van eerbied, die der oude
vrouw weldeed.

Eline ging weêr terug door de Javastraat naar de Laan van Meerdervoort,
en vond mevrouw Van Raat alleen, in haar hoogen stoel, de handen
gevouwen in den schoot. En zij scheen het jonge meisje een beeld van
zóo groote, onuitgesproken treurigheid toe; er zweefde over de rijke,
versleten meubels zulk een waas van vervlogen gezelligheid; er hing
in den corridor, in het vertrek zulk een atmosfeer van weemoed; er
lag over de plooien der donkergroene ripsen gordijnen zulk een nevel
van melancholie, dat zij zich bij haar binnentreden beklemd om het
hart voelde, als was het leven de moeite niet waard. Waarom waarom....?

Toen deed zij zich geweld aan. Zij verzamelde die gedachten, waarin
zij des morgens zoo opgeruimd was geweest, zij glimlachte en nam in
haar toon dien vagen eerbied, met iets van liefde en medelijden, aan,
en zij sprak opgewekt over Paul, over het diner van dien middag en de
opera.... en zij beloofde mevrouw Van Raat eenige boeken te sturen,
lieve, lichte lectuur, waarin men de wereld door roze glaasjes bekeek.

Het deed haar pijn zoo te ratelen, terwijl zij gaarne met de oude
vrouw had willen schreien, in een sympathie van weedom, maar zij hield
zich goed, en durfde zelfs een ernstiger onderwerp aan te vatten;
zij keurde het, steeds met haar lieven, eerbiedigen toon af, dat
mevrouwtje zooeven, toen zij binnen was gekomen, vochtige oogen had
gehad en dit nu niet wilde erkennen; zij was niet nieuwsgierig, maar
zij zou haar zoo gaarne willen troosten, zoo ze kon; had mevrouwtje
haar niet wel eens meer als confidente beschouwd..?

Zij doelde op klachten over Betsy, op andere, kleinere beslommeringen,
maar raakte ze niet verder aan.

En de oude vrouw schudde, reeds getroost en met een lachje, het hoofd;
waarlijk zij had niets, zij gevoelde zich alleen maar wat verlaten;
ach, het was, geloofde zij, dat ze zich verveelde; ze stelde in weinig
meer belang, maar dat was haar eigen schuld, niet waar? Andere oude
menschen lazen geregeld de courant, hielden zich op de hoogte, zij
niet; maar Eline was toch een lieve meid; waarom geleek Betsy niet
een beetje op haar, hé?

En ze begon, levendiger, te verhalen, over haar jeugd, over haar
lieven man; daar hing zijn portret....

Het was over vieren, toen Eline zich haastte weg te komen; het begon
donker te worden en het dooide en de duisterende wolken schenen op
haar te zullen vallen en haar te doen stikken.... Die oude vrouw was
gelukkig geweest, zeer gelukkig.... verbeeldde zij zich dat, of was
het waarheid? En zij, Eline, was nu reeds niet gelukkig; o, hoe zou ze
zich gevoelen, wanneer ze ook oud was, en leelijk en verschrompeld! Dan
zou ze zelfs geen herinneringen hebben, om zich te troosten, dat het
geluk bestond, voor haar bestaan had, dan zou alles droeviggrijs zijn,
grijs als die lucht! O God, waarom te leven, zoo niet gelukkig?

--Waarom, waarom? fluisterde ze en ze haastte zich, daar ze zich
verkleeden moest vóor het diner.


VII.

Het zou een eenvoudig, huiselijk dinertje zijn. Om halfzes kwamen de
Ferelijns en kort na hen Emilie met Georges. Betsy ontving ze in den
salon en vroeg Jeanne naar het kindje.

--Ze is nu veel kalmer, mijn kleine meid, ze heeft tenminste geen
koorts meer, maar toch, geheel beter is ze niet. Dokter Reijer was
nog al tevreden. Ik vind het heel lief, dat je ons gevraagd hebt:
ik heb waarlijk behoefte eens uit al die soesah te zijn, maar door
mijzelve kom ik er niet toe. Alleen, je ziet, ik heb vertrouwd op je
gezegde, dat het heel intiem zou zijn en er mij dus niet voor gekleed.

Zij keek een weinig ongerust van haar eigen eenvoudige, zwarte japon
naar Betsy's grijs satijnen toilet.

--Er komt werkelijk niemand meer dan, hier, Emilie en haar broêr,
dien ik een beleefdheid wilde doen. Maar je hadt mij gezegd vroeg
naar huis te willen gaan, en wij gaan dan later even naar de opera,
in de loge van oom Verstraeten. Maak je dus niet ongerust, je hebt
groot gelijk gehad, zoo te komen.

Henk kwam binnen, in zijn huisjasje, met zijn joviaal, vriendelijk
gezicht en dit stelde Jeanne nog meer gerust dan Betsy's
verklaring. Emilie, ruischende van de gitten, en levendig als
altijd, kende zij goed, en alleen Georges maakte op haar, in de
onberispelijkheid van zijn frac en zijn gardenia, een indruk van
gegeneerdheid.

Frans Ferelijn was, als Oost-Indisch ambtenaar, met verlof voor
herstel van gezondheid in Holland gekomen en zijn vrouw was een oude
schoolkennis van Eline en Betsy.

Jeanne scheen een eenvoudig vrouwtje, zeer stil en gebukt onder haar
huiselijk verdriet. Zwak, mager en van een bloedarmoedige bleekheid,
met een paar zachte bruine oogen, was haar de moederlijke zorg voor
drie ziekelijke kinderen bij bekrompen geldmiddelen te zwaar en zij had
een onbedwingbaar heimwee naar Indië, waar zij geboren was, waar zij
het eenzame leven in de binnenlanden lief had. Zij leed van de koude en
telde de maanden, die zij nog in Holland zou moeten doorbrengen. Aan
Emilie verhaalde zij, hoe zij bij Temanggoeng in de Kadoe gewoond
hadden,--Frans was controleur 1e klasse,--temidden eener menagerie
van Cochinchina-kippen, eenden, duiven, een Hollandsche koe, die
zooveel liter melk gaf per dag, twee geiten en een kakatoe,--als Adam
en Eva in het Paradijs, merkte Emilie op;--hoe zij des morgens haar
Perzische rozen en haar mooie crotons verzorgde en in den groentetuin
zelve haar groenten voor dien middag uitzocht, en hoe haar kinderen
in Holland aanstonds waren begonnen te sukkelen en te hoesten. Het is
waar, ze zagen wel bleek in Indië, maar ze behoefde daar toch niet
te vreezen voor elk tochtje, voor elke deur die open stond. En zij
betreurde zeer haar baboe, Saripa, die zij uit economie had moeten
achterlaten. Nu was zij in dienst bij andere menschen op Samarang,
maar zij had beloofd, dadelijk weêr tot haar te komen, zoodra zij
in Indië terug waren, en Jeanne zou haar uit Holland eenige mooie
katoentjes voor kabaia's medebrengen.

Emilie luisterde vriendelijk toe, en maakte haar goed aan het praten;
zij wist, hoe die herinneringen uit Indië Jeanne vermochten te wekken
uit haar gewone stilte. Betsy vond haar ongeschikt in een groot
gezelschap, en vroeg haar dus slechts alleen, met haar man, soms
met een paar goede kennissen. Eigenlijk vond zij haar vervelend en
onbeduidend, meestal slecht gekleed en zeurig, maar toch meende zij,
dat deze opinie niet uitsloot haar een enkele maal intiem te vragen,
Jeanne uit medelijden, Emilie voor de vroolijkheid en Georges, om
zijn kaartje met een invitatie te reciproceeren.

Terwijl Frans Ferelijn met Henk over zijn aanstaande promotie tot
assistent-rezident sprak, en Georges, na een paar frazen aan de
gastvrouw, luisterde, hoe Jeanne verhaalde van Frans' rijpaard, dat
eens tot in hun middengalerij was komen aanzetten om zijn pisang te
halen, lag Betsy met het hoofd op den rug harer causeuse en vond dat
Eline op zich wachten liet. Zij had gaarne wat vroeg willen eten,
om niet al te laat in de opera te komen, en ze hoopte maar, dat de
Ferelijns niet indiscreet zouden zijn en langer blijven, dan zij zich
eerst hadden voorgenomen. Amuzant waren ze toch zelden, dacht ze,
en stond op, heimelijk ongeduldig, verschikte de pauwenveêren in
een Makartbouquet, eenige kleinigheden op een peluche tafeltje, of
schoof met heur voet het tijgervel voor den vlammenden haard terecht,
kribbig op Eline.

Eindelijk ging de deur open en Eline trad binnen. En het trof Jeanne,
hoe mooi, vooral hoe elegant zij was in haar roze toilet van zijden
rips, zeer eenvoudig en zeer rijk, met enkele kleine strikjes, die als
vlinders wegscholen op haar, en-coeur opengesneden, corsage en heur
korte mouwtjes in den elleboog; strikjes, die zich luchtig schenen
neêrgezet te hebben op haar schouders en aan haar middel. In haar
lichtbruine haren, opgekamd in den vorm van een antieken helm, stak
een roze veêren touffe met aigrette; roze schoentjes schoeiden haar
voet, loom en licht als die eener fee; een enkel parelsnoer schakelde
zijn matwitte kralen om haar hals. In de hand droeg zij haar lange
handschoenen, haar roze veêren waaier en haar binocle van parelmoer.

Ferelijn en De Woude stonden op en zij drukte hun de hand en kuste
Emilie en Jeanne even op het voorhoofd, meêwarig naar de kleine Dora
vragend. Zij zag, hoe allen, zelfs Henk en Betsy haar opnamen, van
het hoofd tot de voeten, als getroffen door den rijken eenvoud van
haar toilet, en zij glimlachte, toen Jeanne haar van dokter Reijers
goede hoop sprak, het tobbende vrouwtje in den triumf en den glans
harer schitterende bevalligheid toe.


VIII.

Aan tafel schertste Eline onophoudelijk met De Woude, haar
buurman. Betsy zat tusschen haar beide mannelijke gasten, Emilie
tusschen Henk en Frans, Jeanne tusschen Eline en Henk. In de eenigszins
somber en antiek gemeubileerde eetkamer glinsterde de tafel van
damast, zilver en kristal onder den gloed van het gas, terwijl het
flikkerde langs karaffen en glazen, waarin donkerrood of bleekgeel,
de wijn scheen te sidderen. Uit de bloemen van een zilveren korf
verhief een ananas heur kroon van stekelig loof.

De Woude was met Eline begonnen te praten over de soirée bij de
Verstraetens en hij schilderde haar, hoe waarlijk vorstelijk freule
Van Erlevoort als Kleopatra en het Gezicht was geweest. Onder Emilie,
Frans en Betsy ontstond een druk gesprek over Indië, waarin zich
Jeanne eerst bijwijlen mengde, maar ze zat te ver, en werd afgeleid
door het gekakel van De Woude en het schelle lachje van Eline, die met
elkaêr zaten te flirten. Zwijgend lepelde Henk zijn soep en at zijn
vischpastei, een enkele maal Jeanne en Emilie met een paar woordjes
bedienend of inschenkend. En Jeanne werd al stiller en stiller,
zoowel uit malaise als uit vermoeidheid over haar druk gekout met
Emilie, na een dag vol zorg. Zij gevoelde zich weinig thuis naast het
coquetteerend paartje: Eline, en grande toilette, De Woude, in zijn
rok, die beide als een groepje vormden uit een galadiner, terwijl zij
er in haar zwart japonnetje povertjes bij afstak. Toch was zij blijde,
dat zij naast Henk zat en gevoelde zij in die nabuurschap iets als
de vage sympathie van haar misplaatstheid voor de zijne.

En zij kon niet nalaten zich te vergelijken bij Eline en Betsy; zij
tobbende met haar drie kinderen en haar klein verlofs-traktementje,
Eline en Betsy onbekrompen steeds verkeerende in een zwier van vermaak
en wereldschheid. Waar was de vroegere, gezellige vriendschap, die haar
samenbond, toen zij, nog ondeugende kinderen, met haar tasschen naar
school slenterden, Eline den capuchon van haar regenmantel vol kersen
had gestopt, en zij haar ondeugd en moedwil tegen de schooljuffrouwen
botvierden onder het commando van Betsy? Zij gevoelde zich als verkoeld
van de jonge vrouw, welke haar nu zelfs begon af te stuiten door dit
laatdunkend nonchalante in haar wijze van spreken, door dien toon van
overwicht tegenover haar man, verkoeld van dat jonge meisje, dat haar
wuft en ijdel toescheen in haar gesprek vol schitterende nietigheid
met dien fat. Vooral Eline begreep zij niet; zij vond iets ongewoons,
iets raadselachtigs in geheel haar wezen, dat steeds met zichzelve in
contrast was. Haar gelach om niets vermoeide haar en zij verwonderde
zich uit een fijn instinct er over, hoe iemand, die, naar men zeide,
zoo heerlijk zong, zoo onaangenaam en onnatuurlijk lachte. O, dat ze
toch een oogenblik stil ware....! En zij wenschte zich terug in hun
nauw bovenhuis, bij haar kleine Dora; hoe had ze die invitatie dan
ook aangenomen! Het is waar, Frans was er op gesteld geweest, dat zij,
nu de dokter het gevaar geweken zag, eenige verstrooiing zou zoeken,
maar dit, dit gaf haar geen verstrooiing: dit maakte haar zenuwachtig,
zelfs verlegen.

En zij bedankte Henk voor de zwezeriken met asperges, die hij haar
aanprees.

--Heb ik goed gehoord, freule, is meneer De Woude een broêr van
u? vroeg Frans zacht aan Emilie. Zoowel haar als Georges ontmoette
hij voor den eersten keer, en zoowel hunne gelijkenis als hun contrast
trof hem.

--Zeker, fluisterde Emilie. Een eigen broêr. En ik ben trotsch op
hem. Hij is een echte gommeux, maar een beste jongen. Hij werkt op
Buitenlandsche Zaken, hij is élève-consul.... Pas op, als u misschien
iets slechts van hem denkt! lachte zij fluisterend, en dreigde met
haren vinger, als ried zij Ferelijns gedachte.

--Ik heb nog nauwelijks meer dan een paar woorden met meneer De
Woude gewisseld, en zal dus wel oppassen, nu al een opinie over hem
te hebben! sprak hij een weinig verschrikt over Emilie's brusquerie.

--Dat is u geraden; de meeste menschen krijgen een geheel anderen
indruk van Georges, als zij hem eenigen tijd kennen, dan als zij hem
voor het eerst in gezelschap zien.... U ziet, ik spring als een trouwe
zuster voor mijn broêr in de bres.... Schenk u me nog maar eens in.

--En zelfs zonder dat hij wordt aangevallen! hervatte Ferelijn
glimlachend, en voldeed aan Emilie's verzoek.--Maar toch zooveel merk
ik al dat hij een bedorven kindje van de dames is, niet alleen van
zijn zuster, ook van mevrouw Van Raat en juffrouw Vere....

Betsy had zich in het gesprek van Eline en Georges gemengd,
aangetrokken door de levendigheid van den laatste, die van den hak op
den tak sprong, tal van onderwerpen even aanroerde: een conversatie,
zonder bepaald fond, zonder eigenlijke geestigheid, maar licht als
schuim en zeepbellen en flikkerend als vuurwerk. Zulk een gesprek
was haar element; een ernstig discours, al werd het met verve
gevoerd, was haar te zwaar, maar dit getintel van kleine vonkjes en
schuimspatjes, dat was als het geparel van den wijn in het kristal
der kelken, behaagde haar uitermate. Zij vond Georges veel amuzanter
dan gisteren bij de Verstraetens, waar hij tweemaal beweerd had, dat
het roode licht meer flatteerde dan het groene. Nu viel hij niet in
herhalingen, maar ratelde door, terwijl zijn stijfheid met een paar
fijne plooitjes kreukte, terwijl hij haar schertsend brutaal in de
rede viel, of zijn opinie opdrong, terwijl hij zijn frazen vlug en
onnauwkeurig afspon met een Fransche levendigheid.

Eline had een paar malen Jeanne willen medevoeren in dien cirkel van
schitterende nietigheid, maar Jeanne had slechts even geglimlacht
of geantwoord met een enkel woord en Emilie gaf het op haar te
amuzeeren. Het gesprek werd algemeener; Eline voegde zich er bij
met haar vrooliik sans-gêne en haar komische jovialiteit en Frans,
te midden van dien tooverkring, kon niet nalaten nu en dan een vonk
van luchtige geestigheid te laten flikkeren, al wierp hij vaak een
bezorgden blik naar zijn stil vrouwtje.


IX.

Het was Jeanne alsof het diner nimmer zou eindigen. Ofschoon zij
niet den minsten eetlust had, wilden zij niet meer weigeren en at
van de getruffeerde poularde, van de gâteau Henri IV, van de ananas
en het keurig dessert, haren wijn echter slechts even met de lippen
aanrakend. Henk, naast haar, at veel en met smaak, en verwonderde
zich, al kluivende, hoe zij steeds zulke kleine porties nam. Maar
ook De Woude at ternauwernood, daar hij er zich in het vuur zijner
levendigheid nauwlijks den tijd toe gunde. Emilie echter hield Henk
goed gezelschap en dronk een stevig glas wijn.

Het was over achten, toen men opstond en de dames zich naar den salon
begaven. Frans ging met Henk en De Woude een sigaar rooken, daar Jeanne
verklaard had nog wel een half uurtje te willen blijven. Betsy had
dit vriendelijk gevraagd; zij kon haar gasten toch niet op staanden
voet laten vertrekken en het bleef vroeg genoeg voor de opera.

--Is Dora dikwijls ziek, Jeanne? vroeg Eline, terwijl zij zich, met
het geruisch van haar roze rips, naast deze op een canapé neêrzette,
en haar hand nam. Den laatsten keer, dat ik haar zag, mankeerde haar
niets en toen vond ik haar al zoo bleekjes en fijntjes.

Jeanne trok zacht hare hand terug en gevoelde iets als een
ergernis over die vraag na de conversatie aan tafel; zij antwoordde
kortweg. Maar Eline liet niet af, als was ze bewust, nu in liefheid
te moeten inhalen, wat zij eerst had verzuimd, en zij kon zóó iets
gevoelvol-medelijdends in haar stem leggen, dat Jeanne er onwillekeurig
door werd bewogen. Jeanne begon te klagen, hoe zij niet geloofde, dat
dokter Reijer zorgvuldig genoeg haar meisje had onderzocht, en Eline,
die zich op het zilveren blad, dat Gerard, de knecht, voorhield,
haar mokka suikerde, hoorde vol belangstelling naar de moederlijke
klacht. Emilie en Betsy waren in het aangrenzend boudoir gegaan,
waar de eerste modeplaten wilde zien.

--Arme meid, wat heb je een moeite, en nauwlijks drie maanden pas
in Holland. Je bent immers in September gekomen? vroeg Eline het
doorzichtige Chineesche kopje op de peluche babbytafel zettend.

Jeanne zweeg, maar eensklaps richtte zij zich op, en op haar beurt
Eline's fijne, koele vingers vattende, zeide zij, in een verlangen
naar teederheid:

--Zeg eens, Eline, je weet, ik heb het hart op de tong, ik ben altijd
nog al oprecht geweest: mag ik je iets vragen?

--Natuurlijk, antwoordde Eline, een weinig verbaasd.

--Nu dan.... waarom zijn we niet met elkaâr, zooals we vroeger
waren, toen je ouders nog leefden? Het is nu vier jaar geleden,
dat ik trouwde en naar Indië ging, en nu we terug zijn gekomen,
nu ik je weêr terug zie, is het, of alles tusschen ons veranderd
is. Ik heb geen kennissen en bijna geen familie hier in Den Haag,
en ik zou gaarne mijn vroegere kennissen blijven behouden.

--Maar Jeanne....

--O, ik weet het, je vindt me misschien dwaas, dat ik zoo spreek,
maar ik voel me soms zoo gedrukt door al die soesah; ik zou zoo gaarne
eens aan een goede vriendin mijn hart willen uitstorten.... wat ik
natuurlijk niet aan mijn man doe....

--Maar waarom niet aan je man....?

--Ach, hij heeft al genoeg zorg van zijn eigen zaken; hij is ziek,
niet waar, en hij wordt ongeduldig....

--Maar Jeanne, ik weet niet, wat er tusschen ons veranderd zou zijn.

--Misschien verbeeld ik het mij ook; vroeger waren we meer samen,
nu leef je in geheel andere kringen, je gaat veel uit en ik.... we
zijn zoo langzamerhand aan elkaâr vervreemd.

--Maar als men elkaâr in vier jaar niet gezien heeft....

--We hebben toch correspondentie gehouden.

--Wat zeggen een drie, vier brieven in een jaar! Spreekt het niet van
zelf, dat men eenigszins andere ideeën krijgt, als men ouder wordt en
in andere omstandigheden komt. Vroeger was ik ook in zorgen, eerst
over mijn lieve papa, later over tante Vere, die ik in haar ziekte
heb opgepast...

--Voel je je gelukkig hier, kan je met Betsy overweg?

--O, zeker, uitstekend, anders zou ik immers niet bij haar inwonen.

Eline vond het, uit haar aangeboren terughoudendheid, niet noodig,
hierop meer te antwoorden.

--Zie je, je hebt je om niets te bekommeren, ging Jeanne voort; alles
gaat en gebeurt zooals je zelf wilt, je leeft vrij en onafhankelijk,
voor je genoegen.... bij mij is alles zoo geheel anders.

--Maar is dat nu een reden om ons vervreemd van elkaâr te noemen? Ten
eerste vind ik vervreemd een onaangenaam woord; ten tweede is het,
al duidt je het zachter uit, niet waar....

--Toch wel.

--Toch niet.... Ik verzeker je Jeannelief, kan ik je van dienst zijn
in het een of ander, je zal me altijd bereid vinden. Geloof je dat?

--Zeker, en ik dank je voor je belofte... Maar Eline...

--Nu?

Jeanne had iets als een vraag op de lippen: hoe ben je? verhaal mij
meer van je, laat mij je beter leeren kennen, zooals je nu bent! maar
het gemaakt vriendelijk lachje om die fijne lippen, in die droomerige,
amandelvormige oogen deed haar zwijgen. En zij gevoelde plotseling
berouw over haar openhartigheid tegenover dit coquette meisje, dat haar
veêren waaier in- en uitplooide; zij gevoelde als een onvoldaanheid
over het nuttelooze gesprek, dat er uit gevloeid was. Waarom had zij
zich door die opwelling laten medeslepen; zij pasten immers toch niet
bij elkaâr....

--Nu? herhaalde Eline, en toch vreesde zij in haar terughoudendheid
voor die vraag, die komen zou.

--Later, later, als we weêr eens alleen zijn! stotterde Jeanne en
zij stond op, ontevreden, over zichzelve geërgerd, op het punt in
tranen uit te barsten, na dat onaangename diner, na die vruchtelooze
wisseling van gedachten. Betsy en Emilie traden juist uit het boudoir.

Jeanne meende dat het tijd was van heengaan. De drie heeren
kwamen weldra binnen en Henk hielp Jeanne haar langen wintermantel
aantrekken. Zichzelve tot vriendelijkheid dwingend nam zij afscheid
en herhaalde Betsy, hoe lief zij haar intieme invitatie had gevonden,
en opnieuw overviel haar een rilling van ontevredenheid, toen Eline
haar op beide wangen kuste.

--Wat is die Jeanne toch gloeiend vervelend! zeide Betsy, nadat de
Ferelijns weg waren. Zij heeft bijna geen mond opengedaan.... Waarover
heb je het toch zooeven met haar gehad, Eline?

--Ik? Wel over Dora, en over haar man... niets bizonders.

--Arme meid! sprak Emilie medelijdend. Kom Georges, haal mijn sortie
eens.

Mina bracht echter de sorties der dames binnen, terwijl De Woude
zijn ulster ging aantrekken en Henk zich in zijn dikke handen wreef,
aangenaam gestemd, dat hij van avond thuis zou kunnen blijven na een
lekker diner. Het rijtuig stond reeds een half uur in de dooiende
sneeuw te wachten, met Dirk den koetsier en Herman den palfrenier,
onder hunne groote, bonten pélérines als verzonken, op den bok.


--Frans, dwing me nooit meer een invitatie bij de Van Raats aan te
nemen! sprak Jeanne smeekend, terwijl zij, rillend aan haar mans arm,
door de modder plaste, en de slippen van haar te wijden mantel, die
telkens openwoei, met haar kleine, verkleumde hand bij elkaâr poogde te
houden. Heusch, ik voel me niet meer thuis bij hen, bij Betsy en Eline.

Hij haalde even ongeduldig de schouders op en bleef zwijgen, en zij
stapten met hunne natte schoenen door, in het flikkerend licht der
lantaarns, die zich vervelend regelmatig herhaalden langs den weg,
en die haar doffen glans afspiegelden in de plassen, beverig en flauw.


X.

De derde acte van Le Tribut de Zamora was juist begonnen, toen Betsy,
Emilie, Eline en Georges hunne loge binnenkwamen. Deze komst gaf een
afleiding, eene plotselinge, lichte beweging in de stilte van het
luisterend en schouwend publiek; er ruischte een gekreuk van zijde
en satijn; men zag naar hen op en om; kijkers richtten zich naar
hen toe; in het publiek fluisterde men hier en daar, en vroeg men,
wie zij waren.

Emilie en Eline zetten zich vóor neder; Betsy en Georges achter haar,
en Eline zag een wijle, half glimlachend, in het rond, terwijl zij
haren waaier en haren parelmoeren binocle neêrlegde. Toen begon
zij langzaam hare sortie van wit peluche, met roze satijn gevoerd,
los te strikken, en deed die als iets rozigs en sneeuwigs van haar
schouders glijden, waarop De Woude ze over de leuning van haar fauteuil
schikte. En zij genoot in den triumf harer bevalligheid, toen zij, als
zonder er op acht te geven, zag, hoe men haar betuurde en bewonderde.

--Het is vanavond vol, we treffen het goed, fluisterde Emilie. Ik
vind niets zoo vervelend als een leêge zaal.

--O, ik ook! zeide Betsy. Kijk daar zitten de Eekhofjes, Ange en
Léonie, met haar mama. Gisteren waren zij ook bij de Verstraetens:
de volgende week geven ze een soirée dansante! en zij groette de
meisjes terug.

--Vanavond zingt de nieuwe baryton, die uit Brussel komt, Theo Fabrice,
sprak De Woude tot Eline. U weet, dat er sinds de débuts twee zijn
afgewezen, hij is eindelijk de derde.

--Wat duren die débuts vreeselijk lang dezen winter! merkte Eline
achteloos en zich waaiende op.

--Met den fort-ténor hebben we het nog al dadelijk getroffen, maar
ook hier, Fabrice schijnt heel goed te zijn, naar ik heb hooren
zeggen. Kijk, daar komt hij.

Het koor van Ben-Saïds odalisken was geëindigd, en de Moorsche vorst
zelve trad binnen, aan de hand Xaïma zijn paleis binnenvoerend. Eline
lette echter weinig op, daar zij nog de zaal rondzag, nu en dan een
kennis toelachte, en haar oogen niet weêr naar het tooneel richtte,
dan toen Ben-Saïd en zijn slavin onder hun troonhemel gezeten waren
en het ballet begon. Daarin schiep zij behagen en zij volgde de
danseuses, die, als glijdend op de tippen der teenen, zich rijden
onder de Moorsche arcades en zich groepeerden onder de opgeheven
sluiers en waaiers van zilveren franje, omgoten door haar corsages
van glanzig satijn, en schitterend van het klatergoud op de tulle
harer wijd uitgeplooide rokjes.

--Een lief ballet! zeide Emilie, gapende achter heur waaier, en vlijde
zich gemakkelijker in haar fauteuil, een weinig onder den indruk van
het genoten diner.

Eline knikte en terwijl zij achter zich het gefluister van Betsy en
Georges hoorde, bleef zij de kunstige evoluties volgen der eerste
danseuse die onder de op en neêr gezwaaide sluiers en waaiers tusschen
de anderen doorzweefde, steeds op de punten van heur satijnen, naar
omlaag gekromde voeten, de armen omhoog, in heur kapsel een flikkerend
aigrette van diamanten.

Uit den aard harer droomerig idealistische natuur, hield Eline dol
veel van de opera, niet alleen om er zich in haar loome elegance
te laten bewonderen, niet alleen om de muziek, en om eener beroemde
chanteuse de voordracht van een of ander aria af te hooren, maar ook
om de gespannen, zeer romantisch gekleurde intrigues, de eenigszins
ruw geschilderde melodramatische peripetieën, vol haat en liefde en
wraak, waarvan het conventioneele haar niet hinderde, en waarin zij
zelfs geen waarheid zocht. Zij behoefde geen oogenblik te vergeten,
dat zij acteurs en actrices, geen ridders en edelvrouwen voor zich
zag, dat zij zich in een vollen, verlichten schouwburg bevond, ziende
naar geschilderde coulissen en hoorend naar de tonenmassa's van een
zichtbaar orkest, en niet met held en heldin medeleefde in de tel
quel opgerakelde poëzie van de een of andere mediaevistische periode;
zij genoot desniettemin, zoo die acteurs niet te slecht zongen,
niet burgerlijk acteerden en er gesoigneerd in hun kostumes uitzagen.

Betsy integendeel ging alleen naar de opera om te zien en zich
te laten zien; zij zou Eline's genot, zoo zij hiervan geweten had,
kinderachtig hebben gevonden en er de schouders over hebben opgehaald,
maar Eline genoot in stilte, omdat zij Betsy's opinie vermoedde, en
liet haar zuster dus denken, dat zij eigenlijk geen ander genoegen
in den schouwburg smaakte dan, als zij, kennissen te zien en door
dezen gezien te worden.

Zij betreurde het nu bij zichzelve zoo laat gekomen te zijn; ze zag
Le Tribut de Zamora voor de eerste maal, en ze wist niet den inhoud
der twee voorafgaande actes. Emilie was onder den indruk van haar
vischpastei en haar getruffeerde poularde stil geworden en zat,
als zij, aandachtig te zien.

Het ballet was geëindigd. Ben-Saïd en Xaïma traden van hun troon af,
en hij zong na het recitatief:


    "Je m'efforce en vain de te plaire!"


de romance:


    "O, Xaïma, daigne m'entendre!
    Mon âme est à toi sans retour!"


De stem van den nieuwen baryton was vol en zwaar, meer die van een
basse-chantante, en hij voileerde haar in zijn lied als met een sluier
van melancholie.

Maar in zijn weelderig, Moorsch kostuum leek hij groot en zwaar
gebouwd; noch aan zijn houding, noch aan zijn mimiek vermocht hij
eenigen zweem van verliefde onderdanigheid te schenken, en hij
zag de chanteuse-légère, in haar zilverlaken en haar, met paarlen
doorvlochten, blonde haren, meer aan met iets dreigends en geweldigs,
dan met den deemoed van smeekenden hartstocht.

Eline voelde dit gemis in zijn actie, maar toch behaagde haar het
contrast dier uitdrukking van gebiedenden trots in zijn houding,
met die andere van deemoedigheid in zijn stem. Zij volgde den zang
toon voor toon, en terwijl de actrice bij een plotseling fortissimo
van Ben-Saïds koper orgaan scheen te sidderen van angst, vroeg Eline
zichzelve af:

--Waarom zou ze toch zoo bang zijn?.... Wat is er gebeurd? Hij ziet
er niet kwaad uit.

En zij zag, terwijl men, na de romance, in de handen klapte, de zaal
rond, toen haar blik bij toeval op een groep heeren viel, die in de
entrée der stalles zich op de trapjes geposteerd hadden. Zij bespeurde,
hoe zij juist naar hun loge tuurden, en denkelijk over hen praatten,
zoodat zij met haar gracieuze loomheid het hoofd weder een weinig
wilde afwenden.... maar tegelijkertijd merkte zij éen onder hen op,
die, hoed en stok in de hand, haar met iets hoffelijks en familiaars
toelachte.... Zij keek hem even aan, met groote oogen, groette in
haar verbazing niet dadelijk terug, maar wendde zich eensklaps om,
legde heur hand op Betsy's knie en fluisterde haar zuster toe:

--Zie eens, Betsy, zie eens wie daar staat!

--Waar, wie dan?

--Daar in de stalles.... Vincent.... zie je niet!

--Vincent! herhaalde Betsy, eveneens verbaasd; o ja, Vincent!!

Zij knikten beiden Vincent toe, die haar schertsenderwijze met zijn
binocle begon te fixeeren, waarop Eline zich coquet achter haar
waaier verborg.

--Wie, wie is dat, wie is Vincent? vroegen Emilie en Georges.

--Vincent Vere, een eigen neef! antwoordde Betsy. O, een dwaze jongen,
meestal weet niemand waar hij uithangt; dan zie je hem in geen maanden
en dan apparaisseert hij weêr. Ik wist volstrekt niet, dat hij in
Den Haag was. Eline, doe toch zoo gek niet met dien waaier.

--Hij hoeft me niet te fixeeren! zeide Eline, en hield zich met een
bevallige ronding van den arm den waaier voor het gelaat.

--Sedert wanneer heeft u uw neef gezien, mevrouw? vroeg Georges.

--O, zeker niet in anderhalf jaar. Ik geloof, dat hij, toen we hem
het laatst spraken, naar Londen zou gaan, waar hij iets gevonden had,
als reporter bij een courant, geloof ik, of iets dergelijks. Verbeeld
je, ze zeggen, dat hij een tijdlang in het Vreemden-Legioen in Algiers
is geweest, maar dat geloof ik nooit.... Hij heeft van alles gedaan,
en bezit nooit een sou....

--Ja, nu herinner ik me hem, ik heb hem vroeger wel eens gezien,
zeide Emilie gapend. Een raar individu.

--Ja, dat wel, maar hij weet, dat hij zich hier in Den Haag, waar
hij familie heeft, een beetje moet inhouden, en dat doet hij: we
tolereeren hem dus.

--Ach ja, merkte Emilie filozofisch op; je hebt meestal zoo een vuns
lid in de familie.

Eline choqueerde zich lachend om haar studentikoze uitdrukking en
plooide eindelijk langzaam de roze struisveeren van haar waaier in.


XI.

De derde acte verliep, zonder dat zij veel begreep van de scène met
Manoël, maar uit het groote duo van Hermosa en Xaïma ving zij een
draad op; de herkenning van moeder en dochter na het gebisseerde:


    "Debout, enfants de l'Ibèrie!"


en het scherm viel onder een daverend applaus, dat de beide actrices
driemaal voor het voetlicht, waar een paar bouqetten en een corbeille
haar overhandigd werden, terugriep.

--Ach toe, meneer De Woude, vertel me eens, waar komt toch de intrigue
eigenlijk op aan. Je n'y vois pas encore clair! vroeg Eline nu terwijl
zij zich een weinig tot Georges wendde.

Betsy sloeg echter voor, een oogenblik in den foyer te gaan en zij
stonden op en verlieten hunne loge. In den foyer, op de ottomane
gezeten, verhaalde Georges het verloop van de handeling der opera,
terwijl Eline met meer aandacht dan zij wilde laten blijken,
luisterde. Zij wist nu, waarom Xaïma huiverde voor Ben-Saïd en zij
had gaarne de loting der jonkvrouwen in de eerste, den verkoop van
Xaïma als slavin in de tweede acte gezien.

Eensklaps merkten zij Vincent op, die de trappen van den foyer af en
naar hen toekwam, eenvoudig en vrijmoedig, als had hij zijn nichten
nog pas den dag te voren gezien.

--Zoo Vincent, ben je weêr uit de lucht komen vallen? riep Eline.

--Dag Eline! Dag Betsy! Gecharmeerd je weêr eens te zien. Freule Van
Berg en Woude, zoo ik me goed herinner?

Hij drukte haar beiden de hand.

--Zoo ongeveer. Ik bewonder uw geheugen, ik was u vergeten, antwoordde
Emilie.

--Meneer De Woude Van Bergh, meneer Vere, prezenteerde Betsy.

--Zeer aangenaam. En hoe gaat het, goed?

--Totnogtoe een weinig verbaasd! lachte Eline. Je komt zeker om morgen
weêr te vertrekken, naar Petersburg of Constantinopel, niet?

Hij zag haar glimlachend aan met zijn fletse blauwe oogen, als van
verkleurd porselein achter hun lorgnet. Zijn gelaat had schoone,
regelmatige trekken, bijna te schoon voor een man, met den fijnen
rechten neus, den kleinen mond, waarom vaak iets spotzieks of
minachtends speelde, overdonst door het dunne, blonde snorretje; maar
een ongezonde, geelbleeke tint, en een vermoeide uitdrukking vaagde
de grootste bevalligheid ervan weg. Zeer slank en fijn gebouwd,
was hij in een donker, half gekleed kostuum, en opvallend waren
zijn smalle voeten en zijn slanke hand, met dunne, witte vingers,
een hand als van een artist, waarvan de fijnheid Eline steeds aan
die haars vaders deed denken.

Hij zette zich bij hen neder, en vertelde, op Eline's vraag,
met een matte stem, hoe hij juist in Den Haag was gekomen, voor
bezigheden. Het laatste was hij geweest te Malaga, in een wijnzaak;
vóór dien tijd in een assurantiemaatschappij te Brussel; daarvóór, in
een rijk oogenblik, als compagnon in een tapijtenfabriek te Smyrna,
die failliet was gegaan. Niets vlotte; nu verveelde hem dat gereis
en getrek; hij had genoeg blijk van energie gegeven, maar het noodlot
was hem tegen; alles waarin hij zich moeide scheen hem ongeluk aan te
brengen; wellicht zou hij echter bij een kinaonderneming op Java een
betrekking kunnen krijgen, maar hij moest eerst juiste inlichtingen
inwinnen. Morgen in den ochtend hoopte hij bij Van Raat te komen, dien
hij spreken moest. Betsy vroeg daarop, of hij dan kwam koffiedrinken,
daar Van Raat 's morgens nooit thuis was, wel 's middags. Hij nam
dit gaarne aan en praatte vervolgens over de opera.

--Fabrice, o, dat is de baryton, niet waar? Ja, een mooie stem maar
een leelijke, dikke baas.

--Vindt u? Neen, ik vindt, dat hij op het tooneel nogal een goed
figuur maakt! meende Emilie.

--Kom, freule, dat meent u niet....

Emilie bleef bij haar opinie en Eline lachte om hun verschil van
meening. Het belletje waarschuwde echter, dat de vierde acte begon
en Vincent nam afscheid, ofschoon Georges hem beleefd zijn plaats in
de loge wilde afstaan.

--O, dank u, zeer verplicht; ik wil u niet van uw plaats berooven,
ik sta in de stalles heel goed. Dus dan tot morgen, nietwaar? Adieu
Betsy, Eline.... au plaisir freule.... zeer aangenaam geweest, meneer
De Woude.

Hij boog, drukte Georges de hand en verwijderde zich langzaam,
lichtjes met zijn dunnen rotting zwaaiend.

--Het is een vreemde jongen! zeide Eline en schudde het hoofd.

--Ik ben altijd bang, dat hij ons nog eens compromitteeren
zal! fluisterde Betsy Emilie in het oor; maar, zooals ik zeide,
totnogtoe heeft hij zich nogal fatsoenlijk gedragen. En daarbij,
ik ben lief tegen hem, om hem te vriend te houden; ik heb een soort
vrees voor hem, men kan nooit weten....

--Ik kan niet zeggen, dat hij een charme van me is! sprak Emilie en
zij stonden op, om zich naar hun plaatsen te begeven.

--Kom, Emmy, dat zeg je nu maar, omdat hij Fabrice niet mooi
vond! plaagde Georges.

Emilie haalde de schouders op en zij gingen door den couloir.

--O, er is dus geen vijfde acte! Ik dacht, dat er vijf actes
waren! zeide Eline, bijna teleurgesteld, tot De Woude, die haar het
slot der opera verhaalde, snel, met een enkel woord.


XII.

In de vierde acte, in de door maanlicht beschenen tuinen van Ben-Saïd,
hoorde Eline vol belangstelling naar Manoëls cavatine, zijn duet met
Xaïma en hun beider trio met Hermosa, maar haar aandacht steeg, toen de
Moorsche vorst in de poort van zijn paleis verscheen, den krijgslieden
beval Manoël weg te voeren, en Xaïma, na zijn, tevergeefs smeekende
klacht, in plotseling woedenden hartstocht voortsleepte.... Het einde
der opera: Ben-Saïd vermoord door de moeder, die haar dochter redden
wil, greep haar meer aan, dan zij zou hebben willen bekennen. In zijn
scènes met de beide vrouwen speelde de nieuwe baryton met een vuur en
een kracht, die het melodrama als een gloed van romantische waarheid
bijzette, en toen hij getroffen op de trappen van het paviljoen
neêrzeeg, hief Eline haar binocle op, om zijn donker gekleurd gelaat
met den zwarten baard en de geloken oogen even te beschouwen....

Het scherm viel, maar de vier acteurs werden teruggeroepen en Eline
zag hem weder, buigende met een koelen, onverschilligen trek, die
afstak bij de glimlachjes van den tenor, de forte-chanteuse en de
chanteuse-légère.

Het publiek rees op, de deuren der loges openden zich...

Georges hielp zijn dames met haar sorties en zij gingen den couloir
door, de trappen af, om achter de glazen deuren te wachten, tot hun
rijtuig werd aangediend, door den afroeper met de hand aan den mond:

--Van Raa....aat!....

--Ik geloof toch niet, dat de Tribut een van Gounods beste opera's is,
is het niet, Eline? vroeg Emilie in het rijtuig. Niet te vergelijken
met Faust of Romeo et Juliette.

--Ik geloof het ook niet, antwoordde Eline voorzichtig, om haar bewogen
gemoedsstemming niet te doen blijken: maar men kan zoo moeilijk over
muziek oordeelen, wanneer men die voor het eerst hoort. Een paar
lieve melodieën hebben mij wel gefrappeerd. En daarbij, we hebben
maar de helft gezien.

--Voor een paar actes te gaan, vind ik wel aardig, maar eene geheele
opera te moeten hooren, verveelt me, dat wil ik wel bekennen, zeide
Betsy gapend.

En Georges neuriede:


    "Debout, enfants de l'Ibérie!"


De De Woudes werden eerst thuisgebracht op het Noordeinde en Betsy en
Eline reden vervolgens, mollig gedoken in het gebrocheerd satijn van
den landauer, naar het Nassauplein terug. Zij spraken nog even over
Vincent en toen zwegen zij beiden, en Eline dacht in een dwalende
mijmering aan de wals van Mireille, aan haar twist met Betsy over
Grete, aan de groep der Vijf Zinnen, aan Mevrouw Van Raat en De Woude,
aan heur roze japon en Ben Saïd.




Hoofdstuk V.


I.

Er was ongeveer een week verloopen na de tableaux-vivants, toen
Lili Verstraeten zich des middags in den kleinen salon neêrzette,
daar waar ze waren vertoond geworden. Het vertrek had sinds lang
weêr zijn gewoon aanzien hernomen, en in het open haardje vlamde een
vroolijk vuur. Buiten was het koud; er woei een gure wind, en het
dreigde te zullen regenen. Marie was met Frédérique van Erlevoort
commissies gaan doen, maar Lili had verkozen thuis te blijven en
vlijde zich nu behagelijk in een ouderwetschen, ruimen fauteuil,
bedekt met oud tapisseriewerk, een gezelligen stoel, die haar lief
was. Zij had Victor Hugo's Notre Dame de Paris medegenomen, maar zij
wilde zich niet dwingen tot lezen, zoo zij er nog geen genoegen in
nam, en zij liet haar boek, in rood leêr gebonden, verguld op sneê,
dus ongeopend in haar schoot liggen. Hoe heerlijk niets te doen dan
een beetje te droomen, en hoe dom van Marie en Freddy, uit te gaan
in dat vreeselijke weêr! Haar kon het niet schelen, het weêr; buiten
mocht het waaien en stortregenen, binnen was het heerlijk; de wolken
temperden het licht, de laag gedrapeerde meubelgordijnen lieten het
slechts zeer bescheiden doorglijden.... Dien had zij weggestuurd,
toen die ze wilde wegtrekken naar terzijde. Papa zat te lezen in de
serre, daar, waar het meeste licht viel; ze kon juist zijn lieven,
grijzen kop zien, en zij bespiedde, hoe gauw hij de blaadjes omsloeg;
hij las werkelijk niet zooals zij, die haar boek had medegenomen om
zich een houding te geven. Zij verveelde zich nooit, al deed zij niets;
integendeel, zij genoot dan van haar dwalende gedachten: rozeblâren,
als voortgeblazen door een lichte koelte; zeepbellen, broos en kleurig,
die zij behagelijk zag omhoog stijgen, en de rozeblâren woeien weg,
de zeepbellen spatteden uiteen, maar ze verlangde haar rozeblad geen
klimop te zijn, dat zich in haren geest vastrankte, en haar zeepbel
geen ballon captif! Mama was nog boven, steeds zeer bedrijvig; ach,
zij kon mama toch geen werk uit de handen nemen; die wilde toch
alles zelve doen, al deed Marie ook zoo een beetje het huishouden. Ze
hoopte, dat er geen visite zou komen; heerlijk, heerlijk alleen te
rêvasseeren! Hoe aardig, zoo een vlam te zien krullen om een verkoold
houtblok; de haard was net een hel, in miniatuur, de turven waren
rotsen, en daartusschen groeven zich afgronden, louter vuur en gloed,
iets van Dante! De vervloekten dwaalden rond over de rotsen en zagen
met ontzetting in den vlammengloed, brrr.... En glimlachend tegen
haar eigen fantazie wendde zij de oogen af, een weinig verblind
door het staren in die hel.... Nog geen week geleden, hadden zij,
ginds op die plek, gepozeerd voor hun opgetogen kennissen! Wat zag er
toen alles geheel anders uit! Nu waren de achtergronden, de lieren,
het kruis, al de rommeldebommel geborgen op den zolder. Dien had
de kostumes netjes opgevouwen in koffers bewaard. Het was toch een
gezellige tijd geweest, ook de beraadslagingen met Paul en Etienne
over de onderwerpen en de kostumes; de repetities, waar Paul iedere
poze moest voordoen! Wat hadden zij dikwijls geschaterd, wat een
moeite zich ook getroost voor enkele minuten....

Papa las maar ijverig door, en zij telde; eens na vijf-en-twintig, toen
na dertig tellen sloeg hij het blaadje om; wat repte hij zich! Hè,
wat kletterde de regen, en wat stroomde de goot! Freddy en Marie
waren voor haar pleizier uit.... heerlijk zich veilig te voelen, als
een poesje, voor die nattigheid.... En haar voeten nestelden zich in
de wol van de zwarte schapenvacht voor den haard; haar blond hoofd
drukte zich dieper in het tapisseriewerk van den ouden stoel.

Freddy ging dien avond naar een bal. Hoe was het mogelijk, dat zij er
tegen kon, bijna iederen avond uit te gaan! O, zij, Lili, hield er
ook dol van, een prettig bal, een amuzant soiréetje, maar ze bleef
ook heel gaarne thuis: ze las of ze werkte of ze.... deed niets,
maar verveling kende ze niet, en haar leventje.... het was net een
kalm beekje, ze was zoo geheel en al tevreden bij haar engelen van
ouders; ze wenschte maar dat het altijd zoo zou blijven; het kon
haar niets schelen een oude jongejuffrouw te worden.... Quasimodo,
Esmeralda, Phoebus de Châteaupers; ach, had ze maar liever Longfellow
medegebracht; ze had niets geen verlangen naar de Cour des Miracles,
maar wel naar Evangeline en The Golden Legend:


    My life is little,
    Only a cup of water,
    But pure and limpid....


Wat werd ze poëtisch gestemd! Ze lachte in zichzelve om zichzelve en
keek naar buiten in den tuin, waar de druipende, dorre takken als in
wanhoop geschud werden door den wind.

Daar werd gebeld en.... zij hoorde stappen en gelach in de gang, en
een aanhoudend geveeg van voeten op de mat. Freddy en Marie kwamen
thuis, maar zij gingen denkelijk naar boven; neen.... zij traden
binnen, steeds lachend, ontdaan van hunne druipnatte regenmantels en
beslikte overschoenen, en met zich een geur van wind en vochtigheid
in de warmte der kamer voerend.

--Heb je ooit! riep Marie uit; de freule zit bij het vuurtje zich te
warmen. Wel zeker, waarom niet!

--Wil de freule ook een kussentje in het rugje? spotte Freddy.

--Lach maar toe! murmelde Lili glimlachend en nestelde zich dieper in
den stoel; ik zit hier heerlijk en heb geen koude, natte voeten. Bagger
maar alleen in de vuiligheid, hoor!....

Freddy ging den heer Verstraeten even groeten, en Marie beweerde een
hartversterking noodig te hebben, en zou thee zetten.

Daarop zetten de meisjes zich bij elkander neder en Lili wilde ook
gaarne een kopje, heur afternoon-tea, al had ze niet gebaggerd in
de vuiligheid.

--Wat is het hier donker, Lili, hoe heb je hier kunnen zitten
lezen! Het is om je oogen te bederven! riep Marie.

--Ik heb ook niet gelezen, antwoordde Lili, genietende in haar
dolce-far-niente.

--De freule heeft zitten peinzen! spotte Freddy weêr.

--Heerlijk! sprak Lili, glimlachend haar oogen luikend. Zoo totaal
niets te doen.... alleen te rêvasseeren.

En zij schaterden het alle drie uit over de bekentenis van die
schaamtelooze luiheid, toen mevrouw Verstraeten beneden kwam,
zoekende naar het sleutelmandje, dat Marie verzuimd had in haar
kamer te brengen, en zij vond ze, alle drie lachende over heur kopje,
de sleutelmand naast de banketschaal.

Frédérique vertelde daarop, dat zij gauw weg moest; zij was dien
avond gevraagd op de soirée-dansante bij de Eekhofs, en zij moest
nog het een en ander voor haar toilet nazien, en mevrouw vond Lili
veel verstandiger dan Freddy en Marie, die commissies gingen doen
in hondenweêr.


II.

Er werd weder gebeld.

Het was Paul, die nog meer dan de meisjes dien geur van wind en
vocht medebracht, en die weêr naar buiten werd gestuurd, om beter
zijn voeten af te vegen.

--Wat een weêr! zuchtte hij en deed zich eindelijk na al die
pourparlers neêrvallen in een fauteuil.

Mevrouw liet de jongelui alleen en zette zich in de serre bij heur man,
maar deze, hoorende dat Paul er was, begaf zich naar de achterkamer.

--Dag oom.

--Zoo, dag Paul, hoe gaat het.... Ook goed met mama?

--O, het schikt nog al, oom, mama is heel wel; zooeven zat ze druk
te lezen in een boek, dat Eline haar gestuurd had....

--En hoe is het er meê, heb je al een visite bij Hovel gemaakt?

--Neen oom, nog niet!

--Maar doe dat dan. Laat er niet al te veel gras over groeien, Hovel
verlangt kennis met je te maken....

--Paul, je hebt nu al vier dagen geleden gezegd, dat je naar Hovel
zou gaan! riep Marie uit. Hoe is het mogelijk, dat je daar zoo lang
over moet denken. Het is, of het een reis is!

--Ik was van plan er morgen heen te gaan.

--Ga dan ook morgen, om halfzeven; na den eten vindt je hem altijd
thuis en is hij te spreken. Ik zou dat nu zoo maar vaststellen! zeide
oom Verstraeten, en er glom iets ontevredens in zijn anders zoo
vroolijke, donkerbruine oogen, toen hij naar de serre terugging,
gauwer dan hij anders zou gedaan hebben.

--Paultje, Paultje! zeide Frédérique, haar hoofd schuddend: hoe kan
je zoo lui zijn, nog luier dan Lili.

--Ach, het is immers morgen tijds genoeg, bromde Paul terug, en dronk
zijn kopje uit.

--Ja maar lui ben je! voer Marie hem tegen, onbevreesd voor een booze
bui. En om er oprecht over te spreken, we vinden dat allesbehalve
goed....

--Wel zeker, ga me nu maar eens de les lezen, oude grootmama.

--Oude grootmama, of geen oude grootmama, ik zeg je precies mijn
opinie.... En zie je, ik vind het jammer, dat je zoo bent, want je
zou veel meer kunnen presteeren, als je wat meer energie hadt. Let
op mijn woorden, als je je niet een beetje betert, wordt je net
als Henk.... een uitstekend goede, beste, brave jongen, maar een
doeniet. Je weet, ik dweep volstrekt niet met Betsy, maar ik kan
me begrijpen, dat je broêrtje haar soms gruwelijk moet vervelen,
met zoo een heelen dag niets doen.

--Zeg nu niets van Henk; Henk is een goede, beste vent! riep
Frédérique.

--En daarbij, voer Marie voort; je hebt meer capaciteiten dan
Henk; daarom vind ik die luiheid en dat gebrek aan energie dubbel
onuitstaanbaar in je....

--Ach, Marie, zeide Lili opstaande; zit nu niet zoo uit te varen
tegen Paul.... poor boy! Ga jij morgen naar Hovel, hoor! fluisterde
zij hem in; dan is alles weêr in orde....

Hij lachte haar toe, en beloofde zich te zullen beteren onder het
voogdijschap van haar drieën.

--Het schijnt, of ik onder curateele van mijn nichtjes en van freule
Van Erlevoort sta! zeide hij vroolijk. Mag het kleine jongetje nu
nog een kopje thee?


III.

De stortregen had opgehouden, maar de wind schudde nog steeds de
druppelende takken.

Het was over halfvijf, toen er opnieuw gebeld werd.

--Over halfvijf! riep Frédérique uit. Ik moet weg, ik had al lang weg
moeten gaan, om strikken op mijn japon te zetten.... O, ik zal adorable
zijn van avond, geheel en flot de tulle! Waar zijn mijn pakjes, Marie?

--Er is gebeld, zou daar visite zijn? vroeg Lili. Frédérique wachtte
even, daar zij in de vestibule haren regenmantel moest aantrekken,
en Dien kwam binnen om te vragen, of er belet was voor meneer De
Woude Van Bergh.

--Ik denk van niet, Dien, vraag maar even in de serre.

--O, die onuitstaanbare jongen! riep Lili. Dat pedante être!

--Ach, hij is zoo kwaad niet, meende Paul; en volstrekt niet pedant.

--Nu maar, ik maak de deur dicht, ik wensch hem niet te zien! hervatte
zij en zij wilde de porte-brisée dichtschuiven, toen Dien terugging
met de boodschap, of meneer zoo goed zou willen zijn binnen te komen.

--Kom Lili, wees nu niet zoo dwaas, kom nu meê! drong Marie aan.

--Dank je, ga maar alleen; sprak zij en schoof de beide deuren dicht,
juist toen De Woude in den salon binnentrad, waar hij door Marie
ontvangen en in de serre geleid werd.

Paul en Frédérique lachten, en namen afscheid van Lili; zij gingen
alle drie door de eetkamer naar de vestibule.

--Adieu, groet oom en tante van mij, en zeg oom dat ik bepaald naar
Hovel zal gaan, morgen na den eten! zeide Paul.

--Doe ook mijn complimenten, en zeg, dat ik waarlijk weg moest! sprak
Freddy.

--Goed, adieu, amuzeer je van avond, en flot de tulle! Brr, wat is
het hier koud in de gang!

Paul en Freddy gingen, en Lili keerde terug door de eetkamer. Georges
De Woude?.... O, hij kwam zijn digestie-visite maken voor de
soirée! Neen, zij kon hem volstrekt niet uitstaan. Zoo geaffecteerd
en altijd zoo stijfjes! Hoe was het mogelijk, dat Paul nog iets in
hem vond; zij vond Paul duizendmaal beter en flinker. Wat kon Marie
Paul de les lezen! Hij was toch een goede jongen; en dat hij wat lui
was uitgevallen.... ach, hij had immers geld, en kon best nu nog wat
plezier maken; later zou hij wel een betrekking zoeken, daar was zij
zeker van.... Zij zou het papa zeggen; Paul had bepaald gezegd morgen
naar Hovel te zullen gaan, en hij hield altijd woord.

Zij zette zich opnieuw in den ouden fauteuil en pookte het vuur op,
en wierp er kolen en turven in en een enkel blok hout. Zij verwarmde
even haar koud geworden vingers, en wreef zich de handjes, koel als wit
satijn. Door de gesloten deur hoorde zij het geruisch der stemmen in
de serre; meestal onderscheidde zij de fijne stem van Georges.... hij
scheen heele verhalen te doen! Zij moest toch eens even zien.... en
zij stond op en schoof een der deuren een weinig en voorzichtig ter
zijde. Zoo kon ze juist in de serre turen, langs de breede bladen
der palmen; papa en mama zag zij niet, maar zij zag Marie juist in
het gelaat en Georges op den rug.... Hoe grappig, als Marie haar nu
juist in het oog kreeg, maar zij scheen een en al aandacht te zijn
voor de historietjes van dat fatje. Lili kon net zijn glanzend boordje
bewonderen en de pandjes van zijn jas.... keurig! Daar.... daar, daar
keek Marie op.... nu bespeurde die haar juist door de breede reet
heen; adieu, bonjour, zij wuifde met haar hand Marie toe, zij boog,
zij trok gezichten en Marie werkte zenuwachtig met haar wenkbrauwen
en haar lippen, om het niet uit te proesten van het lachen!


IV.

Terwijl het donker werd, haastte Frédérique zich naar huis, naar het
Voorhout. Zij repte zich, toen Willem de knecht haar had opengedaan,
als een wervelwind de ruime vestibule door, de breede wenteltrap
op. Bijkans struikelde ze over Lientje en Nico, twee der kinderen van
mevrouw Van Rijssel, haar oudste zuster, die, sedert zij van haar
man gescheiden was, met haar viertal bij mevrouw Van Erlevoort was
komen inwonen.

--Juf, pas toch op, de kinderen zullen heusch vallen! sprak Frédérique
hijgend tot de dikke juffrouw Frantzen, die zij op het portaal der
eerste verdieping tegenkwam, in wanhoop zoekende naar de ondeugende
bengels. Ze ravotten op de trap, daar, Lientje en Nico!

--Weet u ook waar Ernestine en Johan zijn? vroeg juffrouw Frantzen
radeloos.

--Wel neen, ik kom zoo juist thuis! antwoordde Frédérique
verontwaardigd en zij repte zich verder, vloog haar kamer in, wierp
haar regenmantel uit en opende met zenuwachtige vingers een der drie,
vier pakjes, die zij in haar zak en in haar mof had meêgebracht.

--Ik zal nooit klaar komen! murmelde zij angstig en zij sloeg de
groene, damasten gordijnen van haar ledikant op, waar heur baltoilet,
als een ijle wolk van lichtblauwe tulle, in een wazige teederheid
lag uitgespreid.

Dien morgen was Frédérique's toilet van de naaister gekomen, maar
zij had er een paar strikken bij willen voegen, en zij durfde er
ternauwernood aan raken, uit vrees het ragfijne weefsel te zullen
verwarren.

--O, ik word wanhopig! sprak ze weêr; toen, met een invallende
gedachte, vloog zij op eens de kamer uit, en riep op het portaal:

--Tilly, Tilly, Mathilde!

Een der deuren werd geopend; haar zuster, mevrouw Van Rijssel, trad
verschrikt te voorschijn.

--Maar, Freddy, wat is er; is er brand, dat je zoo gilt?

--Neen, dan zou ik niet precies jouw hulp verlangen? Maar toe, help
me eens, ik ben wanhopig, ik kom nooit klaar.

--Waarmeê?

--Met mijn baltoilet. Je weet, ik woû hier en daar nog een strik
zetten. Ik vind het zoo kaal op zij, en ik heb lint gekocht.

Mevrouw Van Rijssel wilde antwoorden, toen de deur van mevrouw Van
Erlevoorts kamer openging, en de oude dame vroeg, wat er toch aan de
hand was. Tegelijkertijd weerklonk er een schel gegil en gelach van
kinderstemmen op de tweede verdieping, men hoorde luid getrippel van
levendige stappen en een meisje van zeven buitelde de trappen af,
achtervolgd door een jongen van zes.

--Mama, mama! schreeuwde het kind, terwijl zij de laatste trappen
afsprong.

--Maar Tine, Johan, is dat een leven maken! Wat voeren jullie nu weêr
uit? vroeg mevrouw Van Rijssel zeer streng.

--Jo plaagt me altijd, Jo, wil me kietelen en hij weet, dat ik er
niet tegen kan! hijgde het meisje, en ze verschool zich in de rokken
harer grootmama, terwijl Frédérique Johan in hare armen omstrengelde.

--Ik heb je al meer gezegd, dat ik al dat geren en geschreeuw in huis
niet hebben wil! hervatte mevrouw Van Rijssel ontevreden. Bedenkt toch,
grootmama wordt langzamerhand oud en kan niet meer tegen dat lawaai.

--Ach! sprak mevrouw Van Erlevoort goedig; ze speelden maar een beetje,
nietwaar Tien?

--Pas op, hoor, anders zal ik je kietelen! riep Frédérique en kietelde
Johan onder zijne kleine armen, zoodat hij spartelend en kraaiend op
den grond viel.

--Mais comme vous les gâtez, toutes les deux; ne les choyez donc pas,
quand je suis fâchée. Je perdrai tout mon pouvoir, si vous continuez
ainsi! riep Mevrouw Van Rijssel wanhopig, en keek over de trap,
want beneden gaven Madeline en Nikolaas dikke juffrouw Frantzen den
grootsten last en wilden niet met haar mede naar boven.

--Lientje, Nico! riep mevrouw van Rijssel met haar strenge stem.

--Ach, Mathilde, toe, laat de kinderen nu, en kijk eens even naar
mijn japon! smeekte Frédérique.

--Ik kan er geen orde meer onder houden, gedecideerd niet! zuchtte
Mathilde.

--Haast je, Freddy, we eten vandaag wat vroeger.... over een half
uurtje, als het kan! zeide mevrouw Van Erlevoort.

Men hoorde de huisdeur opendraaien; het waren Otto en Etienne Van
Erlevoort, die samen thuiskwamen en hun vroolijke stemmen vermengden
zich met het gegil der kinderen, de vergeefsche aanmaningen van
juffrouw Frantzen en het geblaf van Hector, Otto's zwarten hond.

--Kom nu, Mathilde, zie nu eens even naar mijn japon! vleide Freddy
met haar liefste stem.

Mathilde gaf haar moederlijke plichten in dat brouhaha op en liet
zich door Frédérique medetroonen.

--Gedecideerd, ik verlies al mijn macht....

--Komt kinderen, vecht nu niet meer, weest nu zoet! sprak mevrouw Van
Erlevoort tot Ernestine en Johan; gaat nu meê met oma naar beneden,
het is hier om te bevriezen....


V.

Mevrouw Van Erlevoort was steeds aan drukte gewend geweest en zij
had er zich steeds wel bij bevonden. Als moeder van zeven kinderen
had zij nooit anders dan gelach, gekibbel of gewoel om zich heen
gezien en zou zij niet begrepen hebben, hoe een talrijk huisgezin,
in een andere atmosfeer, rustiger en vrediger dan de hare, zou
hebben kunnen bestaan. Haar huis was dan ook van den beginne af
vervuld geweest met het schelle gejubel, de luidruchtige twisten en
het onophoudelijk door elkaâr gedraaf harer kinderen, en toen deze
opgroeiden, met al den levenslust en de dartele woeligheid hunner
bruisende jeugd; daarna was, eenige jaren na het verscheiden van haar
echtgenoot, mr. Théodore Otto Baron Van Erlevoort ter Horze, lid der
Tweede Kamer van de Staten-Generaal, een tijd van ongekende kalmte
ingetreden, toen vier harer kinderen de een na de ander huwden en
haar woning verlieten. Théodore, de oudste, het eerst, die nu hunne
goederen in Gelderland beheerde, en te midden van zijn jonge vrouw
en hun talrijk kroost op het Huis ter Horze zoowel in heereboer als
in jeugdigen patriarch scheen herschapen te zijn; daarna de derde
dochter, Mathilde, wier kort huwelijk zeer ongelukkig was geweest;
vervolgens de twee oudste meisjes, Cathérine en Suzanne, de eene
gehuwd met een Engelsch bankier, mr. Percy Howard, en nu te Londen
gevestigd; de andere met jhr. Arnold Van Stralenburg, griffier bij
de Arrondissements-rechtbank te Zwolle.

Zoo was mevrouw Van Erlevoort overgebleven met haar twee zoons,
Otto, adjunct-kommies bij Binnenlandsche Zaken, Etienne, te Leiden
studeerend in de rechten, en haar jongste, Frédérique, en zonder de
nieuwe bekoring en frissche emoties van haar grootmoederschap, zou zij
te midden dezer betrekkelijke kalmte zeker melancholiek zijn geworden,
gewend als zij was aan het gedribbel of gehuppel van voeten op de trap
en het gelach en gezang van heldere stemmen in haar ruime vestibule.

Eenige jaren na haar huwelijk keerde Mathilde met vier kinderen bij
mevrouw Van Erlevoort terug; na de scheiding van haar man, waren deze
haar toegewezen geworden. Van Rijssel leefde sedert in het buitenland,
en men hoorde weinig meer van hem.

Mevrouw Van Erlevoort beklaagde hare dochter, welke heur lot van
verwaarloosde en miskende echtgenoote zoo lang met waardigheid had
kunnen torsen, en zij nam ze vol liefde tot zich, in het diepste haars
harten overgelukkig, door het nieuwe, ontluikende leven, dat de vier
kleinkinderen in haar woning medebrachten. Zij bedierf hen allen,
zooals zij nimmer haar eigen kinderen had bedorven, kon bij hunne
grootste guitenstreken met den besten wil der wereld niet boos worden
en bracht Mathilde daardoor soms tot radeloosheid en wanhoop. Deze
wist niet wat er van hen worden zou bij zooveel toegevendheid;
zij smeekte mevrouw Van Erlevoort haar toch niet te wederstreven in
gerechtvaardigde strengheid en verdiende strafuitdeelingen; mevrouw Van
Erlevoort beloofde, maar vergat haar belofte bij de eerste gelegenheid
de beste, terwijl Frédérique, zelve bedorven, Mathilde wel bij haar
klachten steeds gelijk gaf, maar ook weinig het hare bijbracht tot
eenige billijk strenge pedagogie. Alleen bij Otto kon Mathilde nog
op eenigen vasten steun rekenen en de vier bengels hadden ook alleen
respect voor oom Ot. Hij paarde aan de goedhartigheid zijner moeder
het gezonde verstand en de degelijkheid van zijn vader, en scheen in
zijn beraden kalmte eenigszins ouder dan hij was, maar er lag zulk een
innemend waas van hartelijkheid over zijn flinke trekken, er sprak
zoo iets vertrouwelijks en sympathieks uit zijn donkere, lichtvolle
oogen, dat zijn ernst en zijn degelijkheid eerder aantrokken, dan voor
zijn acht-en-twintig jaren te somber en te straf schenen. Etienne
was daarentegen een en al vroolijkheid, onbedachtzaamheid en
lichtzinnigheid, en de lieveling van zijn moeder, wie de glans en
zonnegloed van zijn karakter de ziel scheen te koesteren. Frédérique
was dol op haar beide broêrs, maar noemde Otto dikwijls papaatje en
stoeide met Etienne bijna als Lientje met Nico en Tine met Johan.


VI.

Mevrouw Van Erlevoort had dien middag wat vroeger willen eten,--om
halfzes,--daar zij nog haar kleine siësta wilde nemen, voor zij zich
zou moeten kleeden. Zij zou dien avond, behalve met Freddy, ook met
haar beide zoons naar het bal bij de Eekhofs gaan, terwijl mevrouw
Van Rijssel thuis bleef, als een stille, melancholieke jonge vrouw,
wier glimlach uitgewischt scheen op haar wasbleek gelaat en die nog
slechts leefde voor haar kinderen. Het woelige viertal at steeds
apart met juffrouw Frantzen, op Mathilde's uitdrukkelijk verzoek,
daar mevrouw Van Erlevoort niets liever had gewild, dan de geheele
bende met de dikke juffrouw aan tafel te zien, onbevreesd haar fijn
damast met de saus overstroomd, eenige glazen gebroken, of kleine
vingertjes in de compôte aan het grabbelen te zien. Zoo had Mathilde
er dan ook niets aan kunnen doen, dat de kinderen, die vroeger aten
en sneller gedaan hadden, soms een voor een als kleine bandieten,
binnenslopen, tot wanhoop van juffrouw Frantzen, wier rond gezicht
dan met verschrikte oogen in de halfgeopende deur verscheen. Dit was
een paar malen door mevrouw Van Erlevoort goedig geduld en weldra
een regel geworden, waarin Mathilde zuchtend berustte. Etienne en
Frédérique maakten het kleine goed woeliger dan ooit. Otto schertste
meê en Mathilde haalde met een glimlach de schouders op; het ging,
zooals het ging....

--Dank je Otto, ik wil niets meer eten, zeide Frédérique aan tafel;
ik kan nooit eten, als ik naar een bal ga, dat weet je wel.

--Nog altijd? vroeg Otto. Ik dacht alleen, dat een jong meisje niet
at bij haar allereerste entrée in de wereld. Ben je nog altijd zoo
nerveus? Arme meid!

--Freddy, wat heb je nu aan je toilet gedaan? Ik hoop toch niets
bedorven? vroeg mevrouw Van Erlevoort angstig.

--Neen, moes, ik heb op Mathilde's raad maar alles gelaten als het
was.... O, je zal me zien vanavond: vervolgde zij tot Otto; ik zal
zoo etherisch zijn in mijn blauwe tulle.... zoo om weg te blazen,
weet je. Daar heb je de Filistijnen ....

Deze betiteling sloeg op de vier Van Rijsseltjes, die
binnenstormden. Nico met een oorverscheurende trompet in zijn mond. Zij
kwamen ieder hun sinas-appel met wijn en suiker binnen eten; mevrouw
Van Erlevoort nam Nico naast zich, bereidde zorgvuldig zijn dessert
en de blonde guit was weldra bezig, met van sap druipende lipjes,
de gesneden stukjes af te zuigen, nu en dan toeterend op zijn trompet.

Ernestine, Johan en Etienne pikten van ééne schaal om het gauwst,
en hunne vorken verwarden zich in elkander, onder een luid gelach,
terwijl Freddy aan Otto opsomde, wie er alzoo kwamen dien avond,
bij de Eekhofs.

--Nu, dan heb je de Hijdrechtjes, Eline Vere, de Van Larens, Françoise
Oudendijk.... Vindt je Françoise niet mooier dan Marguerite Van
Laren? Zeg eens Otto, aan wie van beiden ga je je cour maken? O,
Nico! Mijn trommelvlies! Nico!

Troe, troe, troe, klonk de bazuin.

--Nico, je maakt me dol met dat geschetter. Leg dat ding neêr en eet nu
netjes. Kijk, je doet alles op je buisje druipen! bestrafte Mathilde.

--Ach, hij maakt maar wat muziek, niet waar, kleine dot, sprak mevrouw
Van Erlevoort en sloeg haar arm om den jongen, die zijne grootmama zeer
oneerbiedig juist in haar oor bazuinde, met de krassende valschheid
van een draaiorgel.


VII.

Na den eten stoeiden Freddy en Etienne met de kinderen, terwijl mevrouw
Van Erlevoort zich in haar boudoir ging afzonderen en Otto, naast
Mathilde, die borduurde, zijn sigaar rookte. Rika, de meid, nam de
tafel af, zeer gehinderd door Nico, en duizend angsten uitstaande voor
een blad, waarop zij vuile glazen en borden had geplaatst. Eindelijk
sloeg het acht uur en juffrouw Frantzen kwam om de kinderen te halen.

--Ciel de mon âme! riep Frédérique, op de canapé half gesmoord door
Ernestine, Johan en Lientje, en zij bevrijdde zich van de armen en
beenen die haar als polypen omvingen. Ik moet naar boven; Mathilde
kom je me helpen?

--Goed, antwoordde Mathilde en stond op. En jullie kinderen, gauw
naar bed!

--Neen, ik wil niet, ik wil eerst tante Freddy mooi zien! riep
Ernestine met een zeurig stemmetje. En ik wil tante ook helpen.

--Tante kan je hulp wel missen en mooi is ze altijd! antwoordde
Mathilde. Kom, gaat nu allen meê met juffrouw Frantzen, allons,
als zoete kinderen.

Freddy vloog weg, en daar mevrouw Van Erlevoort sluimerde, kon Mathilde
haar macht laten gelden en het viertal werd naar boven gejaagd met
een aanmaning op elke treê, daar Nico hinkend weder de trap af wilde
gaan en Lientje op het portaal met Hector op den grond bleef sollen.

--Ik kom dadelijk, Freddy! riep Mathilde; zoodra de kinderen boven
zijn! en Freddy gilde van uit haar kamer, dat ze zich hield aanbevolen.

Ze was reeds bezig met het golvende haar uit te borstelen, den
lokkenvloed van Kleopatra.... Mathilde zou haar kappen: die kon
het zoo keurig doen. En ze schikte alles en ze zag alles na, haar
waaier, heur handschoenen, haar zakdoek, heur lichtblauwe, satijnen
schoentjes.... Een blos van zenuwachtigheid tintte de matheid van
haar melkwit teint, terwijl zij zich in den grooten spiegel bezag en
glimlachte, tot er een kuiltje zich groef in elke wang. Het zou wel
gaan, dacht ze.

Na een half uur kwam Mathilde terug met Martha, de linnenmeid, die
ook als kamenier dienst deed en Frédérique ging zitten, vlak voor
den spiegel, in haar onderlijfje en haar blauwe schoentjes.

--Net zoo eenvoudig en snoezig als verleden keer, Tilly! vleide
Frédérique, terwijl Martha nu de kam, dan een frizeerijzer, of een
haarspeld aangaf. O, het is hier koud geworden! Martha, gooi wat om
mijn schouders!

Martha legde haar een bonte pelerine om. Mathilde had met vlugge
vingers haar werk voltooid.

--Daar! sprak ze, en schoof de krullende franje van voren
terecht. Eenvoudig, keurig en stevig. Ben je tevreden?

Frédérique bezag zich en roerde even met de tippen harer vingers heur
kapsel van terzijde aan.

--Zeker, zeker, zeide ze; en nu.... nu mijn flot de tulle.

De bonten pelerine vloog op den grond, maar Martha regelde de wanorde
van kleedingstukken, die zich in het vertrek verspreidden. Mathilde
hief de wolk van teeder azuur op, en liet ze, licht als een zucht,
om Freddy heenglijden.

--Ik ben iets van een fee, van een ondine! sprak Freddy, haar armen
opheffend, en Tilly en Martha knielden neêr en haalden de wazige
plooien dier ragfijne nevels uit, La, la, la,.... Freddy's voetjespaar
bewoog zich op een maat, die zij neuriede....

--Freddy, Freddy, stil nu.... Martha, een speld; die strik zit los....

--Hoe vindt je het, Martha?

--Beeldig, freule!

--Is het nu niet kaal, op zij, Tilly?

--Och, wel neen, het is een en al strik- en lintenburg, wat wil je
nu meer. Het fladdert al alles om je heen.... toe, Freddy, ik bid je,
wees nu een oogenblik stil....

Daar ging de deur zachtjes krakend open, als door een geheimzinnige
hand....

--Wat is dat nu weêr! riep Mathilde, bijna ongeduldig en ze werd
woedend, toen ze Ernestine, rillende in haar witte nachtjapon,
als een tengere schim, zag verschijnen, een weinig angstig en toch
guitig-brutaal.

--Toe moes, ik wou zoo graag....

--Maar Tine, het is om doodziek te worden, zoo op die koude trappen en
door de koude gang te loopen! Ik begrijp niet, hoe je zoo ongezeggelijk
kunt zijn....

--Kruip in mijn bed, Tine, gauw, maar pas op voor mijn lijfje! riep
Freddy. Ach, laat maar, Tilly, fluisterde zij.

Tine was reeds in bed gekropen en nestelde zich als een duif in de
dekens, waarna haar dunne vingertjes met welbehagen het blauwe satijn
van Frédérique's corsage, dat nog op de kussens lag, betastten.

Mathilde haalde met een zucht haar schouders op, berustend als altijd,
maar zij nam het lijfje weg. Mevrouw Van Erlevoort verscheen in de
nog geopende deur, ruischende van haar moiré.

--O, wat is mama mooi! riep Frédérique opgetogen; je zal zien, Tilly,
ik ben weêr het laatste klaar. Toe, rep je wat!

Mathilde reeg het blauw satijnen lijfje van achteren dicht en mevrouw
Van Erlevoort zag bewonderend en glimlachend naar haar nevelige
ondine.... Daar hoorde zij echter iets sluipen, achter zich, en
omziende bespeurde zij Johan en Madeline, beiden verkleumd en in
nachttoilet....

--Neen maar, dat is te erg! Dat is om wanhopig te worden! riep
Mathilde uit en zij liet Frédérique half geregen staan en vloog naar
de bengels toe. Hoe kunnen jelui toch zoo ondeugend zijn en mama
zoo een verdriet doen! Morgen zijn jullie allemaal ziek.... Kom,
gauw naar boven en dadelijk!

Haar stem klonk gramstorig en de beide kinderen begonnen bijna te
weenen, maar mevrouw Van Erlevoort kwam ter hulpe.

--Ach Mathilde, laat ze nu maar een oogenblikje blijven....

--In mijn bed.... kruip in maar, gauw! riep Frédérique schaterend van
het lachen. Maar niet aan mijn tulle... afblijven, afblijven! en zij
week angstig terug voor die uitgestrekte klauwtjes der beide wandalen,
die in het luchtige gaas schenen te willen grijpen, en aan de lange
strikken te willen trekken.

Mathilde zelve begreep, dat de kinderen in Freddy's bed nog het beste
zouden zijn voor het oogenblik, en zij gaf voor de duizendste maal toe
en reeg zuchtend Freddy's corsage, waarvan het satijn kraakte, verder
dicht; Johan en Lientje kropen intusschen bij Tine onder de gewatteerde
deken en zagen met tintelende, guitige oogen naar de blauwe fee op.

--Doe je daar nog iets overheen, tante? vroeg Johan; of blijf je
zoo nakend?

--Ach, domme jongen? riep Tine verontwaardigd en zij duwde hem omver,
zoodat Lientje met een gil meêgesleept werd en Frédérique's bed
weldra een chaos geleek van wollen dekens, blonde krullen, kussens
en half ontbloote, roze beenen en armen, die zich alle onder een luid
gekrijt dooreenwoelden.

Mevrouw Van Erlevoort en Frédérique weenden bijna van het lachen
om dit tafereel, de laatste tot groote ergenis van Mathilde, welke
haar veters maar niet vermocht vast te strikken, en mevrouw Van
Erlevoort riep Otto en Etienne, die, gerokt en reeds geoverjasd,
de trap afkwamen, binnen om het schouwspel te zien.

--Kom er meê in, oom Eetje, kom er meê in, toe, kom er in! schreeuwde
Johan, maar Etienne bedankte voor de eer; hij was nu veel te mooi om
zoo te ravotten, hoor.

--Je bent om te schaken, Freddy! zeide Otto glimlachend.

--Om weg te blazen, niet waar, pf...t... Maar Tilly, ben je nu nog
niet klaar met die veters?

--Ach wat, Freddy, je staat geen oogenblik stil!

Tilly was ten laatste klaar en iedereen was klaar en mevrouw Van
Erlevoort ging reeds de trappen af, daar het rijtuig juist gekomen was.

--Kinderen, nu in bed blijven en niet rondloopen in de koû! riep
Mathilde met gezag, terwijl Frédérique zich met Martha's hulp in
haar sortie hulde, Otto belastte met een waaier en Etienne met een
handschoen.

--Kom, Freddy, mama is al lang naar beneden, zeide Otto en sloeg met
den waaier ongeduldig op zijn hand.

--Freddy, heb je niets vergeten? vroeg Mathilde.

--Zeg, waar is je tweede handschoen, Freddy, of trek je er maar een
aan? riep Etienne luid, om zich in het rumoer, dat de kinderen steeds
in bed maakten, te doen verstaan.

--O, wat maken jullie me allemaal geagiteerd!.... Ik heb hem al half
aan, mijn tweeden handschoen! Martha, mijn zakdoek! Dank je; alles
klaar? Goed! adieu, dag kleine schatten...

--Freddy je vergeet wat! riep Etienne.

--Wat, ach wat dan....?

--Je parapluie, hier!

--Flauwe jongen.... Mama zit zeker al in het rijtuig te wachten en jij
houdt me op met flauwiteiten! Nu adieu, dag Tilly, dag lievelingen,
ja Otto, ik kom al.... Dag Tilly, dank je voor je hulp. Dag Martha.

--Veel plezier, freule.

--Hier kinderen, kom hier! riep Mathilde.

Zij wierp hun alle drie iets om, een doek of een deken: Ernestine
Freddy's regenmantel, die haar een el voor de voeten sleepte.

--En waar is juffrouw Frantzen, dat jullui hier zoo maar gekomen
zijn? vroeg zij ontevreden.

--In haar eigen kamer bij Nico, moes, Nico slaapt, zeide Tine. Toe
moes, niet boos zijn!

En zij hief hare armpjes, omfladderd door de te wijde mouwen van den
regenmantel, liefkoozend op. Mathilde glimlachte en liet zich omhelzen.

--Kom nu allemaal, naar bed! sprak zij een weinig verzoend.

--Wat ziet de freule derledikant er uit, zeide Martha hoofdschuddend,
ik kan het heelemaal weêr gaan opmaken, stoute bengels!

--Zoete bengels! riep Lientje.

Mathilde nam haar in haar arm op en Tine en Johan volgden, bijna
struikelend over hun vreemde draperieën en gillende van de pret,
dat hun list gelukt was.

--St, stil zijn, anders maak je Nico wakker!

Juffrouw Frantzen wist van den prins geen kwaad; zij zat, met Hector
aan haar voeten, te breien in de kamer, waar Nico sluimerde en
ontstelde hevig, toen zij de karavaan zag aankomen. Die ondeugende
kinders, om zoo stilletjes weg te sluipen; ze was in de volle
overtuiging dat ze al lekkertjes sliepen in de kamer er naast!

Het drietal werd in bed bezorgd, rillend en verkleumd maar dol van
vroolijkheid en juffrouw Frantzen vermaande ze nu toch niet meer te
praten en zoet te gaan slapen....

En Mathilde boog zich over het bedje van haar Nico, die met geloken
oogen in de wol lag, de vochtige lipjes half geopend, en zijn blonde
krulletjes kruivend over het witte kussen. Engel van een jongen! En
ook de anderen, wat een schatten, echte lastposten, niet te regeeren
vooral met mama en Freddy als medebestuur.... Maar toch, hoe gelukkig,
dat zij ze had, alle vier, alle vier!

En zij boog zich en roerde even met de lippen Nico's open mondje aan,
en zij voelde zijn zachten, geurigen adem over haar wang strijken,
als een liefkoozing, en haar tranen drupten neêr op zijn voorhoofd,
zoo doorschijnend bleek, zoo zacht....

Engel van een jongen....




Hoofdstuk VI.


I.

De oude mevrouw Van Raat kwam een enkele maal des avonds thee drinken
bij haar zoon op het Nassauplein; zij werd dan zeer vroeg, om zeven
uur, door haar coupé gebracht, waarmede zij om halftien weder vertrok.

Dezen keer was Betsy nog boven, zeker met Ben, zooals Eline mevrouw
Van Raat verzekerde, hoewel zij wist dat Anna, de kindermeid, den
kleinen jongen naar bed placht te brengen.

Zij geleidde mevrouw Van Raat in het boudoir, waar het zachte schijnsel
der bougies van een kristallen kroontje neêrschemerde op het violette
peluche der causeuses en met het getintel der pendeloques weêrkaatst
werd in den ronden spiegel.

--En Henk? vroeg de oude dame.

--O, die dut zeker nog! lachte Eline. Wacht, ik zal hem even roepen.

--Neen, neen, laat hem, arme jongen! zeide mevrouw Van Raat. Laat
hem maar slapen, en blijf wat met mij keuvelen, kind.

Zij liet zich in de canapé neêr en zag glimlachend naar Eline die
zich op een lage pouffe zette aan haar zij.

Eline nam de dorre, geaderde hand der oude vrouw in de hare.

--En hoe maakt u het mevrouwtje, goed? U ziet er vandaag uit als een
jong meisje, zoo gladjes, ik zie geen enkelen rimpel op uw voorhoofd.

Mevrouw van Raat liet zich als altijd bekoren door die liefkoozende
stem, door dat glanzende lachje, waarin Eline nu iets naiëfs wist te
leggen, misschien onbewust.

--Dolle meid! Zoo te spotten met mijn grijze haren. Elly, je moest
je schamen! en zij sloeg haar arm om Eline's hals en kuste haar op
het voorhoofd. En hoe gaat het met Betsy tegenwoordig, is zij niet
erg lastig? fluisterde zij.

--Ach, mevrouwtje, heusch, Betsy is niet zoo kwaad, ze is maar een
beetje.... een beetje driftig, zoo in haar manier van spreken. Alle
Vere's zijn driftig, ik ook; papa alleen herinner ik me nooit driftig
gezien te hebben, maar papa was ook een man als er geen tweede
bestond. Ik kan uitstekend met Betsy overweg; och ja, je kibbelt
natuurlijk wel eens, als je altijd samen bent, maar dat zou ik zelfs
met u doen, geloof ik, als ik bij u woonde.

--Wel, ik woû, dat je er eens de proef van nam!

--Kom, ik zou u op den duur veel te lastig zijn, u vindt me nu lief,
omdat u me zelden ziet, maar als u me dikwijls zag....! en zij lachte
vroolijk.

--Heb je nu toch ooit zoo een kwade meid gezien, net alsof ik zoo
een humeur heb, hè?

--O, zoo bedoel ik het niet.... Maar waarlijk, Betsy is au fond een
hartelijke meid, en ik verzeker u, Henk heeft een charmante vrouw
aan haar.

--Nu, het is mogelijk, maar.... ik weet niet wie ik voor hem gekozen
had, Betsy, of.... iemand anders, als ik had kunnen kiezen voor
mijn jongen.

Zij legde de hand op Eline's hoofd en zag het meisje met iets
veelbeteekenends in haren doffen blik aan, een treurig glimlachje om
den ingevallen mond.

Eline schrikte een weinig. Mevrouw Van Raats toespeling bracht haar
oude gedachten voor den geest, lang vervlogen en bijna vergeten
gedachten waarin zij dat plotselinge verlangen naar Henk had gevoeld,
dien vagen wensch zich op hem te verlaten, als op een goedigen
steun. En het scheen, of die gedachten ver waren, uitgewischt,
als in een nevel, of het nog slechts schaduwen van gedachten waren,
schimmen van gedachten....

Zij misten alle bekoring, zij kregen zelfs iets grotesks, dat haar
bijna glimlachen deed....

--O, mevrouw, murmelde zij in haar parelend lachje; wie weet hoe
ongelukkig hij dan was geworden, terwijl nu.... hij zit een beetje
onder den pantoffel, maar Betsy heeft nogal kleine voeten....

--St.... stil! fluisterde mevrouw Van Raat, daar komt iemand.

Het was Henk, die de portière van het boudoir een weinig oplichtte
en zich verwonderde, dat het reeds zoo laat was. Eline lachte hem
uit en vroeg of hij zoet gedroomd had.

--Je eet veel te veel, daarom wordt je zoo lui 's avonds. U moest
eens zien, hoeveel hij eet....

--Nu hoor je, moeder, hoe je zoon in zijn eigen huis bedrild wordt,
zelfs door zijn schoonzusje. We hebben toch zoo een last van dat
kind....

--O, schei daar maar over uit; mevrouwtje gelooft toch niets kwaads van
me, zelfs niet van haar aangebeden Henk.... niet waar mevrouwtje? Durf
eens te zeggen, dat het niet zoo is?

Zij zag met iets kinderlijks in hare mooie, amandelvormige oogen,
met iets kinderlijks in hare houding naar de oude vrouw op, en er
straalde eensklaps zulk een gloed van sympathie uit geheel haar wezen,
dat mevrouw Van Raat zich niet weêrhouden kon haar te omhelzen.

--Je bent een dot! sprak ze, overgelukkig in de koesterende warmte
der genegenheid van haren dorren ouderdom voor die zon van jeugd.


II.

Toen Betsy beneden kwam, verontschuldigde zij zich vriendelijk,
dat zij zoo lang was opgehouden geworden en vroeg zij, of mama niet
liever in den salon kwam theedrinken, het was daar ruimer....

--Paul zou straks ook komen, sprak mevrouw Van Raat, terwijl Eline
haar een marmeren stoof onder de voeten schoof. Dan moest je samen
wat muziek maken, Elly, zal je?

--Goed, mevrouwtje, heel gaarne....

Mevrouw Van Raat haalde haar bril en haar haakwerk te voorschijn,
terwijl Betsy zich voor het theeblad, schitterend van zilver en
Japansch porselein, neêrzette. Zij sprak over het een en ander,
nieuwtjes van den dag, ook over het bal van eergisteren, bij de
Eekhofs, zij had zich goed geamuzeerd...

--En jij ook, Elly? vroeg mevrouw.

--Ja, uitstekend, mevrouwtje, heerlijk gedanst, en een magnifique
cotillon, heel aardig.

--En jij, Henk?

--O, Henk!

Betsy en Eline lachten beiden; Eline riep uit, dat hij veel te dik was
om te dansen; alleen een menuet zou hij nog heel elegant kunnen doen;
mevrouwtje wist, dat kwam nu weer langzamerhand in de mode.

Mevrouw lachte meê, en Henk dronk goedig zijn wasemend kopje thee uit,
toen er gebeld werd en Paul weldra binnentrad. Hij vertelde, dat hij
zoo juist van de Prinsengracht, van Hovel kwam, wien hij een visite
gemaakt had; gisteren avond had hij al naar den advocaat willen gaan,
maar hij was Vincent Vere tegengekomen, in de Hoogstraat, en hij had
zijn bezoek uitgesteld, om met nog een paar kennissen een glas wijn
op Vincents kamer te gaan drinken. Hovel was hem uitstekend bevallen
bij nadere kennismaking; hij was zeer humaan, zeer vriendelijk, en
zij waren overeengekomen, dat Paul met den volgenden Maandag beginnen
zou op zijn kantoor te komen werken.

Mevrouw Van Raat slaakte onwillekeurig een zucht van verlichting,
nu die lang besproken visite eindelijk was afgelegd. Den laatsten
keer dat zij haar zwager Verstraeten gezien had, meende zij, van
Paul sprekende, eenige ontevredenheid in hem bespeurd te hebben, en
zij rekende zeer, in zake haar jongste, op de hulp van Verstraeten,
die Pauls toeziende voogd was geweest, tijdens zijne minderjarigheid.

Betsy gevoelde, terwijl Paul sprak, iets, alsof het niet stond, dat
Henk toch zoo totaal zijn tijd "verlummelde" met zijn paard en zijn
honden.... Maar wat te doen; zij had al zoo dikwijls aangedrongen,
en het was er nu geen geschikt oogenblik toe, in het bijzijn der oude
mevrouw Van Raat.

--Kom Paul! riep Eline op eens, willen we wat gaan zingen?

Paul verklaarde zich bereid; hij stond op; Eline zette zich aan de
piano. Iederen Donderdag studeerden zij te zamen duo's in en zij
beroemden zich reeds op een klein répertoire. Paul had nooit les
gehad, kende nauwelijks pianospelen, maar van Eline ving hij nu en
dan een raadgeving, een aanwijzing op, die hij steeds trouw volgde,
en zij beweerde, dat wat hij met zijn stem vermocht te doen, hij aan
haar verschuldigd was. Hij hield nu reeds zijn mond goed open en zijn
tong tegen zijn ondertanden aan, maar heusch, hij moest les nemen,
bij Roberts.... Je kon eigenlijk zoo maar niet zingen zonder studie.

--Wat zullen we nemen? Une Nuit à Venise?

--Goed, best, Une Nuit à Venise!

Zij sloeg een muziekboek open, in rood leer gebonden, waarop in gouden
letters: Eline Vere prijkte.

--Maar galm hier en.... hier je hooge sol niet zoo uit, sprak
ze. Neem die liever in je middenregister en niet uit de borst. Dan
klinkt het veel melodieuser. En heel zacht beginnen, en hier, en
hier crescendeeren. En goed gelijk met me blijven op het laatst,
met het loopje, je weet wel. Nu... netjes Paul.

Zij speelde het voorspel van Lucantoni's duet, terwijl Paul met
een kuchje zijn stem verhelderde. En zij zetten te zamen gelijk en
zacht in:


    "Ah, viens, la nuit est belle!
    Viens, le ciel est d'azur!"


Zijn lichte tenor klonk een weinig broos en week, maar met een
aangeboren bevalligheid, op naast het glansrijke metaal van haar
sopraan. Zij vond er een genot in zoo samen te zingen, als Paul wat
bij stem was en naar raad wilde luisteren. Het scheen haar, of zij
steeds gevoeliger zong, wanneer een andere stem de hare vergezelde,
en vooral in de herhaling der fraze:


    "Laisse moi dans tes yeux,
    Voir le reflet des cieux!"


legde zij iets als het smachten eener Italiaansche liefde....

Het duet kreeg in haar geest meer dramatischen vorm; zij stelde zich
in gedachte voor met Paul, als den tenor, liggende in een gondel,
die tusschen de decors van een Venetiaansch kanaal voortgleed,
in den magneziagloed van het kunstmatige maanlicht. Haar droomende
verbeelding dacht heurzelve in het rijke toilet eener patricienne;
Paul in dat van een armen, jongen visscher en zij beminden elkaâr,
en lagen in zijn boot te droomen, al zingende, op de lagune. Voor
haar zat het publiek ademloos....


    "Devant Dieu même
    Dire: Je t'aime
    Dans un dernier soupir....


Daar was het loopje, zij vreesde, zij vreesde.... Paul zou blijven
steken, zij relentiseerde.... neen, Paul bleef met haar samen en zij
genoot in de samenstemming van maat, terwijl hunne stemmen wegstierven:


    "Dans un dernier soupir...."


III.

--Beeldig, beeldig, Eline! riep mevrouw Van Raat, die stil was
blijven luisteren.

--Je bent goed bij stem, Paul, sprak Betsy, om iets te zeggen.

--Nu, Eline, moet je alleen zingen! riep Paul, verheugd over zijn
succes.

Mina was onder het duet de couranten binnen komen brengen, het
Vaderland en het Dagblad, en Henk had er zich in verdiept, zoo
geruischloos mogelijk de krakende bladen omslaande.

--Maar Paul, wil je dan niet meer? vroeg Eline. Iets anders, of ben
je moê?

--Zing liever alleen, Eline....

--Ach neen, als je niet moê bent, wil ik liever nog een duet. Heusch,
ik vind het heerlijk zoo met je te zingen. Durf je uit de Roméo,
het groote duo?

--Heusch Eline, ik kan het nog niet goed, en het is zoo zwaar.

--Ach, verleden kende je het uitstekend, als je maar zacht en lief
zingt en je niet forceert met uit je borst te galmen. Kijk.... hier
deze heele passage in een tusschenstem zingen, vooral niet
schreeuwen....

Hij vroeg haar met een angstig gezicht nog eenigen raad over deze
fraze, over dien toon, en zij zeide, hoe hij doen moest.

--Kom, durf je? Maar vooral niet schreeuwen, dat is altijd
afschuwelijk, en.... blijven we steken, dan is het immers nog niets.

--Ach, wil je het probeeren, het is mij goed.


    "Va! Je t'ai pardonné, Tybalt voulait ta mort!"


zong zij daarop met rijk gekleurde voordracht, en Paul antwoordde
met zijn recitatief en te zamen murmelden zij het


    "Nuit d'hyménée, o, douce nuit d'amour!"


Opnieuw verrees de dramatizeering van het duo voor haren blik; het
vertrek van Juliette, Roméo, in zijn schitterend kostuum, op kussens
aan hare voeten liggend. En Roméo was Fabrice geworden, de nieuwe
baryton, en zij liet haar hoofd neêrzijgen op zijn schouder:


    "Sous tes baisers de flamme
    Le ciel rayonne en moi!"


Pauls stem wankelde zeer en klonk onzeker, maar Eline hoorde het
nauwlijks, dat hij het was, die zong: in hare gedachte bleef het
Fabrice met zijn zwaar geluid, en haar zang klonk op, klaterend en vol,
zonder dat zij meer dacht, hoe zij haar tenor overdekte.

Daar.... daar parelde de leeuwerik in den dageraad en zij stelde
zichzelve voor, ontsteld hangende in Fabrice's armen, terwijl zij
vroeg:


    "Qu'as tu donc.... Roméo?"


    "Ecoute, o Juliette!"


antwoordde Paul met vaster klank, nu hij een pooze had kunnen
rusten. Maar zij betuigde: het was niet de leeuwerik, het was nog
steeds de nachtegaal; het was niet de eerste zonnestraal, het was
nog steeds de teedere weêrschijn der maan en Fabrice bleef en het
orchest ruischte door in de akkoorden, welke zij der piano ontsloeg,
terwijl zij zwijgend in elkanders armen vielen. Bijwijlen, in de
korte pauzen van het duo, doemde de werkelijkheid ruw en wreed voor
Eline's geest terug, en dan zag zij niet meer het tooneel en Fabrice,
maar hun salon, en Paul, die het blad omsloeg. Maar nu, opnieuw viel
zij in: zelve begreep Juliette het gevaar, zoo Roméo langer toefde;
zij drong zelve, dat hij zou gaan en hij antwoordde:


    "Ah! reste encor, reste dans mes bras enlacés!
    Un jour il sera doux, à notre amour fidèle,
    De se ressouvenir de ces douleurs passées!"


Dit was een passage waarin Pauls lyrische weekheid tot zijn recht kwam
en Eline hoorde, als glimlachend en voor goed uit den droom ontwakend,
hoe melancholiek en lief hij dit vermocht voor te dragen. Een wroeging
omving haar: zij gevoelde het, dat zij zooeven hem in haar genot
overjubeld had; ze zou nu oppassen....

En zij droeg de finale, minder in overweldigende wanhoop, dan in weeke
smachting voor, zoodat Pauls hooge borsttonen beter uitkwamen dan in
het begin, maar het visioen was voorbij, het tooneel, het publiek,
Fabrice waren verdwenen.


    "Adieu, ma Juliette!"


zong Paul haar toe en zij antwoordde met een lichten kreet, waarin
hij instemde:


    "Toujours à toi!"


IV.

--Heerlijk, heerlijk zoo te zingen! riep Eline in extaze uit en ze
vloog op en omhelsde mevrouw Van Raat met bruisende onstuimigheid. En
zingt Paul nu niet lief, mevrouwtje, en is het niet onverantwoordelijk,
dat hij geen les wil nemen? U moest hem eigenlijk dwingen....

Maar Paul beweerde, dat Eline hem reeds mooi genoeg les gaf, en dat
ze hem nog eens zich zou laten doodzingen met hare moeilijke duo's;
Eline echter meende, dat hij het er perfect had afgebracht.

Betsy zuchtte, in stilte, van verademing na het bruyante afscheid
der Veroneesche geliefden, dat onder het geschilderd plafond en
tusschen de peluche draperieën van haar salon haar te zwaar en te
luid in de ooren had geklonken. Eigenlijk vond ze het een vreeselijk
geblèr! Waarom zong Eline liever niet iets aardigs, iets luchtigs
uit de een of andere bouffe!

Het gesprek begon, nu Eline en Paul zich hadden neêrgezet, weder
algemeen te worden, over kleine nieuwtjes van den dag, over de drukte
in de straten, nu het weldra St. Nicolaas was, tot het halftien sloeg
en Mina zeggen kwam, dat het rijtuig voorstond.

--Het is ook mijn uurtje, sprak mevrouw Van Raat, langzaam opstaande,
en Eline huppelde neuriënd weg, om haar goed in het boudoir te halen,
een bonten rotonde, een wollen doek, een capuchon.

Zij liet zich zorgvuldig inmoffelen door haar lieveling, en pakte
voorzichtig haar bril en haar handwerk bijeen in hare réticule. Daarna
kuste zij hen allen, zich tot hen buigend met de langzame bewegingen
eener vermoeide, oude vrouw en Henk en Paul lieten haar uit en hielpen
haar in de mollige, satijnen kussens van den coupé.

Het rijtuig rolde weg, en mevrouw Van Raat hoorde nog een geruisch
in haar ooren als van zingende stemmen en zij glimlachte weemoedig,
terwijl zij het beslagen glas van het portier afwischte, om naar
buiten te zien, waar de sneeuw vuil en bezoedeld neêrlag in den glans
der lantarens, en ze dacht aan den tijd, toen ze naar de opera ging,
met haar man....

Paul bleef nog een uurtje en stapte toen op, na een stevig glas
wijn op zijn duo's gezet te hebben.... Toen hij vertrokken was,
ging Eline naar boven, om wat op te redderen, zooals zij aan Betsy
zeide. Het was koud in Eline's zitkamer, maar de koelte verfrischte
hare wangen en hare handen, verhit door de lauwe atmosfeer van den
overwarmen salon. Zij wierp zich neêr op de Perzische kussens, hief
heur hand omhoog en streelde het blad der aralia, in een houding, die
haar lief was. En zij glimlachte, terwijl haar oogen zich vergrootten
in een droomerig gestaar, en dacht aan Fabrice met zijn mooien baard
en zijn prachtige stem. Hoe jammer, dat Betsy niet meer van de opera
hield! Zij gingen er zeer weinig heen en zij was er toch zoo dol
op. Ze zou mevrouw Verstraeten eens netjes, op een discrete wijze,
doen blijken, dat zij haar wel eens een enkelen keer kon vragen; meneer
ging toch nooit, en mevrouw inviteerde meestal den een of den ander op
haar vierde plaats, nu eens Freddy, dan Paul.... waarom haar ook niet?

Eensklaps sprong zij op, geprikkeld door een plotselinge gedachte:
Fabrice had gisteravond voor de derde maal gedebuteerd: de eerste
maal was hij opgetreden in Hamlet, daarna in le Tribut de Zamora,
waarin zij hem gezien had, gisteren in Guillaume Tell....

Zij liep haar kamer uit en boog zich over de leuning der trap.

--Mina, Mina! riep ze.

--Ja juffrouw! antwoordde Mina, die juist in de vestibule liep met
een blad vol wijnglazen.

--Breng me de couranten eens, als meneer en mevrouw ze gelezen hebben,
wil je?

--Goed juffrouw, dadelijk.

Zij keerde terug en wierp zich weêr op den divan. En ze lachte om
zichzelve, daar heur hart klopte van nieuwsgierigheid. Het idée! Wat
kon het haar eigenlijk schelen!

Daar hoorde zij Mina de trap opkomen; zij bracht beiden, het Vaderland
en het Dagblad.

--Als u blief, juffrouw.

--Dank je wel, Mina, zeide Eline onverschillig en nam de couranten
loom aan.

Nauwlijks echter had de meid de deur achter zich gesloten, of zij
vouwde kreukend en krakend het Vaderland open, en zocht met tintelende
oogen in het Kunst- en Letternieuws, en ze las:


    "De Fransche Opera."

    "Niemand zal het zeker na Hamlet en Le Tribut de Zamora
    betwijfeld hebben of de heer Theo Fabrice zou genade vinden in
    de oogen van de abonné's onzer Fransche Opera, en men kan zich
    dus alleen verwonderen, dat er zich nog drie stemmen tegen den
    schitterenden baryton verklaarden. Opnieuw gaf de heer Fabrice,
    in Tell, bewijs hoe hij ten volle geschikt is om het emploi
    van Baryton van den Grand Opéra alhier te vervullen, zoodat
    wij ons van harte in zijn aanneming verheugen kunnen. Aan een
    forsch en goed geleid orgaan paart de verdienstelijke artist
    een hartstochtelijke en toch gepaste actie, die van studie
    getuigt. In het duo met Arnold (1e acte) en het groote trio,
    in de scène met Jemmy, gaf Fabrice een grootere volmaaktheid
    dan men meestal op ons tooneel gewend is, te hooren...."


En Eline knikte glimlachend, goedkeurend; het was inderdaad volkomen
waar; en zij las het artikel uit, zich verheugend in zijn succes,
en zocht vervolgens hoe het Dagblad over hem oordeelde.




Hoofdstuk VII.


I.

De Ferelijns bewoonden in de Hugo de Grootstraat boven een kruidenier
een klein appartement, een suite met een keuken en een kabinetje op de
eerste, en twee kamers met twee kabinetjes op de tweede verdieping. Zij
leefden daar in een drukkende bekrompenheid, een benauwde zuinigheid;
Frans was door zijn ouders weinig nagelaten geworden en moest dus met
vrouw en kinderen leven van zijn klein verlofstractement. Zij hadden
zich in Den Haag gevestigd, in de stad, waar zij beiden, van hun
kindsheid af, hadden gewoond, waar zij elkaâr hadden leeren kennen,
waar zij hun vrienden en hun meeste souvenirs dachten terug te zullen
vinden, hoewel Frans er wel eens over sprak, dat zij verstandiger
zouden handelen zich in een kleinere stad te vestigen. Maar ook
Jeanne's vader, de heer Van Tholen, gepensionneerd rezident, woonde
nog in Den Haag, zeer eenzaam, wegens zijn moeilijk karakter weinig
meer gezocht door oude vrienden en bekenden, en langzamerhand verlaten
door zijn kinderen, die huwden of eene betrekking zochten. Daarom had
Jeanne haar man ook overgehaald, niettegenstaande hun kleine beurs,
in Den Haag te blijven. Zij zou zuinig zijn, beloofde zij, en zij
hield woord, weinig spaarzaam van aard, maar nu gedwongen te zien op
iederen cent, dien ze uitgaf.

Zoo bleven zij in Den Haag, trots vele teleurstellingen, Jeanne
vond heur vader in de vier jaren, waarin zij elkaâr niet gezien
hadden, oud geworden, ontevredener en prikkelbaarder, dan zij hem
zich vroeger herinnerde. De tijden van vroeger waren voorbij,
dacht zij; de vroolijke jeugd in de ouderlijke zonnige woning,
met haar moeder en haar broers en zusters; haar onschuldige
guitenstreken met vriendinnetjes van school; haar meisjesdroomen
onder de seringen en jasmijnen van hun tuin; haar engagementstijd,
vol idealistische hersenschimmen, met Frans. De souvenirs, die zij
in Holland meende terug te vinden, waren wijd en zijd verspreid,
als verdorrende bladeren, en hoe zij in Indië's hitte ook heimwee
had gehad naar de vocht en den mist van het vaderland, nu, gebukt
onder haar teleurstellingen, gebukt onder haar gedwongen zuinigheid,
verlangde zij weder naar dat materieel kommerlooze buitenleven, dat
zij in de Kadoe, tusschen haar koe en haar kippen, genoten had. En
toch, dapper trots haar zwakte, hield zij den kamp met de duizende
kleine beslommeringen van het dagelijksche leven vol. Dokter Reijer
kwam hare Dora steeds om den anderen dag bezoeken, maar ze meende
in den gezochten, jongen dokter een zenuwachtige haast te bespeuren,
die hem zijne visite als bij seconden deed aftellen. Hij bleef even,
luisterde aan Dora's borstje, zeide geruststellend, dat haar hoest
losser werd, drukte Jeanne nog eens op het hart, het kind niet
uit te laten gaan en vertrok in zijn coupé, terwijl hij met een
gouden potlood in zijn boekje noteerde en de namen zijner drukke
clientèle nazag. Frans zelven had hij, om zijn zware hoofdpijnen en
zijn koortsen, een consult aangeraden met een professor in Utrecht,
wien hij over den patiënt reeds lang uitvoerig geschreven had en
Frans was naar Utrecht gegaan en teruggekomen, ontevreden over de
vage, bedekte wijze, waarop de professor zich had uitgelaten. Zoo
dokter Reijer nu Dora bezoeken kwam, ging Frans weg, geërgerd over
hem en zijn Utrechtschen professor, die met hun beiden hem nog
niet konden genezen, en hij begroef zijne hoofdpijn, die hem in het
achterhoofd hamerde en zijne rillende huiveringen, die over zijn rug
als sijpelingen van koud water vloeiden, in eene norsche eenzaamheid
op zijn eigen kantoortje, het kabinet der eerste verdieping. Iets als
eene wroeging omving hem dan wanneer hij Jeanne, alleen, boven met den
dokter hoorde praten en Dora met haar zeurig stemmetje hoorde krijten,
als het kind tegenstribbelde en zich niet wilde laten onderzoeken,
maar toch: hij stond op; alle doktoren waren kwakzalvers, die hem
wel veel wijsheid konden vertellen, maar die hem, als hij ziek was,
toch niet genezen konden....


II.

Jeanne ging met den dokter, nog pratende, de trap af, en Frans hoorde
in zijn kabinet hoe Reijer naar hem vroeg, hoe zij iets antwoordde
en de meid riep, om den dokter uit te laten. Daarop kwam zij binnen,
terwijl het koetsje weldra op straat wegratelde.

--Stoor ik je? vroeg zij met hare zachte, onderdrukte stem.

--Neen, zeker niet, waarom?

--Waarom ben je niet even boven gekomen, Frans? Reijer heeft tweemaal
naar je gevraagd.

Hij haalde de schouders op.

--Het is toch voor niets! sprak hij wrevelig; ze sturen je naar
beroemdheden in Leiden en Utrecht, die je een tientje laten betalen
voor een praatje van een paar minuten....

--Maar wat wil je dan? Je kan toch niet met een tooverslag genezen
van iets, waar je al twee jaren aan souffreert. Ik vind, je bent niet
verantwoord, als je niet meer voor je gezondheid doet, dan je in die
drie maanden, die wij hier zijn, gedaan hebt. Je bent er toch voor
in Europa gekomen, niet waar?

--Zeer zeker, maar ik moet eerst iemand vinden, die meer vertrouwen
inboezemt dan Reijer. Reijer is een dokter à la mode, jou door de Van
Raats aangeraden, heel beleefd en heel aardig, maar mij te oppervlakkig
en te vluchtig. Hij is weg voor je hem gezien hebt.

--Maar je spreekt ook niet open met hem. Ik vraag hem uit over Dora en
dwing hem als vanzelf langer te blijven, en waarlijk, nu hij ons reeds
beter kent, schijnt hij ook meer belang in ons te stellen. En men zegt
algemeen, dat hij knap is, niet alleen de Van Raats dwepen met hem....

--Ja, ik zal wel eens zien, ik heb allen tijd, we zijn hier immers
nauwlijks. Je bent soms net een druppel water op een steen, tèk, tèk,
tèk.... Je zit altijd door te draven over die doktershistorie! riep
hij, ontevreden over zichzelven en ongeduldig uit, en hij sloeg zijne
schrijfportefeuille open, als om haar te beduiden, dat hij geen tijd
meer had.

Zij ging zonder een zucht en sloot de deur zacht achter zich toe. Boven
vond zij in de kinderkamer hunne eenige meid, een jonge deern van
zestien jaar, met een vuil schort en ponyhaar, bezig de bedden
op te maken, terwijl Dora met de beide jongens, Wim en Fritsje,
in het andere vertrek aan het spelen was met eene groote bouwdoos,
een geschenk van grootpa, den heer Van Tholen.

--Ik zal de deur dicht doen, dan kan je de kamer luchten, Mietje,
sprak Jeanne en zij schoof de porte-brisée toe, en zette zich,
glimlachend tot de kinderen, neêr bij het raam aan eene tafel,
bezaaid met eenig linnengoed, dat zij moest nazien, kousjes,
schortjes, rokjes, hier zoo kort geleden aangeschaft, en reeds te
verstellen... O, wat waren hare kinderen slijtsch!... Ze zuchtte en
hare kleine, magere hand woelde een weinig in het goed, terwijl hare
oogen zich met tranen vulden. Waarom was ze niet sterker van gestel,
wat zou ze dan flink haar huishoudentje geregeld hebben! Het was haar
soms zoo moeilijk zich te verheffen boven de moedeloosheid, waarin
zij zich voelde wegzinken als in een afgrond, uit de lusteloosheid,
die haar als met fluweelen armen omving, en toch ... er moest zooveel
gedaan worden; ze mocht niet toegeven aan ijdele mijmerij, niet hare
oude, verspreide herinneringen bij elkander rakelen, als uitgebrande
sintels, en zich in een verlangen naar vroegere illuzies vergeten;
de werkelijkheid doemde voor haar op met een groote scheur in Dora's
nieuw wollen rokje en de vuile wasch, die geteld moest worden.

En toch nu, terwijl hare hand steeds woelde tusschen de kleine kousjes
en de kleine hemdjes, nu liet ze zich meer en meer neêrzijgen in het
weeke dons harer vermoeidheid; ze richtte zich niet met geestkracht op,
om aan het werk te gaan en ze hoorde niet het gekibbel der kinderen,
toen Dora en Fritsje beiden zeurend vochten om eenige blokjes. Zij had
zoo gaarne veel zonneglans en harmonie in hare kleine woning willen
brengen, maar zij was geene fee, en ze voelde zich zoo zwak en reeds
niet bestand tegen de kleine lasten van het leven, en ze dorst niet
te hopen op een rooskleuriger toekomst, daar de gedachte er aan haar,
uit een aangeboren vrees, steeds huiveren deed, en haar een vaag,
onduidelijk schrikbeeld voor den geest bracht, van iets sombers en
rampzaligs, dat zij niet in woorden had kunnen schetsen.

Haar hoofd viel neêr op haar andere hand en een traan drupte nu en dan
op het linnengoed. O, wat had ze zoet kunnen sluimeren, gestreeld door
eene liefkoozing, van iemand, die haar beminde en in wiens teederheid
zij zich kalm en kommerloos en veilig zou gevoeld hebben! En ze dacht
aan haar Frans, en hoe hij haar gevraagd had in hun tuin onder de
bloeiende seringen, en zij dreef hem en ze was een druppel water op
een steen, tèk, tèk, tèk....

O, ze wist het, ze maakte hem niet gelukkig; ze was hem een groote
teleurstelling geworden, maar zij kon het niet hebben, dat hij meer
in haar had willen zien en vinden, dan zij was: een dom, eenvoudig,
zwak vrouwtje, met een groote behoefte aan veel, veel liefde, en veel
zachtheid en innigheid, en met iets als een tikje sentimenteele poëzie
in haar kleine ziel....

En zij richtte zich zuchtend op en vermaande de kinderen niet zoo een
leven te maken: papa zat beneden en papa had hoofdpijn... Toen zocht
zij op tafel naar heure werkmand, maar zij had hem in de huiskamer
gelaten en zij vermaande Dora, als eene groote meid, even op de
broêrtjes te passen. Zij sprak meestal tot het meisje met iets in haar
stem, alsof zij tot eene volwassen dochter sprak, en Dora hielp haar
dikwijls, gestreeld, dat moes haar al zoo bruikbaar vond. Zich aldus
heffende uit hare weeke traagheid, ging Jeanne naar beneden, naar haar
huis- en eetkamer, en ze zocht naar de mand, toen Frans binnenkwam.

Hij had haar de trap opnieuw hooren afkomen, en hij had behoefte
haar even te zien, in een gevoel van wroeging en ontevredenheid over
zichzelven. Hij naderde haar, terwijl zij terzijde van den schoorsteen
zocht, op de punt zijner pantoffels. Hij vatte haar zacht bij heure
armen.

Zij schrikte even en toen zij opzag, bespeurde ze in zijn oogen die
zachtheid, waar ze zoo naar verlangen kon, en hij vroeg haar met een
vragend glimlachje, waarin bijna iets als vrees school:

--Ben je boos, zeg?

Hare oogen vulden zich plotseling vol vocht en ze vleide heur hoofd
neêr op zijn schouder en legde haren arm om zijn hals en knikte
van neen.

--Heusch niet?

Nog eens knikte zij van neen, lachende onder haar neêrdruppelende
tranen, en zij sloot de weenende oogen en voelde zijn ruigen snor
op hare lippen, toen hij haar zoende. Wat had hij toch gauw berouw,
wanneer hij onvriendelijk was geweest en wat deed het haar goed zoo
te kunnen vergeven.

--Kom, huil dan niet, zoo erg is het niet geweest....

Zij loosde een zucht van verademing en klemde zich vaster aan zijn
hals.

Als je maar een beetje vriendelijk tegen me bent, o, dan voel ik me
zoo.... zoo sterk, dan voel ik me tot alles in staat.

--Lief wijfje!....

Nog eens zoende hij haar en, onder de warme teederheid zijner lippen,
vergat zij de ijskoude der ongestookte kamer, die haar rillen deed
in zijne armen.




Hoofdstuk VIII.


I.

Het was den 5den December en er heerschte van den vroegen morgen af
een geheimzinnige drukte, een glimlachend gefluister, een angstig
weggemoffel voor onbescheiden binnentredenden, in het huis der Van
Erlevoorts.

Des avonds even over zevenen kwamen de Verstraetens; de twee neefjes
Jan en Karel, die in de tableaux hadden meêgedaan, vergezelden hen;
vervolgens kwamen de Van Raats en Eline; daarna de oude mevrouw Van
Raat en Paul; Henk echter en Jan Verstraeten traden niet den salon
binnen, maar verstopten zich aanstonds geheimzinnig in een kabinetje,
waar Marie en Lili reeds een pak kostumes hadden gebracht.

In den grooten salon ontving mevrouw Van Erlevoort, stralend van
vreugde, heure gasten, die door de Van Rijsseltjes en Hector met
oorverdoovend gejuich werden welkom geheeten, wat door Mathilde en
dikke juffrouw Frantzen nauwelijks kon worden getemperd.

--En waarom heb je Ben nu niet meêgebracht? vroeg mevrouw Van Erlevoort
verontwaardigd aan Betsy.

--Heusch, mevrouw, Ben is nog te klein, u moet bedenken, hij is pas
drie jaar en het wordt te laat.

--Hij had wel even met onze Martha naar huis kunnen rijden, als de
kinderen naar bed zouden gaan. Ik had juist iets aardigs voor hem,
sprak mevrouw teleurgesteld....

In den anderen salon, waar de jonge meisjes met Otto, Paul en Etienne
praatten en lachten, ontstond een beweging en de Van Rijsseltjes
keken zenuwachtig en nieuwsgierig op. Martha, de linnenmeid, was
binnengekomen en had glimlachend iets aan Frédérique medegedeeld.

--Menschen, kinderen! riep Frédérique met een waardig gelaat;
stilte! St. Nicolaas is gearriveerd en vraagt, of hij zijn entrée
mag maken. Vindt u het goed, mama?

Men hield zich zoo ernstig mogelijk en zag steelsgewijze naar de
Van Rijsseltjes.

St. Nicolaas kwam intusschen reeds aangestapt in een witten tabbaard
en een langen, rooden mantel, met goud galon omzoomd; hij droeg lange,
grijze haren, een langen, witten baard en een gouden mijter op het
hoofd. Statig deed hij zijn entrée-de-salon, steunende op zijn staf
en achter hem ging zijn zwarte page, gekleed in een fantazie-kostuum,
dat zij, die de tableaux onlangs bij de Verstraetens gezien hadden,
wellicht herkend zouden hebben. De drie meiden en Willem, de knecht,
volgden hen als een achterhoede en bleven vroolijk toekijken in den
kleinen salon.

De groote menschen bogen allen met een zelfbewust glimlachje voor
den Spaanschen bisschop.

St. Nicolaas mompelde een groet en begaf zich, bijna struikelend over
zijn te langen tabbaard, naar de canapé, waar de oude mevrouw Van Raat
en mevrouw Verstraeten zaten, omringd door mevrouw Van Erlevoort,
den heer Verstraeten, Mathilde, Betsy en Otto. Men stond voor het
gemak niet op en mevrouw Van Erlevoort verwelkomde den hoogen gast
met een familiaire vriendelijkheid.

Waarom blijft oma zitten? fluisterde Ernestine verwonderd, en zij
hief haar fijn verstandig gezichtje naar Marie omhoog. Dat doet ze
toch nooit als er zoo een oude, vreemde meneer komt....

--Mais, écoute donc, comme elle est fine! fluisterde Marie tot Eline,
die naast haar stond.

Eline echter hoorde niet; zij stond te lachen met Paul en Etienne
om St. Nicolaas wiens tabbaard bepaald afzakte en reeds een halve el
over zijn voeten golfde, terwijl een blonde reep tusschen zijn grijze
lokken en zijn mijter zichtbaar was.


II.

Daar verhief St. Nicolaas zijn volle, zware stem en wenkte hij,
terwijl hij met een flinken ruk zijn tabbaard in zijn gordel optrok,
de Van Rijsseltjes tot zich. Zij vertrouwden de zaak nog niet goed,
maar toen St. Nicolaas een der zakken uit de handen van zijn knechtje
nam en zij nu beiden ze openden en begonnen te strooien, toen straalden
de Van Rijsseltjes van blijdschap, vergaten hunnen angst, en wierpen
zich tegelijk, over Hector rollend, op den grond neder om te grijpen,
wat maar te grijpen viel, peperappels, vijgenmandjes, hazelnoten,
mandarijntjes, chocolâ....

--Pak maar op, pak maar op! moedigde St. Nicolaas aan; we hebben nog
een heele boel meer, zie maar! Kom jullie, groote jongens, moet je
ook niet wat hebben?

De neefjes Verstraeten lieten zich de uitnoodiging niet herhalen en
grabbelden meê.

--Wil u dit voor mij bewaren, oma! gilde Nico en stortte een regen
van opgezamelde lekkernijen in den schoot zijner grootmama; dan ga
ik nog meer halen!

--Nico, Nico! vermaande Mathilde.

--Ach! zeide mevrouw Van Erlevoort goedig.

St. Nicolaas en het knechtje schudden echter hunne groote zakken,
die hoe langer hoe slapper waren geworden, uit en keerden ze om,
als blijk, dat ze nu waarlijk geledigd waren.

--O, nu gaan we zeker naar de eetkamer! riep Ernestine, en ze sprong
op en klapte in hare handen.

--O ja, naar onze tafeltjes! stemde Johan in.

Ieder stond op en men volgde den bisschop en de kinderen naar den
kleinen salon, en de meisjes gichelden weêr om St. Nicolaas' afgezakte
pruik, maar de heilige riep de meiden en Willem toe:

--Gauw, gooi de deuren maar open, gauw!

De porte-brisée werd opengeschoven en de kinderen stormden de verlichte
zaal binnen, waar in plaats van de eettafel, nu vier kleine tafeltjes
stonden; op elk lag de naam in chocoladeletters gespeld; op elk
verhief zich een toren van speelgoed.

De Verstraetens en de Van Raats fluisterden tegen de meiden en lieten
hunne cadeaux voor de kleinen ook binnenbrengen, één voor één hoepels,
zweepen, panoplies, ballen, tinnen soldaatjes, een koe, die melk
kon geven....

Intusschen had St. Nicolaas zich met zijn knechtje uit de voeten
gemaakt, en daar het langzamerhand halfnegen begon te worden, meende
Mathilde, dat er aan alle pret een einde kwam. Maar zij zou, zelfs
met behulp van dikke juffrouw Frantzen, niet zoo heel spoedig haar
doel bereiken. De kinderen verwarden zich in eene administratie
om hun speelgoed en hunne lekkernijen bij elkander te houden;
hazelnoten regenden uit de zakken van Ernestine over den grond:
Johans tinnen soldaten, die in een oogwenk waren uitgepakt geworden,
konden onmogelijk meer allen in hunne spanen doos en Lientje met haar
hoepel en Nico met een nieuwe trompet renden met Hector de eetzaal
door, zonder zich veel meer over hunne andere ordeloos verspreide
bezittingen te bekommeren.

--Kom kinderen! riep Mathilde; gauw nu, het wordt tijd om naar bed
te gaan.

Maar zij hoorden niet meer, de kleine Van Rijsseltjes, dol van de pret
en weêr in wanorde omverwerpende wat de anderen bijeengezameld hadden,
en Frédérique deed meê en nam Nico op haar rug, terwijl hij haar als
zijn paard sloeg met een zweep.

Ook de kleine Verstraetens wonden Tine en Johan op, en liepen hen na,
over den langen, marmeren corridor, stampende met hunne laarzen.

Mathilde sloeg hare handen wanhopig in elkaar. Niemand lette op haar,
daar juffrouw Frantzen de meiden hielp met het speelgoed, en de jonge
meisjes weêr met Paul en Etienne kakelden. Daar zag zij gelukkig Otto,
die met Betsy en mevrouw Verstraeten sprak en zij ging naar hem toe
en vatte zijne handen.

--O, ik bid je, Otto, help mij toch, de kinderen moeten heusch naar
bed en ze hooren zelfs niet meer naar me. Mama helpt je ook niets in
die dingen.

Mevrouw Van Erlevoort was namelijk juist bezig in de andere kamer het
theeserviesje van Lientje voor de kleine meid te vullen met water,
melk en suiker, en de oude mevrouw Van Raat en de heer Verstraeten
zagen lachend toe.

--O, Otto moet weêr de boeman zijn! zeide deze vroolijk.

--Ach, neen, geen boeman, maar mijn hoofd loopt me om, als je mij niet
even helpt. Heb je ooit zulke woelwaters gezien als mijn kinderen,
Betsy? Toe Otto, kom je?

Betsy lachte.

--Ik zou maar even mijn gezag als oom doen kennen, meneer Van
Erlevoort, zeide mevrouw Verstraeten.

Otto ging met Mathilde meê, eerst naar Freddy.

--Kom Freddy, Nico moet naar bed. Kom Nico, gauw. Morgen mag je weer
paardje rijden op tantes rug. Stil Hector, liggen.

--Je hebt niets te zeggen over mijn rug, hoor! zeide Freddy; hoor je,
papaatje! Kom Niek, papaatje zegt dat we moeten uitscheiden.

Niek gehoorzaamde, pruilend en vragend om zijn trompet, en Mathilde
nam hem bij de hand. Daarna ging Otto in den corridor en de twee
oudsten werden als hollende paarden gestuit, terwijl zij renden,
en Otto zijn armen openbreidde.

--Kom Tine, en Jo, mama wil, dat je nu naar bed gaat, niet waar! Wees
nu niet meer ongezeggelijk, anders doe je mama verdriet.

--Wat hebben we dit jaar een boel gekregen, oom! riep Ernestine
buiten adem.

Mathilde kwam nu met Nico en Lientje aan de hand eveneens in de gang.

--Verbeeld je, daar zat mama heel kalm theetje te spelen niet
Line! zeide zij en haar wanhopig gezicht deed Otto glimlachen. Waarlijk
het zou twaalf uur worden, zonder dat mama....

--Moesje, moeten we niet eerst goedennacht zeggen, aan de
menschen? gilde Johan.

--Neen, neen! riep Mathilde verschrikt en klemde vaster zooveel kleine
handjes als ze maar kon; ik zal wel je groeten overbrengen aan alle
menschen, aan allen hoor! Dank je Otto.

Zij knikte hem vriendelijk toe en hij knikte haar terug, met zijn
hartelijken glimlach en zijn flinke oogen.

En Mathilde bracht de kinderen naar boven.


III.


--U kan dus goed tegen al die drukte? vroeg de oude mevrouw Van Raat
aan mevrouw Van Erlevoort, en zij keek haar glimlachend, maar bijna
verwonderd aan met haar doffen, treurigen blik.

Er heerschte een plotselinge kalmte na den uittocht der kinderen. Men
verliet de eetkamer, waar hun speelgoed nog slingerde; het vertrek
werd gesloten en men dwaalde rond in de twee salons, terwijl mevrouw
Van Erlevoort thee schonk en Willem ronddiende. Otto was teruggekomen.

--Of ik er tegen kan, mevrouw? Ik voel mij er in herleven, ik voel mij
er opnieuw jong in worden. Ik heb behoefte aan jeugd om mij heen. Ik
heb geen treuriger leven gekend, dan toen mijn dochters en mijn zoon
Théodore getrouwd waren, en toch had ik nog drie kinderen behouden en
Freddy en Etienne zijn uitgelaten als kinderen.... Maar ik moet van dat
kleine goed om mij zien dwarrelen; er is niets wat een mensch jonger
doet blijven dan hun vroolijk rumoer.... Mag ik u nog eens inschenken?

Mevrouw van Raat reikte haar kopje over en zij benijdde mevrouw
Van Erlevoort dien levenslust met zóo grijze haren. Zij vergeleek
haar met zichzelve, en haar eigen melancholieke eenzaamheid, die zij
dubbel gevoelde, nadat het leven haar zoo bedorven en geliefkoosd had,
doemde in wreed contrast op naast den, door jeugd omringden ouderdom,
van die gelukkige grootmama, met haar gezond gestel, dat geen nevroze
scheen te kennen.

--En o, u weet niet, hoe het mij spijt, dat ik het zestal van Théodore
zoo zelden zie, maar de jongen dweept met het buitenleven en wil er
niets van weten, wanneer ik hem poog over te halen in Den Haag te
komen wonen.

--Uw dochter in Engeland houdt zich bij haar éene kindje, niet
waar? vroeg mevrouw Verstraeten. En mevrouw van Stralenburg?

Mevrouw Van Erlevoort boog zich een weinig tot mevrouw Verstraeten en
fluisterde haar iets geheimzinnigs in, terwijl zij tegen den heer
Verstraeten, die haar vragend en glimlachend toeknikte, schalks
knipoogde.

Daarop vertelde mevrouw Van Erlevoort, hoe de Van Rijsseltjes
gisterenavond hunne schoentjes hadden uitgezet, toen Henk en Jan
Verstraeten binnenkwamen, glimlachend, en Henk met een rood gezicht.

Mathilde kwam eveneens terug en men zeide haar tal van aardigheden
over de kinderen. Maar er werd hard aan de huisbel gerukt, zóó,
dat het zelfs, trots de vele vroolijke gesprekken, de opmerkzaamheid
gaande maakte.

Ieder zag naar de deur, die openging. Willem, Truitje en Rika torsten
te zamen een groote kist binnen, naar mevrouw Van Erlevoort toe.

--O! riep Frédérique; dat is de kist uit Londen!

Mevrouw Van Erlevoort verhaalde aan mevrouw Van Raat, dat haar
schoonzoon Howard hun ieder jaar op St. Nicolaas eene groote kist
stuurde, die steeds voor ieder iets bevatte. Willem maakte met
een beitel en nijptang de schroeven en nagels los, geholpen door
Etienne. Een ieder zag vol verwachting toe. En de stortvloed van
geschenken en surprises begon.


IV.

Eline had reeds van hare cadeaux eene kleine étalage gemaakt, en zij
beweerde, dat men haar verschrikkelijk bedorven had en straalde van
blijdschap in haar sympathieken glimlach. Glimlachend ook nam zij
nu een pakket uit Martha's hand aan; langzaam brak zij het touw,
voorzichtig ziende of een cachet of een onbewaakte letter haar niet
op het spoor van den gever zou brengen. Maar niets verried haar dit;
het adres gaf eenvoudig te lezen: Mlle E. Vere. Het was een waaier-étui
van grijs leer; zij opende het, reeds met verwondering bedenkend van
wien dit kon wezen. In den étui, op het gecapitoneerde grijze fluweel,
lag een waaier van zeer fijn gesneden parelmoêr: zij nam dien op en
ontplooide hem langzaam. Bewonderend zag zij er op neêr.

--Bucchi! murmelde zij, den naam des schilders lezende onder aan den
waaier, Bucchi!

De waaier was inderdaad geschilderd door den Italiaanschen kunstenaar,
een fantazie van rozen en elven op ivoorwit satijn.

--Van wien kan dat zijn? sprak zij. Hoe prachtig!

Ieder stond op, ieder verdrong zich om Eline, die voorzichtig
den waaier hield opengeplooid en men bewonderde het kostbare
voorwerp. Eline was zeer verbaasd. Van mevrouw Van Raat had zij een
odeurstelletje, dat wist zij zeker; van Henk en Betsy....

--Betsy, lieveling, moet ik jou hiervoor bedanken? vroeg zij oprijzend.

Betsy schudde haar hoofd.

--Parole d'honneur, mij niet, Eline!

Ja, zij had immers een armband van Betsy en Henk, maar van wien dan
dezen waaier?

--Zou het misschien van.... Vincent zijn? vroeg zij weder.

--Van Vincent? Ach wel neen, hoe kom je daar nu op? Welk jongmensch
geeft zoo een cadeau. Laat eens zien.

Eline reikte haar den waaier over.

--Het is magnifique, zeide Betsy; magnifique!

Eline schudde, zich bedenkend, langzaam het hoofd, geheel en al het
spoor bijster.

De waaier ging intusschen voorzichtig van hand tot hand, en Eline
bespiedde onderwijl ieders gelaat, maar op niemands trekken las zij
ook maar de minste verklaring. Toch richtte Frédérique eensklaps
haar hoofd met iets verwonderds op. Zij verdreef echter aanstonds
die uitdrukking van haar gelaat en schijnbaar onverschillig naderde
zij de plaats, waar Eline gezeten was.

--Mag ik den étui eens even zien? vroeg zij.

Eline reikte haar den étui en Frédérique bezag en betastte het grijze
leêr en het grijze fluweel.

--Kan je ook soms in de verste verte vermoeden, van wien ik dat kan
gekregen hebben? vroeg Eline en bewoog hare armen met een gemaakte
wanhoop.

Frédérique haalde haar schouders op en zette den étui neêr.

--Neen.... ik weet het heusch niet! sprak zij, een weinig koel en zij
zag Eline nieuwsgierig in haar lichtbruine oogen. Iets onverklaarbaar
antipathieks scheen haar uit dien gazellenblik toe te lichten, straalde
haar ook uit die affectatie, die wanhoop over den onbekenden gever
tegen. Zij keek niet meer naar den algemeen bewonderden waaier, en was
het verdere gedeelte van den avond stiller dan zij ooit placht te zijn.


V.

De stortvloed van geschenken was opgehouden. Mevrouw Van Erlevoort
had heur gasten verzocht haar beide ontredderde salons, vol papier,
stroo, zemelen en aardappelschillen te verlaten, nu Willem de deuren
der eetzaal voor de tweede maal openschoof en de eettafel, voor het
souper gedekt, vroolijk glinsterend allen tegenlachte.

Het was zeer vroolijk aan tafel. De heer Verstraeten amuzeerde
mevrouw Van Erlevoort en Betsy, tusschen wie hij gezeten was, met
zijn kluchtige scherts en Mathilde naast Betsy lachte vaak meê, Henk,
tusschen zijn moeder en zijn tante gezeten, ontbrak het aan niets,
terwijl Otto en Eline in een druk gesprek waren en Etienne zeer
rumoerig tusschen Lili en Marie het hoogste woord voerde.

--Freddy, wat ben je stil, chère amie? vroeg Paul, terwijl hij een
kreeftensalade verorberde en zich tevergeefs uitputte, zijn, anders
genoeg luidruchtig buurvrouwtje aan den praat te maken. Heb je soms
niet genoeg gekregen naar je zin?

--Ik stil? Hoe kom je er aan! antwoordde Freddy en zij begon te
kakelen met een overstelpende levendigheid, welke als de echo was
van die van Etienne. Maar toch, de hare was een weinig opgeschroefd,
zij lachte niet altijd meê uit den grond van haar hart en zag vaak
steelsgewijze naar Eline om, schitterend van bevalligheid in haar
vroolijk gesprek met Otto. Ja, ze had toch wel een bizonder waas over
zich, iets betooverends, als een sirene, terwijl haar droomerige oogen
zich half sloten, wanneer zij lachte, en de mollige lijn harer fijn
besneden lippen zich in twee kuiltjes verloor. En die mollige handjes,
die zoo blank tusschen de zwarte kant en de donkerroode strikken van
haar toilet woelden, en die coquette brillant, een enkele, als een
droppel, trillende in de zwarte tulle aan heur hals... Frédérique
vond haar betooverend, maar toch, zij vond haar antipathiek .... en
haar oogen bespiedden bijna angstig Otto's blik, die vol licht op de
sirene neerzag.

Maar onderwijl praatte en lachte zij door met Paul, met Etienne en Lili
en Marie, en de oude mevrouw Van Raat riep van den overkant haar toe,
dat de familie Pretmaker de eer van haren naam weer goed ophield.

Champagne stroomde in de kelken en de heer Verstraeten dronk op de
immer jeugdige gastvrouw, met haar mooie grijze haren en bedankte haar
met een kus, dien zij wilde afweren, voor het prettige feest. Eline
klonk met Otto op iets, dat Frédérique niet verstond, en waarvoor
zij haar mooiste cadeau had willen geven, om het te weten. Toch vroeg
zij het niet....

--Etiênne, wat maak je een leven! riep zij bijna ongeduldig haar
broêr toe, die iets galmde van:


    "Buvons jusqu'à la lie!"


terwijl hij zijn bevenden kelk bijna uitstortte over Lili's taart. Maar
zij had berouw over dat dwaze verwijt: waarom mochten anderen niet
vroolijk zijn, al was zij nu ontstemd?

Het souper liep ten einde, de rijtuigen stonden reeds voor
en de gasten, beladen met allerlei, vertrokken onder herhaalde
dankbetuigingen voor de gewisselde geschenken. Mathilde was moê en
ging spoedig naar boven, terwijl mevrouw Van Erlevoort en Otto een
oog hielden op de overal verspreide cadeaux en ze een weinig bij
elkaâr schikten.

--Wat zien de kamers er uit! zeide Frédérique en zij schopte
een gescheurde kartonnen doos terzijde naar een hoop verkreukeld
pakpapier. Daarop naderde zij de tafel; de waaier..... Eline had
hem meêgenomen. Vervolgens kuste zij haar moeder en Otto, maakte
schertsenderwijze Etienne's haar in de war en bracht haar cadeaux
naar boven.

Langzaam ontkleedde zij zich, dralende in de kilte, die haar
huiverend omving.... En terwijl zij zich rillende tusschen haar
dekens uitstrekte, zag zij weder Eline voor zich, in haar betooverende
elegance, in haar zwarte kant, glimlachend tegen Otto.... Het dwarrelde
voor haar heen als een ordelooze kaleidoscoop, Henk als St. Nicolaas
gedost met zijn afgezakten tabbaard, en Jan Verstraeten als knechtje,
de kist uit Londen, de waaier van Bucchi....




Hoofdstuk IX.


I.

Het was een paar dagen na den St. Nicolaasavond, toen Eline des
middags uitging met den kleinen Ben aan haar hand. Den vorigen avond
was zij met mevrouw Verstraeten, Marie en Lili naar de opera geweest,
waar zij de Trouvère gezien had, en dien morgen had zij Roberts,
haar ouden brompot van een muziekmeester, Léonore's air voorgezet,
opdat hij haar zou accompagneeren:


    "La nuit calme et sereine..."


Hij had zijn hoofd geschud; hij hield niet van die bravour-aria's der
Italiaansche school, waarvoor Eline dikwijls met hem redetwistte;
zij vond Bellini, Donizetti, Verdi elegant en melodieus, muziek
als geschreven voor haar kristallen sopraan, hij vond ze dikwijls
kinderachtig, met hun huppelende, lichte wijsjes en wees haar op de
rijkere diepheid van Wagner. Maar ze had hem onder den duim en hij
had gespeeld wat ze hem voorgezet had.

--Kom Ben, niet zoo hangen, goed loopen! sprak Eline tot den kleinen,
dikken jongen, die op zijn loome beentjes haar een pas achterna
bleef. Kom, gelijk met tante blijven. Vindt je het niet prettig,
meê naar de winkels te gaan?

Eline had gisteren in de opera, tijdens de cavatine van den Comte de
Luna, een gedachte in zich voelen opkomen. Achter het raam van een
platenwinkel had zij portretten van Fabrice gezien, gecostumeerd, in
verschillende pozes, en zij had het plotselinge verlangen gevoeld er
een te bezitten. Nu was zij op weg gegaan, om zich dat portret aan te
schaffen. En zij stelde met een lichten glimlach, als genoot zij in een
geheime weelde, zich hem voor met zijn groote, forsche gestalte en zijn
mooien kop met den zwarten baard. Hoe heerlijk toch acteur te zijn!

Van Fabrice dwaalden hare gedachten af op haar nieuwen waaier,
dien zij gisteren had gebruikt.... Betsy had haar gezegd, dat zij
dwaas deed dien te gebruiken, voordat zij den gever kende, nu zij
in het minst niet vermoeden kon van wien het geschenk haar toekwam,
maar zij had zich niet aan het bezwaar harer zuster gestoord; zij
vond integendeel iets pikants in dat onbekende, en haar romantische
geest schepte er aanstonds een kleinen roman uit: Fabrice had haar
opgemerkt in de loge der Verstraetens, hij was gecharmeerd op haar
geworden, hij zong voortaan slechts voor haar, alleen voor haar, en
de grootste teleurstelling vervulde zijn hart, wanneer hij haar niet
in de opera zag... Hij was het, die haar den waaier gestuurd had, met
dat bescheiden: Mlle E. Vere, op het adres; hij had gezien, dat zij
gisteren den waaier gebruikt had, en hij zou het haar wellicht eenmaal
laten raden uit een enkelen blik, uit een enkelen klank zijner stem....

Zij glimlachte om dat romantizeeren harer fantazie en eensklaps schoot
er als een bliksemstraal door haar geest... Het heugde haar: verleden
zomer, op de tentoonstelling van schilderijen in de Akademie, had zij
waaiers van Bucchi gezien, onopgemaakt, en uitgespannen achter glas, en
zij herinnerde zich nu plotseling ze zeer bewonderd en den wensch geuit
te hebben er een te bezitten.... Wie had de fijne opmerkzaamheid gehad,
haar nu dat verlangen te bevredigen? Met wie was zij geweest in die
tentoonstelling? Met Emilie De Woude, met Georges misschien.... Georges
kon toch niet.... Of, haar danseur, die haar ten huwelijk had gevaagd,
dien zij had afgewezen? Ach, het was te dwaas, ze gaf het op, ze wilde
er niet meer over denken.... eenmaal zou ze het toch wel weten....

Door de Parkstraat en de Oranjestraat was zij in het Noordeinde
gekomen en zij naderde reeds den platenwinkel, toen haar op eens de
vrees omving, of de winkelier het niet dwaas zou vinden, dat een jong
meisje het portret van een acteur kwam koopen. Zij geloofde, dat zij
nooit zou durven... maar daar stond zij reeds voor den spiegelruit,
waarachter groote gravures en fotografieën, beelden in biscuit en
terracotta, tal van andere kleinere kunstvoorwerpen uitgestald waren,
en haar oog viel dadelijk op een ris portretten, acteurs en actrices
van de opera, met hun namen er onder geschreven: Estelle Desvaux,
Moulinat, Théo Fabrice...

--Kom Ben! sprak ze en duwde het kind zachtjes de deur in. Eenige
dames zochten in den winkel fotografieën uit en zagen haar aan. Zij
kon het niet helpen, maar ze meende waarlijk, dat zij even bloosde
onder haar witte tulle voiletje.

--Mag ik nieuwjaarskaartjes van u zien, zooals er voor aan het raam
liggen? vroeg zij den winkelier, die haar naderde, Niet aan die
beeldjes komen, Ben.

Een menigte van kaartjes werden haar getoond. Ze bezag ze aandachtig,
nam ze met de tippen harer geschoeide vingeren op, en legde er eenige
terzij. Daarna zag zij hier en daar rond, bespeurde een stapel
portretten en vatte die met haar loome onverschilligheid aan. Er
waren er bij van Fabrice.

Welke zou ze nemen? Dit melancholieke, in het zwart fluweelen kostuum,
met den kanten kraag, van Hamlet; dit als Tell? Neen, hier dit, als
Ben Saïd, zooals ze hem voor het eerst gezien had. Maar zij zou er
ook nog een nemen van Moulinat, den tenor, en een van Estella Desvaux,
de forte-chanteuse; dan frappeerde het niet, dat zij eigenlijk alleen
voor Fabrice was gekomen. Maar dàn kon zij nog wel een tweede van
Fabrice er ook bij nemen, als Hamlet.

--Wil u me die kaartjes geven en, hier, deze vier portretten.

--Mag ik ze u laten bezorgen?

--O, neen, geeft u het maar meê, ik zal u dadelijk betalen. Hoeveel
is het te zamen?

Zij betaalde en nam het enveloppe aan, waarin de winkelier de platen
gesloten had, en ze ging heen met Ben aan haar hand, en verbeeldde
zich, dat de dames, nog altijd bezig met haar fotografieën, haar
weder aanzagen, als wilden zij heur gedachte doorgronden.


II.

Een glans van genoegen overstraalde Eline's gelaat, nu zij weder buiten
was, en nu zij gedurfd had, en zij gevoelde zich zeer vriendelijk
en sprak telkens als een lief moedertje tegen Ben. En toen zij in
de Hoogstraat Jeanne Ferelijn bespeurde, die melancholiek, in haar
wintermantel wijd als een zak, en met haar eenvoudig zwart hoedje op,
aan de overzijde liep zonder haar te bemerken, stak zij haastig, Ben
medetrekkend, de straat over, tusschen twee rijtuigen, en zij sprak
Jeanne aan, glimlachend en vol hartelijkheid. Zij liepen te zamen een
eind op, en Jeanne vertelde haar, dat het zeer goed met Dora ging,
maar dat zij een kindermeisje had moeten nemen, dat zij de kinderen
niet altijd onder de hoede van Mietje durfde laten, die zoo slordig
was en zoo weinig attent en dat dit haar financieël wel eenigszins
drukte. Eline dwong zich oplettend te zijn bij het verhaal der nieuwe
beslommering; Jeanne sprak echter weldra opgewekter over haar vader,
den heer Van Tholen, en over dokter Reijer, waarmede zij thans beter
overweg kon. Nu zij opmerkte hoe sympathiek Eline haar aanzag, en
hoe lief zij Ben een enkele maal vermaande, rakelde zij eenige oude
herinneringen op uit haar schooltijd, en zij lachten beiden om een paar
guitenstreken, eertijds bedreven, en om de kersen, die zij snoepten uit
Eline's capuchon. Jeanne berispte zichzelve, dat zij op het dinertje,
onlangs bij de Van Raats, zulk een onaangenamen indruk van Eline had
kunnen ontvangen; zij vond haar nu eenvoudig en hartelijk.

--Maar laat mij je niet langer ophouden, Eline, sprak zij, eensklaps
stilstaande; ik heb eenige vervelende commissies te doen; ik moet
een paar pannen bestellen, en een melkkan. Mietje heeft kans gezien
me er een te breken.

--O, ik heb niets te doen, ik ga zoo ver met je meê, wanneer je het
niet vervelend vindt, en wanneer Ben niet moê is. Ben je moê, kleine
baas? Neen, niet waar? Hij kan al zoo flink loopen!

Zij liepen verder op en Jeanne bestelde de pannen en Eline koos in
een porceleinwinkel een melkkan voor haar uit. Intusschen bleef zij
vol van haar eigen gedachten over Fabrice en zij gevoelde soms een
onweêrstaanbaar verlangen, om het enveloppe, dat zij in haar eene hand
droeg, te openen en zijn portretten te zien. Ze hield zoo dol veel
van muziek, en Fabrice zong met zoo iets innigs, met veel meer gevoel
dan andere acteurs. Hij was nog jong, geloofde zij; hij zou later
zeker zeer veel naam maken en in Parijs worden geëngageerd. Jeanne
ging nooit naar de opera en had hem dus denkelijk nooit gezien....

Zou zij, Eline, hem wel eens tegenkomen in de straten? En hoe zou
hij er uitzien in zijn gewone kleeren? Ze zou eens, des morgens
vroeg, een boodschap verzinnen, ten einde de ope

Showing first 200,000 characters. Full text: gutenberg.org/ebooks/19563